BAN CHẤP HÀNH
TRUNG ƯƠNG
BAN TUYÊN GIÁO
-------
|
ĐẢNG
CỘNG SẢN VIỆT NAM
---------------
|
Số: 74-HD/BTGTW
|
Hà
Nội, ngày 02 tháng 11 năm 2022
|
HƯỚNG DẪN
TUYÊN TRUYỀN KỶ NIỆM 50 NĂM NGÀY KÝ HIỆP ĐỊNH PARIS VỀ CHẤM DỨT CHIẾN
TRANH, LẬP LẠI HÒA BÌNH Ở VIỆT NAM (27/01/1973 - 27/01/2023)
Căn cứ ý kiến chỉ đạo của Ban Bí thư
Trung ương Đảng tại Công văn số 4571-CV/VPTW ngày 19/8/2022 về việc tổ chức
kỷ niệm một số ngày lễ lớn và sự kiện lịch sử quan trọng trong 3 năm 2023 - 2025; Ban Tuyên giáo Trung ương hướng dẫn công tác tuyên truyền kỷ niệm 50
năm Ngày ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt
Nam (27/01/1973 - 27/01/2023) như sau:
I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
- Giúp cán bộ, đảng viên và Nhân dân
nhận thức sâu sắc về bản lĩnh, trí tuệ, sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng
Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh trên mặt trận ngoại giao, góp phần vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu
nước; phát huy cao độ những bài học kinh nghiệm từ cuộc đàm phán, ký Hiệp định
Paris để xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với ba trụ cột là đối ngoại
Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại Nhân dân, góp phần xây dựng và bảo vệ vững
chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, nâng cao vị thế và uy tín quốc tế của đất
nước.
- Thông qua các hoạt động tuyên truyền,
kỷ niệm góp phần giáo dục truyền thống vẻ vang của Đảng; khơi dậy tinh thần yêu
nước, niềm tự hào dân tộc; củng cố, bồi đắp niềm tin của Nhân dân đối với sự
lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế hiện nay; khích lệ,
cổ vũ các tầng lớp Nhân dân quyết tâm vượt qua khó khăn, thách thức, thi đua học
tập, lao động, góp phần xây dựng, phát triển đất nước phồn
vinh, hạnh phúc.
- Công tác tuyên truyền, kỷ niệm bảo
đảm đúng tầm mức; tiến hành bằng nhiều hình thức phong
phú, thiết thực, hiệu quả, tránh phô trương, hình thức, lãng phí; kết hợp với
tuyên truyền kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc, sự kiện lịch sử, chính trị -
xã hội quan trọng, tuyên truyền đối ngoại, ngoại giao của Việt Nam, tạo động lực
thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đất nước theo tinh thần
Nghị quyết đại hội XIII của Đảng.
II. CHỦ ĐỀ, NỘI
DUNG TUYÊN TRUYỀN
1. Chủ đề tuyên truyền
“Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa hình ở Việt Nam - Mốc son thắng lợi
trên mặt trận ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh”.
2. Nội dung tuyên truyền
(1) Khẳng định sự lãnh đạo tài tình,
sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, trí tuệ của nền
ngoại giao cách mạng Việt Nam, sự chính nghĩa của cuộc đấu tranh giải phóng dân
tộc của Nhân dân ta.
(2) Bối cảnh quốc tế và trong nước dẫn
tới Hội nghị Paris; quá trình chuẩn bị đàm phán đi đến ký Hiệp định Paris về chấm
dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, vai trò của các bên tham gia,
thành phần tham dự và diễn biến Hội nghị; khẳng định việc
đàm phán, ký Hiệp định Paris là cuộc đấu trí, đấu bản lĩnh quyết liệt giữa nền
ngoại giao non trẻ với nền ngoại giao lão luyện của một siêu cường hàng đầu thế
giới; Hiệp định Paris là thắng lợi của cuộc đấu tranh ngoại giao dài nhất, khó
khăn nhất trong lịch sử ngoại giao nước ta ở thế kỷ XX.
(3) Kết quả Hội nghị Paris, nội dung
cơ bản của Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt
Nam, ý nghĩa lịch sử của việc ký kết Hiệp định Paris đối với sự nghiệp đấu
tranh giành độc lập, tự do, thống nhất đất nước, giữ vững chủ quyền, toàn vẹn
lãnh thổ của Việt Nam; đối với Nhân dân yêu chuộng hòa bình và công lý, các
phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới.
(4) Những bài học kinh nghiệm và sự vận
dụng sáng tạo việc đàm phán, ký Hiệp định Paris trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện,
đồng bộ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa nói chung
và nhiệm vụ đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại Nhân dân nói riêng
trong tình hình mới.
(5) Những thắng lợi vĩ đại của Nhân
dân ta trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, hòa
bình, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện nghĩa vụ quốc
tế cao cả; những thành tựu của đất nước sau hơn 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới. Khẳng định rõ đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa
bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại;
Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm
trong cộng đồng quốc tế.
(6) Tôn vinh và tri ân công lao, đóng
góp của các thành viên phái đoàn đàm phán Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chính
phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ
tham gia phục vụ Hội nghị, thi hành Hiệp định Paris và các tầng lớp Nhân dân đã
làm nên thắng lợi vẻ vang của nền ngoại giao Việt Nam nói riêng, cách mạng Việt
Nam nói chung. Khẳng định tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, sức mạnh
đại đoàn kết toàn dân tộc, qua đó khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn
vinh, hạnh phúc trong mỗi người Việt Nam, nhất là đối với thế hệ trẻ hiện nay.
(7) Sự ủng hộ, cổ vũ, giúp đỡ của
Nhân dân, bạn bè quốc tế, trong đó có Nhân dân tiến bộ Mỹ đối với cuộc chiến đấu chính nghĩa của Nhân dân ta vì độc lập,
tự do, hòa bình và công lý; đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và
trong công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế hôm nay.
(8) Đấu tranh, phản bác các thông
tin, quan điểm sai trái, thù địch xuyên tạc, phủ nhận kết quả, ý nghĩa lịch sử
của Hiệp định Paris, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đối với thắng lợi của nền ngoại giao Việt Nam trong thời điểm đó và đường
lối đối ngoại, hội nhập quốc tế của nước ta hiện nay; đồng thời vạch trần âm
mưu, thủ đoạn chống phá cách mạng Việt Nam, chia rẽ gây mất đoàn kết nội bộ,
làm suy giảm lòng tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ
nghĩa.
(9) Phản ánh không khí phấn khởi và các hoạt động tuyên truyền kỷ niệm về sự kiện diễn ra tại các ban,
bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và địa phương trong cả nước, nhất là các hoạt động
lớn, trọng tâm.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG TUYÊN TRUYỀN
KỶ NIỆM
1. Tổ chức Lễ kỷ niệm cấp bộ,
ngành
- Thời gian, địa điểm tổ chức: Tháng
01/2023 tại Thủ đô Hà Nội.
- Danh nghĩa tổ chức: Bộ Ngoại giao
chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức thực hiện.
- Đọc diễn văn kỷ niệm: Lãnh đạo Bộ
Ngoại giao.
