Tại sao giá xăng dầu lại tăng?

Tại sao giá xăng dầu lại tăng?

Ngày 05/3/2026, Bộ Công thương vừa có Công văn 1358/BCT-TTTN năm 2026 điều hành kinh doanh xăng dầu.

Tại Điều 38 Nghị định 83/2014/NĐ-CP được sửa đỏi bởi khoản 27 Điều 1 Nghị định 95/2021/NĐ-CP và khoản 11 Điều 1 Nghị định 80/2023/NĐ-CP quy định việc điều hành giá xăng dầu thường được thực hiện vào thứ Năm hằng tuần.

Tuy nhiên vào ngày 07/3/2026 thì Bộ Công thương lại ban hành Công văn 1440/BCT-TTTN năm 2026 điều hành kinh doanh xăng dầu như sau:

Có thể thấy lần điều chỉnh giá xăng dầu ngày 7/3/2026 chỉ cách kỳ trước liền kề 02 ngày (5/3/2026) mới mức điều chỉnh chênh lệch khá cao.

Theo đó ngày 06/03/2026 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 36/NQ-CP phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 02 năm 2026 nêu rõ một số nội dụng như sau:

IV.Về một số giải pháp cấp bách ứng phó trong xung đột tại Trung Đông đang diễn ra

1. Đồng ý áp dụng quy định tại khoản 8 Điều 59 Luật Dầu khí năm 2022, theo đó yêu cầu các Chủ dầu bán phần dầu thô thuộc sở hữu của mình tại thị trường Việt Nam đối với các loại dầu thô/condensate (chưa ký kết hợp đồng xuất bán) phù hợp với nhu cầu và công nghệ chế biến của các nhà máy lọc dầu trong nước, ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ Tài chính chỉ đạo Hội đồng thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) (thay Chính phủ) quyết định các nội dung cụ thể, bảo đảm linh hoạt, hiệu quả, đúng quy định pháp luật về dầu khí.

2. Cho phép PVN và các đơn vị thành viên của PVN đang hoạt động trong lĩnh vực chế biến, kinh doanh dầu thô (Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn, Tổng Công ty Dầu Việt Nam) được thực hiện mua bán, xuất nhập khẩu dầu thô, nguyên liệu sản xuất xăng dầu.

3. Ủy quyền cho Bộ Công Thương và Bộ Tài chính chịu trách nhiệm quản lý nhà nước và đại diện quyền sở hữu phần vốn, chỉ đạo PVN và các tập đoàn trong điều kiện khủng hoảng; các Bộ phải chịu trách nhiệm quản lý nhà nước theo thẩm quyền và quyết.

4. Bộ Công Thương theo thẩm quyền rà soát kỹ, chủ động có biện pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh và tiêu dùng trong nước; không để xảy ra thiếu hụt xăng dầu; kịp thời báo cáo, đề xuất, kiến nghị đối với vấn đề vượt thẩm quyền.

5. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính theo thẩm quyền chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam, PVN và các đơn vị liên quan thống nhất nguyên tắc ưu tiên sử dụng tối đa khí nội địa cho phát điện và có cơ chế hoán đổi trong việc sử dụng nguồn khí nội địa thay cho LNG nhập khẩu, bảo đảm đúng quy định pháp luật về điện lực và các quy định liên quan, giảm thiểu rủi ro thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu cho sản xuất điện, gia tăng sản lượng khai thác condensate/dầu thô (lên theo khí), đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

6. Đồng ý Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính áp dụng ngay sau khi Nghị quyết này của Chính phủ được ban hành việc điều chỉnh giá xăng dầu khi giá cơ sở xăng dầu của một trong các mặt hàng xăng dầu được tiêu dùng phổ biến trên thị trường trong ngày tăng từ 7% so với giá cơ sở xăng dầu công bố kỳ điều hành trước liền kề. Việc điều hành giá xăng dầu và công bố giá cơ sở xăng dầu được Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện sau ngày giá cơ sở xăng dầu tăng từ 7%.

Khi giá cơ sở xăng dầu tăng dưới 7% so với giá cơ sở công bố kỳ điều hành trước liền kề thì việc điều hành giá xăng dầu sẽ tiếp tục được thực hiện theo quy định tại khoản 11 Điều 1 Nghị định số 80/2023/NĐ-CP (ngày Thứ 5 hàng tuần).

Trên cơ sở số liệu về các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu theo quy định và ý kiến tham gia điều hành giá xăng dầu của Bộ Tài chính gửi bằng văn bản trước 12 giờ của ngày điều hành giá xăng dầu, Bộ Công Thương công bố giá cơ sở và giá bán xăng dầu.

7. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương và cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) của một số mặt hàng xăng dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31 tháng 5 năm 2023 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan theo trình tự thủ tục rút gọn, trình Chính phủ trong ngày 07 tháng 3 năm 2026.

