Thuộc tính
Nội dung
Tiếng Anh (English)
Văn bản gốc/PDF
Lược đồ
Liên quan hiệu lực
Liên quan nội dung
Thuộc tính
Tải về
Các bản dự thảo

Đang tải văn bản...

TCVN 256:1967 về Kim loại - Phương pháp thử độ cứng Brinen

Số hiệu:	TCVN256:1967	Loại văn bản:	Tiêu chuẩn Việt Nam
Nơi ban hành:	***	Người ký:	***
Ngày ban hành:	Năm 1967	Ngày hiệu lực:
ICS:	77.040.10	Tình trạng:	Đã biết

TIÊU CHUẨN NHÀ NƯỚC

TCVN 256 - 67

KIM LOẠI

PHƯƠNG PHÁP THỬ ĐỘ CỨNG BRINEN

Tiêu chuẩn này qui định phương pháp xác định độ cứng Brinen đối với kim loại đen, kim loại màu và hợp kim có độ cứng từ 8 đến 450 đơn vị Brinen ở nhiệt độ thường.

I. QUI ĐỊNH CHUNG

1. Độ cứng Brinen của kim loại được xác định bằng cách tác dụng một tải trọng P lên mẫu thử qua viên bi thép có đường kính D nhất định, làm cho nó lún sâu vào mặt mẫu thử. Qua một thời gian giữ nguyên tải trọng tác dụng, bỏ tải trọng đi rồi đo đường kính vết lõm trên mẫu thử, từ đó suy ra độ cứng Brinen (xem hình 1 và 2).

2. Số đơn vị độ cứng Brinen (HB), được xác định bằng tỷ số giữa tải trọng tác dụng P với diện tích vết lõm mặt cầu do viên bi để lại, tính bằng kg lực/mm². Công thức xác định như sau:

...

Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.

Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66

trong đó:

P – tải trọng tác dụng, tính bằng kg lực;

D – đường kính viên bi, tính bằng mm;

d – đường kính của vết lõm do viên bi để lại, tính bằng mm.

3. Khi dùng bi thép có đường kính 10 mm, tải trọng tác dụng 3000 kg lực, thời gian giữ tải trọng 10 giây, thì trị số độ cứng Brinen được biểu thị bằng ký hiệu HB.

Ví dụ: HB 400

Nếu thử với điều kiện khác thì ký hiệu: HB phải được kèm theo các trị số: đường kính của viên bi, tải trọng tác dụng và thời gian giữ tải trọng.

Ví dụ: HB 5/250/30 – 200 có nghĩa là dùng bi thép có đường kính 5 mm, tải trọng tác dụng 250 kg lực, thời gian giữ tải trọng 30 giây và được số độ cứng 200 đơn vị Brinen.

II. ĐIỀU KIỆN THỬ

...

a) Tải trọng tác dụng P tăng lên một cách đều đặn, ổn định, không được để xảy ra lực va đập;

b) Tải trọng tác dụng P phải giữ liên tục trong suốt thời gian qui định;

c) Lực tác dụng phải có phương vuông góc với mặt phẳng của mẫu thử;

d) Sai số cho phép của tải trọng P không được vượt quá ± 1%.

5. Viên bi thép dùng để thử phải đạt các yêu cầu sau đây:

a) Bi phải có độ cứng không nhỏ hơn HV 850;

b) Đường kính của viên bi có các cỡ 2,5; 5,0; 10 mm;

c) Dung sai cho phép của các đường kính viên bi:

cỡ 2,5 và 5,0 mm ± 0,005 mm;

...

Sau khi thử, nếu viên bi bị biến dạng vượt quá dung sai nói trên hoặc bị một khuyết tật nào đó trên mặt thì kết quả thử coi như không có giá trị và phải thay viên bi khác, thử lại;

d) Bề mặt của viên bi có độ nhẵn không được thấp hơn 12 và dùng kính có độ phóng to 5 lần quan sát không thấy một vết xây xát nào.