2. Tổ chức Hội thảo khoa học
3. Tổ chức Chương trình truyền
hình trực tiếp giao lưu, gặp mặt các nhân chứng lịch sử
4. Tổ chức triển lãm ảnh và hiện vật
về sự kiện 50 năm Ngày ký Hiệp định Paris
5. Xây dựng phim tài liệu về sự kiện
6. Xuất bản sách, ấn phẩm tuyên truyền về sự kiện 50 năm Ngày ký Hiệp định Paris
7. Xây dựng phim tài liệu về sự kiện
bằng nhiều thứ tiếng dân tộc để tuyên truyền cho đồng bào các dân tộc thiểu số
8. Tổ chức cuộc thi tìm hiểu Hiệp
định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam
9. Tổ chức các hoạt động kỷ niệm
50 năm Ngày ký Hiệp định Paris ở một số địa bàn nước
ngoài
10. Tổ chức hoạt động thông tin,
tuyên truyền kỷ niệm sự kiện bằng nhiều hình thức:
Trên các phương tiện thông tin đại chúng, trang thông tin điện tử của các ban,
bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị, trên internet, mạng xã hội; xây dựng
các ấn phẩm, tài liệu tuyên truyền; tổ chức các cuộc tọa đàm; sinh hoạt thường
kỳ của các tổ chức chính trị - xã hội; hoạt động văn hóa, nghệ thuật,... tùy
theo điều kiện cụ thể của địa phương, cơ quan, đơn vị.
IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Các ban, bộ,
ngành, địa phương, cơ quan và đơn vị được giao chủ trì, phối hợp tổ chức các hoạt
động tuyên truyền kỷ niệm
1.1. Ban Tuyên giáo Trung ương
- Chỉ đạo, hướng dẫn công tác tuyên
truyền kỷ niệm; chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao biên soạn, phát hành tài liệu
tuyên truyền kỷ niệm.
- Chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại
giao, Bộ Quốc phòng chỉ đạo Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện Chương trình
truyền hình trực tiếp giao lưu, gặp mặt các nhân chứng lịch sử.
- Chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao chỉ đạo Bảo tàng Hồ Chí Minh
tổ chức triển lãm ảnh và hiện vật về sự kiện.
- Chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa,
Thể thao và Du lịch chỉ đạo Hãng phim Tài liệu và khoa học Trung ương xây dựng
phim tài liệu về sự kiện.
- Chủ trì, chỉ đạo Đài Truyền hình Việt
Nam xây dựng phim tài liệu về sự kiện bằng nhiều thứ tiếng dân tộc để tuyên
truyền cho đồng bào các dân tộc thiểu số.
- Phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc
phòng tổ chức Hội thảo khoa học kỷ niệm 50 năm Ngày ký Hiệp định Paris về chấm
dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.
- Chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao
tham mưu Thường trực Ban Bí thư về việc mời các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước
tham dự các sự kiện trọng tâm.
- Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc tổ
chức các hoạt động tuyên truyền kỷ niệm trên toàn quốc, báo cáo kịp thời Bộ
Chính trị, Ban Bí thư theo quy định.
1.2. Bộ Ngoại giao
- Chủ trì, phối hợp với các ban, bộ,
ngành liên quan xây dựng Đề án tổ chức Lễ kỷ niệm cấp bộ, ngành tại thành phố
Hà Nội; chuẩn bị tốt Kế hoạch tổ chức Lễ kỷ niệm, kịch bản điều hành chương
trình, diễn văn kỷ niệm của lãnh đạo Bộ Ngoại giao, chương trình nghệ thuật đặc
biệt chào mừng; lựa chọn, chuẩn bị bài phát biểu của đại diện cán bộ từng tham
gia đàm phán, ký Hiệp định Paris và đại diện thế hệ trẻ
ngành ngoại giao tại Lễ kỷ niệm.
- Chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên
giáo Trung ương, Bộ Quốc phòng chuẩn bị các điều kiện để tổ chức Hội thảo khoa
học cấp bộ, ngành. Lưu ý chuẩn bị xây dựng kế hoạch tổ chức Hội thảo, dự kiến
danh mục các hệ bài phải đa dạng, chuẩn bị tốt phát biểu chỉ đạo của lãnh đạo Đảng,
Nhà nước (nếu có), báo cáo đề dẫn và tổng kết Hội thảo.
- Chủ trì, phối hợp với Thông tấn xã
Việt Nam thực hiện xuất bản sách, ấn phẩm tuyên truyền về sự kiện.
- Chủ trì chỉ đạo các cơ quan đại diện
Việt Nam ở nước ngoài tổ chức các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày ký Hiệp định Paris
ở một số địa bàn nước ngoài (tùy theo tình hình thực tế).
- Phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung
ương, Bộ Quốc phòng chỉ đạo Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện Chương trình
truyền hình trực tiếp giao lưu, gặp mặt các nhân chứng lịch sử.
- Phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung
ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao chỉ đạo Bảo tàng Hồ Chí
Minh tổ chức triển lãm ảnh và hiện vật về sự kiện.
- Phối hợp với Trung ương Đoàn Thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức Cuộc thi tìm hiểu Hiệp định Paris về chấm dứt
chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.
- Dự kiến việc mời lãnh đạo Đảng, Nhà
nước tham dự Lễ kỷ niệm, Hội thảo khoa học gửi Ban Tuyên giáo Trung ương tổng hợp
trình xin ý kiến Thường trực Ban Bí thư.
- Phối hợp với các ban, bộ, ngành
liên quan tổ chức các hoạt động khác tại Mục III và tổ chức tốt các hoạt động
tuyên truyền kỷ niệm về sự kiện trong ngành ngoại giao.
1.3. Bộ Quốc phòng
- Phối hợp với Bộ Ngoại giao, Ban
Tuyên giáo Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học.
- Phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung
ương, Bộ Ngoại giao chỉ đạo Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện Chương trình
truyền hình trực tiếp giao lưu, gặp mặt các nhân chứng lịch sử.
- Phối hợp với các ban, bộ, ngành
liên quan tổ chức các hoạt động khác tại Mục III và tổ chức tốt các hoạt động
tuyên truyền kỷ niệm về sự kiện trong toàn quân.
1.4. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
- Phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung
ương, Bộ Ngoại giao chỉ đạo Bảo tàng Hồ Chí Minh tổ chức triển lãm ảnh và hiện
vật về sự kiện.
- Phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương
chỉ đạo Hãng phim Tài liệu và khoa học Trung ương xây dựng phim tài liệu.
- Chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức tốt các
hoạt động tuyên truyền, cổ động trực quan, các hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể
dục - thể thao, triển lãm, trưng bày, điện ảnh phục vụ Nhân dân; chú trọng quan
tâm đến vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ kháng chiến.
1.5. Bộ Thông tin và Truyền thông
- Quản lý chặt chẽ thông tin trên báo
chí, trang thông tin điện tử, mạng xã hội, hoạt động xuất bản, nhất là việc biên soạn, phát hành các tài liệu, ấn phẩm tuyên truyền;
kịp thời ngăn chặn, gỡ bỏ các thông tin xấu độc, xuyên tạc về sự kiện, về đường
lối đối ngoại, ngoại giao của Việt Nam. Kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi
phạm, đăng tải, phát tán thông tin sai trái, không đúng định hướng, chống phá Đảng,
Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
- Chỉ đạo tổ chức tốt các hoạt động
thông tin cơ sở về sự kiện.
1.6. Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng
sản Hồ Chí Minh
- Chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao
tổ chức cuộc thi tìm hiểu Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa
bình ở Việt Nam.
- Tổ chức tốt các hoạt động tuyên
truyền kỷ niệm trong tổ chức đoàn, hội liên hiệp thanh niên các cấp.
