TCVN-14160-6-2026-Giong-cay-nong-nghiep-Cay-dau-dong-vuon-dau-dong-Phan-6

Thuộc tính
Nội dung
Tiếng Anh (English)
Văn bản gốc/PDF
Lược đồ
Liên quan hiệu lực
Liên quan nội dung
Thuộc tính
Tải về
Các bản dự thảo

Đang tải văn bản...

Số hiệu:	TCVN14160-6:2026	Loại văn bản:	Tiêu chuẩn Việt Nam
Nơi ban hành:	***	Người ký:	***
Ngày ban hành:	Năm 2026	Ngày hiệu lực:
		Tình trạng:	Đã biết

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 14160-6:2026

GIỐNG CÂY NÔNG NGHIỆP - CÂY ĐẦU DÒNG, VƯỜN ĐẦU DÒNG
PHẦN 6: GIỐNG THANH LONG

Agricultural crop varieties - Elite tree, Elite orchard
Part 6: Dragon fruit varieties

Lời nói đầu

TCVN 14160-6:2025 do Viện Cây ăn quả miền Nam biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Bộ tiêu chuẩn TCVN 14160 Giống cây nông nghiệp - Cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng gồm các phần:

- TCVN 14160-1:2024, Phần 1: Giống cam;

...

Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.

Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66

- TCVN 14160-3:2024, Phần 3: Giống cà phê;

- TCVN 14160-4:2026, Phần 4: Giống xoài;

- TCVN 14160-5:2026, Phần 5: Chanh leo;

- TCVN 14160-6:2026, Phần 6: Giống thanh long;

- TCVN 14160-7:2026, Phần 7: Giống sầu riêng;

- TCVN 14160-8:2026, Phần 8: Giống chè;

- TCVN 14160-9:2026, Phần 9: Giống điều;

GIỐNG CÂY NÔNG NGHIỆP - CÂY ĐẦU DÒNG, VƯỜN ĐẦU DÒNG
PHẦN 6: GIỐNG THANH LONG

...

1 Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng của các giống thanh long thuộc các loài Selenicereus spp.

2 Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi (nếu có).

TCVN 13268-4:2021, Bảo vệ thực vật - Phương pháp điều tra sinh vật gây hại - Phần 4: Nhóm cây ăn quả.

TCVN 9017:2011, Quả tươi - Phương pháp lấy mẫu trên vườn sản xuất.

TCVN 12195-1:2019, Quy trình giám định nấm gây bệnh thực vật - Phần 1: Yêu cầu chung.

TCVN 12709-1:2019, Quy trình giám định côn trùng và nhện nhỏ hại thực vật - Phần 1: Yêu cầu chung.

TCVN 13381-11:2026, Giống cây trồng nông nghiệp - Khảo nghiệm giá trị canh tác, giá trị sử dụng - Phần 11: Giống thanh long.

...

3 Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau:

3.1

Quần thể cây trồng (Plant population)

Tập hợp các cá thể của cùng một giống được trồng trong một phạm vi hành chính và địa lý.

3.2

Cây đầu dòng (Elite trees)

Là cây tốt nhất được bình tuyển và công nhận từ quần thể của một giống cây.

3.2.1

...

Trồng 3 - 4 hom cành/cành giâm hay cây giống thanh long xung quanh chân trụ.

3.2.2

Kiểu trồng giàn chữ T (Trellis or TBar system)

Trồng riêng lẻ từng hom cành/cành giâm hay cây giống thanh long theo kiểu giàn chữ T (TBar).

3.3

Vườn cây đầu dòng (Elite orchards)

Vườn cây được nhân từ cây đầu dòng hoặc vườn cây do tổ chức, cá nhân thiết lập phục vụ khảo nghiệm để lưu hành giống, đã được thẩm định và công nhận.

3.4

Tính trạng đặc trưng của giống (Specific characteristics)

...

3.5

Bản mô tả giống (Varietal description)

Bản mô tả trạng thái biểu hiện các tính trạng đặc trưng của giống do cơ quan bảo hộ, cơ sở khảo nghiệm hoặc tác giả công bố.

3.6

Cây khác dạng (Off-type plant)

Cây có một hoặc nhiều tính trạng khác biệt rõ ràng so với các tính trạng đặc trưng của giống.

