|
ỦY BAN NHÂN DÂN
TỈNH LẠNG SƠN
-------
|
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------
|
|
Số: 427/QĐ-UBND
|
Lạng Sơn, ngày 12
tháng 03 năm 2026
|
QUYẾT
ĐỊNH
PHÊ DUYỆT ĐỀ ÁN PHÁT TRIỂN LÀNG DU LỊCH CỘNG
ĐỒNG QUỲNH SƠN VÀ HỮU LIÊN, GIAI ĐOẠN 2026 - 2027
ỦY BAN
NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN
Căn cứ Luật Tổ chức
chính quyền địa phương ngày 16 tháng 6 năm 2025;
Căn cứ Luật Du lịch
ngày 19 tháng 6 năm 2017;
Căn cứ Luật Ngân sách
nhà nước ngày 25 tháng 6 năm 2025;
Căn cứ Nghị quyết số
08-NQ/TW ngày 16 tháng 01 năm 2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở
thành ngành kinh tế mũi nhọn;
Căn cứ Nghị định số
168/2017/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số
điều của Luật Du lịch;
Căn cứ Quyết định số
3222/QĐ-BVHTTDL ngày 30 tháng 10 năm 2024 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và
Du lịch về việc phê duyệt Đề án phát triển du lịch cộng đồng tại Việt Nam;
Xét đề nghị của Giám
đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại Tờ trình số 36/TTr-SVHTTDL ngày 05
tháng 02 năm 2026.
QUYẾT
ĐỊNH:
Điều 1. Phê
duyệt kèm theo Quyết định này Đề án phát triển Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn
và Hữu Liên giai đoạn 2026 - 2027.
Điều 2. Chánh
Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc các sở, ban, ngành, Chủ tịch Ủy ban
nhân dân các xã Bắc Sơn, Hữu Liên và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu
trách nhiệm thi hành Quyết định này./.
|
Nơi nhận:
-
Như Điều 2;
- Thường trực Tỉnh uỷ;
- Thường trực HĐND tỉnh;
- Thường trực Đảng uỷ UBND tỉnh;
- Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh;
- C,PCVP UBND tỉnh, các phòng CM, TTTT;
- Lưu: VT, KGVX(VTB).
|
TM. ỦY BAN NHÂN DÂN
KT. CHỦ TỊCH
PHÓ CHỦ TỊCH
Đoàn
Thanh Sơn
|
ĐỀ
ÁN
PHÁT TRIỂN LÀNG DU LỊCH CỘNG ĐỒNG QUỲNH SƠN VÀ
HỮU LIÊN GIAI ĐOẠN 2026 – 2027
(Ban
hành kèm theo Quyết định số 427/QĐ-UBND ngày 12/02/2026 của Ủy ban nhân dân
tỉnh)
PHẦN
I
SỰ
CẦN THIẾT VÀ CĂN CỨ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN
I.
SỰ CẦN THIẾT XÂY DỰNG ĐỀ ÁN
Trong bối cảnh hội nhập
và phát triển, du lịch được xác định là một trong những ngành kinh tế quan
trọng, có vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu lao động,
quảng bá hình ảnh quốc gia và địa phương. Đặc biệt, du lịch cộng đồng ngày càng
được quan tâm và khuyến khích phát triển bởi đây là loại hình du lịch bền vững,
lấy người dân làm trung tâm, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa truyền thống
và bảo vệ môi trường sinh thái.
Làng văn hóa du lịch
cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn và Làng du lịch cộng đồng Hữu Liên, xã Hữu Liên
có nhiều tiềm năng, lợi thế nổi trội về cảnh quan thiên nhiên, không gian làng
bản đặc trưng, kiến trúc nhà ở truyền thống, phong tục tập quán, lễ hội dân
gian và ẩm thực đặc sắc. Đặc biệt, Làng văn hóa du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn
được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) vinh danh là “Làng du lịch tốt
nhất năm 2025”, Làng du lịch cộng đồng Hữu Liên đạt Giải thưởng Du lịch ASEAN.
Đây không chỉ là niềm tự hào của địa phương mà còn là cơ hội lớn để quảng bá
hình ảnh, nâng tầm vị thế của du lịch cộng đồng tỉnh Lạng Sơn trên bản đồ du
lịch quốc gia và quốc tế.
Tuy nhiên, để phát huy
hiệu quả và bền vững danh hiệu quốc tế “Làng du lịch tốt nhất” và Giải thưởng
Du lịch ASEAN, việc phát triển du lịch cộng đồng tại Quỳnh Sơn, Hữu Liên cần
được triển khai một cách bài bản, có định hướng lâu dài, tránh tình trạng khai
thác tự phát, manh mún, làm mai một giá trị văn hóa và ảnh hưởng đến môi
trường. Hiện nay, cơ sở hạ tầng du lịch, chất lượng dịch vụ, năng lực tổ chức
và quản lý du lịch cộng đồng của địa phương vẫn còn những hạn chế nhất định;
sản phẩm du lịch chưa thực sự đa dạng, thương hiệu du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn,
Hữu Liên chưa được khai thác và lan tỏa tương xứng với tiềm năng và danh hiệu
đã đạt được.
Việc xây dựng Đề án
phát triển Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn và Hữu Liên là yêu cầu cấp thiết
nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển du lịch bền vững; đồng thời tạo cơ sở
pháp lý và định hướng rõ ràng cho việc đầu tư, quản lý và tổ chức các hoạt động
du lịch cộng đồng. Thông qua đề án, làng du lịch cộng đồng sẽ từng bước chuẩn
hóa các tiêu chí về hạ tầng, dịch vụ, nguồn nhân lực và sản phẩm du lịch; nâng
cao chất lượng trải nghiệm của du khách; khẳng định và phát huy giá trị danh
hiệu “Làng du lịch tốt nhất” và tiêu chuẩn du lịch ASEAN.
Bên cạnh đó, Đề án còn
góp phần xây dựng và nâng cao thương hiệu du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, Hữu Liên
theo hướng chuyên nghiệp, đặc trưng và khác biệt; tạo động lực thúc đẩy phát
triển kinh tế - xã hội địa phương, nâng cao thu nhập và đời sống của người dân;
đồng thời bảo tồn, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống cho các
thế hệ mai sau. Đây chính là nền tảng quan trọng để Quỳnh Sơn, Hữu Liên trở
thành điểm đến du lịch cộng đồng tiêu biểu, có sức cạnh tranh cao và phát triển
bền vững trong tương lai.
II.
CĂN CỨ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN
Căn cứ Luật Tổ chức
chính quyền địa phương ngày 16 tháng 6 năm 2025;
Căn cứ Luật Du lịch
ngày 19 tháng 6 năm 2017;
Căn cứ Luật Ngân sách
nhà nước ngày 25 tháng 6 năm 2025;
Căn cứ Nghị quyết số
08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành
kinh tế mũi nhọn;
Căn cứ Nghị định số
168/2017/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số
điều của Luật Du lịch;
Căn cứ Quyết định số
3222/QĐ-BVHTTDL ngày 30 tháng 10 năm 2024 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và
Du lịch về việc phê duyệt đề án phát triển du lịch cộng đồng tại Việt Nam;
Căn cứ Quyết định số
3399/QĐ-BVHTTDL ngày 23 tháng 9 năm 2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về
phê duyệt Chương trình MTQG về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035, giai
đoạn I: từ năm 2025 đến năm 2030;
Căn cứ Nghị quyết số
223-NQ/TU ngày 30 tháng 5 năm 2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về bảo tồn, tôn
tạo và phát huy giá trị Công viên địa chất (CVĐC) toàn cầu UNESCO Lạng Sơn giai
đoạn 2025 - 2030, định hướng đến năm 2035;
Căn cứ Nghị quyết số
44/2025/NQ-HĐND ngày 10 tháng 12 năm 2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh về phê
chuẩn Đề án phát triển giao thông nông thôn tỉnh Lạng Sơn, giai đoạn 2026 -
2030;
Căn cứ Quyết định số
2866/QĐ-UBND ngày 31 tháng 12 năm 2025 của UBND tỉnh về việc phê duyệt Đề án
phát triển giao thông nông thôn tỉnh Lạng Sơn, giai đoạn 2026 - 2030;
Căn cứ Quyết định số
825/QĐ-UBND ngày 19 tháng 4 năm 2021 của UBND tỉnh về phê duyệt “Đề án phát
triển du lịch tỉnh Lạng Sơn đến năm 2030”;
Căn cứ Nghị quyết số
01-NQ/ĐH ngày 26 tháng 9 năm 2025 Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn lần
thứ XVIII nhiệm kỳ 2025 - 2030;
Căn cứ Chương trình
hành động số 04-CT/TU, ngày 29 tháng 10 năm 2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh
thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn lần thứ XVIII,
nhiệm kỳ 2025 - 2030;
Căn cứ Nghị quyết số
19/NQ-HĐND ngày 15 tháng 7 năm 2025 về ban hành quy định một số chính sách hỗ
trợ phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và phát huy giá trị
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, giai đoạn 2025 - 2030.
PHẦN
II
ĐÁNH
GIÁ TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG
I.
Tiềm năng và hiện trạng phát triển du lịch cộng đồng
1.
Xã Bắc Sơn và làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn
1.1. Tiềm năng
Bắc Sơn là xã miền núi
nằm ở phía Tây Nam tỉnh Lạng Sơn, có vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển
kinh tế - xã hội và du lịch. Trên địa bàn xã có quốc lộ 1B đi qua và trong thời
gian tới sẽ có tuyến cao tốc Lạng Sơn - Thái Nguyên, tạo điều kiện kết nối
thuận lợi với các trung tâm kinh tế, du lịch trong và ngoài tỉnh. Xã Bắc Sơn
được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Bắc Quỳnh, Long Đống và thị trấn Bắc
Sơn (huyện Bắc Sơn cũ), có diện tích tự nhiên 80,42 km², dân số 16.660 người,
là địa bàn trung tâm của khu vực Bắc Sơn, có vai trò quan trọng trong liên kết
phát triển du lịch vùng.
