Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9592:2013 giảm thiểu dioxin và các hợp chất PCB trong thực phẩm

• Số hiệu: TCVN9592:2013
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: ***
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2013

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 9592:2013

CAC/RCP 62-2006

QUY PHẠM THỰC HÀNH VỀ NGĂN NGỪA VÀ GIẢM THIỂU DIOXIN VÀ CÁC HỢP CHẤT PCB TƯƠNG TỰ DIOXIN NHIỄM TRONG THỰC PHẨM VÀ THỨC ĂN CHĂN NUÔI

Code of practice for the prevention and reduction of dioxin and dioxin-like PCB contamination in foods and feeds

Lời nói đầu

TCVN 9592:2013 hoàn toàn tương đương với CAC/RCP 62-2006;

TCVN 9592:2013 do Cục Chăn nuôi biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

...

...

...

Code of practice for the prevention and reduction of dioxin and dioxin-like PCB contamination in foods and feeds

Khái quát

1. Dioxin, kể cả các dibenzo-p-dioxin đã polyclo hóa (PCDD), dibenzofuran đã polyclo hóa (PCDF) và biphenyl (PCB) đã polyclo hóa tương tự dioxin thường phổ biến trong môi trường. Mặc dù các dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin giống nhau về độc tính và thành phần hóa học, nhưng chúng có nguồn gốc khác nhau.

2. Các nguồn dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin đi vào chuỗi thực phẩm bao gồm từ các nguồn chất thải mới và tái di chuyển các chất lắng hoặc của các hồ chứa trong môi trường. Phát thải chủ yếu thông qua đường không khí. Dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin phân hủy rất chậm trong môi trường và tồn tại trong thời gian rất dài. Do đó, phần lớn sự phơi nhiễm là do sự giải phóng dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin xảy ra từ trước đó.

3. Các hợp chất PCB, kể các hợp chất PCB tương tự dioxin, được chủ định sản xuất với số lượng đáng kể giữa những năm 1930 và 1970, đã được ứng dụng rộng rãi. Hiện nay các hợp chất PCB vẫn được sử dụng trong hệ thống khép kín và có trong các hợp chất nền rắn (ví dụ, vật liệu làm kín và tụ điện). Các hợp chất PCB thương mại được biết là bị nhiễm các PCDF và do đó có thể được coi là một nguồn tiềm năng về nhiễm dioxin.

4. Ngày nay sự thải các hợp chất PCB tương tự dioxin xảy ra từ sự rò rỉ, tràn ngẫu nhiên và thải bỏ bất hợp pháp và thông qua sự phát thải khí từ các quá trình xử lý nhiệt. Sự di chuyển các chất hàn kín và các ứng dụng chất nền cũ khác cũng góp một phần ô nhiễm. Sự tái di chuyển các hợp chất PCB tương tự dioxin từ các bể chứa môi trường là tương tự như nguồn dioxin.

5. Dioxin là các sản phẩm phụ không mong muốn từ một số hoạt động của con người bao gồm một số ngành chế biến công nghiệp (ví dụ, sản xuất hóa chất, công nghiệp luyện kim) và các quá trình đốt cháy (ví dụ đốt chất thải). Các sự cố tại nhà máy hóa chất đã cho kết quả phát thải cao và gây nhiễm các khu vực cục bộ. Các nguồn dioxin khác kể cả máy sưởi gia dụng, việc đốt chất thải công nghiệp và chất thải sinh hoạt. Quá trình tự nhiên như núi lửa phun trào, cháy rừng cũng có thể sinh ra dioxin.

6. Khi giải phóng vào không khí, các dioxin có thể lắng đọng cục bộ trên cây trồng, trên đất gây nhiễm thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Dioxin cũng có thể phân tán rộng rãi qua đường không khí. Lượng tích tụ thay đổi theo nguồn gốc, chủng loại cây trồng, điều kiện thời tiết và điều kiện cụ thể khác (ví dụ như độ cao, vĩ độ, nhiệt độ).

7. Các nguồn dioxin trong đất bao gồm sự tích tụ dioxin từ khí quyển, đất trang trại sử dụng bùn thải bị nhiễm, đồng cỏ ngập bùn bị nhiễm và trước đó sử dụng thuốc trừ sâu bị nhiễm (ví dụ, 2,4,5-triclophenoxy axit axetic) và phân bón (ví dụ, một số loại phân ủ). Các nguồn khác của dioxin trong đất có thể có nguồn gốc tự nhiên (ví dụ, đất sét cục).