1.7. Đài Truyền hình Việt Nam
- Tổ chức tốt công tác tuyên truyền kỷ
niệm trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam; phát sóng phim tài liệu của Hãng phim
Tài liệu và khoa học Trung ương về sự kiện vào dịp kỷ niệm, trong khung giờ phù
hợp.
- Xây dựng kế hoạch, khảo sát và thực
hiện Chương trình truyền hình trực tiếp giao lưu, gặp mặt các nhân chứng lịch sử.
- Xây dựng phim tài liệu về sự kiện bằng
nhiều thứ tiếng dân tộc để tuyên truyền cho đồng bào các dân tộc thiểu số.
1.8. Thông tấn xã Việt Nam
- Phối hợp với Bộ Ngoại giao thực hiện
xuất bản sách, ấn phẩm tuyên truyền về sự kiện vào đúng dịp kỷ niệm.
- Tổ chức tốt công tác tuyên truyền kỷ
niệm bằng các loại hình báo chí và truyền thông đa phương tiện, chú trọng chỉ đạo
các cơ quan thường trú của Thông tấn xã Việt Nam ở nước ngoài đẩy mạnh tuyên
truyền về sự kiện.
2. Các bộ, ngành,
đoàn thể Trung ương và địa phương
Căn cứ điều kiện cụ thể tổ chức tuyên
truyền kỷ niệm 50 năm Ngày ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại
hòa bình ở Việt Nam bằng những hoạt động thiết thực, phù hợp; chú trọng tuyên
truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, trang thông tin điện tử của
các cơ quan, đơn vị và mạng lưới truyền thông cơ sở; xây dựng các tài liệu, ấn
phẩm tuyên truyền; thông qua hội nghị sinh hoạt của các tổ chức chính trị - xã
hội, và các hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao chào mừng.
3. Ủy ban Trung
ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương
- Tổ chức tốt công tác thông tin
tuyên truyền tới cán bộ, hội viên, đoàn viên bằng hình thức
phù hợp như qua báo chí, bản tin sinh hoạt, giao lưu, gặp mặt, nói chuyện truyền
thống về sự kiện trong dịp kỷ niệm.
- Tiếp tục chỉ đạo đẩy mạnh rộng khắp
các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước và các hoạt động “uống nước nhớ
nguồn”, “đền ơn, đáp nghĩa”, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đoàn
viên, hội viên.
- Mở rộng hoạt động đối ngoại Nhân
dân, góp phần tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị và hợp tác giữa Nhân dân Việt
Nam với Nhân dân các nước trong khu vực và trên thế giới; tranh thủ sự đồng
tình ủng hộ của Nhân dân tiến bộ trên thế giới đối với sự nghiệp đổi mới của đất
nước.
- Nắm tình hình tư tưởng cán bộ, đảng
viên và các tầng lớp Nhân dân; kịp thời đề xuất, tham mưu cấp ủy làm tốt công
tác tư tưởng.
4. Ban tuyên giáo
các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương
Tham mưu cấp ủy xây dựng kế hoạch và
tổ chức tốt các hoạt động tuyên truyền kỷ niệm dưới nhiều hình thức, trong đó
chú trọng tuyên truyền trên báo chí, hệ thống truyền thanh và các hoạt động
tuyên truyền, cổ động trực quan trên địa bàn, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tiết
kiệm, hướng đến nhiều đối tượng, tạo sự lan tỏa sâu rộng trong các tầng lớp
Nhân dân, phù hợp với tính chất của sự kiện.
5. Các cơ quan
báo chí Trung ương và địa phương
- Xây dựng kế hoạch tuyên truyền kỷ
niệm trước, trong và sau sự kiện bảo đảm theo đúng định hướng; chú trọng khai
thác, phản ánh những thông tin có lợi, phục vụ lợi ích quốc gia, dân tộc; tuyệt
đối không đưa tin bình luận về những vấn đề lịch sử còn nhiều ý kiến khác nhau.
- Lãnh đạo các cơ quan báo chí, nhất
là người đứng đầu bám sát sự chỉ đạo, hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương,
nêu cao tinh thần trách nhiệm, kiểm duyệt chặt chẽ thông tin, không để xảy ra
sai sót.
V. MỘT SỐ KHẨU HIỆU
TUYÊN TRUYỀN
1. Nhiệt liệt chào mừng 50 năm Ngày
ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam!
2. Hiệp định Paris 1973 - Chiến thắng
của cuộc đấu trí bền bỉ, quyết liệt!
3. Hiệp định Paris 1973 - Bước ngoặt
trong cuộc kháng chiến cứu nước của dân tộc!
4. Hiệp định Paris - Đỉnh cao của mặt
trận ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh!
5. Hiệp định Paris 1973 - Sự kiện có
ý nghĩa lịch sử trọng đại trong sự nghiệp cách mạng vẻ
vang của Nhân dân ta và nền ngoại giao Việt Nam!
6. Hiệp định Paris là mốc son trong
trang sử vàng của nền ngoại giao cách mạng Việt Nam!
7. Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy,
là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế!
8. Không ngừng nâng cao vị thế, uy
tín quốc tế của Việt Nam!
9. Tất cả vì mục tiêu dân giàu, nước
mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh!
10. Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh
muôn năm!
11. Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam muôn năm!
12. Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sống
mãi trong sự nghiệp của chúng ta!
(Ban
Tuyên giáo Trung ương gửi
kèm Đề cương tuyên truyền)
Nơi nhận:
- Đ/c Thường trực Ban Bí
thư (để b/c),
- Đ/c Trưởng Ban (để b/c),
- Các ban Đảng Trung ương,
- Các văn phòng: Trung ương Đảng, Quốc hội,
Chủ tịch nước, Chính phủ,
- Các tỉnh ủy, thành ủy, ban cán sự đảng, đảng đoàn,
đảng ủy trực thuộc Trung ương,
- Các bộ: Ngoại giao; Quốc phòng; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Thông tin và
Truyền thông,
- Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội
ở Trung ương,
- Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh,
- Đài Truyền hình VN, Thông tấn xã VN,
- Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương,
- Bảo tàng Hồ Chí Minh,
- Các cơ quan báo chí Trung ương,
- Ban Tuyên giáo các tỉnh ủy, thành ủy,
đảng ủy trực thuộc Trung
ương,
- Lãnh đạo Ban,
- Vụ, đơn vị trong Ban,
- Vụ Tuyên truyền (5b),
- Lưu HC.
|
K/T
TRƯỞNG BAN
PHÓ TRƯỞNG BAN
Phan Xuân Thủy
|
ĐỀ CƯƠNG TUYÊN TRUYỀN
KỶ NIỆM 50 NĂM NGÀY KÝ HIỆP ĐỊNH PARIS VỀ CHẤM DỨT CHIẾN TRANH, LẬP LẠI
HÒA BÌNH Ở VIỆT NAM
(27/01/1973 - 27/01/2023)
I. BỐI CẢNH DẪN
TỚI HỘI NGHỊ PARIS
Ngay từ cuối những năm 1940, Mỹ đã
can thiệp vào Việt Nam và Đông Dương bằng cách chi viện ngày càng nhiều cho thực
dân Pháp trong cuộc chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất (1945-1954). Sáu đời Tổng
thống Mỹ kế tiếp nhau đã dính líu ngày càng sâu vào Việt Nam (kể từ H.Tơruman đến
G.Pho). Mỹ đã phá hoại Hiệp định Giơnevơ 1954 về Đông Dương, âm mưu chia cắt
lâu dài Việt Nam; lần lượt tiến hành nhiều chiến lược như chiến lược chiến
tranh đặc biệt, chiến lược chiến tranh cục bộ... Cùng với phương tiện chiến
tranh hiện đại và những khoản tiền khổng lồ, từ đầu những năm 1960, Mỹ không ngừng
đưa quân vào miền Nam Việt Nam (năm 1961 là 700 người, đến tháng 6/1968 lên tới
525.000 người). Tiếp theo sự kiện vịnh Bắc Bộ (tháng 8/1964), Mỹ đã leo thang
chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam, chủ yếu bằng không quân và hải quân,
nhưng càng đánh, Mỹ càng sa lầy, tổn thất về người và của càng lớn; phong trào
chống chiến tranh ở Mỹ phát triển ngày càng sâu rộng, nội bộ chính quyền Mỹ
ngày càng mâu thuẫn, lục đục. Chính quyền Mỹ đã thông qua nhiều nước, nhiều
nhân vật để tìm kiếm hòa bình với Việt Nam nhưng không mang lại kết quả.