Về tài nguyên thiên
nhiên: xã Bắc Sơn nằm trọn trong thung lũng Bắc Sơn nổi tiếng, mang đặc trưng
địa hình lòng chảo, được bao bọc bởi các dãy núi đá vôi, cánh đồng lúa và hệ
thống sông suối tự nhiên. Không gian cảnh quan hài hòa giữa núi - ruộng - làng
bản tạo nên giá trị thẩm mỹ đặc sắc, đặc biệt hấp dẫn vào mùa lúa chín. Đỉnh
núi Nà Lay là điểm quan sát có giá trị nổi bật, cho phép du khách ngắm toàn
cảnh thung lũng Bắc Sơn, trải nghiệm săn mây, chụp ảnh và khám phá thiên nhiên.
Bên cạnh đó, hệ thống rừng tự nhiên, trong đó có rừng nghiến nguyên sinh, là
nguồn tài nguyên sinh thái quý giá, có tiềm năng lớn để phát triển du lịch sinh
thái, du lịch trải nghiệm gắn với giáo dục bảo vệ môi trường.
Về tài nguyên văn hóa:
Bắc Sơn là không gian cư trú lâu đời của nhiều dân tộc như Tày, Nùng, Dao,
Kinh…, trong đó dân tộc Tày chiếm tỷ lệ lớn và giữ vai trò chủ đạo trong không
gian văn hóa làng bản. Các giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn tương đối
nguyên vẹn, thể hiện qua kiến trúc nhà sàn, phong tục tập quán, lễ hội dân
gian, văn nghệ truyền thống và ẩm thực đặc trưng. Đây là nền tảng quan trọng để
phát triển du lịch cộng đồng theo hướng “lấy văn hóa làm cốt lõi”, tạo nên bản
sắc riêng cho du lịch Bắc Sơn.
Trong tổng thể không
gian và tiềm năng du lịch của xã Bắc Sơn, Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn giữ
vai trò là điểm nhấn nổi bật và hạt nhân phát triển du lịch cộng đồng của địa
phương. Làng Quỳnh Sơn nằm trong thung lũng rộng, được bao bọc bởi núi đồi,
ruộng đồng và hệ thống cây xanh, hình thành cảnh quan làng bản yên bình, hài
hòa và giàu giá trị sinh thái. Địa hình tương đối bằng phẳng, cảnh quan mềm
mại, gần gũi với thiên nhiên tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển các loại
hình du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm.
Làng du lịch cộng đồng
Quỳnh Sơn sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng, mang đậm giá
trị tự nhiên và văn hóa truyền thống. Nổi bật nhất là hệ thống hơn 400 ngôi nhà
sàn truyền thống của đồng bào dân tộc Tày, được bảo tồn khá nguyên vẹn và cùng
quay về một hướng Nam, được bao quanh bởi hệ thống tường rào xếp bằng đá. Kiến
trúc nhà sàn không chỉ phản ánh tri thức bản địa trong tổ chức không gian cư
trú, thích ứng với điều kiện tự nhiên mà còn tạo nên hình ảnh làng bản đặc
trưng, độc đáo, có sức hấp dẫn lớn đối với du khách khi tham quan, trải nghiệm
và lưu trú.
Các phong tục, tập quán
sinh hoạt và lễ hội truyền thống tại Quỳnh Sơn vẫn được duy trì thường xuyên,
tiêu biểu là lễ hội đình làng Quỳnh Sơn được tổ chức định kỳ hằng năm. Lễ hội
mang đậm yếu tố tâm linh, tín ngưỡng, thể hiện ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa
màng bội thu, đồng thời là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng sôi nổi, thu
hút sự tham gia của đông đảo người dân và du khách. Cùng với đó, các lễ hội lớn
của xã như Lễ hội Lồng tồng Quỳnh Sơn, Lễ hội Nghè Yên Lãng, Lễ hội du lịch Mùa
vàng Bắc Sơn góp phần làm phong phú đời sống văn hóa và tạo điểm nhấn cho hoạt
động du lịch theo mùa.
Hát then, đàn tính, múa
tán đàn là những loại hình nghệ thuật dân gian tiêu biểu, mang đậm bản sắc văn
hóa của cộng đồng người Tày tại Quỳnh Sơn, hiện vẫn được gìn giữ, truyền dạy
qua nhiều thế hệ. Đây là nguồn tài nguyên văn hóa đặc sắc, có giá trị lớn trong
việc tổ chức các hoạt động biểu diễn, giao lưu và trải nghiệm văn hóa phục vụ
du lịch cộng đồng. Bên cạnh đó, nghề thủ công truyền thống làm ngói âm dương,
các bài thuốc y học dân gian của đồng bào Dao, Tày cùng hệ thống ẩm thực truyền
thống phong phú, được chế biến từ sản vật địa phương, mang hương vị đặc trưng,
góp phần tạo nên sự khác biệt và sức hấp dẫn riêng cho du lịch cộng đồng Quỳnh
Sơn.
Với những lợi thế nổi
trội về vị trí, cảnh quan, tài nguyên thiên nhiên và văn hóa, đặc biệt là vai
trò hạt nhân của Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn có đầy đủ điều
kiện để phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, có bản sắc riêng,
từng bước khẳng định vị thế là điểm đến du lịch cộng đồng tiêu biểu của tỉnh
Lạng Sơn và khu vực.
1.2. Hiện trạng
Làng văn hóa du lịch
cộng đồng Quỳnh Sơn bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 2012, là một trong những mô
hình du lịch cộng đồng được hình thành sớm trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Đến năm
2015, Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn được công nhận là điểm du lịch cấp tỉnh,
qua đó tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý nhà nước, thu hút đầu
tư và tổ chức khai thác hoạt động du lịch theo hướng bài bản, bền vững.
Trong những năm gần
đây, du lịch cộng đồng trên địa bàn xã Bắc Sơn, với trọng tâm là Làng du lịch
cộng đồng Quỳnh Sơn, đã có bước phát triển tích cực, từng bước khẳng định vai
trò trong cơ cấu kinh tế - xã hội của địa phương. Hoạt động du lịch đã góp phần
tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân thông qua các dịch vụ lưu trú du
lịch cộng đồng (homestay), dịch vụ ẩm thực, biểu diễn văn nghệ dân gian và các
hoạt động trải nghiệm gắn với sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt văn hóa truyền
thống.
Theo số liệu thống kê,
năm 2020 tổng lượng khách du lịch đến địa bàn đạt khoảng 44.800 lượt, doanh thu
đạt gần 10,1 tỷ đồng; đến năm 2025, lượng khách tăng lên 161.450 lượt, doanh
thu đạt khoảng 80,7 tỷ đồng. Thời gian lưu trú trung bình của khách đạt khoảng
1 - 1,5 ngày. Hiện nay, Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn có 12 cơ sở lưu trú
cộng đồng, trong đó 09 cơ sở đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ lưu trú theo quy
định. Toàn xã có 700 lao động, trong đó có 450 lao động trực tiếp. Các hoạt
động trải nghiệm như gặt lúa, giã gạo, gói bánh truyền thống, tham gia lễ hội,
giao lưu văn nghệ dân gian và leo núi Nà Lay được du khách đánh giá tích cực,
góp phần hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương.
Đặc biệt, năm 2025,
Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN
Tourism) vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất”, khẳng định giá trị nổi bật của
mô hình du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn trong bảo tồn không gian văn hóa truyền
thống, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng và phát triển du lịch theo hướng
bền vững; đồng thời góp phần nâng cao hình ảnh, vị thế của du lịch cộng đồng
Bắc Sơn trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế.
1.3. Khó khăn, hạn chế
Bên cạnh những kết quả
đạt được, quá trình phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn xã Bắc Sơn vẫn
còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế. Kết cấu hạ tầng phục vụ du lịch chưa được đầu
tư đồng bộ, đặc biệt là giao thông kết nối nội vùng, bãi đỗ xe tập trung, điểm
dừng nghỉ, không gian đón tiếp và cung cấp thông tin cho du khách; một số hạng
mục hạ tầng kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch theo hướng chuyên
nghiệp và gia tăng lượng khách.
Hệ thống dịch vụ hỗ trợ
du lịch còn nhỏ lẻ, manh mún, chủ yếu do các hộ gia đình tự đầu tư, thiếu sự
liên kết và định hướng chung; chất lượng dịch vụ giữa các cơ sở lưu trú chưa
đồng đều. Nguồn lực đầu tư cho du lịch của địa phương còn hạn chế, việc thu hút
doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực du lịch cộng đồng gặp khó khăn do quy mô nhỏ,
khả năng sinh lợi chưa cao và thiếu cơ chế, chính sách khuyến khích đủ mạnh.
Nguồn nhân lực làm du
lịch cộng đồng còn hạn chế về kỹ năng chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp,
phục vụ và năng lực quản lý điểm đến; công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ du
lịch cho người dân chưa được thực hiện thường xuyên, bài bản. Nhận thức và mức
độ tham gia của một bộ phận người dân vào hoạt động du lịch chưa đồng đều, tính
chủ động, sáng tạo trong phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ còn
hạn chế.
