CHỈ THỊ
VỀ DÙNG QUỸ ĐẤT
ĐỂ TẠO VỐN XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG
Những năm gần đây, một số địa phương trong cả nước
thực hiện có kết quả việc dùng quỹ đất để tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng, qua
đó được Thủ tướng Chính phủ xác định: “Đây là một chủ trương hoàn toàn đúng đắn
và hết sức cần thiết nhằm phát triển cơ sở hạ tầng đô thị... Chủ trương này cần
được phổ biến hướng dẫn cho các tỉnh và thành phố trong cả nước áp dụng...”.
Ở tỉnh ta, trong xây dựng khu công nghiệp tập trung
- khu chế xuất Trà Nóc, mở rộng chợ Ô Môn, Trung tâm thương mại Cái Khế và một
số chương trình khác bước đầu đã có được kinh nghiệm trong huy động sử dụng
nguồn vốn từ quỹ đất. Nguồn thu ngân sách Nhà nước từ quỹ đất (như thu tiền sử
dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển quyền sử dụng đất, cho thuê
đất...) có tăng lên. Tuy nhiên việc tổ chức quản lý đất đai còn nhiều sở hở và
chưa hợp lý, tình trạng lãng phí, tùy tiện trong quản lý sử dụng đất đai còn
khá phổ biến.
Trong quá trình công nghệp hóa - hiện đại hóa và
xây dựng thành phố Cần Thơ, các thị trấn, các cụm kinh tế - xã hội, cả các điểm
trung tâm xã và các khu, các tuyến dân cư đòi hỏi phải tạo biến chuyển rõ nét trong
xây dựng cơ sở hạn tầng cặp theo các tuyến giao thông (điện, cấp nước, thoát
nước...). đây là một yêu cầu lớn và cấp bách, vì thế, phải nghiên cứu vận dụng
có hiệu quả những hình thức, phương pháp, phương chăm phù hợp như “Nhà nước và
nhân dân cùng làm”, để huy động từ nhiều nguồn, trong đó có việc huy động nguồn
vốn từ quỹ đất là rát quan trọng.
Căn cứ Nghị định 61/CP ngày 05-07-1994 của Chính
phủ về mua bán và kinh doanh nhà ở, Nghị định 8/CP ngày 17-08-1994 về quản lý và
sử dụng đất đô thị, các Nghị định 85/CP ngày 17-12-1996 của Chính phủ quy định
việc thi hành Pháp lệnh về quyền và nghĩa vụ của các tổ chức trong nước được
Nhà nước giao đất, cho thuê đất; theo ý kiến Thủ tướng Chính phủ tại các thông
báo của Văn phòng Chính phủ số 86/CP ngày 13-06-1994, số 31/TB ngày 24-03-1997
và kết luận của Ban thường vụ Tỉnh ủy tại Công văn số 02-SL/VP ngày 20-12-1996
về những nội dung có liên quan; UBND tỉnh vận dụng thực hiện chủ trương dùng
quỹ đất để tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng trong tỉnh với những nội dung cụ thể như
sau:
1- Tăng cường quản lý đất đai gắn chặt với xúc tiến
quy hoạch đô thị và các khu, các tuyến dân cư để làm cơ sở cho tạo vốn từ quỹ
đất. Về quản lý đất đai, phải tập trung nắm chặt quỹ đất thuộc diện Nhà nước
trực tiếp quản lý sử dụng; thực hiện việc giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất
theo đúng quy hoạch, kế hoạch, chính sách, phá luật. Trước mắt, phải tiếp tục
thực hiện nghiêm Chỉ thị số 245/TTg ngày 22-04-1996 của Thủ tướng Chính phủ về
tổ chức thực hiện một số việc cấp bách trong quản lý, sử dụng đất của các tổ
chức trong nước được Nhà nước giao đất, cho thuê đất...
Về quy hoạch, tiếp tục triển khai thực hiện điều
lệ quản lý quy hoạch đô thị (ban hành kèm theo Nghị định số 91/CP ngày 17-08-1994
của Chính phủ) theo tinh thần Chỉ thị số 01/CT.Ct.97 ngày 10-01-1997 của Chủ
tịch UBND tỉnh.
2- Tổ chức lập dự án và triển khai thực hiện có hiệu
quả từng dự án cụ thể dưới 2 hình thức.
- Một là, lập dự án thông qua hình thức giao đất
cho các doanh nghiệp có chức năng xây dựng các tuyến đường giao thông và cơ sở hạ
tầng gắn liền với khai thác quỹ đất (như kinh doanh nhà ở và quyền sử dụng đất
theo quy hoạch, chính sách pháp luật hiện hành). Nguồn vốn được tạo ra qua giao
quyền sử dụng đất, cho thuê đất và các nguồn thu có giá trị tăng thêm từ quỹ
đất được đưa vào ngân sách Nhà nước để cân đối cho yêu cầu xây dựng phát triển cơ
sở hạ tầng, trước hết ưu tiên cho xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ tại chỗ.
- Hai là, căn cứ quy hoạch đã được duyệt và chính
sách pháp luật hiện hành (như thu tiền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng
đất...) mà xác định nguồn thu từ quỹ đất gắn liền trong dự án xây dựng các tuyến
đường giao thông và cơ sở hạ tầng, ccs công trình phúc lợi công cộng.
