TCVN-14160-7-2026-Giong-cay-nong-nghiep-Cay-dau-dong-Phan-7-Giong-sau-rieng

• Số hiệu: TCVN14160-7:2026
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: ***
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2026

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 14160-7:2026

GIỐNG CÂY NÔNG NGHIỆP - CÂY ĐẦU DÒNG, VƯỜN CÂY ĐẦU DÒNG
PHẦN 7: GIỐNG SẦU RIÊNG

Agricultural crop varieties - Elite trees, elite orchards
Part 7: Durian varieties

Lời nói đầu

TCVN 14160-7:2026 do Viện Cây ăn quả miền Nam biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Bộ TCVN 14160 Giống cây nông nghiệp - Cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng gồm các phần:

- TCVN 14160-1:2024, Phần 1: Giống cam;

...

...

...

- TCVN 14160-3:2024, Phần 3: Giống cà phê;

- TCVN 14160-4:2026, Phần 4: Giống xoài;

- TCVN 14160-5:2026, Phần 5: Giống chanh leo;

- TCVN 14160-6:2026, Phần 6: Giống thanh long;

- TCVN 14160-7:2026, Phần 7: Giống sầu riêng;

- TCVN 14160-8:2026, Phần 8: Giống chè;

- TCVN 14160-9:2026, Phần 9: Giống điều.

GIỐNG CÂY NÔNG NGHIỆP - CÂY ĐẦU DÒNG, VƯỜN CÂY ĐẦU DÒNG
PHẦN 7: GIỐNG SẦU RIÊNG

...

...

...

1  Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng của các giống thuộc loài sầu riêng (Durio zibethinus Murr.).

2  Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm cống bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

TCVN 9017:2011, Quả tươi - Phương pháp lấy mẫu trên vườn sản xuất.

TCVN 13268-4:2021, Bảo vệ thực vật - Phương pháp điều tra sinh vật gây hại - Phần 4: Nhóm cây ăn quả.

TCVN 13381-12:2026, Giống cây nông nghiệp - Khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng - Phần 12: Giống sầu riêng.

3  Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau:

...

...

...

Quần thể cây trồng (Plant population)

Tập hợp các cá thể của cùng một giống được trồng trong một phạm vi hành chính và địa lý.

3.2

Cây đầu dòng (Elite trees)

Cây tốt nhất được bình tuyển và công nhận từ quần thể cây trồng.

3.3

Vườn cây đầu dòng (Elite orchards)

Vườn cây được nhân từ cây đầu dòng hoặc vườn cây do tổ chức, cá nhân thiết lập phục vụ khảo nghiệm để lưu hành giống, được thẩm định và công nhận.

3.4

...

...

...

Tính trạng được di truyền ổn định, ít bị biến đổi bởi tác động của ngoại cảnh, có thể nhận biết và mô tả được một cách chính xác.

3.5

Bản mô tả giống (Varietal description)

Bản mô tả trạng thái biểu hiện các tính trạng đặc trưng của giống do cơ quan bảo hộ, cơ sở khảo nghiệm hoặc tác giả công bố.

4  Yêu cầu kỹ thuật

4.1  Cây đầu dòng

Cây sầu riêng đầu dòng phải đạt các yêu cầu tối thiểu như sau:

- Cây sinh trưởng khỏe, lá xanh tốt.

- Phải mang các tính trạng đặc trưng của giống.

...

...

...

- Phải có năng suất quả cao hơn tối thiểu 10 % so với năng suất trung bình của quần thể tại nơi bình tuyển; năng suất ổn định liên tục từ hai vụ quả trở lên tính đến thời điểm công nhận (không tính vụ quả đầu tiên); và phải được đánh giá định kỳ hàng năm.