...

...

...

9. Dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin bị đưa vào cá qua mang và qua thức ăn. Cá tích lũy dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong các mô mỡ và gan của chúng. Cá sống ở tầng đáy bị phơi nhiễm với trầm tích bị nhiễm hơn so với các loài cá sống ở tầng mặt. Tuy nhiên, các mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong cá sống ở tầng đáy không phải lúc nào cũng cao hơn so với cá sống ở tầng mặt, mà còn phụ thuộc vào các đặc trưng về kích thước, thức ăn và đặc điểm sinh lý của cá. Nhìn chung, sự tích lũy dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin phụ thuộc vào tuổi của cá.

10. Người bị phơi nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin chủ yếu qua thực phẩm có nguồn gốc động vật khoảng 80 % đến 90 % phơi nhiễm thông qua chất béo trong các sản phẩm thịt, cá và sữa. Các mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong mỡ động vật có thể có liên quan đến nhiễm bẩn môi trường cục bộ và nhiễm bẩn của thức ăn chăn nuôi (ví dụ, dầu cá và bột cá), hoặc các quá trình sản xuất khác (ví dụ, làm khô nhân tạo).

11. Ủy ban Hỗn hợp Chuyên gia của FAO/WHO về Phụ gia Thực phẩm (JECFA) và Ủy ban Khoa học Liên minh châu Âu (EU) về Thực phẩm (EU SCF) đưa ra các mức ăn vào có thể chấp nhận được và so sánh chúng với các lượng ăn vào theo tính toán. Kết luận cho thấy rằng một tỷ lệ dân số đáng kể đã ăn vào lượng dioxin có thể vượt quá mức dung nạp cho phép.

12. Để giảm sự nhiễm bẩn thực phẩm, cần xem xét đến các biện pháp kiểm soát thức ăn chăn nuôi. Các biện pháp này có thể liên quan đến Thực hành Nông nghiệp Tốt (GAP), Thực hành Thức ăn chăn nuôi Tốt (GAFP) và Thực hành Sản xuất Tốt (GMP) hướng dẫn để làm giảm một cách hiệu quả dioxin các hợp chất PCB tương tự dioxin trong thức ăn chăn nuôi, bao gồm:

- Xác định các khu vực nông nghiệp bị tăng nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin do khí thải cục bộ, do sự cố hoặc do thải bất hợp pháp vật liệu bị nhiễm và giám sát thức ăn chăn nuôi và các nguyên liệu thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc từ các khu vực này.

- Thiết lập các giá trị hướng dẫn đối với đất và đưa ra khuyến nghị để sử dụng cho nông nghiệp (ví dụ, hạn chế chăn thả hoặc sử dụng các kỹ thuật nông nghiệp thích hợp).

- Xác định các thức ăn và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi có khả năng bị ô nhiễm.

- Giám sát sự phù hợp với các mức hướng dẫn hoặc giới hạn tối đa theo quy định, nếu có và giảm thiểu hoặc khử nhiễm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và thức ăn chăn nuôi không phù hợp (ví dụ: tinh chế dầu cá).

- Xác định và kiểm soát các quá trình sản xuất thức ăn chăn nuôi quan trọng (ví dụ: làm khô nhân tạo bằng làm nóng trực tiếp).

...

...

...

Biện pháp chỉ đạo nguồn

14. Giảm các nguồn dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin là điều kiện tiên quyết để giảm tiếp sự ô nhiễm. Các biện pháp để giảm nguồn phát thải dioxin cần phải trực tiếp làm giảm sự hình thành dioxin trong quá trình xử lý nhiệt cũng như ứng dụng các kỹ thuật tiêu hủy. Các biện pháp giảm thiểu nguồn phát thải các hợp chất PCB tương tự dioxin cần phải làm trực tiếp từ thiết bị hiện có (ví dụ: máy biến thế, tụ điện), phòng ngừa sự cố và kiểm soát tốt hơn việc thải dầu và chất thải có chứa các hợp chất PCB tương tự dioxin.