Trước tình hình Mỹ ngày càng leo
thang, dấn sâu vào cuộc chiến tranh ở Việt Nam, Nhân dân
ta đã kiên cường chống lại đế quốc Mỹ xâm lược, không quản
hy sinh, gian khổ. Đi đôi với đấu tranh quyết liệt và thắng
lợi to lớn, liên tiếp trên các mặt trận quân sự, Đảng và Nhà nước ta ngày càng
chú trọng nâng cao vị thế và vai trò của đấu tranh ngoại giao. Ngay từ những
ngày đầu, tháng đầu, Mỹ chuyển từ chiến tranh đặc biệt sang chiến tranh cục bộ,
từng bước leo thang chiến tranh phá hoại miền Bắc, ta đã đề ra những điều cơ bản
làm cơ sở cho đàm phán, đó là lập trường 5 điểm ngày 22/3/1965 của Mặt trận Dân
tộc giải phóng miền Nam Việt Nam và tuyên bố 4 điểm ngày 8/4/1965 của Chính phủ
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng như
Nghị quyết 12 (tháng 12/1965), Nghị quyết 13 (tháng 1/1967), Nghị quyết 14
(tháng 1/1968) ngày càng nhấn mạnh đến vị trí quan trọng của
đấu tranh ngoại giao trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, đồng thời chủ trương mở
đường cho địch đi vào thương lượng theo hướng có lợi nhất cho ta.
Thắng lợi của quân và dân ta trong cuộc
Tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt ở miền Nam Tết Mậu
Thân 1968 làm lung lay ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ, là
“một sự choáng váng đối với tất cả người Mỹ”. Chính trong tình hình đó, ngày
31/3/1968, Tổng thống Mỹ Giônxơn đã tuyên bố: Hy vọng đi tới hội nghị hòa bình
với tinh thần “tìm kiếm một nền hòa bình trong danh dự”.
Ngày 3/4/1968, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra tuyên bố sẵn sàng cử đại
diện tiếp xúc với Mỹ. Tuy nhiên phải mất 30 ngày, hai bên mới thỏa thuận, thống
nhất được địa điểm họp ở Paris theo sáng kiến của ta.
Tình hình thế giới trước ngày diễn ra
cuộc hội đàm chính thức giữa ta và Mỹ hết sức phức tạp. Sự đối đầu giữa hai hệ
thống xã hội trên thế giới, giữa hai thái cực Liên Xô và Mỹ rất sâu sắc và toàn
diện, thể hiện ở cuộc chạy đua vũ trang, phát triển vũ khí hạt nhân. Nhân dân
yêu chuộng hòa bình trên thế giới, nhiều giới chính trị, kinh tế, xã hội ở các
nước đế quốc lo ngại chiến tranh khu vực phát triển thành chiến tranh thế giới.
Do đó dư luận rộng rãi trên thế giới một mặt ủng hộ mạnh mẽ cuộc đấu tranh của
Nhân dân Việt Nam chống đế quốc Mỹ xâm lược, mặt khác mong muốn Việt Nam ngồi
vào bàn thương lượng để giải quyết chiến tranh Việt Nam bằng phương pháp hòa
bình. Trong khi đó, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế cũng như hệ thống
xã hội chủ nghĩa xuất hiện những mâu thuẫn bất đồng.
Đứng trước tình hình phức tạp trên, Đảng
và Nhà nước ta phải phát huy tinh thần độc lập và tự chủ, phối hợp chặt chẽ các
hình thức đấu tranh chính trị, quân sự, ngoại giao; đồng thời tranh thủ đến mức
cao nhất sự ủng hộ của Liên Xô, Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa khác,
cũng như sự ủng hộ tinh thần và vật chất của Nhân dân thế giới. Chúng ta quyết
tâm giành những thắng lợi to lớn ở chiến trường, đồng thời giương cao ngọn cờ hòa bình, thiện chí, phân hóa và cô lập đối phương.
II. DIỄN BIẾN HỘI
NGHỊ PARIS
Năm 1967:
Ngày 23-26/1, Hội nghị Trung ương Đảng Lao động Việt Nam quyết định nâng hoạt động
ngoại giao thành một mặt trận để phối hợp với mặt trận quân sự và chính trị.
Năm 1968:
Ngày 13/5, Hội nghị Paris giữa phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) và
Hoa Kỳ chính thức bắt đầu tại Trung tâm Hội nghị quốc tế, phố Kléber. Trưởng đoàn VNDCCH là ông Xuân Thủy. Lập trường của Mỹ thời kỳ đầu
đàm phán là: cần có sự tham gia của phái đoàn Chính phủ Sài Gòn; Bắc Việt Nam
không vi phạm khu phi quân sự, không bắn pháo hay tên lửa
vào các thành phố lớn ở miền Nam như Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng. Phía VNDCCH phản đối
những đòi hỏi đó và đòi Mỹ chấm dứt không điều kiện việc ném bom và để Mặt trận
Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (MTDTGPMNVN) tham gia hội đàm.
Năm 1969:
Ngày 25/01, lần đầu tiên diễn ra đàm phán giữa bốn bên tham chiến để giải quyết
vấn đề miền Nam Việt Nam; Hội nghị bốn bên gồm đại diện của VNDCCH, MTDTGPMNVN,
Hoa kỳ và Việt Nam Cộng hòa long trọng khai mạc. Trưởng
đoàn MTDTGPMNVN là ông Trần Bửu Kiếm. Ngày 08/5, đoàn MTDTGPMNVN đưa ra tuyên bố
của Mặt trận về “Những nguyên tắc và nội dung chủ yếu của giải pháp toàn bộ về
vấn đề miền Nam Việt Nam, góp phần lập lại hòa bình ở Việt Nam”, sau đó thường
gọi tắt là “Giải pháp toàn bộ 10 điểm”. Bản đề nghị này nêu quan điểm tổng quát
của Việt Nam về tất cả các mặt của một giải pháp cho cuộc chiến tranh, nhưng tập
trung vào hai nội dung chính: Mỹ chấm dứt chiến tranh, rút hết quân Mỹ khỏi miền
Nam Việt Nam vô điều kiện; công việc nội bộ của miền Nam Việt Nam do Nhân dân
miền Nam Việt Nam tự giải quyết, lập Chính phủ liên hiệp lâm thời để tổ chức Tổng
Tuyển cử tự do. Đây là lần đầu tiên một bên tham gia đàm phán đưa ra một giải
pháp toàn diện, tổng thể về vấn đề Việt Nam. Ngày 12/6, đoàn đại biểu Chính phủ
Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (CPCMLTCHMNVN) tham dự phiên họp
đầu tiên tại Hội nghị với tư cách là những người đại diện cho Chính phủ Cách mạng
lâm thời, thay thế cho Mặt trận. Bộ trưởng Ngoại giao CPCMLTCHMNVN Nguyễn Thị
Bình là trưởng đoàn. Trong thời gian này, nhiệm vụ chủ yếu của đấu tranh ngoại giao là thúc đẩy Mỹ xuống thang, đơn
phương rút quân Mỹ. Ngay trong tháng 6/1969, Nixon công bố đợt rút quân đầu
tiên. Trong tháng 8/1969, bắt đầu các cuộc gặp riêng giữa Xuân Thủy và
Kissinger, chủ yếu là để thăm dò sơ bộ.