3.7

Tính đúng giống (Trueness of variety)

Sự phù hợp về các tính trạng đặc trưng của cây trong lô kiểm định so với bản mô tả giống.

...

Độ thuần giống (Varietal purity)

Tỷ lệ phần trăm số cây đồng nhất về các tính trạng đặc trưng của giống.

4 Các yêu cầu kỹ thuật

4.1 Yêu cầu đối với cây đầu dòng

Cây thanh long đầu dòng phải đạt các yêu cầu tối thiểu như sau:

- Tính đúng giống: Phải mang các tính trạng đặc trưng của giống (đúng giống).

- Nguồn gốc xuất xứ: Cây bình tuyển, được thẩm định và công nhận theo quy định.

- Tuổi cây: Tuổi cây tại thời điểm bình tuyển, công nhận phải đạt tối thiểu 4 năm và tối đa 15 năm đối với cây nhân giống vô tính.

- Sinh trưởng cây: Cây sinh trưởng khỏe và xanh tốt.

...

- Chất lượng quả: Tỷ lệ phần ăn được và độ Brix phải đáp ứng giá trị giới hạn yêu cầu theo quy định tại Bảng 1. Các chỉ tiêu khối lượng quả; độ dày vỏ quả; hình dạng quả; màu sắc vỏ quả; màu sắc, độ chắc, hương, vị và độ nhớt thịt quả phải đạt giá trị tối thiểu theo Bản công bố các thông tin về giống tự công bố lưu hành do tổ chức khảo nghiệm hoặc tác giả giống công bố.

- Mức độ nhiễm sinh vật gây hại: Phải đáp ứng giá trị giới hạn mức độ nhiễm đối tượng sinh vật gây hại theo quy định tại Bảng 2 và phải được đánh giá định kỳ 1 lần/năm.

- Mức độ khai thác vật liệu nhân giống: Mỗi cây chỉ được khai thác tối đa 5 đợt cành/năm (tối đa 30 % số cành/đợt).

- Lưu giữ hồ sơ: Phải lập và lưu giữ hồ sơ bình tuyển, công nhận cây đầu dòng; có nhật ký chăm sóc, bảo vệ và khai thác theo Phụ lục.

4.2 Yêu cầu đối với vườn cây đầu dòng

Vườn thanh long đầu dòng phải đạt các yêu cầu tối thiểu như sau:

- Tính đúng giống: Phải mang các tính trạng đặc trưng của giống (đúng giống).

- Nguồn gốc xuất xứ: Vườn thiết lập từ vật liệu nhân giống khai thác từ cây đầu dòng, hoặc là vườn cây khảo nghiệm ban đầu (từ nguồn vật liệu giống mới nhập nội, hoặc giống mới chọn tạo trong nước), được công nhận theo quy định.

- Tuổi vườn: ≥ 1 năm tuổi đối với vườn cây được nhân từ cây đầu dòng; ≥ 4 năm tuổi đối với vườn cây do tổ chức, cá nhân thiết lập (vườn cây khảo nghiệm ban đầu từ nguồn vật liệu giống mới nhập nội, hoặc giống mới chọn tạo trong nước, được công nhận theo quy định). Tuổi vườn tối đa là 15 năm.

...

- Năng suất và chất lượng quả: Đối với các cây trong vườn cây đầu dòng do tổ chức, cá nhân thiết lập phục vụ khảo nghiệm để lưu hành giống thì yêu cầu giống như cây đầu dòng trong Điều 4.1. Đối với vườn cây đầu dòng được nhân giống từ cây đầu dòng đã công nhận thì không yêu cầu.

- Mức độ nhiễm sinh vật gây hại: Phải đáp ứng giá trị giới hạn về mức độ nhiễm đối tượng sinh vật gây hại theo quy định tại Bảng 2 và phải được đánh giá định kỳ 1 lần/năm.

- Mức độ khai thác vật liệu nhân giống: Mỗi cây trong vườn cây đầu dòng chỉ được khai thác tối đa 5 đợt cành/năm (tối đa 30 % số cành/đợt).