Sản phẩm du lịch cộng
đồng hiện nay chưa thực sự đa dạng, chủ yếu tập trung vào tham quan làng bản, trải
nghiệm nông nghiệp và lưu trú homestay; còn thiếu các sản phẩm chuyên đề, sản
phẩm theo mùa, sản phẩm trải nghiệm chiều sâu và các sản phẩm có khả năng kết
nối giữa du lịch sinh thái - văn hóa - nghỉ dưỡng. Thời gian lưu trú của khách
còn ngắn, khả năng gia tăng chi tiêu và giá trị dịch vụ chưa tương xứng với
tiềm năng và danh hiệu đạt được.
Công tác quảng bá, xúc
tiến du lịch chưa được tổ chức bài bản; thiếu kênh truyền thông chính thức, hệ
thống nhận diện điểm đến và cơ sở dữ liệu du lịch đồng bộ. Hoạt động liên kết
tour, tuyến với các điểm du lịch trong và ngoài tỉnh còn hạn chế, chưa thu hút
được nhiều doanh nghiệp lữ hành tham gia khai thác thường xuyên. Bên cạnh đó,
tính mùa vụ trong hoạt động du lịch, áp lực lên môi trường sinh thái và nguy cơ
mai một bản sắc văn hóa truyền thống nếu phát triển thiếu kiểm soát cũng là
những thách thức lớn đặt ra đối với du lịch cộng đồng xã Bắc Sơn trong thời
gian tới.
Nét văn hóa và kiến
trúc đặc trưng của làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn đang có dấu hiệu mai một,
thể hiện ở việc nhà xây gạch dần thay thế nhà sàn truyền thống, tường rào đá
bị thay bằng tường rào xây gạch, bê tông. Sự thay đổi này làm giảm giá trị
cảnh quan và bản sắc kiến trúc của làng truyền thống, ảnh hưởng đến tính hấp
dẫn đối với du khách.
2.
Xã Hữu Liên và làng du lịch cộng đồng Hữu Liên
2.1. Tiềm năng
Xã Hữu Liên cách trung
tâm tỉnh Lạng Sơn khoảng 80 km về phía Tây Nam, kết nối thuận lợi thông qua
tuyến Quốc lộ 1A và tỉnh lộ 243. Xã được hình thành trên cơ sở sáp nhập xã Hữu
Liên và xã Yên Thịnh (cũ), có tổng diện tích tự nhiên 122,56 km², dân số 8.806
người với 1.880 hộ dân. Đây là địa bàn có quy mô diện tích lớn, mật độ dân cư
vừa phải, còn giữ được không gian sinh thái và cảnh quan tự nhiên tương đối
nguyên vẹn, tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển du lịch cộng đồng theo hướng
bền vững.
Hữu Liên nằm trong Khu
bảo tồn thiên nhiên Hữu Liên - khu vực có hệ sinh thái rừng đặc dụng tiêu biểu
của vùng núi đá vôi Đông Bắc, với mức độ đa dạng sinh học cao, cảnh quan thiên
nhiên hoang sơ, môi trường sinh thái trong lành và khí hậu mát mẻ quanh năm.
Đây là lợi thế nổi trội để phát triển các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ
dưỡng, khám phá thiên nhiên, trekking, nghiên cứu khoa học và giáo dục môi
trường gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
Tài nguyên thiên nhiên
của xã phong phú và đa dạng, bao gồm hệ thống núi đá vôi, thung lũng, hang
động, sông suối, thảm rừng tự nhiên và các đồng cỏ rộng lớn, tạo nên cảnh quan
đặc trưng, có giá trị thẩm mỹ cao. Tiêu biểu là danh lam thắng cảnh Đồng Lâm đã
được xếp hạng di tích cấp tỉnh, cùng nhiều điểm tham quan hấp dẫn như: đập Bắc
Mỏ, thác Khe Dầu, hồ Lân Ty, thác Hạt, hồ Lân Cút, điểm sinh thái Mỏ Mạ, hang
Rắn… Các yếu tố này đặc biệt phù hợp với nhóm du khách yêu thích trải nghiệm
thiên nhiên, không gian yên bình và các hoạt động ngoài trời.
Bên cạnh tài nguyên
thiên nhiên, xã Hữu Liên sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa phong phú và đặc sắc.
Cộng đồng dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc Tày, Nùng, Dao, với đời sống văn
hóa truyền thống còn được gìn giữ khá nguyên vẹn. Các giá trị văn hóa thể hiện
qua kiến trúc nhà sàn truyền thống (3 hoặc 5 gian, 2 chái), phong tục tập quán,
lễ hội dân gian, tín ngưỡng bản địa, các làn điệu then, sli, lượn, đàn tính,
cùng nghệ thuật ẩm thực truyền thống. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển
du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm sinh hoạt, văn hóa bản địa, góp phần bảo
tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Hữu Liên còn là địa
phương giàu giá trị văn hóa - lịch sử với hệ thống di tích và lễ hội tiêu biểu.
Đặc biệt, Lễ hội Trò Ngô Làng Giàng đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật
thể quốc gia; nhiều di tích như chùa Làng Giàng, đình Gò Chùa, đình - Chùa An
Lộc Thịnh, đình Làng Diễn, chùa Am… đã được kiểm kê và xếp hạng di tích cấp
tỉnh. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng để xây dựng các sản phẩm du lịch văn
hóa - tâm linh kết hợp trải nghiệm cộng đồng.
Hoạt động sản xuất nông
nghiệp trên địa bàn xã vẫn mang đậm tính truyền thống, gắn với trồng lúa nước,
chăn nuôi đại gia súc, khai thác hợp lý sản vật rừng và chế biến các sản phẩm
nông nghiệp đặc trưng. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình
du lịch trải nghiệm nông nghiệp, du lịch học đường, du lịch gắn với sinh kế của
người dân địa phương. Không gian làng bản yên bình, gần gũi, phù hợp với xu
hướng du lịch xanh, du lịch chậm và du lịch có trách nhiệm.
Ngoài ra, xã Hữu Liên
có vị trí tương đối thuận lợi trong kết nối với các tuyến du lịch trong và
ngoài tỉnh, đặc biệt là liên kết với các điểm du lịch sinh thái, du lịch cộng
đồng trên địa bàn tỉnh. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành các tuyến,
điểm du lịch liên vùng, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị trải
nghiệm cho du khách.
Từ những phân tích trên
có thể khẳng định, xã Hữu Liên và làng du lịch cộng đồng Hữu Liên có tiềm năng
lớn để phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, dựa trên khai thác hợp
lý tài nguyên thiên nhiên, phát huy giá trị văn hóa bản địa và vai trò chủ thể
của cộng đồng dân cư, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo
tồn văn hóa và bảo vệ môi trường.
2.2. Hiện trạng
Du lịch cộng đồng tại
xã Hữu Liên bắt đầu hình thành và đi vào hoạt động từ năm 2018. Đến năm 2020,
Hữu Liên được công nhận là điểm du lịch cộng đồng cấp tỉnh. Đến năm 2025, làng
du lịch cộng đồng Hữu Liên chính thức được công nhận danh hiệu làng du lịch
cộng đồng đạt tiêu chuẩn ASEAN; đồng thời, cụm homestay Yên Thịnh đạt tiêu
chuẩn Homestay ASEAN, góp phần khẳng định vị thế và hình ảnh điểm đến trên bản
đồ du lịch cộng đồng của tỉnh và khu vực.
Trong những năm gần
đây, hoạt động du lịch cộng đồng tại xã Hữu Liên đã có bước phát triển rõ nét,
tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức của cấp ủy, chính quyền và người dân
về vai trò của du lịch đối với phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Theo số liệu thống kê,
năm 2025 tổng lượng khách ước tính hơn 42.600 lượt; doanh thu du lịch ước đạt
trên 15,3 tỷ đồng; toàn xã hiện có trên 1.200 lao động tham gia hoạt động du
lịch, trong đó khoảng 750 lao động trực tiếp phục vụ du khách. Nhiều hộ dân đã
tham gia cung cấp các dịch vụ du lịch như lưu trú cộng đồng (homestay), ăn
uống, hướng dẫn trải nghiệm sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và tham quan cảnh
quan tự nhiên. Hoạt động du lịch bước đầu góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập,
cải thiện sinh kế cho người dân, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ môi trường,
giữ gìn cảnh quan và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.
Hệ thống cơ sở vật chất
kỹ thuật phục vụ du lịch từng bước được hình thành và phát triển. Hiện nay,
trên địa bàn xã có 36 cơ sở lưu trú phục vụ khách du lịch, trong đó có 27 cơ sở
đạt chuẩn theo quy định. Tổng số buồng lưu trú đạt trên 450 buồng, cơ bản đáp
ứng yêu cầu về cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ phát triển du lịch cộng đồng và
du lịch sinh thái.
Về sản phẩm du lịch,
bên cạnh các hoạt động trải nghiệm thiên nhiên, sinh hoạt làng bản, ẩm thực
truyền thống và giao lưu văn hóa dân tộc, xã Hữu Liên đã hình thành và phát
triển loại hình du lịch thể thao mạo hiểm, tiêu biểu là du lịch leo núi. Hiện
nay, trên địa bàn xã có trên 20 điểm leo núi với gần 200 tuyến leo núi thể thao
ở nhiều cấp độ khác nhau, được đánh giá là loại hình du lịch thể thao độc đáo,
có sức hấp dẫn cao. Mỗi năm, loại hình du lịch này thu hút hàng nghìn lượt
khách, trong đó phần lớn là khách quốc tế, góp phần tạo dấu ấn riêng cho thương
hiệu du lịch Hữu Liên.
Hiện nay, xã Hữu Liên
có 03 điểm du lịch cấp tỉnh đã được công nhận[1]; đồng thời có 04 điểm[2] nằm trong Tuyến du lịch
số 1 của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Đây là lợi thế quan trọng
để Hữu Liên tham gia sâu hơn vào các tuyến du lịch trọng điểm của tỉnh, mở rộng
liên kết vùng và nâng cao khả năng thu hút khách trong nước và quốc tế.