15. Công ước Stockholm về các chất nhiễm hữu cơ khó phân hủy (Công ước Stockholm) là một hiệp ước toàn cầu để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường khỏi các chất nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POP) bao gồm cả dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin.

16. Phần II của Phụ lục C của Công ước Stockholm liệt kê các loại nguồn công nghiệp, có tiềm năng hình thành và thải tương đối cao vào môi trường dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin.

a) Chất thải của lò đốt, bao gồm cả chất thải đô thị, các chất độc hại hoặc chất thải y tế hoặc chất thải bùn;

b) Chất thải nguy hại của lò đốt xi măng;

c) Sản xuất bột giấy sử dụng clo nguyên tố hoặc các hóa chất tạo ra nguyên tố clo để tẩy trắng;

d) Quá trình nhiệt trong công nghiệp luyện kim, nghĩa là sản xuất đồng thứ cấp, nhà máy nung kết trong ngành công nghiệp sắt và thép, sản xuất nhôm thứ cấp, sản xuất kẽm thứ cấp.

17. Phần III của Phụ lục C của Công ước Stockholm cũng liệt kê các nguồn sau đây mà có thể vô tình tạo ra và phát thải dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin vào môi trường:

...

...

...

b) Quá trình nhiệt trong ngành công nghiệp luyện kim không được đề cập trong phần II, Phụ lục C của Công ước Stockholm;

c) Nguồn đốt ở khu dân cư;

d) Đốt nhiên liệu hóa thạch có ích và nồi hơi công nghiệp;

e) Đốt các trang thiết bị bằng gỗ và các loại nhiên liệu sinh khối khác;

f) Các quá trình sản xuất hóa chất giải phóng các chất nhiễm hữu cơ khó phân hủy không mong muốn, đặc biệt là sản xuất của clorophenol và cloranil;

g) Lò hỏa táng;

h) Xe có động cơ, đặc biệt là có sử dụng xăng pha chì;

i) Tiêu hủy xác động vật;

j) Dệt may và nhuộm da (dùng cloranil) và hồ vải (có chiết bằng kiềm);

...

...

...

l) Nung dây cáp đồng;

m) Chất thải của nhà máy lọc dầu.

18. Việc chọn công nghệ để giảm thiểu sự hình thành và phát tán dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin từ các loại nguồn này cần được cơ quan có thẩm quyền xem xét khi xây dựng các biện pháp giảm thiểu dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin.

Phạm vi áp dụng

19. Tiêu chuẩn này tập trung vào các biện pháp (ví dụ: Thực hành nông nghiệp tốt, Thực hành sản xuất tốt, Thực hành bảo quản tốt, Thực hành nuôi tốt và Thực hành phòng thí nghiệm tốt) đối với cơ quan có thẩm quyền, nông dân và các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi và chế biến thực phẩm, để ngăn ngừa hoặc làm giảm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin nhiễm trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi.

20. Tiêu chuẩn này áp dụng cho sản xuất và sử dụng tất cả các nguyên liệu thức ăn chăn nuôi (bao gồm cả chăn thả trên đồng cỏ hoặc chăn thả tự do, sản xuất cây trồng làm thức ăn gia súc và nuôi trồng thủy sản) và thực phẩm ở mọi quy mô sản xuất công nghiệp hoặc trang trại.

21. Vì những giới hạn chung và việc giảm dioxin và các chất PCB tương tự dioxin từ các nguồn không phải là thực phẩm/thức ăn chăn nuôi và môi trường nằm ngoài trách nhiệm của ban kỹ thuật của Codex, nên các biện pháp này sẽ không được xem xét trong phạm vi của tiêu chuẩn này.

Khuyến cáo thực hành dựa trên Thực hành nông nghiệp tốt (GAP), Thực hành sản xuất tốt (GMP), Thực hành bảo quản tốt (GSP), Thực hành chăn nuôi tốt (GAFP) và Thực hành phòng thí nghiệm tốt (GLP)

Các biện pháp kiểm soát trong chuỗi thực phẩm

...

...

...

22. Để giảm nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong không khí, các cơ quan chuyên trách về thực phẩm cần xem xét đề xuất đến cơ quan có thẩm quyền chịu trách nhiệm đối với các biện pháp phòng ngừa đốt chất thải, bao gồm cả việc đốt các bãi rác chôn lấp hoặc và việc sử dụng gỗ xử lý PCB dùng cho máy sưởi gia đình.