Năm 1970:
Ngày 21/2 diễn ra cuộc gặp riêng đầu tiên giữa Lê Đức Thọ - Xuân Thủy và
Kissinger tại Paris. Ngày 14/9, đoàn đàm phán CPCMLTCHMNVN đưa ra tuyên bố “Tám
điểm” về giải pháp cho vấn đề Việt Nam. Ngày 17/9, tại phiên họp toàn thể lần
thứ 80 Hội nghị Paris, CPCMLTCHMNVN đưa ra giải pháp “Tám điểm - nói rõ thêm” về
một giải pháp chính trị cho vấn đề Việt Nam, trong đó có việc rút quân Mỹ và thả
tù binh cùng một thời hạn, thành lập Chính phủ liên hiệp lâm thời ở miền Nam Việt
Nam không có Thiệu - Kỳ - Khiêm. Ngày 18/10, Tổng thống Mỹ Nixon đưa ra “Đề nghị
năm điểm” mà không đòi quân miền Bắc rút khỏi miền Nam Việt Nam. Ngày 10/12, tại
phiên họp toàn thể lần thứ 94 Hội nghị Paris, bà Nguyễn Thị Bình đưa ra “Tuyên
bố ba điểm” về ngừng bắn và yêu cầu quân Mỹ rút khỏi miền Nam vào ngày
31/7/1971.
Năm 1971:
Ngày 31/5, tại cuộc gặp riêng với Trưởng đoàn đàm phán
VNDCCH Xuân Thủy, Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Kissinger đưa ra đề nghị “cuối
cùng” 7 điểm, đòi tách riêng vấn đề quân sự và vấn đề chính trị, mặc dù trước
đây Mỹ định bàn cả hai. Để tăng sức ép với Mỹ và hỗ trợ đấu
tranh quân sự và chính trị, ngày 26/6, trong cuộc gặp riêng Lê Đức Thọ -
Kissinger, phía Việt Nam đưa ra “Sáng kiến hòa bình 9 điểm” tập trung vào việc
đòi Mỹ thay Nguyễn Văn Thiệu. Ngày 01/7, trong phiên họp thứ 119 của Hội nghị bốn
bên, bà Nguyễn Thị Bình trình bày “Sáng kiến mới gồm 7 điểm, nhằm giải quyết
hòa bình vấn đề miền Nam Việt Nam”. Đề nghị 7 điểm là đề nghị quan trọng thứ
hai (sau đề nghị 10 điểm tháng 5/1969) được đưa ra tại bàn đàm phán; được dư luận
rộng rãi đồng tình và chính giới Mỹ quan tâm. Sáng kiến “9 điểm” và “7 điểm” gần
như có cùng một nội dung là đòi Mỹ định thời hạn rút hết quân và lập ở Sài Gòn
một chính quyền không có Thiệu. Ngày 16/8, Kissinger đưa ra “Đề nghị 8 điểm”.
Về cơ bản Mỹ vẫn giữ lập trường cũ: không muốn
giải quyết toàn bộ mà chỉ muốn giải quyết vấn đề quân sự để lấy được tù binh về.
Năm 1972:
Ngày 02/2, để tăng sức ép với Mỹ và phối hợp với các hoạt động quân sự đang được
chuẩn bị, CPCMLTCHMNVN ra tuyên bố “Hai điểm nói rõ thêm” trong giải pháp 7 điểm
ngày 01/7/1971. Ngày 24/3, Mỹ đơn phương tuyên bố ngừng họp
Hội nghị Paris vô thời hạn. Ngày 30/3, quân và dân Việt Nam mở cuộc Tổng tấn công chiến lược Xuân - Hè, đánh địch trên 5 mặt trận lớn
từ Trị Thiên đến đồng bằng Cửu Long. Chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của
chính quyền Nixon thất bại một bước nghiêm trọng. Thắng lợi của đợt tấn công
chiến lược Xuân - Hè 1972 đã phục vụ tích cực cho đấu tranh chính trị và ngoại
giao, và nhất là đưa đàm phán Paris đi vào thực chất từ tháng 7/1972.
Ngày 13/7, Mỹ chấp nhận họp lại Hội
nghị toàn thể bốn bên ở Paris. Từ tháng 7 đến tháng
9/1972, đã diễn ra bốn cuộc gặp riêng, Việt Nam đã lần lượt đưa ra 3 đề nghị, Mỹ
đưa 4 đề nghị. Việt Nam muốn có một hình thức chính quyền liên hiệp; Mỹ muốn giữ
chính quyền Sài Gòn, giải quyết vấn đề nội bộ miền Nam trong khuôn khổ chế độ
chính quyền Sài Gòn. Qua ba tháng thương lượng, tranh cãi gay gắt, đàm phán đạt
một số thỏa thuận: Mỹ nhận rút hết quân trong ba tháng, thực hiện ngừng bắn tại
chỗ ở miền Nam, cam kết chấm dứt dính líu về quân sự, nhận lập Ủy ban hòa giải
để tổ chức Tổng Tuyển cử.
Tại phiên họp ngày 08/10 - phiên họp
bước ngoặt của diễn đàn đàm phán bí mật - Cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ đưa ra dự
thảo “Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam” và dự thảo
“Thỏa thuận về quyền tự quyết của Nhân dân miền Nam”. Sức mạnh tấn công, tháo gỡ
bế tắc của bản dự thảo Hiệp định 8/10 là ở chỗ tạm gác nhiều
vấn đề chính trị nội bộ miền Nam, “giải quyết theo hai bước”, không đòi xóa
chính quyền Sài Gòn và gạt Thiệu. Ngay trong chiều 09/10, phía Mỹ đưa ra một phản
đề nghị dưới dạng dự thảo hiệp định, trong đó chấp nhận nhiều điều khoản và vấn
đề đoàn Việt Nam đã nêu. Việc đưa dự thảo hiệp định 8/10 là một bước có ý nghĩa
đột phá trong đàm phán, làm lập trường của hai bên gần nhau và chuyển từ đàm
phán khung giải pháp sang đàm phán thẳng các điều khoản của Hiệp định, buộc Mỹ
không thể lẩn tránh. Tuy nhiên, cuộc đàm phán vẫn diễn ra gay gắt và kéo dài.
Ngày 20/10, hai bên đạt được thỏa thuận cuối cùng, dự định ký Hiệp định ngày
31/10/1972. Việt Nam đã đạt được các mục tiêu đề ra là Mỹ chấm dứt chiến tranh
và rút hết quân khỏi miền Nam Việt Nam.
Tuy Kissinger tuyên bố “Hòa bình
trong tầm tay”, nhưng ngay sau khi Nixon trúng cử Tổng thống nhiệm kỳ hai, phía
Mỹ lại nêu ra nhiều trở ngại để trì hoãn việc ký Hiệp định.