6. Mặt thử của mẫu phải làm cho phẳng, nhẵn để cho mép vết lõm được sắc cạnh, đảm bảo đo đường kính vết lõm được chính xác. Mặt thử của mẫu không được có lớp ôxi hoá hoặc các chất bẩn khác.

Khi gia công mẫu cần giữ cho mặt thử không bị biến đổi độ cứng do tác dụng nhiệt hoặc tác dụng khác gây nên.

7. Mặt của giá đỡ và mặt của bàn mẫu phải sạch sẽ, không được để bụi bẩn. Mẫu phải đặt vững chắc trên bàn mẫu, không bị xê dịch trong quá trình thử.

Khi dùng giá đỡ đặc biệt phải đảm bảo mẫu không bị uốn cong quá trình thử.

8. Chiều dày của mẫu thử không được nhỏ hơn 10 lần chiều sâu của vết lõm.

Chiều sâu của vết lõm (h) tính bằng mm theo công thức:

h =

...

9. Căn cứ vào độ cứng dự kiến và chiều dày của mẫu thử mà chọn đường kính viên bi, tải trọng tác dụng và thời gian giữ tải trọng theo bảng 1 dưới dây:

Bảng 1

Vật liệu

Phạm vi độ cứng Brinen HB

Chiều dày của mẫu thử (mm)

Quan hệ giữa tải trọng P và đường kính viên bi D

Đường kính viên bi D (mm)

Tải trọng tác dụng P (kg lực)

Thời gian giữ tải trọng (giây)

...

140-150

Từ 6 đến 3

– 4 – 2

nhỏ hơn 2

P = 30D²

10,0

5,0

2,5

3000

...

187,5

< 140

Lớn hơn 6

từ 6 đến 3

nhỏ hơn 3

P = 10D²

10,0

5,0

...

1000

250

62,5

Kim loại màu

> 130

Từ 6 đến 3

– 4 – 2

nhỏ hơn 2

...

10,0

5,0

2,5

3000

750

187,5

36 – 130

Từ 9 đến 3

...

nhỏ hơn 3

P = 10D²

10,0

5,0

2,5

1000

250

62,5

...

Lớn hơn 6

từ 6 đến 3

nhỏ hơn 3

P = 2,5D²

10,0

5,0

2,5

250

62,6

...

III. XÁC ĐỊNH ĐỘ CỨNG

10. Khoảng cách từ tâm vết lõm đến mép mẫu thử không được nhỏ hơn 2,5 lần đường kính vết lõm và khoảng cách giữa tâm hai vết lõm không được nhỏ hơn 4 lần đường kính của vết lõm. Khi thử đối với kim loại có độ cứng nhỏ hơn HB 35 thì các khoảng cách quy định trên dây không được nhỏ hơn 3 lần và 6 lần đường kính của vết lõm.

11. Khi xác định độ cứng trên mặt cong thì chiều dài và chiều rộng mặt phẳng chuẩn bị thử phải có kích thước theo bảng 2 sau đây:

Bảng 2

Đường kính của viên bi thép

Chiều dài và chiều rộng mặt phẳng chuẩn bị thử không nhỏ hơn

10,0

...

2,5

20,0

10,0

5,0

12. Đường kính của vết lõm (d) sau khi thử phải trong phạm vi:

0,25D < d < 0,6D

Nếu không phù hợp với điều kiện trên đây thì kết quả thử coi như không có giá trị, phải chọn tải trọng tương ứng để thử lại.

13. Khi dùng bi có đường kính 10 và 5 mm thì độ chính xác đo đường kính vết lõm là 0,02 mm. Nếu dùng bi có đường kính 2,5 mm thì độ chính xác đo đường kính vết lõm là 0,1 mm.

Kính lúp dùng để đo đường kính vết lõm phải đảm bảo thang đo có độ chính xác là ± 0,02 mm.

...