- Lưu giữ hồ sơ: Phải lập và lưu giữ hồ sơ thiết lập và công nhận vườn cây đầu dòng; có nhật ký chăm sóc, bảo vệ và khai thác theo Phụ lục.

Bảng 1 - Các chỉ tiêu bắt buộc và yêu cầu mức giới hạn về năng suất và chất lượng quả của cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng do tổ chức, cá nhân thiết lập

Chỉ tiêu

Đơn vị tính

Mức giới hạn

Cây đầu dòng

...

Kiểu trồng trụ

Kiểu trồng giàn

1. Năng suất

Kg/ cây/ năm

Đạt tối thiểu theo Bản công bố các thông tin về giống tự công bố lưu hành

- Ruột đỏ

- Ruột trắng

...

≥ 8

+ Vỏ quả có gai

≥ 6

≥ 5

+ Vỏ quả không gai

≥ 8

≥ 6

...

≥ 6

≥ 5

2. Tỷ lệ phần ăn được

Đạt tối thiểu theo Bản công bố các thông tin về giống tự công bố lưu hành

+ Vỏ quả có gai

...

≥ 55,0

+ Vỏ quả không gai

≥ 60,0

3. Độ Brix

...

Đạt tối thiểu theo Bản công bố các thông tin về giống tự công bố lưu hành

- Ruột đỏ

≥ 16,5

- Ruột trắng

...

≥ 19,0

+ Vỏ quả không gai

≥ 16,0

- Ruột màu khác

...

≥ 16,0

CHÚ THÍCH: Đối với kiểu trồng trụ, chọn trụ trội nhất trong quần thể bình tuyển, từ đó chọn ra cây tốt nhất/trụ trong quần thể, vượt trội hơn các cây cùng hay khác trụ (các trụ trồng số cây giống nhau).

Bảng 2 - Giới hạn mức độ nhiễm một số đối tượng sinh vật gây hại trên cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng

Đối tượng sinh vật gây hại

Thời điểm quan sát

Cấp gây hại

Mức giới hạn*

...

Tất cả thời điểm

Cấp bệnh

- Trên cành

- Cấp 1 (nhẹ): < 10 % số thân, cành cùng cấp bị bệnh.

- Trên quả

- Cấp 1: < 5 % diện tích quả có vết bệnh (đốm bệnh màu trắng lõm)

...

Tất cả thời điểm

Cấp hại

Cấp 1 (nhẹ): < 1/4 diện tích hoặc số chồi, cành, hoa, quả.

CHÚ THÍCH: * Mức giới hạn theo TCVN 13268-4:2021.

5 Trồng, chăm sóc cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng

5.1 Trồng, chăm sóc cây đầu dòng

Quy trình trồng, chăm sóc cây đầu dòng thực hiện theo quy trình sản xuất do tổ chức, cá nhân đứng tên đăng ký cấp Quyết định công nhận cây đầu dòng biên soạn.

5.2 Trồng, chăm sóc vườn cây đầu dòng

Quy trình trồng, chăm sóc vườn cây đầu dòng thực hiện theo quy trình sản xuất do tổ chức, cá nhân đứng tên đăng ký cấp Quyết định công nhận vườn cây đầu dòng biên soạn.

...

Lấy mẫu kiểm tra chất lượng quả theo quy định của TCVN 9017:2011.

Lấy mẫu kiểm tra các tính trạng đặc trưng giống theo quy định của TCVN 13382-15:2026, TCVN 13381-11:2026 và quy định mẫu thực hiện kỹ thuật sinh học phân tử (nếu cần thiết).

Lấy mẫu kiểm tra sâu bệnh hại: Lấy mẫu rệp sáp theo quy định tại TCVN 12709-1:2019 và bệnh đốm nâu theo TCVN 12195-1:2019.

7 Phương pháp kiểm tra

7.1 Kiểm tra các tính trạng đặc trưng của giống (tính đúng giống)

7.1.1 Cây đầu dòng

Kiểm tra các tính trạng đặc trưng của giống (đúng giống) của cây đầu dòng bằng đo, đếm và quan sát trực tiếp theo bản mô tả giống, có thể sử dụng kỹ thuật sinh học phân tử (nếu cần thiết).