Với việc Việt Nam phê phán thái độ không nghiêm túc của chính quyền Mỹ và dưới
sức ép của dư luận quốc tế, đợt đàm phán mới bắt đầu từ ngày 20/11. Ngay phiên
đầu tiên, Mỹ đã đòi sửa 69 điểm trong văn bản đã thỏa thuận ngày 20/10/1972, tức
là hầu hết các chương của Hiệp định bao gồm nhiều vấn đề thực chất. Ta phê phán
gay gắt các đề nghị của Mỹ, khẳng định những vấn đề nguyên tắc không thể sửa đổi
như tên CPCMLTCHMNVN, vùng kiểm soát của mỗi bên, vấn đề quân miền Bắc... Phiên
họp ngày 12-13/12 gặp bế tắc.
Ngày 18/12, chính quyền Nixon tổ chức
chiến dịch đánh phá bằng máy bay chiến lược B52 với quy mô chưa từng có trong lịch
sử chiến tranh không quân ở miền Bắc Việt Nam nhằm gây tổn thất lớn nhất có thể,
ép VNDCCH chấp nhận điều kiện của Mỹ tại bàn đàm phán Paris. Quân và dân Việt
Nam kiên quyết giáng trả, đập tan cuộc tập kích bằng không quân chiến lược 12
ngày đêm của Mỹ, làm nên chiến thắng lịch sử “Điện Biên Phủ trên không”. Bị thất
bại nặng nề, ngày 30/12, Mỹ buộc phải đơn phương tuyên bố
ngừng ném bom miền Bắc Việt Nam từ bắc vĩ tuyến 20 và đề nghị nối lại đàm phán ở
Paris.
Năm 1973:
Ngày 08/01, vòng đàm phán cuối cùng diễn ra tại Paris. Ngày 13/01, các bên hoàn
thành văn bản của Hiệp định; những đợt gặp riêng giữa Lê Đức Thọ - Xuân Thủy và
Kissinger kết thúc. Ngày 23/01, Mỹ chấp nhận ký Hiệp định Paris không điều kiện;
Lê Đức Thọ và Kissinger tiến hành ký tắt Hiệp định và 4 Nghị định thư. Về cơ bản,
Hiệp định mới không khác nhiều so với văn bản ngày 20/10/1972. Việt Nam đã bảo
vệ được các nguyên tắc và nội dung cơ bản: Mỹ chấm dứt chiến tranh, rút quân
trong 2 tháng; giữ nguyên trạng về chính trị; Hội đồng hòa giải hòa hợp dân tộc
3 thành phần; hoàn toàn không đề cập vấn đề quân đội miền Bắc.
Ngày 27/01, Bộ trưởng Ngoại giao bốn
bên dự Hội nghị Paris là Nguyễn Duy Trinh (VNDCCH), Nguyễn Thị Bình (CPCMLTCHMNVN), W. Rogers (Hoa Kỳ) và Nguyễn Văn Lắm (chính quyền
Sài Gòn) đã chính thức ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa
bình ở Việt Nam; và bốn Nghị định thư liên quan. Ngày 28/01, ngừng bắn trên
toàn miền Nam Việt Nam. Hiệp định Paris chính thức được thi hành. Hiệp định
Paris buộc Mỹ phải rút khỏi Việt Nam và mở đường cho sự sụp
đổ của chính quyền Sài Gòn. Đây là kết quả của quá trình đàm phán dài nhất thế
giới với 4 năm 8 tháng 16 ngày, gồm 201 phiên họp công khai, 45 cuộc gặp riêng
giữa Việt Nam và Mỹ, 500 buổi họp báo, gần 1000 cuộc phỏng vấn và nhiều phong
trào phản đối chiến tranh Việt Nam trên khắp thế giới.
III. KẾT QUẢ VÀ
Ý NGHĨA CỦA HIỆP ĐỊNH PARIS, NHỮNG BÀI HỌC QUÝ GIÁ
1. Kết quả của Hiệp định Paris
Hiệp định Paris về chấm dứt chiến
tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam có 9 chương 23 điều, gồm 4 loại điều khoản
chính:
i) Các điều khoản chính trị ghi các
cam kết của Hoa Kỳ: tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản, tôn trọng quyền tự quyết của Nhân dân miền Nam Việt Nam; Hoa Kỳ không tiếp tục
dính líu quân sự, không can thiệp công việc nội bộ của miền Nam Việt Nam.
ii) Các điều khoản về quân sự: ngừng
bắn, Hoa Kỳ rút hết quân trong 60 ngày; chấm dứt bắn phá miền Bắc; nhận tháo gỡ
mìn do Hoa Kỳ đã rải ở miền Bắc.
iii) Các điều khoản về nội bộ miền
Nam: nguyên tắc hòa hợp dân tộc, bảo đảm tự do dân chủ, tổ chức tổng tuyển cử tự
do, thành lập Hội đồng quốc gia hòa giải, hòa hợp dân tộc gồm ba thành phần để
tổ chức tổng tuyển cử.
iv) Các điều khoản về thống nhất Việt
Nam, về Lào và Campuchia, về cơ cấu thi hành Hiệp định Ủy ban liên hợp và Ủy
ban quốc tế; về Hội nghị quốc tế xác nhận Hiệp định và điều khoản về việc Hoa Kỳ
đóng góp hàn gắn vết thương chiến tranh ở Việt Nam dân chủ cộng hòa.
2. Ý nghĩa thắng lợi của Hiệp định Paris
a. Đối với Việt Nam
- Hiệp định Paris là thắng lợi tổng hợp
của cuộc đấu tranh trên các mặt trận quân sự, chính trị và ngoại giao; là đỉnh
cao thắng lợi của mặt trận ngoại giao nước ta thời kỳ chống Mỹ cứu nước, là mốc
son trong trang sử vàng của nền ngoại giao cách mạng Việt Nam; đánh dấu bước
trưởng thành tột bậc của nền ngoại giao cách mạng thời đại Hồ Chí Minh.
- Hiệp định Paris là bước ngoặt lịch
sử, khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và sự lãnh đạo đúng đắn sáng suốt của Đảng,
phát huy cao độ thắng lợi trên các mặt trận ngoại giao, chính trị, quân sự, kết
hợp thành công sức mạnh của dân tộc với sức mạnh thời đại, tạo ra thế và lực mới
cho cuộc chiến đấu của dân tộc ta, tạo thế xoay chuyển có lợi cho cách mạng, đi đến Đại thắng mùa xuân 1975.
- Hiệp định Paris là văn bản pháp lý
quốc tế đầu tiên, toàn diện nhất, đầy đủ nhất ghi nhận các quyền cơ bản của
Nhân dân Việt Nam; là sự công nhận chính thức của quốc tế đối với nền độc lập,
thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam.
b. Đối với thế giới
- Thắng lợi của Hiệp định Paris và việc
Mỹ rút khỏi Việt Nam đã góp phần to lớn vào sự nghiệp giải phóng của Nhân dân
Lào và Campuchia; góp phần mở ra một giai đoạn mới ở khu vực
Đông Nam Á - giai đoạn hòa bình, ổn định, khép lại quá khứ, hướng đến xây dựng
cộng đồng ASEAN.