- Các chỉ tiêu tỷ lệ phần ăn được, khối lượng quả, hàm lượng chất rắn hòa tan tổng số - TSS (độ Brix), độ dày thịt quả, độ dày vỏ quả, hình dạng quả, màu sắc vỏ quả, màu sắc thịt quả, tỉ lệ hạt lép, độ ráo thịt quả, độ xơ thịt quả, độ mịn thịt quả, hương, vị phải đạt giá trị tối thiểu theo Bản công bố các thông tin về giống cây trồng do tổ chức khảo nghiệm hoặc tác giả giống công bố.

- Phải đáp ứng giá trị giới hạn về mức độ nhiễm một số sinh vật gây hại theo quy định tại Bảng 1 và phải được kiểm tra định kỳ hàng năm.

Bảng 1 - Giới hạn mức độ nhiệm một số đối tượng sinh vật gây hại trên cây sầu riêng đầu dòng, vườn cây sầu riêng đầu dòng

STT

Chỉ tiêu

Thời điểm quan sát

Đơn vị tính

Mức giới hạn

...

...

...

Mức độ nhiễm bệnh cháy lá do nấm Colletotrichum gloeosporioides, Lasiodiplodia theobromae

Tất cả các thời điểm

Cấp bệnh

Cấp 1: dưới 1 % diện tích lá bị hại

2

Mức độ nhiễm bệnh nứt thân, xì mủ do nấm Phytophthora palmivora.

Tất cả các thời điểm

Cấp bệnh

Cấp 0: Cây không có triệu chứng bệnh

...

...

...

Mức độ gây hại của rầy xanh Amrasca sp.

Tất cả các thời điểm

Cấp hại

Cấp 1 (nhẹ): dưới 1/4 diện tích hoặc số lá, chồi, cành, chùm hoa, quả

- Mỗi đợt khai thác tối đa không quá 50 % số cành hiện có trên cây. Cây chỉ được khai thác tối đa 4 đợt cành một năm.

4.2  Vườn cây đầu dòng

Vườn sầu riêng đầu dòng phải đạt các yêu cầu như sau:

- Phải được thiết lập từ vật liệu nhân giống khai thác từ cây đầu dòng hoặc vườn (từ nguồn vật liệu giống mới nhập nội, hoặc giống mới chọn tạo trong nước) do tổ chức, cá nhân thiết lập phục vụ khảo nghiệm để lưu hành giống, được thẩm định và công nhận.

- Vườn cây đầu dòng phải sinh trưởng và phát triển tốt.

...

...

...

- Đối với vườn cây đầu dòng được nhân giống từ cây đầu dòng đã công nhận thì không cần kiểm tra năng suất, chất lượng quả.

- Đối với vườn cây đầu dòng do tổ chức, cá nhân thiết lập phục vụ khảo nghiệm để lưu hành giống các yêu cầu như đối với cây đầu dòng trong Điều 4.1.

- Khai thác mắt ghép khi cây từ 2 năm tuổi trở lên, mỗi đợt khai thác tối đa không quá 50 % số cành hiện có trên cây. Cây chỉ được khai thác tối đa 4 đợt cành mỗi năm.

5  Trồng, chăm sóc cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng

Thực hiện theo quy trình của tổ chức, cá nhân đứng tên đăng ký công nhận cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng biên soạn.

6  Phương pháp lấy mẫu

Lấy mẫu kiểm tra chất lượng quả theo TCVN 9017:2011.

Lấy mẫu kiểm tra sinh vật gây hại theo TCVN 13268-4:2021.

7  Phương pháp kiểm tra

...

...

...

Bằng phương pháp đo, đếm và quan sát trực tiếp, theo Điều 3.5.

7.2  Kiểm tra nguồn gốc xuất xứ

Thông qua hồ sơ bình tuyển, công nhận cây đầu dòng, và quá trình thiết lập, công nhận vườn cây đầu dòng; nhật ký chăm sóc, bảo vệ và khai thác cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng (xem Phụ lục).

7.3  Kiểm tra sinh trưởng cây, năng suất, chất lượng quả

Bằng phương pháp đo, đếm và quan sát trực tiếp sinh trưởng của cây.