23. Các biện pháp kiểm soát để ngăn ngừa hoặc giảm nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong môi trường là rất quan trọng. Để giảm nhiễm có thể xảy ra đối với thức ăn chăn nuôi hoặc thực phẩm, cần xác định rõ vùng đất nông nghiệp có chứa dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin ở mức không thể chấp nhận được do khí thải cục bộ, sự cố hoặc thải bất hợp pháp các vật liệu bị nhiễm.

24. Nên tránh sản xuất nông nghiệp trên các khu vực bị nhiễm hoặc cần hạn chế nếu đoán trước là dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin sẽ di chuyển vào thức ăn chăn nuôi hoặc thực phẩm được sản xuất trên các khu vực này. Nếu có thể, đất bị nhiễm cần được xử lý và khử độc hoặc loại bỏ và được duy trì trong điều kiện môi trường tốt.

25. Nước thải bùn bị nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin lan tỏa ra bám dính vào cây trồng có thể làm tăng sự phơi nhiễm với vật nuôi. Bùn thải được sử dụng trong nông nghiệp cần được giám sát về dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin. Ngoài ra, cần xử lý bùn thải để làm trơ hoặc để khử độc. Những hướng dẫn quốc gia cần thực hiện khi có thể áp dụng được.

26. Vật nuôi, thú rừng, gia cầm tiếp xúc với đất bị nhiễm, có thể tích tụ dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin qua việc ăn phải đất hoặc thực vật bị nhiễm. Các khu vực bị nhiễm này cần được xác định và kiểm soát. Nếu cần, nên hạn chế sản xuất thức ăn chăn nuôi trong những khu vực này.

27. Các biện pháp giảm nhiễm nguồn sẽ mất nhiều năm để giảm mức độ nhiễm trong các loài cá tự nhiên do chu kỳ bán rã dài của dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong môi trường. Để giảm sự phơi nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin, thì các khu vực bị nhiễm cao (ví dụ, hồ và sông) và các loài cá có liên quan cần được xác định và việc đánh bắt ở các khu vực này cần được kiểm soát và hạn chế.

Thức ăn chăn nuôi

28. Phần lớn dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin mà con người ăn vào là do sự tích tụ các chất này trong thành phần lipid của thực phẩm có nguồn gốc động vật (ví dụ: gia cầm, cá, trứng, thịt và sữa). Ở động vật cung cấp sữa, dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin được bài tiết một phần theo chất béo sữa và ở gà đẻ, các chất này tập trung trong chất béo của lòng đỏ trứng. Để giảm việc chuyển này, cần kiểm soát các biện pháp ở khâu nguyên liệu và thức ăn chăn nuôi. Các biện pháp giảm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong thức ăn có ảnh hưởng tức thì đến mức nhiễm vào thực phẩm có nguồn gốc động vật bao gồm cả cá nuôi. Các biện pháp này cần bao gồm việc thiết lập Quy phạm thực hành nông nghiệp tốt, Quy phạm thực hành chăn nuôi tốt (xem, Thực hành sản xuất tốt, Thực hành bảo quản tốt và các biện pháp kiểm soát khác ví dụ Các nguyên tắc tương tự HACCP). Các biện pháp này có thể bao gồm:

- Xác định các khu vực có thể bị nhiễm trong hệ sinh thái cung cấp thức ăn chăn nuôi.

...

...

...

- Giám sát việc tuân thủ các mức hướng dẫn hoặc giới hạn tối đa quy định, nếu có, đối với các thành phần thức ăn và thức ăn chăn nuôi. Hàng hóa vi phạm ngưỡng quy định phải được kiểm soát để xác định xem cần phải loại ra khỏi việc nuôi dưỡng tiếp theo hay không.

29. Cơ quan có thẩm quyền quốc gia cần định kỳ lấy mẫu và phân tích thức ăn và thành phần thức ăn chăn nuôi bị nghi ngờ để khẳng định các mức nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin. Thông tin này sẽ quyết định các hành động để giảm thiểu các mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin và cho phép sử dụng thức ăn và các thành phần thức ăn khác, nếu cần.