- Hiệp định Paris là sự minh chứng hùng hồn cho chân lý “đại nghĩa thắng hung tàn, chí nhân thay cường bạo”,
củng cố niềm tin của Nhân dân yêu chuộng hòa bình và các dân tộc bị áp bức trên
toàn thế giới vào sự nghiệp đấu tranh chính nghĩa của mình. Hiệp định Paris đã
đi vào lịch sử của cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì độc lập, tự
do; vì hòa bình, công lý.
3. Những bài học quý giá
Hội nghị Paris và Hiệp định Paris để
lại cho chúng ta nhiều bài học sâu sắc, có ý nghĩa to lớn trong tình hình hiện
nay.
Trước hết, là bài học về sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng ta mở ra mặt trận ngoại
giao, phát huy thế mạnh của ngoại giao, phối hợp với các mặt trận chính trị,
quân sự; lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, thống nhất các mặt trận, “vừa đánh, vừa
đàm”, tạo ra sức mạnh tổng hợp, giành toàn thắng.
Thứ hai, là bài học về kiên định đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, vì lợi ích
quốc gia dân tộc; vận dụng đúng đắn phương châm ngoại giao Hồ Chí Minh “dĩ bất
biến, ứng vạn biến”, tạo thời cơ, kéo địch vào đàm phán, chủ động tấn công ngoại
giao và kết thúc đàm phán khi điều kiện chín muồi; xử lý hài hòa quan hệ với
các nước lớn, đồng thời tranh thủ được sự ủng hộ quốc tế rộng rãi đối với cuộc
kháng chiến của nhân dân ta để làm nên thắng lợi của Hội nghị Paris.
Thứ ba, là bài học về tầm quan trọng của thực lực. Bác Hồ dạy: “Thực lực là
cái chiêng, ngoại giao là cái tiếng. Cái chiêng có to, tiếng mới lớn”. Thắng lợi của Hội nghị Paris bắt nguồn từ những
thắng lợi trên chiến trường, từ sự lớn mạnh không ngừng về thế và lực của ta
trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đó là sức mạnh của chính nghĩa, sức mạnh
của khối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và sự ủng
hộ, giúp đỡ quốc tế; sức mạnh từ sự kết hợp tài tình giữa các mặt trận chính trị,
quân sự, ngoại giao; giữa đánh và đàm, giữa chiến trường và bàn đàm phán.
Thứ tư, là bài học về đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế. Để vượt qua những
thách thức lớn, đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với
sức mạnh thời đại là phương cách cực kỳ quan trọng, bảo đảm thắng lợi. Cuộc chiến
đấu vì độc lập dân tộc, thống nhất đất nước của nhân dân ta thắng lợi vì đã
phát huy được sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc, sự ủng hộ và
giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa, của Nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế
giới, thực hiện đúng lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Đoàn kết, đoàn kết, đại
đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công”.
Thứ năm, là bài học về xây dựng lực lượng. Từ Hội nghị Geneva năm 1954 đến Hội
nghị Paris, đội ngũ cán bộ ngoại giao đã trưởng thành vượt bậc, được chuẩn bị
và trang bị kỹ cả về kiến thức đối ngoại và nghệ thuật đàm phán. Cùng với sự chỉ
đạo sát sao, Đảng và Nhà nước ta đã chọn lựa, tin tưởng giao trách nhiệm cho những cán bộ đối ngoại bản lĩnh nhất, xuất sắc
nhất tham gia hai đoàn đàm phán, góp phần rất quan trọng làm nên thắng lợi của
Hội nghị Paris.
IV. HIỆP ĐỊNH
PARIS VỚI SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC TRONG GIAI ĐOẠN CÁCH MẠNG MỚI
1. Những thành tựu đối ngoại, ngoại
giao của đất nước sau hơn 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới
Các bài học của Hội nghị Paris là
hành trang quý giá để chúng ta vững bước tiến vào giai đoạn hội nhập quốc tế,
đưa quan hệ hữu nghị và hợp tác với tất cả các đối tác đi vào chiều sâu, ổn định,
bền vững, củng cố, nâng cao thế và lực của đất nước. Thực hiện đường lối đổi mới
của Đảng ta về công tác đối ngoại, sau hơn 35 năm qua, đặc biệt là trong nhiệm
kỳ khóa XII gần đây, chúng ta đã đạt được nhiều kết quả,
thành tích rất tốt đẹp. Nổi bật là 4 thành tựu lớn:
Một là, từ phá thế bị bao vây, cấm vận,
chúng ta đã tạo dựng và củng cố ngày càng vững chắc
cục diện đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng
hóa, thuận lợi cho công cuộc đổi mới. Cho đến nay, chúng ta đã mở rộng và nâng tầm quan hệ ngoại giao với tất
cả các nước láng giềng, các nước lớn, các đối tác quan trọng và bạn bè truyền
thống, từ đó tranh thủ được sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi của quốc tế đối với
công cuộc đổi mới của Nhân dân ta. Tính đến nay, nước ta đã có quan hệ ngoại
giao với 190 trong tổng số 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc, trong đó 3 nước
có “quan hệ đặc biệt”, 17 nước “đối tác chiến lược” và 13 nước “đối tác toàn diện”.
Trên bình diện đa phương, Việt Nam là thành viên tích cực và có trách nhiệm của
hơn 70 tổ chức, diễn đàn quốc tế quan trọng, như Liên hợp quốc, ASEAN, APEC,
ASEM, WTO...
Đối ngoại Đảng, ngoại giao nhà nước,
đối ngoại Nhân dân và đối ngoại của các ngành, lĩnh vực, địa phương, doanh nghiệp
ngày càng mở rộng, chủ động, tích cực và đi vào chiều sâu.
Trong đó, Đảng ta đã có quan hệ với 247 chính đảng ở 111
quốc gia, bao gồm khoảng 90 đảng cộng sản và công nhân quốc tế, các đảng cầm
quyền và tham chính có vai trò quan trọng. Quốc hội có quan hệ với quốc hội,
nghị viện của hơn 140 quốc gia và tham gia tích cực tại nhiều diễn đàn nghị viện
quốc tế quan trọng. Hoạt động đối ngoại của Chính phủ trên
các lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, kinh tế, văn hóa - xã hội được đẩy
mạnh, góp phần tăng cường sự tin cậy chính trị và đan xen lợi ích với các đối
tác. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức hữu nghị của Nhân dân cũng đã triển khai đối
ngoại thiết thực, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị với Nhân dân các nước, quảng
bá sâu rộng công cuộc đổi mới, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
Hai là, chúng ta đã tạo dựng được môi trường quốc
tế thuận lợi và huy động được các nguồn lực từ bên ngoài để đẩy mạnh công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước
và phát triển kinh tế - xã hội. Từ một nước có nền
kinh tế kế hoạch tập trung, bị bao vây, cấm vận, đến nay nước ta đã trở thành một
nước có nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, liên kết kinh tế
sâu rộng; đã ký 15 hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có 3 FTA thế hệ mới
có tiêu chuẩn rất cao, mạng lưới liên kết kinh tế sâu rộng với hầu hết các nền
kinh tế quan trọng trên thế giới. Nếu cách đây 30 năm,
chúng ta mới có quan hệ kinh tế - thương mại với gần 30 nước và vùng lãnh thổ
thì đến nay đã có quan hệ kinh tế - thương mại với 230 nước và vùng lãnh thổ; tổng
kim ngạch xuất nhập khẩu đến nay đã đạt khoảng 600 tỉ USD,
gấp khoảng 120 lần so với những năm đầu của thời kỳ đổi mới. Chúng ta đã thu
hút được hơn 523 tỉ đô la Mỹ vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), trong đó đã
giải ngân được khoảng 250 tỉ USD... Công tác người Việt Nam ở nước ngoài cũng
đã huy động được nguồn lực to lớn của kiều bào để góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
Trong bối cảnh đại dịch Covid-19, chúng ta đã chủ động đóng góp có trách nhiệm vào sự nỗ lực chung của
quốc tế trong phòng, chống dịch, đồng thời tranh thủ được sự hỗ trợ của quốc tế
về vắc-xin, thiết bị y tế và thuốc điều trị, đóng góp quan trọng vào việc
phòng, chống dịch Covid-19 và phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội.