Kiểm tra năng suất thông qua xác định trực tiếp định kỳ hàng năm trên vườn kết hợp với phỏng vấn chủ hộ.

Kiểm tra chất lượng quả theo Điều 5.2.1.7 TCVN 13381-12:2026.

7.4  Kiểm tra mức độ nhiễm các đối tượng sinh vật gây hại

Bằng phương pháp quan sát trực tiếp trên vườn theo TCVN 13268-4:2021.

...

...

...

PHỤ LỤC

(tham khảo)

Nhật ký chăm sóc và khai thác cây đầu dòng/vườn cây đầu dòng

năm .........

1. Thông tin chung

Mã số cây đầu dòng/vườn cây đầu dòng: ..............................................................

Quyết định công nhận: ...........................................................................................

Tuổi cây: .................................................................................................................

2. Nhật ký chăm sóc

...

...

...

Nội dung công việc

Bón phân

Cắt tỉa

Tưới nước

Sinh vật gây hại

Chủng loại

Số lượng (kg/cây)

Tên sinh vật

Biện pháp phòng trừ

...

...

...

.../.../...

...

...

...

.../.../...

...

...

...

...

...

...

3. Khai thác vật liệu nhân giống

Ngày/ tháng/ năm

Mã hiệu nguồn giống

...

...

...

Lượng cành, mắt ghép khai thác theo các đợt/vụ trong năm

Mục đích sử dụng

Chủ sở hữu sử dụng để sản xuất cây giống (kèm số lượng mắt ghép)

Bán mắt ghép (số lượng mắt ghép đã bán và địa chỉ người mua)

A

Đợt:

Số lượng:

...

...

...

..........

B

Đợt:

Số lượng:

...

...

...

..........

..........

..........

...

...

...

Đợt:

Số lượng:

..........

B

...

...

...

Đợt:

Số lượng:

..........

..........

...

...

...

..........

..........

..........

Tổng

...

...

...

Thư mục tài liệu tham khảo

[1] Luật Trồng trọt số 31/2018/QH14 ngày 19 tháng 11 năm 2018.

[2] Nghị định số 94/2019/NĐ-CP ngày 13 tháng 12 năm 2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Trồng trọt về giống cây trồng và canh tác.

[3] Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bến Tre, Quyết định số 97/QĐ-SNN ngày 19 tháng 02 năm 2020 ban hành Tiêu chí cây đầu dòng cây ăn trái lâu năm.

...

...

...

[5] Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Vĩnh Long, Quyết định số 284/QĐ-SNN&PTNT ngày 19 tháng 12 năm 2024 ban hành Tiêu chuẩn cơ sở giống cây công nghiệp, cây ăn trái lâu năm - cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng.

[6] TCVN 1-2:2025, Xây dựng Tiêu chuẩn - Phần 2: Quy định về trình bày và thể hiện nội dung Tiêu chuẩn Quốc gia.

[7] Viện Cây ăn quả miền Nam, Báo cáo kết quả Dự án sản xuất giống một số cây ăn quả chủ lực các tỉnh phía Nam, giai đoạn 2011-2020.

MỤC LỤC

1. Phạm vi áp dụng

2. Tài liệu viện dẫn

3. Thuật ngữ và định nghĩa

4. Yêu cầu kỹ thuật

...

...

...

4.2. Vườn cây đầu dòng

5. Trồng, chăm sóc cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng

6. Phương pháp lấy mẫu

7. Phương pháp kiểm tra

7.1  Kiểm tra tính trạng đặc trưng của giống

7.2  Kiểm tra nguồn gốc xuất xứ

7.3  Kiểm tra sinh trưởng cây, năng suất, chất lượng quả

7.4  Kiểm tra mức độ nhiễm các đối tượng sinh vật gây hại

PHỤ LỤC (tham khảo)

...

...

...

Thư mục tài liệu tham khảo