8. Trong trường hợp các nhà máy lọc dầu trong nước không đảm bảo sản lượng xăng dầu bán ra theo hợp đồng đã ký kết với các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, việc nhập khẩu xăng dầu khó khăn gây thiếu hụt nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước, giao Bộ Công Thương đánh giá tình hình cân đối cung cầu xăng dầu trong nước, chỉ đạo các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu sử dụng xăng dầu dự trữ lưu thông của thương nhân hoặc xuất cấp xăng dầu dự trữ quốc gia theo thẩm quyền và quy định của pháp luật về dự trữ quốc gia để bù đắp thiếu hụt cho thị trường.

9. Bộ Công Thương chịu trách nhiệm quản lý nhà nước và các số liệu, nội dung đề xuất của mình, tăng cường giám sát kiểm tra, không để xảy ra tiêu cực trục lợi chính sách theo đề xuất.

10. Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao khẩn trương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, rà soát các tiêu chuẩn, quy chuẩn xăng sinh học, các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi nhiên liệu sinh học, góp phần giảm lượng tiêu thụ xăng khoáng.

Theo đó, lý do giá xăng dầu lại tăng nhanh chỉ trong 2 ngày với mức chênh lệnh cao là do Xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu thô toàn cầu biến động thị trường dầu mỏ thế giới gây rủi ro thiếu hụt nguồn cung và làm tăng chi phí nhập khẩu từ đó khiến giá cơ sở xăng dầu trong nước tăng và buộc phải điều chỉnh giá bán lẻ.

XEM THÊM:

*Trên đây là thông tin Tại sao giá xăng dầu lại tăng?

Tại sao giá xăng dầu lại tăng? (Hình từ Internet)

Thương nhân sản xuất xăng dầu có quyền và nghĩa vụ gì?

Căn cứ tại Điều 11 Nghị định 83/2014/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 9 Điều 1 Nghị định 95/2021/NĐ-CP quy định về quyền và nghĩa vụ của thương nhân sản xuất xăng dầu như sau:

[1] Được mua nguyên liệu trong nước, trực tiếp nhập khẩu nguyên liệu, thành phẩm xăng dầu hoặc ủy thác cho thương nhân có Giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện. Việc nhập khẩu nguyên liệu và thành phẩm xăng dầu phải theo kế hoạch đã được Bộ Công Thương xác nhận, thông báo cho cơ quan hải quan làm thủ tục và kiểm soát việc nhập khẩu nguyên liệu và thành phẩm xăng dầu của thương nhân.

[2] Được nhận gia công trong nước và gia công xuất khẩu xăng dầu.

[3] Được tiêu thụ tại thị trường trong nước xăng dầu do thương nhân sản xuất thông qua hệ thống phân phối của mình theo quy định tại khoản 8 Điều này, được bán xăng dầu cho thương nhân đầu mối khác. Ngoài ra, được bán các loại xăng dầu đặc chủng (là các loại xăng dầu không được phép lưu thông trên thị trường) cho các đơn vị chức năng để phục vụ mục tiêu an ninh, quốc phòng theo danh sách đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

[4] Được xuất khẩu xăng dầu do thương nhân sản xuất theo kế hoạch đăng ký với Bộ Công Thương, phù hợp với dự án đầu tư được phê duyệt.

[5] Sản xuất xăng dầu theo kế hoạch đăng ký được Bộ Công Thương xác nhận hàng năm; duy trì mức dự trữ xăng dầu và nguyên liệu cho sản xuất tối thiểu phù hợp với dự án đầu tư được phê duyệt và kế hoạch sản xuất đã đăng ký với Bộ Công Thương.

[6] Sản xuất xăng dầu đưa vào lưu thông phải phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn công bố áp dụng.

[7] Xây dựng, áp dụng, duy trì có hiệu lực hệ thống quản lý chất lượng và hệ thống quản lý năng lực phòng thử nghiệm.

[8] Tổ chức hệ thống phân phối xăng dầu trong nước, phải tuân thủ các quy định tại khoản 4 và 5 Điều 7; khoản 3, 4, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 và 18 Điều 9 Nghị định 83/2014/NĐ-CP và được Bộ Công Thương cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu.

Quy định về Pha chế xăng dầu ra sao?

Căn cứ tại Điều 12 Nghị định 83/2014/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 5 Điều 1 Nghị định 95/2021/NĐ-CP quy định về pha chế xăng dầu như sau;

[1] Chỉ thương nhân đầu mối được pha chế xăng dầu; pha chế xăng dầu được thực hiện tại nơi sản xuất, xưởng pha chế hoặc kho xăng dầu phục vụ cho nhu cầu xăng dầu nội địa của thương nhân đầu mối.

Thương nhân thuộc các thành phần kinh tế được pha chế xăng dầu trong kho ngoại quan xăng dầu.

[2] Trong thời hạn một (01) năm kể từ ngày được cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện pha chế các sản phẩm xăng dầu phải có phòng thử nghiệm đủ năng lực để kiểm tra chất lượng xăng dầu theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

[3] Thương nhân đầu mối thực hiện pha chế xăng dầu phải đăng ký cơ sở pha chế theo hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ.

*Trên đây là thông tin bài viết Tại sao giá xăng dầu lại tăng?