CHÍNH THỨC: Tiếp tục nghiên cứu sắp xếp 705 đơn vị hành chính cấp xã không đủ tiêu chuẩn trong năm 2026
Tại Kỷ yếu Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp ngày 01/7/2026 Tải về, Bộ Nội vụ đã nêu rõ một số hạn chế, vướng mắc trong thực tiễn vận hành mô hình chính quyền 3 cấp như sau:
III. Một số hạn chế, vướng mắc
...
Năm là, tổ chức không gian hành chính cấp xã sau sắp xếp còn một số điểm chưa thật sự phù hợp. Hiện còn 705/3.321 đơn vị hành chính cấp xã (21,23%) chưa đạt đủ tiêu chuẩn: 17 đơn vị chưa đạt cả hai tiêu chuẩn diện tích tự nhiên và quy mô dân số, 529 đơn vị (5,93%) chưa đạt tiêu chuẩn diện tích, 159 đơn vị (4,79%) chưa đạt tiêu chuẩn dân số. Điều này làm phân tán nguồn lực đầu tư, tăng chi phí quản lý, trong khi chưa phát huy đầy đủ lợi thế quy mô để tổ chức cung ứng dịch vụ công và thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Như vậy, hiện nay còn 705 xã chưa đạt đủ tiêu chuẩn gồm:
+ 17 đơn vị chưa đạt cả hai tiêu chuẩn diện tích tự nhiên và quy mô dân số,
+ 529 đơn vị (5,93%) chưa đạt tiêu chuẩn diện tích,
+ 159 đơn vị (4,79%) chưa đạt tiêu chuẩn dân số.
Theo đó, trong năm 2026 các địa phương cần tiếp tục nghiên cứu sắp xếp 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định; đồng thời đảm bảo phù hợp với đặc thù về văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo, địa lý.
CHÍNH THỨC: Tiếp tục nghiên cứu sắp xếp 705 đơn vị hành chính cấp xã không đủ tiêu chuẩn trong năm 2026 (hình từ internet)
Tiêu chuẩn đơn vị hành chính cấp xã hiện nay được quy định ra sao?
Căn cứ theo Điều 2, Điều 5 và Điều 7 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15, tiêu chuẩn đơn vị hành chính cấp xã hiện nay được quy định như sau:
* Tiêu chuẩn cấp xã:
(1) Quy mô dân số:
- Xã miền núi từ 5.000 người trở lên;
- Xã ở hải đảo từ 2.500 người trở lên;
- Xã không thuộc điểm a và điểm b khoản này từ 16.000 người trở lên.
(2) Diện tích tự nhiên:
- Xã miền núi từ 100 km2 trở lên;
- Xã ở hải đảo từ 15 km2 trở lên;
- Xã không thuộc điểm a và điểm b khoản này từ 30 km2 trở lên.
(3) Có định hướng phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm của tỉnh, thành phố.
* Tiêu chuẩn của phường
(1) Quy mô dân số từ 21.000 người trở lên.
(2) Diện tích tự nhiên từ 5,5 km2 trở lên.
(3) Vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng hoặc cấp tỉnh hoặc cấp tiểu vùng trong tỉnh, thành phố, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thành phố hoặc tiểu vùng trong tỉnh, thành phố
(4) Tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính từ 50% trở lên.
(5) Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội đạt các chỉ tiêu sau:
- Tỷ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách địa phương trên địa bàn từ 100% trở lên;
- Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên;
- Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên;
- Thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 03 năm gần nhất;
- Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 03 năm gần nhất.
* Tiêu chuẩn của đặc khu
Tiêu chuẩn của đặc khu thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 1 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Là đơn vị hành chính ở một số hải đảo có vị trí quan trọng được thành lập phù hợp với điều kiện địa lý, tự nhiên, đặc điểm dân cư và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Đặc khu đã được công nhận loại đô thị theo quy định tại Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị thì được xác định là đơn vị hành chính đô thị.
Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương được quy định ra sao?
Căn cứ theo Điều 4 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương được quy định như sau:
(1) Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng pháp luật; thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.
Hội đồng nhân dân hoạt động theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số.
Ủy ban nhân dân hoạt động theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số; đồng thời đề cao thẩm quyền và trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân.
(2) Tổ chức chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương chuyên nghiệp, hiện đại, thực hiện hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương, bảo đảm trách nhiệm giải trình gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực.
(3) Bảo đảm quyền con người, quyền công dân; xây dựng chính quyền địa phương gần Nhân dân, phục vụ Nhân dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, chịu sự kiểm tra, giám sát của Nhân dân; thực hiện đầy đủ cơ chế phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương.
(4) Bảo đảm nền hành chính minh bạch, thống nhất, thông suốt, liên tục.
(5) Những công việc thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương phải do chính quyền địa phương quyết định và tổ chức thực hiện; phát huy vai trò tự chủ và tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương.
(6) Phân định rõ thẩm quyền giữa cơ quan nhà nước ở trung ương và chính quyền địa phương; giữa chính quyền địa phương cấp tỉnh và chính quyền địa phương cấp xã.
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
