1. Một số quy định mới nổi bật của Luật thanh tra 2025
Luật Thanh tra năm 2025 được Quốc hội thông qua ngày 25/06/2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 với nhiều điểm mới quan trọng sau đây:
- Thống nhất khái niệm "Thanh tra": Luật Thanh tra năm 2025 đã sửa đổi, bổ sung để không còn sự phân biệt giữa "thanh tra hành chính" và "thanh tra chuyên ngành". Thay vào đó, chỉ còn một khái niệm duy nhất là "thanh tra";
- Hệ thống cơ quan thanh tra được tổ chức lại theo mô hình 2 cấp, Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh, thành phố (gọi chung là Thanh tra tỉnh);
- Lược bỏ các quy định về Thanh tra Bộ, Thanh tra Tổng cục, Cục thuộc Bộ; cơ quan thanh tra tại đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt; cơ quan thanh tra ở cơ quan thuộc Chính phủ; Thanh tra sở, Thanh tra huyện;Tổ chức và hoạt động của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành;
- Bổ sung nhiệm vụ phòng, chống lãng phí: Luật Thanh tra năm 2025 đã bổ sung nhiệm vụ cho các cơ quan thanh tra trong công tác phòng, chống lãng phí;
- Bổ sung hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động thanh tra: Luật Thanh tra 2025 đã bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm: không xử lý hoặc kiến nghị xử lý đối với hành vi vi phạm pháp luật, tham nhũng, lãng phí; bao che, cố ý bỏ lọt hành vi vi phạm; chiếm đoạt, tiêu hủy, làm sai lệch tài liệu, vật chứng liên quan đến nội dung thanh tra.
- Bổ sung hình thức thanh tra: Quy định về hình thức thực hiện hoạt động thanh tra, bao gồm thanh tra trực tiếp, trực tuyến và từ xa dựa trên dữ liệu điện tử.
- Bổ sung quy định về tạm dừng thanh tra: Luật Thanh tra 2025 bổ sung thêm trường hợp có thể tạm dừng thanh tra khi tình hình thực tế ảnh hưởng đến việc tiến hành thanh tra trực tiếp do phải tập trung thực hiện nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Tổng hợp văn bản hướng dẫn Luật thanh tra 2025 (Hình từ Internet)
2. Cơ quan thanh tra bao gồm những cơ quan nào?
Điều 7 Luật Thanh tra năm 2025 quy định các cơ quan thanh tra bao gồm:
- Thanh tra Chính phủ.
- Thanh tra tỉnh, thành phố (sau đây gọi chung là Thanh tra tỉnh).
- Cơ quan thanh tra trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, bao gồm Thanh tra Bộ Quốc phòng, Thanh tra Bộ Công an, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan thanh tra khác trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam theo quy định của Chính phủ.
Tổ chức và hoạt động thanh tra Công an nhân dân được hướng dẫn bởi Nghị định 273/2025/NĐ-CP
Tổ chức và hoạt động của Thanh tra quốc phòng được hướng dẫn bởi Nghị định 284/2025/NĐ-CP
- Thanh tra Cơ yếu; cơ quan thanh tra được thành lập theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên (sau đây gọi là Thanh tra được thành lập theo điều ước quốc tế).
Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Thanh tra cơ yếu, Thanh tra được thành lập theo điều ước quốc tế được hướng dẫn bởi Chương II Nghị định 216/2025/NĐ-CP.
3. Danh sách văn bản hướng dẫn Luật thanh tra 2025 còn hiệu lực