Ba là, đối ngoại đóng vai trò tiên phong trong việc
giữ vững môi trường hoà bình, ổn định, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ vững
chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước. Các vấn đề biên giới với các nước liên quan từng bước được giải quyết,
tạo cơ sở pháp lý và điều kiện thuận lợi để bảo vệ chủ quyền, giữ vững đường
biên giới hoà bình, hữu nghị, hợp tác, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng
thời góp phần vào việc củng cố hòa bình, ổn định trong khu
vực. Đối với những vấn đề phức tạp về biên giới lãnh thổ, chúng ta luôn giương cao ngọn cờ hòa bình, hợp tác, tích cực trao
đổi, đàm phán với các nước liên quan kiểm soát bất đồng, tìm kiếm giải pháp cơ
bản, lâu dài cho các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình
trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Bốn là, vị thế và uy tín quốc tế của nước
ta trong khu vực và trên thế giới ngày càng được nâng cao, đóng góp tích cực và
đầy tinh thần trách nhiệm vào việc giữ vững hòa
bình, hợp tác phát triển và tiến bộ trên thế giới. Chúng ta đã tổ chức thành công nhiều hội nghị quốc tế lớn và hoàn
thành nhiều trọng trách quốc tế quan trọng với tư cách Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên hợp quốc, thành viên Hội đồng nhân quyền Liên
hợp quốc, Chủ tịch luân phiên ASEAN, chủ nhà Hội nghị cấp
cao ASEM, Hội nghị thượng đỉnh APEC, Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN…;
đã cử hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia lực lượng gìn giữ
hòa bình của Liên hợp quốc ở Châu
Phi. Trong nhiều vấn đề quốc tế quan trọng, tiếng nói, sáng kiến và cách thức
giải quyết có lý, có tình trên tinh thần bình đẳng, hòa hiếu và nhân văn của nước ta đã nhận
được sự đồng tình và ủng hộ của cộng đồng quốc tế, nhờ đó vị thế và uy tín của
Việt Nam ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế.
Những kết quả và thành tích của chúng
ta nói trên đã góp phần rất quan trọng vào thành tựu chung to lớn, có ý nghĩa lịch
sử của đất nước ta sau hơn 35 năm đổi mới, như Đại hội XIII của Đảng đã khẳng định
“đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như
ngày nay”. Có được những kết quả, thành tích đó
là do có sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt, bình tĩnh, tỉnh táo của Trung ương Đảng,
trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư; sự điều hành chủ động, linh hoạt của Nhà
nước; sự đồng tình, đoàn kết, ủng hộ của toàn thể nhân dân; sự vào cuộc và hoạt
động tích cực của cả hệ thống chính trị, tất cả các ngành, các cấp, trong đó Bộ
Ngoại giao, Ban Đối ngoại Trung ương và các cơ quan, đơn vị trực tiếp làm công
tác đối ngoại trong cả nước là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò quan trọng.
2. Đường lối đối ngoại theo tinh
thần Đại hội XIII của Đảng
“Thực hiện nhất quán đường lối đối
ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát
triển; đa dạng hóa, đa phương hóa quan
hệ đối ngoại. Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên
tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp
tác, cùng có lợi. Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, chủ động và
tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; Việt Nam là bạn, là đối tác tin
cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế”1, theo đó:
- Về tư tưởng chỉ đạo: Xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế
toàn diện, sâu rộng. Ý chí tự lực, tự cường và nội lực là quyết định, cơ bản,
lâu dài; sự ủng hộ, giúp đỡ và nguồn lực từ bên ngoài là vô cùng quan trọng.
- Về nguyên tắc đối ngoại: Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc
cơ bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế,
bình đẳng, hợp tác, cùng có lợi.
- Về phương hướng đối ngoại: Triển khai đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả
các hoạt động đối ngoại, bao gồm đối ngoại Đảng, ngoại
giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; đối ngoại của các cấp,
các ngành, các địa phương, các cơ quan, đơn vị, cộng đồng các doanh nghiệp. Đưa
các mối quan hệ đối ngoại đi vào chiều sâu, thực chất, thiết thực; huy động và
kết hợp có hiệu quả các nguồn lực bên ngoài với nguồn lực trong nước để phục vụ
sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Không ngừng đổi mới,
sáng tạo trên cơ sở vận dụng nhuần nhuyễn bài học “dĩ bất biến ứng vạn biến”,
kiên định về nguyên tắc, chiến lược, linh hoạt về phương pháp, sách lược.
- Nhiệm vụ cơ bản của đối ngoại: Tiếp tục phát huy vai trò
tiên phong trong việc tạo lập và giữ vững môi trường hoà bình, ổn định, huy động
các nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước, nâng cao vị thế và uy tín của đất
nước. Các nhiệm vụ này có quan hệ chặt chẽ, tương hỗ lẫn nhau, trong đó giữ vững
hòa bình, ổn định là nhiệm vụ trọng yếu,
thường xuyên; phục vụ phát triển đất nước là nhiệm vụ trung tâm; nâng cao vị thế
và uy tín đất nước là nhiệm vụ quan trọng.
3. Phát huy trong giai đoạn hiện
nay
Trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện, đồng
bộ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, đối
ngoại phải tiếp tục là mặt trận quan trọng góp phần xây dựng, phát triển đất nước,
bảo vệ Tổ quốc, tiếp tục quán triệt, triển khai đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả hoạt
động đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.
Chúng ta luôn tin tưởng và kỳ vọng rằng, phát huy tinh thần Hội nghị Paris,
công tác đối ngoại nhất định sẽ tiếp tục đạt được nhiều thành tựu to lớn hơn nữa;
ghi tiếp các mốc son mới trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững
chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Ôn lại lịch sử, truyền thống để sống xứng
đáng với các thế hệ cha anh, để nói, hành động có trách nhiệm hơn trước Đảng, Tổ
quốc và Nhân dân. Mỗi cán bộ, đảng viên nguyện nêu cao ý chí cách mạng, đoàn kết
nhất trí, chung sức, chung lòng ra sức phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức
cách mạng của người cộng sản, tích cực học tập, nâng cao trình độ mọi mặt, chủ
động thích ứng trước chuyển biến của tình hình; đặc biệt đối với đội ngũ cán bộ
làm công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế cần nâng cao bản lĩnh, phẩm chất,
năng lực, phong cách chuyên nghiệp, đổi mới sáng tạo ngang tầm với yêu cầu của
sự nghiệp đổi mới, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ mà Nghị quyết
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã đề ra, đưa công cuộc đổi mới
đất nước và hội nhập quốc tế giành được những thành tựu mới to lớn hơn, toàn diện
hơn, vững bước trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.
BAN
TUYÊN GIÁO TRUNG ƯƠNG - BỘ NGOẠI GIAO
1
Trích phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Đối
ngoại toàn quốc, tháng 12/2021.