30. Người mua và người sử dụng cần chú ý đến:

- Nguồn gốc của nguyên liệu và thức ăn chăn nuôi để đảm bảo rằng nhà sản xuất và/hoặc các công ty có phương tiện sản xuất, quy trình sản xuất và các chương trình đảm bảo chất lượng (ví dụ, nguyên tắc giống như HACCP) đã được chứng nhận;

- Các văn bản kèm theo xác nhận sự phù hợp với các mức hướng dẫn hoặc giới hạn tối đa quy định, nếu có.

Thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc động vật

31. Do vị trí tiền chất của dioxin và các chất PCB tương tự dioxin trong chuỗi thực phẩm, mà thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc động vật có nguy cơ nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin cao hơn so với thức ăn có nguồn gốc từ thực vật. Cần chú ý tránh những chất gây nhiễm này đi vào chuỗi thức ăn qua việc cho động vật sản xuất thực phẩm ăn thức ăn có nguồn gốc động vật. Thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc động vật cần được giám sát về dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin, nếu cần.

32. Sự tích tụ dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong các mô mỡ gia súc, có khả năng vượt quá quy định các mức hướng dẫn hoặc giới hạn tối đa, nếu có, thì cần tránh lấy thịt và sữa hoặc các sản phẩm của chúng. Vì vậy, thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc động vật có chứa hàm lượng dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin vượt quá mức hướng dẫn hoặc giới hạn tối đa quy định, nếu có thì không nên dùng để làm thức ăn cho động vật, trừ khi chất béo đã được loại bỏ.

33. Nếu dự định sử dụng dầu cá và các sản phẩm khác có nguồn gốc từ cá, sữa và các sản phẩm thay thế sữa và chất béo động vật để làm thức ăn chăn nuôi, thì cần giám sát mức có thể áp dụng trong thực tế đối với dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin. Nếu có mức hướng dẫn hoặc giới hạn tối đa, thì nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi phải đảm bảo rằng các sản phẩm của họ phù hợp với các quy định đó.

...

...

...

3.4 Nếu dự đoán các vùng lân cận đồng ruộng sản xuất thức ăn chăn nuôi có khả năng bị nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin, thì cần chú ý giám sát các khu vực này.

35. Các khu vực trồng trọt dùng nước tưới hoặc bùn thải đã xử lý, phân hữu cơ, chất thải đô thị thì có thể chứa dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin cao nên cần theo dõi về sự ô nhiễm, khi cần.

36. Trước khi xử lý các loại cây trồng bằng chất diệt cỏ từ gốc axit phenoxyalkanoic đã clo hóa hoặc các sản phẩm đã clo hóa như pentaclorophenol thì cần coi như một nguồn tiềm ẩn nhiễm dioxin. Mức dioxin trong đất và cây trồng từ các vùng đất đã xử lý bằng thuốc diệt cỏ nhiễm dioxin cần được giám sát, nếu cần thiết. Thông tin này giúp các cơ quan có thẩm quyền quốc gia thực hiện các biện pháp quản lý thích hợp để ngăn chặn việc di chuyển dioxin (và các hợp chất PCB tương tự dioxin) vào chuỗi thực phẩm.

37. Thông thường, các hạt có dầu và dầu thực vật bị nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin ở mức không đáng kể. Điều này cũng đúng với các sản phẩm phụ khác của hạt có dầu (ví dụ, bánh khô dầu) được sử dụng làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Tuy nhiên, một số sản phẩm phụ của dầu tinh luyện (ví dụ, sản phẩm chưng cất axit béo) có thể chứa dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin ở các mức cao và cần được phân tích, khi cần, nếu chúng được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi.

Chế biến thực phẩm và thức ăn chăn nuôi

Quá trình sấy khô

38. Các quá trình sấy nhân tạo thức ăn chăn nuôi và thực phẩm (thành phần của thức ăn chăn nuôi hoặc các thành phần của thực phẩm) và các thiết bị sưởi trong nhà cần sử dụng khí nóng hoặc hỗn hợp khí đốt-không khí (sấy hoặc làm nóng trực tiếp) hoặc chỉ riêng không khí đốt nóng (sấy hoặc làm nóng gián tiếp). Theo đó, nên sử dụng nhiên liệu không tạo ra dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin và các chất gây nhiễm bẩn có hại khác ở mức độ không thể chấp nhận được. Thức ăn chăn nuôi, thực phẩm và các nguyên liệu của thức ăn chăn nuôi và thực phẩm được sấy khô hoặc sử dụng không khí nóng thì cần được giám sát để đảm bảo rằng quá trình sấy khô hoặc nóng không làm tăng mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin.

