Hướng dẫn cách viết bài văn nghị luận xã hội?

Huỳnh Minh Hân 73,138 lượt xem
08:59 | 29/04/2026
Hướng dẫn cách viết bài văn nghị luận xã hội? Quyền và nghĩa vụ học tập của công dân được quy định như thế nào?
Nội dung chính
  1. Hướng dẫn cách viết bài văn nghị luận xã hội?
  2. Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục hiện nay là gì?
  3. Quyền và nghĩa vụ học tập của công dân được quy định như thế nào?

Hướng dẫn cách viết bài văn nghị luận xã hội?

Bài văn nghị luận xã hội là một trong những dạng đề xuất hiện khá phổ biến trong:

- Các đề thi môn Ngữ Văn giữa kỳ, cuối kỳ,

- Thi tuyển sinh vào lớp 10 (điển hình như tại TP. HCM: Thông báo 6286/TB-SGDĐT năm 2024 về Cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 do Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh ban hành)

- Thi tốt nghiệp trung học phổ thông Quốc gia

Xem thêm: Đề thi minh họa tham khảo tốt nghiệp THPT 2025 môn Ngữ văn chi tiết, mới nhất?

Bài văn nghị luận xã hội thường yêu cầu học sinh phải biết vận dụng kiến thức xã hội và đời sống để viết bài. Thông thường, bài văn nghị luận xã hội sẽ có 02 dạng: Nghị luận về một tư tưởng đạo lí và nghị luận về một hiện tượng đời sống (nội dung này được đề cập tại Công văn 681/BGDĐT-KTKĐCLGD năm 2009).

Dưới đây là hướng dẫn cách viết bài văn nghị luận xã hội mà học sinh có thể tham khảo.

Đối với Nghị luận về một tư tưởng đạo lí

Bước 1: Giải thích vấn đề đang nghị luận

Học sinh cần giải thích khái niệm về tư tưởng, đạo lý trong đề bài (bao gồm cả nghĩa đen, nghĩa bóng của khái niệm). Sau đó, đặt vấn đề đang nghị luận vào thực tiễn cuộc sống, vào một hoàn cảnh cụ thể.

Bước 2: Phân tích vấn đề nghị luận

Để có thể phân tích vấn đề, học sinh cần đặt ra câu hỏi "tại sao" để phân tích, dùng các luận điểm, luận cứ để chứng minh tư tưởng đạo lý mà đề bài đã cho. Đưa ra dẫn chứng cụ thể.

Bước 3: Bình luận, đánh giá vấn đề

Sau khi phân tích vấn đề, học sinh cần đáng giá tính đúng sai của vấn đề, ý nghĩa của vấn đề. Tác động của vấn đề này cá nhân, đến nhận thức chung của toàn xã hội.

Bước 4: Bài học rút ra từ vấn đề

Ở bước này học sinh cần rút ra những kết luận về tính đúng sai, bài học của vấn đề liên hệ đến cuộc sống. Từ đó, sẽ rút ra bài học cho bản thân.


Đối với nghị luận về một hiện tượng đời sống

Bước 1: Giải thích vấn đề

Học sinh cần phải giải thích ý nghĩa của vấn đề mà đề bài đưa ra. Tuy nhiên, đối với những vấn đề phổ biến thì học sinh chỉ cần nêu sơ lược, không cần giải thích quá sâu.

Bước 2: Nêu thực trạng vấn đề

Sau khi giải thích, học sinh cần liên hệ thực tế để trình bày vấn đề, sự việc này xuất hiện ở đâu, vào thời gian nào, mức độ ảnh hưởng ra sao...

Bước 3: Lý giải nguyên nhân và đánh giá hậu quả

Ở bước này, học sinh cần giải thích nguyên nhân xảy ra vấn đề trên, có thể phân tích theo 02 góc độ: chủ quan và khách quan. Đồng thời, nếu vấn đề đó là hiện tượng tiêu cực thì cần nhấn mạnh khía cạnh đạo đức, nâng cao nhận thức, ý thức của con người để giảm thiểu, loại bỏ hiện tượng đó khỏi đời sống xã hội.

Bước 4: Giải pháp

Học sinh đưa ra giải pháp phù hợp với vấn đề. Đối với hậu quả tiêu cực thì phải đưa ra giải pháp ngăn chặn; nếu là kết quả tích cực thì phải khuyến khích phát triển.

Lưu ý: Nội dung hướng dẫn trên chỉ mang tính chất tham khảo, các bạn học sinh nên theo dõi kỹ nội dung giảng dạy của giáo viên để đạt được kết quả học tập tốt nhất.

Hướng dẫn cách viết bài văn nghị luận xã hội?

Hướng dẫn cách viết bài văn nghị luận xã hội? (Hình từ Internet)

Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục hiện nay là gì?

Tại Điều 7 Luật Giáo dục 2019 có quy định yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục hiện nay như sau:

- Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại, có hệ thống và được cập nhật thường xuyên; coi trọng giáo dục tư tưởng, phẩm chất đạo đức và ý thức công dân; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; phù hợp với sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tâm sinh lý lứa tuổi và khả năng của người học.

- Phương pháp giáo dục phải khoa học, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học và hợp tác, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên.

Quyền và nghĩa vụ học tập của công dân được quy định như thế nào?

Tại Điều 13 Luật Giáo dục 2019 có quy định về quyền và nghĩa vụ học tập của công dân được quy định như sau:

- Học tập là quyền và nghĩa vụ của công dân. Mọi công dân không phân biệt dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, giới tính, đặc điểm cá nhân, nguồn gốc gia đình, địa vị xã hội, hoàn cảnh kinh tế đều bình đẳng về cơ hội học tập.

- Nhà nước thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục, tạo môi trường giáo dục an toàn, bảo đảm giáo dục hòa nhập, tạo điều kiện để người học phát huy tiềm năng, năng khiếu của mình.

- Nhà nước ưu tiên, tạo điều kiện cho người học là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt theo quy định của Luật Trẻ em 2016, người học là người khuyết tật theo quy định của Luật Người khuyết tật 2010, người học thuộc hộ nghèo và hộ cận nghèo thực hiện quyền và nghĩa vụ học tập.

Huỳnh Minh Hân
Huỳnh Minh Hân Chuyên viên pháp lý

Bài viết này có hữu ích không?

  • - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
  • - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
  • - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
  • - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];

Hỏi đáp pháp luật về Giáo dục Xem thêm

Bài viết mới nhất