Đối với kim loại có tính dị hướng thì không bắt buộc theo quy định này nhưng cần nói rõ giới hạn cho phép giữa hai số đo trong tiêu chuẩn về yêu cầu kỹ thuật hay văn bản kỹ thuật tương tự.

15. Số đơn vị độ cứng Brinen được xác định theo công thức ghi ở điều 2 hoặc tra theo bảng ở phụ lục.

IV. KIỂM TRA THIẾT BỊ THỬ

16. Việc kiểm tra thiết bị thử cần được tiến hành mỗi khi thay bi và trước khi tiến hành thử hàng loạt mẫu. Có thể dùng mẫu độ cứng chuẩn hoặc lực kế chuẩn để kiểm tra. Khi dùng mẫu độ cứng chuẩn thì phải thử ở ba vị trí, lấy số trung bình cộng của chúng. Số độ cứng này không được chênh lệch quá ± 3 % so với độ cứng chuẩn của mẫu đó. Khi dùng lực kế chuẩn thì dung sai của tải trọng không được quá ± 1 %.

Chú thích:

Điều 16 chỉ áp dụng cho những nơi có đủ thiết bị kiểm tra.

Trong khi Nhà nước chưa có qui định thể lệ kiểm tra cụ thể, việc kiểm tra thiết bị thử cần được thực hiện thường xuyên với điều kiện thiết bị của từng nơi theo sự thỏa thuận giữa các bên hữu quan.

PHỤ LỤC

...

Số đơn vị độ cứng Brinen khi tải trọng P (kg lực) bằng

Đường kính vết lõm d₁₀ hoặc 2d₅ hoặc 4d_2,5

Số đơn vị độ cứng Brinen khi tải trọng P (kg lực) bằng

30D²

10D²

2,5D²

30D²

10D²

2,5D²

...

2,89

2,90

...

2,92

2,93

2,94

2,95

2,96

2,97

2,98

2,99

...

3,01

3,02

3,03

3,04

3,05

3,06

3,07

3,08

...

3,10

3,11

3,12

3,13

3,14

3,15

3,16

...

3,18

3,19

3,20

3,21

3,22

3,23

3,24

448

...

441

438

435

432

429

426

423

420

417

...

415

412

409

406

404

401

398

395

...

390

388

385

383

380

378

375

...

370

368

366

363

361

359

356

354

...

130

129

128

127

126

...

124

123

122

121

120

119

...

34,8

34,6

34,3

34,1

33,9

33,7

33,4

...

33,0

32,7

32,5

32,3

32,1

31,9

31,7

31,5

...

31,3

31,1

30,9

30,7

30,5

30,3

30,1

29,9

...

29,5

3,25

3,26

3,27

3,28

3,29

3,30

3,31

...

3,33

3,34

3,35

3,36

3,37

3,38

3,39

...

3,41

3,42

3,43

3,44

3,45

3,46

3,47

3,48

...

3,50

3,51

3,52

3,53

3,54

3,55

3,56

...

3,58

3,59

352

350

347

345

343

341

...

337

335

333

331

329

326

325

323

...

321

319

317

315

313

311

309

307

...

304

302

300

298

297

295

393

...

290

288

286

117

116

115

114

...

113

112

111

110

109

108

...

107

106

105

104

103

...

102

101

100

99,5

98,9

98,3

...

97,2

96,6

96,1

95,5

29,3

29,2

29,0

28,8

28,6

...

28,4

28,2

28,1

27,9

27,7

27,6

27,4

27,2

...

26,9

26,7

26,6

26,4

26,2

26,1

25,9

...

25,6

25,5

25,3

25,2

25,0

24,9

24,7

24,6

...

24,5

24,3

24,2

24,0

23,9

3,60

3,61

3,62

3,63

...

3,65

3,66

3,67

3,68

3,69

3,70

3,71

...

3,73

3,74

3,75

3,76

3,77

3,78

3,79

...

3,81

3,82

3,83

3,84

3,85

3,86

3,87

3,88

...

285

283

282

280

278

277

275

274

...