39. Chất lượng của nguyên liệu thức ăn chăn nuôi đã được làm khô có bán trên thị trường, đặc biệt là thức ăn xanh cho súc vật ăn và các loại thực phẩm khô có bán trên thị trường phụ thuộc vào việc lựa chọn nguyên liệu và quá trình sấy. Người mua cần xem xét mức yêu cầu về chứng chỉ từ các nhà sản xuất/nhà cung cấp, rằng sản phẩm khô này đã được sản xuất theo Thực hành sản xuất tốt, đặc biệt là việc chọn nhiên liệu và phù hợp với mức hướng dẫn hoặc giới hạn tối đa quy định, nếu có.

Xông khói

...

...

...

Nghiền/Loại bỏ các phần nghiền bị nhiễm

41. Trong đất nông nghiệp, ở vùng lân cận các nguồn phát thải dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin, thì sự lắng đọng dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin lên bề mặt của các bộ phận cây trồng ngũ cốc cũng như bụi bám từ cây trồng được loại bỏ nhiều trong quá trình xay xát và trước khi quá trình nghiền nhỏ cuối cùng. Nếu  có, thì hầu hết các dạng hạt liên kết bị nhiễm được loại ra trong máng nạp liệu cùng với bụi. Ngoài ra, sự nhiễm bẩn bên ngoài được giảm đáng kể trong quá trình thổi và sàng. Các phần nhất định của ngũ cốc, đặc biệt là bụi, có thể có mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin cao và cần được theo dõi, khi cần. Nếu có bằng chứng cho thấy bị nhiễm cao, thì các phần đó không được sử dụng làm thực phẩm hoặc thức ăn chăn nuôi và được xử lý như chất thải.

Các chất bổ sung vào thực phẩm và thức ăn chăn nuôi

Khoáng chất và nguyên tố vi lượng

42. Một số khoáng chất và nguyên tố vết thu được từ các nguồn tự nhiên. Tuy nhiên, kinh nghiệm cho thấy rằng các dioxin geogenic có thể có mặt trong trầm tích thời tiền sử. Vì vậy, mức dioxin trong các chất khoáng và nguyên tố vết được bổ sung vào thức ăn chăn nuôi hoặc thực phẩm cần được giám sát, khi cần.

43. Các sản phẩm khoáng tái chế hoặc sản phẩm phụ từ các quá trình sản xuất công nghiệp có thể chứa các mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin cao. Người sử dụng các thành phần thức ăn chăn nuôi cần xác minh rằng các mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin vẫn nằm trong mức hướng dẫn quy định hoặc giới hạn tối đa, nếu có, thông qua giấy xác nhận của nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp.

44. Các mức dioxin cao đã được tìm thấy trong đất sét dùng làm chất chống đông vón trong bột đậu nành làm thức ăn chăn nuôi. Cần chú ý về các chất khoáng được dùng làm chất kết dính hoặc chất chống đông vón (ví dụ, bentonit, montrorillonite, đất sét) và các chất mang (ví dụ, canxi cacbonat) được dùng làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Để đảm bảo các chất này không chứa các khoáng chất có các mức (ví dụ, vượt quá mức hướng dẫn hoặc giới hạn tối đa, nếu có) dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin cao để làm phụ gia thức ăn chăn nuôi, thì nhà phân phối phải cung cấp giấy chứng nhận phù hợp cho người sử dụng các thành phần thức ăn chăn nuôi đó.

45. Việc bổ sung các nguyên tố vết cho động vật cung cấp thực phẩm (ví dụ, đồng, kẽm), phụ thuộc vào loài, giai đoạn sinh trưởng và thành tích sản xuất. Các chất khoáng, kể cả các nguyên tố vết, là các sản phẩm phụ hoặc các sản phẩm của ngành sản xuất kim loại công nghiệp cho thấy có chứa nồng độ dioxin cao. Sản phẩm đó cần được giám sát về dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin.

Nguyên liệu

...