2.3. Khó khăn, hạn chế
Tuy nhiên, bên cạnh
những kết quả đạt được, quy mô và mức độ phát triển du lịch cộng đồng tại xã
Hữu Liên vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng và lợi
thế sẵn có. Hoạt động du lịch hiện nay chủ yếu dựa vào khai thác các giá trị
tài nguyên tự nhiên và văn hóa hiện hữu, trong khi còn hạn chế về đầu tư, xúc
tiến đầu tư và kết nối thị trường du lịch. Đến nay, địa phương vẫn chưa thu hút
được sự quan tâm và tham gia đầu tư của các nhà đầu tư lớn, có tiềm lực tài
chính và kinh nghiệm trong lĩnh vực du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.
Quy hoạch phân khu xây
dựng Khu du lịch sinh thái và khu dân cư mới tại xã Hữu Liên, xã Yên Thịnh, huyện
Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn (tỷ lệ 1/2.000), với tổng diện tích quy hoạch 495,73
ha, mặc dù đã có một số doanh nghiệp quan tâm khảo sát, tìm hiểu, song đến nay
vẫn chưa có doanh nghiệp chính thức lựa chọn đầu tư. Một số dự án du lịch đã
được cấp phép nhưng triển khai chậm hoặc không đạt hiệu quả, điển hình là Dự án
Khu lưu trú và nghỉ dưỡng sinh thái Hữu Liên của Công ty cổ phần Du lịch Nối
Vòng Tay đã chấm dứt hoạt động từ tháng 4/2025 sau 8 năm được tỉnh cấp phép[3],
gây ảnh hưởng nhất định đến niềm tin của cộng đồng và môi trường đầu tư du lịch
tại địa phương.
Nguồn lực đầu tư cho
phát triển du lịch còn hạn chế, đặc biệt là kinh phí đầu tư xây dựng kết cấu hạ
tầng du lịch. Hệ thống giao thông phục vụ du lịch chưa đồng bộ, một số tuyến
đường xuống cấp, đi lại khó khăn, nhất là tuyến đường tỉnh 243 - trục giao
thông quan trọng kết nối Hữu Liên với các khu vực lân cận, ảnh hưởng trực tiếp
đến khả năng tiếp cận điểm đến và trải nghiệm của du khách.
Hạ tầng kỹ thuật và hạ
tầng xã hội phục vụ du lịch còn nhiều bất cập. Địa bàn xã chủ yếu là đồi núi
cao, địa hình chia cắt, gây khó khăn cho việc đầu tư xây dựng hạ tầng. Mạng
viễn thông tại một số khu vực chưa ổn định, thậm chí chưa có sóng, đặc biệt tại
thôn Lân Châu và khu vực danh thắng Đồng Lâm hiện mới chỉ có 01 cột phát sóng
của Viettel, chưa có mạng Vinaphone và MobiFone, ảnh hưởng đến công tác quảng
bá, điều hành dịch vụ và trải nghiệm của du khách, nhất là khách quốc tế.
Công tác quy hoạch,
quản lý không gian, cảnh quan và vệ sinh môi trường tại các điểm du lịch còn
nhiều hạn chế. Xã chưa quy hoạch được vị trí tập kết, thu gom và xử lý rác thải
tập trung; hiện nay, việc thu gom, xử lý rác chủ yếu dựa vào vận động người dân
và cộng đồng tự thu gom, xử lý bằng hình thức tự đốt, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm
môi trường và ảnh hưởng đến hình ảnh điểm đến du lịch sinh thái.
Sản phẩm du lịch bổ trợ
còn thiếu, đặc biệt là các sản phẩm quà tặng, quà lưu niệm mang bản sắc địa
phương, chưa đáp ứng nhu cầu mua sắm và trải nghiệm của du khách, làm hạn chế
khả năng gia tăng chi tiêu và giá trị kinh tế từ du lịch.
Nguồn nhân lực tham
mưu, quản lý nhà nước về du lịch tại địa phương còn hạn chế về trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ và kinh nghiệm thực tiễn; công tác tham mưu, tổ chức thực hiện
các nhiệm vụ phát triển du lịch chưa thực sự hiệu quả, chưa khai thác và phát
huy đầy đủ tiềm năng, lợi thế của địa phương. Công tác tuyên truyền, nâng cao
nhận thức về phát triển du lịch cho người dân còn mang tính hình thức, nội dung
và phương thức chưa đa dạng, chưa được triển khai thường xuyên, liên tục nên
hiệu quả chưa cao.
Bên cạnh đó, diễn biến
thời tiết và thiên tai ngày càng phức tạp, khó lường cũng ảnh hưởng lớn đến
hoạt động du lịch. Trong khoảng thời gian từ ngày 21/8/2025 đến ngày
08/10/2025, trên địa bàn xã đã xảy ra 02 đợt ngập lụt nghiêm trọng, gây thiệt
hại lớn về kinh tế - xã hội, tác động trực tiếp đến hạ tầng, cơ sở du lịch và
hoạt động đón khách, đặt ra yêu cầu cấp thiết về thích ứng với biến đổi khí hậu
và bảo đảm an toàn cho phát triển du lịch bền vững.
Những khó khăn, hạn chế
nêu trên là các vấn đề thực tiễn cần được quan tâm giải quyết trong quá trình
xây dựng và triển khai Đề án phát triển du lịch cộng đồng xã Hữu Liên trong
giai đoạn tới, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, đồng thời bảo đảm
phát triển du lịch theo hướng bền vững, hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và môi
trường.
3. Đánh giá chung
Có thể khẳng định, xã
Hữu Liên và xã Bắc Sơn đều có tiềm năng và lợi thế rõ rệt để phát triển du lịch
cộng đồng. Hai địa phương sở hữu hệ thống tài nguyên thiên nhiên đặc sắc, cảnh
quan sinh thái hấp dẫn, môi trường trong lành, gắn với các giá trị địa chất, đa
dạng sinh học và không gian sinh sống hài hòa giữa con người với thiên nhiên;
đồng thời lưu giữ nền văn hóa bản địa giàu bản sắc, kiến trúc truyền thống,
phong tục tập quán và đời sống sinh hoạt cộng đồng đặc trưng.
Trong những năm qua, du
lịch cộng đồng tại Hữu Liên và Bắc Sơn đã từng bước hình thành và phát triển,
bước đầu phát huy hiệu quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội địa
phương. Hoạt động du lịch đã góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người
dân, thúc đẩy bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ giá trị văn hóa truyền
thống, nâng cao nhận thức và vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư trong phát
triển du lịch.
Tuy nhiên, việc khai
thác tiềm năng du lịch cộng đồng tại hai địa phương hiện nay vẫn chưa tương
xứng với lợi thế sẵn có. Hệ thống hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch
còn hạn chế; sản phẩm du lịch chưa thật sự đa dạng, thiếu tính liên kết và
chiều sâu trải nghiệm; chất lượng dịch vụ và nguồn nhân lực du lịch chưa đồng
đều; công tác quản lý, quảng bá, xúc tiến và liên kết với doanh nghiệp, các
điểm đến trong và ngoài tỉnh còn bất cập.
Do đó, phát triển du
lịch cộng đồng tại xã Hữu Liên và xã Bắc Sơn cần được đặt trong tổng thể chiến
lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và địa phương, bảo đảm hài hòa giữa
phát triển du lịch với bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản
sắc văn hóa. Trong thời gian tới, cần có định hướng phát triển rõ ràng, lựa
chọn mô hình phù hợp cho từng địa bàn, đồng thời tập trung đầu tư đồng bộ về hạ
tầng, đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm, phát huy vai trò chủ thể của
cộng đồng dân cư, tăng cường liên kết vùng, liên kết điểm đến và doanh nghiệp
du lịch, từng bước đưa du lịch cộng đồng trở thành ngành kinh tế quan trọng,
góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
II.
TÁC ĐỘNG CỦA ĐỀ ÁN
1.
Về kinh tế, xã hội
Đề án được triển khai
thực hiện sẽ khuyến khích thúc đẩy các tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí xây
mới, cải tạo, sửa chữa, nâng cấp cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, mở rộng quy mô kinh
doanh du lịch. Thông qua đầu tư, nâng cấp hạ tầng, chuẩn hóa dịch vụ và phát
triển sản phẩm du lịch đặc trưng, Đề án sẽ góp phần gia tăng lượng khách, kéo
dài thời gian lưu trú và nâng cao mức chi tiêu bình quân của du khách. Doanh
thu từ hoạt động du lịch sẽ tăng trưởng ổn định, đóng góp tích cực vào nguồn
thu ngân sách địa phương và tạo nguồn lực tái đầu tư cho phát triển cộng đồng.
Đề án còn thúc đẩy
chuyển dịch cơ cấu lao động từ lĩnh vực nông nghiệp thuần túy sang dịch vụ du
lịch. Việc mở rộng hoạt động du lịch đến các làng tạo ra cơ hội việc làm, tăng
thu nhập nên thu hút đông đảo người dân địa phương tham gia vào các hoạt động
cung ứng dịch vụ như: cung ứng dịch vụ lưu trú, công tác hướng dẫn khách du
lịch, cung cấp dịch vụ xe ôm, chèo bè, biểu diễn văn nghệ, mua sắm sản phẩm
OCOP,… Qua đó nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế và từng bước giảm nghèo bền
vững cho người dân địa phương.
Bên cạnh đó, việc thu
hút nguồn lực xã hội hóa, doanh nghiệp đầu tư vào du lịch sinh thái, du lịch
cộng đồng sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển kinh tế, nâng cao hiệu quả
sử dụng tài nguyên và tăng cường liên kết vùng.