271

269

268

266

265

263

262

...

259

257

256

255

253

252

250

249

...

248

246

245

244

242

95,0

94,4

93,9

93,3

...

92,3

91,8

91,2

90,7

90,2

89,7

89,2

...

88,2

87,7

87,2

86,8

86,3

85,8

85,3

...

84,4

84,0

83,5

83,0

82,6

82,1

81,7

81,3

...

23,7

23,6

23,5

23,3

23,2

23,1

22,9

22,8

...

22,6

22,4

22,3

22,2

22,1

21,9

21,8

...

21,6

21,5

21,3

21,2

21,1

21,0

20,9

20,8

...

20,7

20,5

20,4

20,3

20,2

3,90

3,91

3,92

3,93

...

3,95

3,96

3,97

3,98

3,99

4,00

4,01

...

4,03

4,04

4,05

4,06

4,07

4,08

4,09

...

4,11

4,12

4,13

4,14

4,15

4,16

4,17

4,18

...

241

240

239

237

236

235

234

232

...

230

229

228

226

225

224

223

...

221

219

218

217

216

215

214

213

...

212

211

210

209

208

80,4

80,0

79,6

79,1

...

78,3

77,9

77,5

77,1

76,7

76,3

75,9

...

75,1

74,7

74,3

73,9

73,5

73,2

72,8

...

72,0

71,7

71,3

71,0

70,6

70,2

69,9

69,5

...

20,1

20,0

19,9

19,8

19,7

19,6

19,5

19,4

...

19,2

19,1

19,0

18,9

18,8

18,7

18,6

...

18,4

18,3

18,2

18,1

18,0

17,9

17,8

17,7

...

17,6

17,5

17,4

17,3

4,20

4,21

4,22

4,23

...

4,25

4,26

4,27

4,28

4,29

4,30

4,31

...

4,33

4,34

4,35

4,36

4,37

4,38

4,39

...

4,41

4,42

4,43

4,44

4,45

4,46

4,47

4,48

...

207

205

204

203

202

201

200

199

...

198

197

196

195

194

193

192

...

190

189

188

187

186

185

184

...

183

182

181

180

179

68,8

68,5

68,2

67,8

...

67,1

66,8

66,5

66,2

65,8

65,5

65,2

...

64,6

64,2

63,9

63,6

63,3

63,0

62,7

...

62,1

61,8

61,5

61,2

60,9

60,6

60,4

60,1

...

17,2

17,1

17,0

16,9

16,8

16,7

16,6

...

16,5

16,4

16,3

16,2

16,1

16,0

...

15,8

15,7

15,6

15,5

15,4

15,3

...

15,2

15,1

15,0

4,50

4,51

4,52

4,53

...

4,55

4,56

4,57

4,58

4,59

4,60

4,61

...

4,63

4,64

4,65

4,66

4,67

4,68

4,69

...

4,71

4,72

4,73

4,74

4,75

4,76

4,77

4,78

...

179

178

177

176

175

174

173

...

171

170

169

168

167

...

165

164

163

162

161

160

...

159

158

157

156

59,5

59,2

59,0

58,7

...

58,1

57,9

57,6

57,3

57,1

56,8

56,5

...

56,0

55,8

55,5

55,3

55,0

54,8

54,5

...

54,0

53,8

53,5

53,3

53,0

52,8

52,6

52,3

...

14,9

14,8

14,7

14,6

14,5

14,4

...

14,3

14,2

14,1

14,0

13,9

...

13,8

13,7

13,6

13,5

13,4

13,3

...

13,3

13,2

13,1

13,0

4,80

4,81

4,82

4,83

...

4,85

4,86

4,87

4,88

4,89

4,90

4,91

...

4,93

4,94

4,95

4,96

4,97

4,98

4,99

...

5,01

5,02

5,03

5,04

5,05

5,06

5,07

5,08

...

156

155

154

153

152

151

...

150

149

148

147

146

...

144

143

142

141

140

...