...

...

Thu hoạch, vận chuyển, bảo quản thức ăn chăn nuôi và thực phẩm

47. Khi có thể, cần đảm bảo rằng việc nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin xảy ra trong quá trình thu hoạch thức ăn chăn nuôi và thực phẩm phải ở mức nhỏ nhất. Để làm được điều này ở những vùng bị nhiễm dioxin, thì giảm thiểu sự tích tụ các chất ô nhiễm từ đất lên thức ăn chăn nuôi và thực phẩm trong quá trình thu hoạch bằng cách sử dụng các kỹ thuật và các công cụ thích hợp theo Thực hành nông nghiệp tốt. Rễ và củ, trồng trên đất bị nhiễm, cần rửa sạch đất. Nếu rễ và củ được rửa sạch, thì chúng cần được sấy khô kỹ trước khi bảo quản hoặc được bảo quản bằng kỹ thuật sau đây (ví dụ: dùng hầm) nhằm ngăn ngừa nấm mốc.

48. Sau lũ lụt, cây trồng được thu hoạch để làm thức ăn chăn nuôi và thực phẩm cần được giám sát về dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin, nếu có bằng chứng cho thấy nước lũ bị nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin.

49. Để tránh nhiễm bẩn chéo, việc vận chuyển thức ăn chăn nuôi và thực phẩm cần được thực hiện trong xe vận tải (kể cả tàu biển) hoặc trong các thùng chứa không bị nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin. Các thùng chứa đựng bảo quản thức ăn chăn nuôi và thực phẩm được sơn bằng sơn không chứa dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin.

50. Nơi bảo quản thức ăn chăn nuôi hoặc thực phẩm không được nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin. Các bề mặt (ví dụ: tường, sàn nhà) được xử lý bằng nhựa đường thì chuyển dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin có thể chuyển vào thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Các bề mặt tiếp xúc với khói và bụi than từ các đám cháy luôn có nguy cơ bị nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin. Khu vực này cần được giám sát về dioxin trước khi dùng để bảo quản thức ăn chăn nuôi và thực phẩm.

Các vấn đề đặc biệt về chuồng trại

51. Động vật cung cấp thực phẩm có thể bị phơi nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin từ gỗ đã xử lý dùng trong các tòa nhà, thiết bị trang trại và vật liệu làm sàn. Để giảm sự phơi nhiễm, cần giảm thiểu sự tiếp xúc của động vật với gỗ đã được xử lý có chứa dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin. Ngoài ra, không sử dụng mùn cưa từ gỗ đã xử lý có chứa dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin để làm vật liệu lót sàn.

52. Do lây nhiễm trong đất, trứng gà nuôi thả (ví dụ: nuôi hữu cơ) có thể chứa hàm lượng dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin cao hơn so với trứng gà nuôi nhốt và cần được giám sát, nếu cần.

53. Cần chú ý đến các tòa nhà cũ vì các tòa nhà này chứa thể có các vật liệu xây dựng, vecni mà có thể chứa dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin. Nếu các tòa nhà bị cháy, thì cần có biện pháp để tránh nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin vào thức ăn chăn nuôi và chuỗi thức ăn chăn nuôi.

...

...

...

55. Mức cao dioxin trong thịt bò có thể gắn với gỗ đã xử lý pentaclorophenol được dùng trong các cơ sở chăn nuôi. Gỗ (ví dụ, tà vẹt đường sắt, cột) đã được xử lý bằng hóa chất như pentaclorophenol hoặc các vật liệu không phù hợp khác thì không nên sử dụng để làm hàng rào quây động vật chăn thả hoặc đường ra bãi chăn. Các thùng đựng cỏ khô không được làm từ gỗ đã xử lý như vậy. Ngoài ra, cần tránh bảo quản gỗ bằng các loại dầu thải.