7.1.2 Vườn cây đầu dòng

Kiểm tra các tính trạng đặc trưng của giống của các cây trong vườn cây đầu dòng bằng đo, đếm và quan sát trực tiếp theo bản mô tả giống, có thể sử dụng kỹ thuật sinh học phân tử (nếu cần thiết).

...

7.2 Kiểm tra nguồn gốc xuất xứ và tuổi cây

7.2.1 Cây đầu dòng

- Kiểm tra nguồn gốc xuất xứ: Kiểm tra nguồn gốc cây đầu dòng thông qua hồ sơ bình tuyển và công nhận cây đầu dòng.

- Kiểm tra tuổi cây đầu dòng thông qua hồ sơ tuyền chọn kết hợp phỏng vấn chủ sở hữu.

7.2.2 Vườn cây đầu dòng

- Kiểm tra nguồn gốc xuất xứ: Kiểm tra nguồn gốc vườn cây đầu dòng thông qua hồ sơ quá trình thiết lập vườn cây đầu dòng (giống trong nước, giống nhập nội).

- Kiểm tra tuổi vườn cây đầu dòng thông qua hồ sơ quá trình thiết lập vườn cây đầu dòng kết hợp phỏng vấn chủ sở hữu.

7.3 Kiểm tra khả năng sinh trưởng, năng suất, chất lượng quả

7.3.1 Cây đầu dòng

...

- Kiểm tra năng suất cây đầu dòng thông qua xác định trực tiếp (ít nhất 1 lần/năm) trên vườn kết hợp với phỏng vấn chủ sở hữu. Kết quả được so sánh với năng suất và chất lượng quả đã công bố trong hồ sơ công nhận cây đầu dòng để xác định đạt hay không đạt.

- Kiểm tra chất lượng quả: Mỗi cây thu mẫu quả 2 lần/năm (1 đợt/vụ thuận và 1 đợt/vụ nghịch), mỗi đợt 5 quả. Kiểm tra các chỉ tiêu phẩm chất quả bằng phương pháp quan sát, cân, đo, đếm, thử nếm và phân tích sinh hóa trong phòng thí nghiệm theo phương pháp quy định tại TCVN 13381-11:2026.

7.3.2 Vườn cây đầu dòng

- Kiểm tra khả năng sinh trưởng và chất lượng quả các cây trong vườn cây đầu dòng tương tự như cây đầu dòng tại Điều 7.3.1.

- Kiểm tra năng suất các cây trong vườn cây đầu dòng thông qua xác định trực tiếp (ít nhất 1 lần/năm) trên vườn kết hợp với phỏng vấn chủ sở hữu.

Lưu ý: Kiểm tra các cây trong vườn được so sánh với năng suất và chất lượng quả đã công bố trong hồ sơ công nhận vườn cây đầu dòng đề xác định đạt hay không đạt. Không bắt buộc kiểm tra năng suất, chất lượng quả các cây trong vườn cây đầu dòng được nhân giống từ cây đầu dòng.

7.4 Kiểm tra mức độ nhiễm các đối tượng sinh vật gây hại

Quan sát trực tiếp trên vườn, đối chiếu với các triệu chứng gây hại đặc trưng của sinh vật hại và kết hợp giám định sinh vật gây hại trong phòng thí nghiệm so sánh với quy định trong Bảng 2 (nếu cần thiết).

Phương pháp điều tra, đánh giá mức độ nhiễm một số đối tượng sâu, bệnh gây hại trên cây đầu dòng/ vườn cây đầu dòng thanh long theo quy định tại TCVN 13268-4:2021.

...

Kiểm tra mức độ khai thác vật liệu nhân giống thông qua nhật ký chăm sóc, bảo vệ và khai thác cây đầu dòng/vườn cây đầu dòng theo mẫu biểu tại Phụ lục. Kiểm tra hồ sơ bình tuyển và công nhận cây đầu dòng, hồ sơ thiết lập và công nhận vườn cây đầu dòng của chủ sở hữu.

PHỤ LỤC

(Tham khảo)

Nhật ký chăm sóc và khai thác cây đầu dòng/vườn cây đầu dòng năm......

1. Thông tin chung

- Mã số: ............................................................................................................................

- Quyết định công nhận: ..................................................................................................

- Tuổi cây: ........................................................................................................................