Nâng cao chất lượng
cuộc sống, thúc đẩy niềm tự hào cộng đồng, thúc đẩy bình đẳng giới, xây dựng năng
lực cho các tổ chức quản lý cộng đồng. Thúc đẩy nghề nghiệp truyền thống phát
triển, củng cố vai trò trong công tác giữ gìn bản sắc văn hóa.
2.
Về văn hóa, môi trường
Đề án tạo cơ sở quan
trọng trong giữ gìn, bảo tồn, phục hồi các giá trị văn hóa, phong tục tập quán
truyền thống của người dân bản địa, khuyến khích sự tôn trọng đối với nền văn
hóa khác, thúc đẩy giao lưu văn hóa, tạo được sự ấn tượng trong văn hóa địa
phương. Đồng thời, giúp cộng đồng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và
nâng cao ý thức chống các trào lưu du nhập không phù hợp.
Thúc đẩy trách nhiệm
đối với môi trường, nâng cao nhận thức cho khách du lịch và người dân về sự cần
thiết phải bảo tồn tài nguyên tự nhiên, đẩy mạnh quản lý nước thải và xử lý
chất thải.
Thúc đẩy chuyển giao
các kỹ năng làm việc, hình thành thêm những nghề mới trong làng, khuyến khích
sử dụng các kiến thức mới, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong
bản làng, tăng cường sự giao lưu các nền văn hóa khác nhau, thúc đẩy sự tôn
trọng kiến thức và kỹ năng của người dân địa phương.
Trao quyền nhiều hơn
cho người dân địa phương, tăng sức mạnh của cộng đồng, đảm bảo quyền quản lý
tài nguyên thiên nhiên trong cộng đồng.
Nâng cao ý thức người
dân trong giữ gìn vệ sinh, bảo đảm sức khỏe cộng đồng; đồng thời bảo đảm nguồn
lương thực, thực phẩm phục vụ khách du lịch phong phú, đa dạng và an toàn.
Thông qua hoạt động
giao lưu giữa du khách và cộng đồng, các giá trị văn hóa địa phương được quảng
bá rộng rãi, tạo niềm tự hào và ý thức gìn giữ di sản trong nhân dân. Đồng
thời, việc xây dựng quy tắc ứng xử văn minh du lịch giúp nâng cao chuẩn mực văn
hóa trong hoạt động đón tiếp và phục vụ khách.
PHẦN
III
QUAN
ĐIỂM VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN
I.
QUAN ĐIỂM
Phát triển du lịch cộng
đồng tại Làng du lịch cộng đồng Hữu Liên và Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn
theo hướng bền vững, gắn phát triển du lịch với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên,
gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; bảo đảm hài hòa giữa lợi
ích kinh tế, xã hội và môi trường. Kiên định quan điểm không đánh đổi môi
trường, cảnh quan và bản sắc văn hóa lấy tăng trưởng du lịch ngắn hạn; kiểm
soát quy mô, cường độ khai thác, bảo đảm phù hợp với sức chịu tải của môi
trường và năng lực tiếp nhận của từng điểm đến.
Xác định cộng đồng dân
cư dân tộc Tày (Bắc Sơn) và Tày, Nùng, Dao (Hữu Liên) là chủ thể chính trong
xây dựng và phát triển du lịch cộng đồng, góp phần tạo ra sản phẩm du lịch hấp
dẫn, gắn với giá trị bản sắc; Nhà nước giữ vai trò định hướng, hỗ trợ và tạo
điều kiện thuận lợi để người dân trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ, hưởng lợi
từ hoạt động du lịch, qua đó nâng cao thu nhập và chất lượng đời sống.
Phát triển du lịch cộng
đồng theo hướng phân vai, bổ trợ và liên kết, trong đó Làng du lịch cộng đồng
Hữu Liên giữ vai trò điểm đến trung tâm về du lịch sinh thái, trải nghiệm thiên
nhiên và thể thao mạo hiểm của tỉnh, tiếp tục thu hút lượng khách lớn, đặc biệt
là khách quốc tế, gắn với các sản phẩm đặc thù như trekking, khám phá hệ sinh
thái rừng, hang động và hồ nước tự nhiên. Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn định
hướng phát triển thị trường du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm văn hóa làng
truyền thống, di sản kiến trúc nhà sàn và sinh hoạt văn hóa dân tộc; tập trung
nâng cao thời gian lưu trú, mức chi tiêu và chất lượng trải nghiệm của du
khách.
II.
MỤC TIÊU
1.
Mục tiêu chung
Phát triển du lịch cộng
đồng tại Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn (xã Bắc Sơn) và Làng du lịch cộng
đồng Hữu Liên (xã Hữu Liên) theo hướng bền vững, chuyên nghiệp, có bản sắc
riêng và sức cạnh tranh lâu dài; khai thác hợp lý, hiệu quả các giá trị tài
nguyên thiên nhiên, văn hóa và cảnh quan sinh thái gắn với bảo tồn, gìn giữ và
phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của cộng đồng dân cư, đặc biệt là văn hóa
dân tộc Tày và các dân tộc trên địa bàn.
Xây dựng Làng du lịch
cộng đồng Quỳnh Sơn và Hữu Liên trở thành mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu
cấp quốc gia, có uy tín trong khu vực và quốc tế; là điểm đến kiểu mẫu về bảo
tồn bản sắc văn hóa, phát huy giá trị tài nguyên thiên nhiên gắn với phát triển
du lịch bền vững; hoạt động du lịch được tổ chức bài bản, có quản lý thống
nhất, bảo đảm chất lượng dịch vụ, an toàn, văn minh và thân thiện môi trường;
góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu kinh tế -
xã hội của địa phương.
Thông qua việc xác định
rõ các nội dung hỗ trợ, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện
thực tiễn từng địa bàn, từng bước hình thành hệ thống sản phẩm du lịch cộng
đồng đặc trưng, liên kết hiệu quả giữa Quỳnh Sơn - Hữu Liên và các điểm du lịch
trong tỉnh; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của xã Bắc Sơn và xã
Hữu Liên theo định hướng tăng trưởng xanh, bền vững và bao trùm.
Doanh thu từ hoạt động
du lịch cộng đồng tại hai làng tăng trưởng theo hướng bền vững, đóng góp ngày
càng rõ nét vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, tạo sinh kế ổn định
cho cộng đồng dân cư tham gia làm du lịch.
Từng bước hoàn thiện hệ
thống cơ sở vật chất kỹ thuật, dịch vụ du lịch cộng đồng tại hai làng theo
hướng đồng bộ, phù hợp với quy hoạch, đảm bảo tiêu chuẩn phục vụ du khách và
hài hòa với cảnh quan, môi trường. Đối với Hữu Liên: chú trọng phát triển cơ sở
lưu trú, dịch vụ du lịch phù hợp với quy mô đón khách lớn; phân khu chức năng
hợp lý, kiểm soát mật độ xây dựng, đảm bảo an toàn cho các hoạt động du lịch
sinh thái và thể thao mạo hiểm. Đối với Quỳnh Sơn: ưu tiên nâng cao chất lượng
dịch vụ, chuẩn hóa mô hình homestay gắn với bảo tồn kiến trúc truyền thống nhà
sàn, gìn giữ không gian làng bản đặc trưng.
Nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực làm du lịch cộng đồng tại hai làng; tăng cường sự tham gia chủ
động, có trách nhiệm của người dân địa phương trong các hoạt động du lịch. Phấn
đấu đa số hộ gia đình tham gia làm du lịch cộng đồng được đào tạo, tập huấn về
kỹ năng phục vụ khách, quản lý homestay, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn
hóa; từng bước hình thành đội ngũ lao động du lịch cộng đồng chuyên nghiệp,
thân thiện, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Gắn phát triển du lịch
cộng đồng với bảo vệ môi trường sinh thái, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên
nhiên và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống tại hai làng. Từng bước hoàn
thiện mô hình quản lý điểm đến du lịch cộng đồng tại Hữu Liên và Quỳnh Sơn theo
hướng thống nhất, hiệu quả, có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa
phương, cộng đồng dân cư và các tổ chức, doanh nghiệp tham gia hoạt động du
lịch.
2.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2027
2.1. Làng du lịch cộng
đồng Quỳnh Sơn
- Khách du lịch: tổng
lượng khách du lịch đạt 280.000 lượt người, trong đó 12.000 lượt khách du lịch
quốc tế và 268.000 lượt khách du lịch nội địa.
- Doanh thu từ du lịch
đạt 140 - 160 tỷ đồng.
- Cơ sở lưu trú du
lịch: có 30 - 45 homestay với 225 - 250 buồng lưu trú; thời gian lưu trú từ 1,5
đến 02 ngày.
- Nguồn nhân lực du
lịch: toàn xã có 800 lao động, trong đó có 500 lao động trực tiếp, 50% lao động
trực tiếp trong ngành du lịch được đào tạo kiến thức, kỹ năng cơ bản phục vụ
công tác quản lý và phục vụ hoạt động du lịch.
- Phát triển mới 01
điểm du lịch sinh thái (Rừng nghiến nguyên sinh) sau khi có Đề án phát triển du
lịch sinh thái nghỉ dưỡng trong Khu rừng đặc dụng Bắc Sơn được cấp có thẩm
quyền phê duyệt; 01 điểm du lịch khám phá, check- in (Núi Nà Lay). Phát triển
thêm một số điểm gắn với du lịch nông lâm nghiệp trên địa bàn.
- 100% cơ sở lưu trú
cộng đồng thực hiện phân loại rác tại nguồn và có biện pháp xử lý chất thải
sinh hoạt đúng quy định; 100% hộ tham gia du lịch được tuyên truyền, tập huấn
về bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững; phấn đấu giảm ít nhất 50%
việc sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần tại các cơ sở lưu trú và dịch vụ du
lịch. Giữ gìn cảnh quan, vệ sinh môi trường khu dân cư và các điểm tham quan;
đảm bảo trên 98% khu vực du lịch luôn sạch sẽ, không có điểm ô nhiễm tồn lưu.