Cả hai dự án này, ngoài những nội dung và chỉ tiêu
XDCB đối với công trình, còn phải phản ánh được chính sách, biện pháp cụ thể
nhằm làm tăng giá trị đất, phân phối hợp lý giá trị tăng thêm (trước hết là giải
quyết hài hòa lợi ích trong mối quan hệ giữa Nhà nước - hộ có quyền sử dụng đất
- đơn vị tham gia xây dựng công trình) và ổn định được dân cư tại chỗ. Trên cơ
sở đó mà tạo vốn để tiếp tục đầu tư xây dựng (cả hai loại dự án nói trên đều
phải do UBND tỉnh xem xét quyết định hoặc trình với cấp có thẩm quyền xem xét
quyết định).
Ngoài ra, cần nghiên cứu thêm các hình thức như vận
động các hộ có quyền sử dụng đất góp vốn bằng quỹ đất, bằng tiền... xây dựng
các tuyến đường giao thông, các cơ sở hạ tầng đê tăng giá trị đất; thực hiện
việc kinh doanh quyền sử dụng đất trực tiếp với hộ có quyền sử dụng đất thông
qua đơn vị có chức năng để tạo vốn.
Trước mắt, để tạo thêm và nắm chặt nguồn thu, các
chủ đầu tư phải xem xét lại các dự án xây dựng mới các tuyến đường giao thông
(kể cả các dự án đang triển khai, chưa triển khai thi công và các danh mục đã
được xác định nhưng chưa lập dự án) ở những nơi mà sau khi xây dựng, giá trị
đất cặp theo hai bên đường sẽ tăng lên nhiều lần, để bổ sung ngay vào dự án
phần tạo vốn từ quỹ đất (theo một trong hai hình thức đã nói trên).
3- Phải phổ biến công khai trên các phương tiện thông
tin đại chúng, lập các đồ án huy hoạch tổng thể, huy hoạch chi tiết đô thị và
nội dung chính sách của dự án trên địa bàn dân cư tại chỗ, đồng thời phải làm
cho nhân dân thông hiểu chính sách, pháp luật có liên quan trực tiếp đến đất
đai và huy hoạch để huy động nhân dân tích cực góp phần trong quản lý đất đai,
quản lý huy hoạch và tham gia thực hiện quy hoạch. Đặc biệt quan tâm phát động
các hộ có quyền sử dụng đất (nằm trong các khu vực đã được quy hoạch xây dựng
đô thị) không chuyển nhượng đất cho những tổ chức và cá nhân kinh doanh đất bất
hợp pháp.
Trên cơ sở phát động trong nội bộ và nhân dân mà
ngăn ngừa và xử lý thích đáng những tổ chức và cá nhâ n kinh doanh đất bất hợp pháp;
đồng thời chủ động ngăn ngừa tiêu cực trong quá trình quản lý đất đai, quy
hoạch và thực hiện chỉ thị này.
4- Giao Sở Kế hoạch và Đầu tư xây dựng và triển khai
kế hoạch thực hiện chủ trương dùng quỹ đất tạo vốn để xây dựng cơ sở hạ tầng từ
nay đến cuối năm 1997 và có định hướng đến năm 2000, đồgn thời chịu trách nhiệm
hướng dẫn cho chủ đầu tư lập dự án và bổ sung dự án như đã nói trên.
Các sở, ngành chức năng căn cứ tinh thần, nội dung
chỉ thị này có kế hoạch thực hiện những nội dung liên quan nhằm phục vụ thiết
thực, có hiệu quả gắn chặt trong quá trình thực hiện nhiệm vụ kế hoạch của
ngành. Đối với Sở Địa chính, trước hết là nắm chặt tình hình đất đai và tăng
cường quản lý đất. Tham mưu cho UBND tỉnh lập kế hoạch sử dụng đất... Sở xây
dựng tiếp tục xúc tiến và hoàn chỉnh quy hoạch đô thị, các thị trấn, các khu
công nghiệp, hướng dẫn các huyện và thành phố Cần Thơ quy hoạch các cụm kinh tế
- xã hội, các trung tâm xã và các khu dân cư. Sở Tài chính - Vật gía trình
duyệt văn bản quyết định về giá đất (sửa đổi bổ sung) và nghiên cứu đề xuất
chính sách cụ thể bồi hoàn khi thu hồi đất, phân phối giá trị tăng thêm của đất
sau khu xây dựng cơ sở hạ tầng. Cục thuế thực hiện tốt chính sách thu qua các
nguồn từ quỹ đất. Ban tổ chức chính quyền tỉnh nghiên cứu phương án xây dựng
đơn vị quốc doanh có chức năng đủ mạnh để thực hiện tạo vốn từ quỹ đất.
5. UBND thành phố Cần Thơ và các huyện căn cứ Chỉ
thị này và theo nhiệm vụ quyền hạn mà có kế hoạch, biện pháp tăng cường quản lý
đất đai, thực hiện công tác quy hoạch, nghiên cứu chủ động đề xuất danh mục dự
án, xúc tiến lập và triển khai thực hiện dự án tạo vốn từ quỹ đất theo chỉ đạo
và xét duyệt cụ thể của UBND tỉnh.
Ban chỉ đạo “Dùng quỹ đất để xây dựng cơ sở hạ tầng”
của tỉnh cần giữ sinh hoạt thường xuyên có chất lượng bảo đảm tổ chức sự phối
hợp giữa các ngành, địa phương liên quan giúp UBND tỉnh theo dõi chỉ đạo thực
hiện Chỉ thị này.
Chỉ thị này phổ biến đến các Sở, ngành, ủy ban MTTQ
và các đoàn thể cấp tỉnh, UBND thành phố Cần Thơ, các huyện, các phường, thị
trấn và các xã trong tỉnh.
Giao Sở Xây dựng hướng dẫn triển khai thực hiện Chỉ
thị này. Trong quá trình thực hiện có gì khó khăn vướng mắc báo cáo kịp thời về
UBND tỉnh để kịp thời chỉ đạo./.