...

Ngày/ tháng/ năm

Nội dung công việc

Lượng vật tư (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật) sử dụng

Tên loại sinh vật gây hại cần xử lý

Cắt tỉa

Tưới nước

Phát hiện nguy cơ (vấn đề cần theo dõi, đánh giá)

Chủng loại

Số lượng

...

(2)

(4)

(5)

(6)

(7)

(8)

(9)

I. Cây đầu dòng

...

II. Vườn cây đầu dòng

...

CHÚ THÍCH: (6) và (9) phải được đánh giá và ghi nhận trước khi khai thác vật liệu nhân giống.

3. Nhật ký khai thác vật liệu nhân giống

Stt

Mã hiệu nguồn giống

...

Thời gian khai thác vật liệu

Tổng số vật liệu nhân giống được phép khai thác

Số vật liệu đã khai thác/ năm (chủ nguồn giống)

Cho phép tổ chức, cá nhân khác khai thác (Có hoặc không. Nếu có báo cáo mục 8, 9)

Số vật liệu cho phép tổ chức, cá nhân khai thác

Tổ chức cá nhân khai thác (Ghi rõ tên tổ chức, cá nhân, địa chỉ, số điện thoại)

(1)

(2)

(3)

...

(5)

(6)

(7)

(8)

(9)

Cây đầu dòng

...

....

...

Vườn cây đầu dòng

...

........

...

Thư mục tài liệu tham khảo

[1]. CITES (CONVENTION ON INTERNATIONAL TRADE IN ENDANGERED SPECIES OF WILD FAUNA AND FLORA), 2018. Twenty-fourth meeting of the Plants Committee Geneva (Switzerland), 20, 21 and 23-26 July 2018.

[2]. Chính phủ, 2019. Nghị định số 94/2019/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều của Luật Trồng trọt về giống cây trồng và canh tác, ban hành ngày 31 tháng 12 năm 2019 và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 02 năm 2020.

[3]. Nguyễn Văn Sơn, Lê Thị Hoàng Trúc, Nguyễn Thành Hiếu, Trần Thị Oanh Yến và Nguyễn Văn Hòa, John Campell, 2019. Quy trình kỹ thuật canh tác thanh long kiểu giàn chữ T (Tbar). Tiến bộ kỹ thuật do Cục Trồng trọt ban hành theo Quyết định số 304/QĐ-TT-CCN ngày 24/9/2019

[4]. Quốc hội khóa XIV, 2018. Luật Trồng trọt số: 31/2018/QH14, ban hành tại Hà Nội ngày 19 tháng 11 năm 2018 và có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020.

[5]. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Tiền Giang, 2021. Tiêu chuẩn cơ sở cây đầu dòng cây ăn quả lâu năm trên địa bàn tỉnh Tiền Giang, ban hành theo Quyết định số 30/QĐ-SNN&PTNT ngày 15/01/2021.

[6]. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hòa Bình, 2020. Tiêu chuẩn cơ sở giống cây ăn quả lâu năm - cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng - giống thanh long ruột đỏ. TCCS 10:2021/NNPTNT (xuất bản lần 1).

...

[8]. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP. Hồ Chí Minh, 2020, Ban hành tiêu chuẩn cơ sở ‘Giống cây ăn quả lâu năm- cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng cây măng cụt, mít, nhãn, ổi, thanh long, xoài theo quyết định số 142/QĐ-CTTBVTV ngày 29/03/2022.

[9]. TCVN 1-2:2025, Xây dựng Tiêu chuẩn - Phần 2: Quy định về trình bày và thể hiện nội dung Tiêu chuẩn Quốc gia.

[10]. Viện Cây ăn quả miền Nam, 2019. Tiêu chuẩn cây đầu dòng thanh long ruột đỏ LĐ1 tại các tỉnh phía Nam. Ban hành theo quyết định số 408/QĐ-VCĂQ ngày 31/12/2019. Dự án sản xuất giống một số cây ăn quả chủ lực các tỉnh phía Nam, giai đoạn 2011 - 2020.

MỤC LỤC

Lời nói đầu

1 Phạm vi áp dụng

2 Tài liệu viện dẫn

3 Thuật ngữ và định nghĩa

...