140

139

138

137

51,9

51,7

51,4

51,2

...

50,7

50,5

50,3

50,1

49,8

49,6

49,4

...

49,0

48,8

48,6

48,4

48,1

47,9

47,7

...

47,3

47,1

46,9

46,7

46,5

46,3

46,1

45,9

...

13,0

12,9

12,8

12,7

12,6

...

12,5

12,4

12,3

12,2

...

12,0

11,9

11,8

11,7

...

11,6

11,5

11,4

5,10

5,11

5,12

5,13

...

5,15

5,16

5,17

5,18

5,19

5,20

5,21

...

5,23

5,24

5,25

5,26

5,27

5,28

5,29

...

5,31

5,32

5,33

5,34

5,35

5,36

5,37

5,38

...

137

136

135

134

133

...

132

131

130

129

128

...

127

126

125

124

...

123

122

121

45,5

45,3

45,1

45,0

...

44,6

44,4

44,2

44,0

43,8

43,7

43,5

...

43,1

42,9

42,8

42,6

42,4

42,2

42,1

...

41,7

41,5

41,4

41,2

41,0

40,9

40,7

40,5

...

11,4

11,3

11,2

11,1

...

11,0

10,9

10,8

10,7

...

10,6

10,5

10,4

10,3

...

10,3

10,2

10,1

5,40

5,41

5,42

5,43

...

5,45

5,46

5,47

5,48

5,49

5,50

5,51

...

5,53

5,54

5,55

5,56

5,57

5,58

5,59

...

5,61

5,62

5,63

5,64

5,65

5,66

5,67

5,68

...

121

120

119

118

117

...

116

115

114

...

113

112

111

110

...

109

108

107

40,2

40,0

39,9

39,7

...

39,4

39,2

39,1

38,9

38,8

38,6

38,5

...

38,2

38,0

37,9

37,7

37,6

37,4

37,3

...

37,0

36,8

36,7

36,5

36,4

36,3

36,1

36,0

...

10,1

10,0

9,97

9,94

9,90

9,86

9,82

9,78

...

9,70

9,66

9,62

9,58

9,54

9,50

9,46

...

9,38

9,35

9,31

9,27

9,24

9,20

9,17

9,14

...

9,10

9,07

9,03

9,00

8,97

5,70

5,71

5,72

5,73

...

5,75

5,76

5,77

5,78

5,79

5,80

5,81

...

5,83

5,84

5,85

5,86

5,87

5,88

5,89

...

5,91

5,92

5,93

5,94

5,95

5,96

5,97

5,98

...

6,00

107

106

105

...

104

103

102

101

...

101

100

99,9

99,5

99,2

98,8

98,4

98,0

...

97,3

96,9

96,6

96,2

95,9

95,5

35,7

35,6

...

35,3

35,1

35,0

34,9

34,7

34,6

34,5

...

34,2

34,1

33,9

33,8

33,7

33,6

33,4

33,3

...

33,1

32,9

32,8

32,7

32,6

32,4

32,3

...

32,1

32,0

31,8

8,93

8,90

8,86

8,83

8,79

...

8,73

8,69

8,66

8,63

8,59

8,56

8,53

8,49

...

8,43

8,40

8,36

8,33

8,29

8,26

8,23

...

8,17

8,14

8,11

8,08

8,05

8,02

7,99

7,96

...

Đường kính vết lõm cho trong bảng là ứng với bi có đường kính D = 10 mm. Muốn xác định theo bảng khi thử bi có đường kính D = 5 mm thì đường kính vết lõm phải nhân với 2, và khi thử bi có đường kính D = 2,5 mm thì đường kính vết lõm phải nhân với 4.

Ví dụ: Đường kính vết lõm 1,65 mm khi thử bi có đường kính D = 5 mm, tải trọng tác dụng P = 750 kg lực thì tra trong bảng vết lõm có đường kính 3,30 mm (1,65 x 2) được 341 đơn vị độ cứng.