- Hoàn thành và đưa vào
sử dụng một số hạng mục, công trình đầu tư cơ sở hạ tầng về du lịch trên địa
bàn.
2.2. Làng du lịch cộng
đồng Hữu Liên
- Khách du lịch: tổng
lượng khách du lịch đạt 360.000 lượt người, trong đó 40.000 lượt khách du lịch
quốc tế và 320.000 lượt khách du lịch nội địa.
- Doanh thu từ du lịch
đạt khoảng 150 - 180 tỷ đồng.
- Cơ sở lưu trú homestay:
toàn xã có 40 - 45 hộ kinh doanh nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê
(Homestay); 05 hộ kinh doanh nhà nghỉ du lịch (Guest House/Hostel); có 470 -
490 buồng lưu trú; thời gian lưu trú trung bình từ 1,5 đến 02 ngày đối với du
khách nội địa, từ 3 đến 10 ngày đối với du khách quốc tế.
- Nguồn nhân lực du
lịch: toàn xã có khoảng 1.300 lao động du lịch, trong đó có 800 lao động trực
tiếp. 100% lao động trực tiếp trong ngành du lịch được đào tạo kiến thức, kỹ năng
cơ bản phục vụ công tác quản lý và phục vụ hoạt động du lịch.
- Cải tạo, nâng cấp 01
bãi đỗ xe công cộng tập trung tại khu vực Làng du lịch cộng đồng thôn Làng Bên.
- Xây dựng, nâng cấp,
cải tạo Trung tâm Thông tin Làng du lịch cộng đồng đạt chuẩn Asean Hữu Liên
thành trung tâm sinh hoạt cộng đồng.
III. PHẠM VI VÀ THỜI GIAN THỰC HIỆN
1. Phạm vi
Đề án được
triển khai trên địa bàn Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn và Làng du lịch cộng
đồng Hữu Liên và các khu vực phụ cận có liên quan trực tiếp đến hoạt động du
lịch cộng đồng, các điểm du lịch văn hóa, lịch sử, sinh thái.
2. Thời
gian thực hiện
Trong năm
2026 - 2027: Tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng, phát triển và nâng cao chất
lượng sản phẩm du lịch; củng cố tổ chức quản lý, ổn định và mở rộng hoạt động
du lịch cộng đồng tại hai làng.
PHẦN IV
ĐỊNH HƯỚNG VÀ NỘI DUNG PHÁT TRIỂN
1. Phát triển hạ tầng du lịch
Phát triển
hạ tầng du lịch tại Làng du lịch cộng đồng Hữu Liên và Làng văn hóa du lịch
cộng đồng Quỳnh Sơn theo hướng đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với
điều kiện tự nhiên, văn hóa và quy mô phát triển của từng điểm đến; ưu tiên đầu
tư các hạng mục hạ tầng thiết yếu phục vụ dân sinh gắn với phát triển du lịch,
bảo đảm thuận lợi cho sinh hoạt của người dân và hoạt động tham quan, trải
nghiệm của du khách.
Tập trung
đầu tư, cải tạo, nâng cấp hệ thống giao thông kết nối đến các làng du lịch cộng
đồng và giao thông nội bộ trong khu dân cư, bao gồm các tuyến đường trục chính,
đường thôn, ngõ xóm và các tuyến kết nối với khu vực phụ cận; từng bước hoàn
thiện bãi đỗ xe tập trung, hệ thống biển chỉ dẫn, không gian đón tiếp và cung
cấp thông tin cho du khách, hạn chế phương tiện cơ giới lớn đi sâu vào khu dân
cư, bảo đảm an toàn giao thông và cảnh quan làng du lịch.
Đối với
Làng du lịch cộng đồng Hữu Liên, chú trọng hoàn thiện hạ tầng giao thông kết
nối quanh làng và kết nối các điểm du lịch, khám phá, trải nghiệm, bao gồm: cải
tạo, nâng cấp các tuyến đường tiếp cận điểm trekking, điểm tham quan sinh thái
đến Hồ Nong Dùng, thảo nguyên Đồng Lâm; hoàn thiện bãi đỗ xe công cộng tập
trung; xây dựng, nâng cấp Trung tâm Thông tin Làng du lịch cộng đồng đạt chuẩn
ASEAN thành trung tâm sinh hoạt cộng đồng, từng bước hình thành không gian tổ
chức hoạt động du lịch, văn hóa và dịch vụ về đêm; xây dựng hệ thống biển quảng
cáo tấm lớn, biển chỉ dẫn du lịch... Việc đầu tư hạ tầng tại Hữu Liên bảo đảm
yêu cầu an toàn, kiểm soát tác động đến môi trường và phù hợp với khu bảo tồn
thiên nhiên.
Đối với
Làng văn hóa du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, ưu tiên cải tạo, chỉnh trang không
gian làng truyền thống gắn với bảo tồn kiến trúc nhà sàn, tường rào đá, cảnh
quan thung lũng Bắc Sơn; hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối quanh làng và
kết nối các điểm du lịch như rừng nghiến Đông Đằng; nâng cấp hạ tầng phục vụ
lưu trú cộng đồng (homestay), không gian sinh hoạt văn hóa và các điểm trải
nghiệm nông nghiệp, lễ hội truyền thống. Đồng thời, đầu tư xây dựng tuyến đường
lên đỉnh núi Nà Lay, xây dựng cột cờ trên đỉnh núi, hình thành điểm ngắm cảnh
thung lũng Bắc Sơn tại vị trí cao, kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên
và bản sắc văn hóa địa phương, tạo điểm nhấn du lịch, tăng trải nghiệm tham
quan, check-in và quảng bá hình ảnh Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn. Các điểm
này được bố trí đồng bộ hệ thống biển chỉ dẫn, điểm dừng nghỉ, nhà vệ sinh công
cộng và các giải pháp bảo vệ môi trường.
Song song
với phát triển hạ tầng giao thông và không gian du lịch, từng bước hoàn thiện
hệ thống hạ tầng kỹ thuật thiết yếu như cấp điện, cấp nước sinh hoạt, viễn
thông, thoát nước và thu gom - xử lý rác thải, bảo đảm vệ sinh môi trường, an
toàn cho cộng đồng dân cư và hoạt động du lịch; từng bước mở rộng phạm vi thu
gom, xử lý rác thải tại các khu vực du lịch theo hướng tiệm cận tiêu chuẩn khu
vực đô thị.
Đầu tư xây
dựng và cải tạo cảnh quan du lịch gắn với đặc trưng sinh thái vùng, trong đó
hình thành các khu trồng cây, hoa cảnh quan đặc thù (như hoa lê, mai anh đào và
một số loài cây bản địa phù hợp), kết hợp chỉnh trang hàng rào xanh, không gian
công cộng, góp phần tạo dựng bản sắc cảnh quan riêng cho từng làng du lịch,
nâng cao giá trị thẩm mỹ và sức hấp dẫn của điểm đến.
2. Phát triển sản phẩm du lịch
Định hướng
phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng theo hướng đa dạng, đặc trưng và có chiều
sâu trải nghiệm, phát huy lợi thế riêng của từng làng, đồng thời tăng cường
liên kết để hình thành chuỗi sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng của tỉnh.
Tại Làng du
lịch cộng đồng Hữu Liên, tập trung phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái,
du lịch trải nghiệm thiên nhiên, trekking, khám phá hệ sinh thái rừng, hang
động, hồ nước tự nhiên và du lịch thể thao mạo hiểm; từng bước hoàn thiện các
sản phẩm trải nghiệm gắn với bảo tồn thiên nhiên, giáo dục môi trường và du
lịch có trách nhiệm.
Tại Làng văn
hóa du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, chú trọng phát triển các sản phẩm du lịch cộng
đồng gắn với không gian làng truyền thống, di sản kiến trúc nhà sàn, sinh hoạt
văn hóa dân tộc Tày; đa dạng hóa các hoạt động trải nghiệm như sản xuất nông
nghiệp, ẩm thực truyền thống, lễ hội, văn nghệ dân gian và sinh hoạt cộng đồng,
nhằm nâng cao thời gian lưu trú và chất lượng trải nghiệm của du khách; đồng
thời có cơ chế hỗ trợ người dân bảo tồn nhà sàn cổ, gìn giữ văn hóa và nghề
truyền thống để phát triển làng du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, hình
thành sản phẩm du lịch đặc sắc, hấp dẫn.
Khuyến
khích phát triển các sản phẩm du lịch theo chủ đề, theo mùa; từng bước hình
thành sản phẩm du lịch kết hợp giữa sinh thái - văn hóa - nghỉ dưỡng; phát
triển sản phẩm quà tặng, lưu niệm mang bản sắc địa phương, góp phần gia tăng
giá trị và sức cạnh tranh của du lịch cộng đồng.
3. Phát triển
nguồn nhân lực
Phát triển
nguồn nhân lực du lịch cộng đồng theo hướng nâng cao chất lượng, tính chuyên
nghiệp và phù hợp với mô hình du lịch cộng đồng; coi trọng vai trò của người
dân địa phương là lực lượng trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ du lịch.
Tăng cường
công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng làm du lịch cho cộng đồng dân
cư, tập trung vào nghiệp vụ lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm, kỹ năng
giao tiếp, ứng xử văn minh du lịch, ngoại ngữ cơ bản và kỹ năng quản lý điểm
đến. Khuyến khích sự tham gia của thanh niên, phụ nữ và các nghệ nhân dân gian
trong hoạt động du lịch cộng đồng.
Đối với đội
ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về du lịch tại địa phương,
chú trọng nâng cao năng lực tham mưu, quản lý, điều phối và giám sát hoạt động
du lịch cộng đồng; tăng cường trao đổi, học tập kinh nghiệm từ các mô hình du
lịch cộng đồng hiệu quả trong và ngoài tỉnh.
4. Công tác
quảng bá, xúc tiến du lịch
Định hướng
đẩy mạnh công tác quảng bá, xúc tiến du lịch cộng đồng theo hướng chuyên
nghiệp, hiện đại, đa dạng hóa hình thức và kênh truyền thông; xây dựng hình
ảnh, thương hiệu riêng cho từng làng du lịch cộng đồng, đồng thời bảo đảm sự
thống nhất trong nhận diện chung của du lịch cộng đồng tỉnh.
Tăng cường
ứng dụng công nghệ số trong quảng bá du lịch; xây dựng và vận hành các kênh
thông tin chính thức về du lịch cộng đồng Hữu Liên và Quỳnh Sơn; đẩy mạnh
truyền thông trên các nền tảng số, mạng xã hội và các phương tiện truyền thông
đại chúng.
Chú trọng
mở rộng liên kết, hợp tác với doanh nghiệp lữ hành, các điểm du lịch trong và
ngoài tỉnh để xây dựng tour, tuyến du lịch phù hợp; gắn kết du lịch cộng đồng
với các tuyến du lịch trọng điểm của tỉnh, đặc biệt là tuyến Công viên địa chất
toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, nhằm mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả thu hút
khách.
5. Bảo tồn
văn hóa và bảo vệ môi trường
Phát triển
du lịch cộng đồng gắn chặt với công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa
truyền thống của cộng đồng dân cư địa phương; gìn giữ không gian làng truyền
thống, kiến trúc nhà ở, phong tục tập quán, lễ hội và các loại hình văn hóa phi
vật thể đặc trưng.
Tăng cường
các biện pháp bảo vệ môi trường, cảnh quan và hệ sinh thái tại các điểm du
lịch; tổ chức quản lý, kiểm soát hoạt động du lịch phù hợp với sức chịu tải của
môi trường, đặc biệt tại khu vực Khu bảo tồn thiên nhiên Hữu Liên. Khuyến khích
áp dụng các mô hình du lịch xanh, du lịch có trách nhiệm; hạn chế rác thải
nhựa, nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý chất thải, bảo đảm vệ sinh môi trường
tại các làng du lịch cộng đồng.
Đẩy mạnh
công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cộng đồng dân cư và du khách về
bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững; qua đó tạo
nền tảng vững chắc cho phát triển du lịch cộng đồng Hữu Liên và Quỳnh Sơn trong
giai đoạn tới.
PHẦN V
GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. Giải pháp về quy hoạch và đầu tư hạ tầng
Rà soát,
điều chỉnh và tổ chức thực hiện các quy hoạch có liên quan nhằm bảo đảm thống
nhất, đồng bộ giữa quy hoạch phát triển du lịch với quy hoạch xây dựng, quy
hoạch sử dụng đất, quy hoạch bảo tồn di sản và bảo vệ môi trường; ưu tiên bố
trí quỹ đất phục vụ phát triển du lịch cộng đồng phù hợp với đặc điểm của từng
làng.
Tập trung
huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho phát triển hạ tầng du
lịch; ưu tiên ngân sách nhà nước đầu tư các hạng mục hạ tầng thiết yếu như giao
thông kết nối, giao thông nội bộ, bãi đỗ xe, hệ thống biển chỉ dẫn, không gian
đón tiếp du khách, cấp nước, điện, viễn thông và xử lý rác thải. Khuyến khích
xã hội hóa đầu tư hạ tầng du lịch trên cơ sở bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà
nước, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư.
Đối với
Làng du lịch cộng đồng Hữu Liên, chú trọng đầu tư hạ tầng phục vụ du lịch sinh
thái, du lịch trải nghiệm thiên nhiên và thể thao mạo hiểm gắn với yêu cầu bảo
tồn khu bảo tồn thiên nhiên; đối với Làng văn hóa du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn,
ưu tiên cải tạo, chỉnh trang không gian làng truyền thống, nâng cấp cơ sở lưu
trú cộng đồng và các công trình phục vụ trải nghiệm văn hóa.
2. Giải pháp đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch
Tổ chức rà
soát, đánh giá hệ thống sản phẩm du lịch cộng đồng hiện có; định hướng phát
triển sản phẩm đặc trưng cho từng làng trên cơ sở phát huy lợi thế riêng, tránh
trùng lặp và cạnh tranh không lành mạnh giữa các điểm đến.
Hỗ trợ cộng
đồng dân cư xây dựng, hoàn thiện và nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch
cộng đồng gắn với trải nghiệm sinh thái, thiên nhiên, thể thao mạo hiểm tại Hữu
Liên và trải nghiệm văn hóa, sinh hoạt làng truyền thống tại Quỳnh Sơn; từng
bước phát triển các sản phẩm du lịch theo chủ đề, theo mùa, sản phẩm trải
nghiệm chiều sâu và các sản phẩm kết hợp giữa sinh thái - văn hóa - nghỉ dưỡng.
Khuyến
khích phát triển sản phẩm quà tặng, lưu niệm mang bản sắc địa phương; hỗ trợ
xây dựng câu chuyện sản phẩm, tiêu chuẩn chất lượng và hình thức bao gói, góp
phần gia tăng giá trị và khả năng cạnh tranh của du lịch cộng đồng.
3. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực du lịch
Xây dựng và
triển khai kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch cộng đồng phù hợp
với từng giai đoạn phát triển; tập trung nâng cao kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ
cho người dân tham gia hoạt động du lịch, đặc biệt là các kỹ năng phục vụ lưu
trú, ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm, giao tiếp, ngoại ngữ cơ bản và ứng xử văn
minh du lịch.
Tăng cường
đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về
du lịch tại địa phương; nâng cao năng lực tham mưu, quản lý, điều phối và giám
sát hoạt động du lịch cộng đồng. Khuyến khích sự tham gia của nghệ nhân, người
có uy tín trong cộng đồng và lực lượng lao động trẻ trong phát triển du lịch
cộng đồng.
Đẩy mạnh
hoạt động trao đổi, học tập kinh nghiệm; tổ chức tham quan, học tập các mô hình
du lịch cộng đồng tiêu biểu trong và ngoài tỉnh nhằm nâng cao trình độ và kỹ năng
thực tiễn cho cộng đồng và đội ngũ quản lý.
4. Giải pháp xúc tiến, quảng bá và liên kết phát triển du lịch
Xây dựng và
triển khai kế hoạch quảng bá, xúc tiến du lịch cộng đồng theo hướng chuyên
nghiệp, có trọng tâm, trọng điểm; tăng cường ứng dụng công nghệ số, phát huy
hiệu quả các nền tảng trực tuyến, mạng xã hội và truyền thông đa phương tiện
trong quảng bá hình ảnh, sản phẩm du lịch cộng đồng Hữu Liên và Quỳnh Sơn.
Hình thành
và củng cố hệ thống nhận diện thương hiệu cho từng làng du lịch cộng đồng, đồng
thời bảo đảm sự thống nhất trong nhận diện chung của du lịch cộng đồng tỉnh.
Chủ động kết nối, hợp tác với các doanh nghiệp lữ hành, cơ sở dịch vụ du lịch
để xây dựng và khai thác hiệu quả các tour, tuyến du lịch; tăng cường liên kết
với các điểm du lịch trong và ngoài tỉnh, đặc biệt là các tuyến du lịch trọng
điểm và tuyến Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Tổ chức
tham gia các sự kiện, hội chợ, chương trình xúc tiến du lịch trong và ngoài
tỉnh; lồng ghép quảng bá du lịch cộng đồng vào các hoạt động văn hóa, thể thao,
du lịch quy mô lớn của tỉnh.
5. Giải pháp quản lý nhà nước, bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi
trường
Tăng cường
vai trò quản lý nhà nước đối với hoạt động du lịch cộng đồng; hoàn thiện cơ chế
phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương trong quản lý, điều phối và giám sát
hoạt động du lịch cộng đồng tại Hữu Liên và Quỳnh Sơn. Từng bước hoàn thiện mô
hình tổ chức quản lý điểm đến phù hợp với đặc thù của từng làng.
Đẩy mạnh
công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống; hỗ trợ duy trì, khôi
phục các lễ hội, làn điệu dân ca, nghề truyền thống và không gian văn hóa làng
bản; gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững.
Tăng cường
các biện pháp bảo vệ môi trường, cảnh quan và hệ sinh thái; kiểm soát chặt chẽ
tác động của hoạt động du lịch đến tài nguyên, đặc biệt tại khu vực nhạy cảm về
sinh thái. Khuyến khích áp dụng các mô hình du lịch xanh, du lịch có trách
nhiệm; nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý chất thải, hạn chế rác thải nhựa và
nâng cao nhận thức của cộng đồng dân cư và du khách về bảo vệ môi trường.
PHẦN VI
KINH PHÍ THỰC HIỆN
1. Tổng
kinh phí dự kiến là 147.262 triệu đồng, trong đó:
- Các dự án
thực hiện từ năm 2026 cho xã Bắc Sơn là: 76.981 triệu đồng, trong đó:
+ Nguồn vốn
đã được bố trí là: 4.300 triệu đồng;
+ Nguồn vốn
cần đảm bảo triển khai thực hiện đề án là: 72.681 triệu đồng;
- Các dự án
thực hiện từ năm 2026 cho xã Hữu Liên là: 67.831 triệu đồng.
- Các dự án
xúc tiến quảng bá du lịch cho xã Hữu Liên và Bắc Sơn: 6.750 triệu đồng.
(Chi tiết theo Phụ lục 01, 02, 03)
2. Nguồn
vốn: Nguồn vốn ngân sách trung ương, ngân sách tỉnh, xã và các nguồn
vốn hợp pháp khác theo quy định.
PHẦN VII
TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Chịu trách
nhiệm trước UBND tỉnh và pháp luật về tính phù hợp, đúng quy định và hiệu quả
đối với các dự án, nội dung đề xuất tại Đề án.
Là cơ quan
đầu mối, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ; theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực
hiện các nội dung của Đề án trên địa bàn. Hỗ trợ tổ chức các khóa đào tạo kỹ năng
du lịch, bao gồm hướng dẫn viên, quản lý homestay, chăm sóc khách hàng và bảo
vệ môi trường du lịch.
Chủ trì
tổng hợp tình hình, kết quả thực hiện, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh theo quy
định; kịp thời tham mưu đề xuất các giải pháp điều chỉnh, bổ sung nhằm bảo đảm
hiệu quả và tính khả thi của Đề án.
Định kỳ
trước ngày 25 của tháng cuối Quý tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện về UBND
tỉnh.
2. Sở Tài chính
Chủ trì
tham mưu UBND tỉnh bố trí nguồn kinh phí của tỉnh và lồng ghép nguồn ngân sách
của trung ương thông qua các chương trình, kế hoạch, đề án để tổ chức triển
khai thực hiện Đề án theo đúng quy định pháp luật, bảo đảm tiến độ thực hiện đề
án.
Hướng dẫn
UBND các xã các nội dung liên quan đến việc quản lý, sử dụng, xử lý tài sản
công khi tổ chức triển khai thực hiện Đề án này.
3. Sở Xây dựng
Chủ trì
phối hợp với UBND xã Bắc Sơn và xã Hữu Liên thực hiện rà soát toàn bộ các tuyến
đường chưa có trong danh mục của Đề án này, thuộc phạm thực hiện Đề án phát
triển giao thông nông thôn tỉnh Lạng Sơn, giai đoạn 2026 - 2030 để ưu tiên phân
bổ kinh phí thực hiện và hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2027.
Phối hợp
với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hướng dẫn Chủ đầu tư các công trình thuộc
đề án trong quá trình chuẩn bị đầu tư theo quy định; tổ chức kiểm tra chất
lượng công trình theo chức năng nhiệm vụ.
4. Sở Nông nghiệp và Môi trường
Chủ trì,
phối hợp với các cơ quan, địa phương liên quan hướng dẫn Ủy ban nhân dân cấp xã
xây dựng và triển khai phương án khai thác, phát huy giá trị khu rừng nghiến
Đông Đằng gắn với phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng theo quy định
của pháp luật về lâm nghiệp và bảo tồn thiên nhiên.
Quan tâm
phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát nhu cầu thực tế; tổng hợp, báo cáo
UBND tỉnh xem xét, cho chủ trương hỗ trợ kinh phí từ ngân sách nhà nước để tổ
chức thực hiện dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt
trên địa bàn xã theo quy định.
5. Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch
Chủ trì,
phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan hỗ trợ xây dựng và hoàn thiện
bộ nhận diện thương hiệu du lịch cộng đồng cho Làng văn hóa du lịch cộng đồng
Quỳnh Sơn và Làng du lịch cộng đồng Hữu Liên; xây dựng các sản phẩm truyền
thông đồng bộ, thống nhất hình ảnh, thông điệp quảng bá, góp phần nâng cao khả
năng nhận diện và sức cạnh tranh của điểm đến.
Hỗ trợ xây
dựng mô hình liên kết phát triển du lịch giữa Quỳnh Sơn, Hữu Liên với các xã
lân cận và các địa phương trong và ngoài tỉnh, hình thành các tuyến, tour du
lịch liên vùng, tour trải nghiệm dài ngày; kết nối với các doanh nghiệp lữ
hành, đơn vị cung ứng dịch vụ du lịch để đưa sản phẩm du lịch cộng đồng vào
chương trình khai thác thường xuyên.
Chủ trì,
phối hợp xây dựng và vận hành các kênh thông tin, truyền thông chính thức của
du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn và Hữu Liên, bao gồm website, fanpage và các nền
tảng số phù hợp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và các
hình thức truyền thông hiện đại trong công tác quảng bá, giới thiệu điểm đến,
sản phẩm và dịch vụ du lịch.
Hỗ trợ kêu
gọi, xúc tiến thu hút các nhà đầu tư, doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển
hạ tầng, cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch và các sản phẩm du lịch đặc thù tại
Quỳnh Sơn và Hữu Liên theo định hướng của Đề án; tạo điều kiện thúc đẩy xã hội
hóa nguồn lực đầu tư phát triển du lịch cộng đồng.
Chủ trì
hoặc phối hợp tổ chức các sự kiện, hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch nhằm
tạo điểm nhấn thu hút khách du lịch, giới thiệu sản phẩm du lịch đặc trưng của
từng làng; tăng cường liên kết vùng, liên kết tour, tuyến du lịch, góp phần mở
rộng thị trường, nâng cao hiệu quả khai thác và phát triển bền vững du lịch
cộng đồng.
Chịu trách
nhiệm trước UBND tỉnh và pháp luật về tính phù hợp, đúng quy định và hiệu quả
đối với các dự án, nội dung đề xuất tại Đề án; tuyệt đối không để xảy ra tham
nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí trong quá trình triển khai thực hiện.
6. UBND các
xã Hữu Liên, Bắc Sơn
Ủy ban nhân
dân các xã Hữu Liên và Bắc Sơn chịu trách nhiệm trực tiếp tổ chức triển khai
thực hiện Đề án trên địa bàn; thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án do đồng chí
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã làm Trưởng ban; các thành viên là lãnh đạo các bộ
phận chuyên môn có liên quan, trong đó bộ phận chuyên môn thực hiện nhiệm vụ về
kinh tế cấp xã là cơ quan thường trực.
Chủ trì tổ
chức công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục nâng cao nhận thức và ý thức
trách nhiệm của người dân trong phát triển du lịch cộng đồng; phát huy vai trò
chủ thể của cộng đồng dân cư, mỗi người dân trở thành “đại sứ du lịch” của địa
phương; tự giác gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, bảo vệ môi trường, thực
hiện ứng xử văn minh, thân thiện với du khách, góp phần xây dựng hình ảnh Làng
du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn và Làng du lịch cộng đồng Hữu Liên an toàn, hấp dẫn
và phát triển bền vững.
Chủ trì,
phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức rà soát tổng thể các quy hoạch có
liên quan; lập, điều chỉnh và quản lý quy hoạch theo thẩm quyền; tổ chức triển
khai thực hiện hiệu quả các nội dung của Đề án, bảo đảm phù hợp với điều kiện
thực tế của địa phương.
Trực tiếp
chỉ đạo, tổ chức quản lý hoạt động phát triển du lịch trên địa bàn; tăng cường
công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về kinh doanh dịch vụ
du lịch, bảo vệ môi trường, an ninh trật tự và an toàn cho du khách.
Tiếp tục tổ
chức triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết số 19/2025/NQ-HĐND
ngày 15/7/2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh quy định một số chính sách hỗ trợ
phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và phát huy giá trị
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn giai đoạn 2025 - 2030; đổi mới hình
thức tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện chính sách, kịp thời phổ biến đầy đủ các
nội dung chính sách và văn bản hướng dẫn liên ngành đến các hộ gia đình tham
gia hoặc đăng ký tham gia hoạt động du lịch cộng đồng.
Cân đối bố
trí các nguồn vốn ngân sách xã hằng năm, chương trình mục tiêu quốc gia và
nguồn xã hội hóa để thực hiện nội dung đề án (nếu có).
Chịu trách
nhiệm trước UBND tỉnh và pháp luật về tính phù hợp, đúng quy định và hiệu quả
đối với các dự án đề xuất tại Đề án; triển khai thực hiện các dự án, nội dung
được phê duyệt tại Đề án theo đúng quy định của pháp luật, tuyệt đối không để
xảy ra tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí trong quá trình triển khai
thực hiện.
Định kỳ
trước ngày 20 của tháng cuối Quý, tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện về UBND
tỉnh, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch.
7. Trách
nhiệm của người dân, cộng đồng, tổ chức, doanh nghiệp
Chấp hành
các quy định của pháp luật và quy định của địa phương về hoạt động du lịch, bảo
vệ môi trường, bảo tồn di sản văn hóa và cảnh quan thiên nhiên. Thực hiện việc
giữ gìn vệ sinh môi trường; bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, cảnh quan và không
gian kiến trúc làng truyền thống; tham gia các hoạt động thu gom, phân loại và
xử lý rác thải tại khu dân cư và các điểm du lịch theo quy định.
Tham gia
bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, kiến trúc bản địa, nghề
thủ công, lễ hội và sinh hoạt cộng đồng; xây dựng nếp sống văn minh, thân thiện
trong hoạt động du lịch. Tích cực tham gia công tác tuyên truyền, quảng bá hình
ảnh làng du lịch cộng đồng; tổ chức xây dựng và cung ứng các sản phẩm, dịch vụ
du lịch bảo đảm chất lượng, an toàn và văn minh theo quy định.
Tham gia
đầu tư, cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng phục vụ du lịch, hệ thống
giao thông, thiết chế văn hóa theo quy hoạch và định hướng của Đề án; thực hiện
xã hội hóa đầu tư phát triển du lịch theo quy định của pháp luật.
Phối hợp
với chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng trong công tác quản lý hoạt
động du lịch, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn cho du khách và cộng đồng dân
cư./.