Giám sát

56. Nông dân và các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi và thực phẩm chịu trách nhiệm chính về an toàn đối với thức ăn chăn nuôi và an toàn thực phẩm. Công tác kiểm nghiệm có thể được tiến hành trong khuôn khổ chương trình an toàn thực phẩm (ví dụ: Thực hành Sản xuất Tốt, các Chương trình an toàn tại trang trại, Phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn,…). Trong các phần nói trên, cần thực hiện giám sát ở nơi có thể. Các cơ quan có thẩm quyền cần quy định trách nhiệm cho nông dân, các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi và các nhà chế biến thực phẩm về an toàn thực phẩm và an toàn thức ăn chăn nuôi thông qua các hoạt động của hệ thống giám sát và kiểm soát tại các điểm thích hợp trong suốt chuỗi thực phẩm, từ sản xuất ban đầu cho đến việc bán lẻ. Ngoài ra, cơ quan có thẩm quyền cần thiết lập các chương trình giám sát riêng.

57. Vì phép phân tích dioxin là khá tốn kém so với các phép xác định các chất nhiễm bẩn hóa chất khác, nên cần tiến hành các phép thử định kỳ với mức độ ít nhất có thể, bao gồm cả nguyên liệu đầu vào và sản phẩm cuối cùng và cần lưu giữ hồ sơ (xem đoạn 66). Tần số lấy mẫu cần xem xét đến các kết quả phân tích trước đó (bởi các công ty riêng rẽ và/hoặc thông qua các kết quả của cùng một khu vực sản xuất). Nếu có dấu hiệu cho thấy mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin cao, thì người nông dân và các nhà sản xuất khác cần được thông báo về sự nhiễm này và cần xác định nguồn gốc bị nhiễm.

58. Các chương trình giám sát liên quan đến nhiễm bẩn có nguồn gốc từ môi trường, sự cố hoặc do thải bỏ bất hợp pháp cần được nhà sản xuất trong chuỗi sản xuất thức ăn chăn nuôi và thực phẩm và các cơ quan có thẩm quyền tổ chức thực hiện đến chừng mực có thể, để nhận thêm thông tin về sự nhiễm bẩn thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Các sản phẩm hoặc các nguyên liệu có nguy cơ hoặc được cho thấy bị nhiễm cao cần được giám sát kỹ hơn. Ví dụ, chương trình giám sát có thể bao gồm các loài cá chính được sử dụng để làm thực phẩm hoặc thức ăn chăn nuôi cho thấy có chứa các mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin cao.

Phương pháp lấy mẫu, phân tích, báo cáo dữ liệu và các phòng thí nghiệm

59. Các khuyến nghị liên quan đến yêu cầu phân tích và trình độ của các phòng thí nghiệm được nêu trong Thư mục tài liệu tham khảo. Các khuyến nghị này và các kết luận tạo cơ sở cho việc đánh giá của JECFA và các tổ chức khác. Ngoài ra, việc xem xét các phương pháp phân tích dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin được Ủy ban Codex đề cập trong phương pháp Phân tích và lấy mẫu.

60. Phương pháp truyền thống phân tích dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin dựa vào phổ khối lượng có độ phân giải cao, tốn thời gian và chi phí cao. Thay vào đó, các kỹ thuật thử nghiệm sinh học đã được phân tích là các phương pháp có tính sàng lọc cao ít tốn kém hơn so với các phương pháp truyền thống. Tuy nhiên, chi phí phân tích vẫn còn là một trở ngại cho việc thu thập dữ liệu, do đó cần ưu tiên nghiên cứu xây dựng phương pháp phân tích dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin ít tốn kém hơn.

Lấy mẫu

...

...

...

Phương pháp phân tích và báo cáo dữ liệu

62. Các phương pháp phân tích cần được áp dụng chỉ khi chúng phù hợp cho mục đích, đáp ứng các yêu cầu tối thiểu. Nếu có sẵn các giới hạn tối đa quy định, thì giới hạn định lượng (LOQ) của phương pháp phân tích phải nằm trong phạm vi một phần năm mức đề ra. Để kiểm soát các xu hướng thời gian nhiễm, thì giới hạn định lượng của các phương pháp phân tích cần thấp hơn giá trị trung bình của các dãy chất nền hiện có khác nhau.

63. Tính năng của phương pháp phân tích cần thể hiện được dải mức cần quan tâm, ví dụ: 0,5 lần, 1 lần và 2 lần mức giới hạn tối đa với hệ số biến thiên có thể chấp nhận được đối với phép phân tích lặp lại. Chênh lệch giữa các mức giới hạn trên và mức giới hạn dưới (xem đoạn sau) không được vượt quá 20% đối với thức ăn chăn nuôi và thực phẩm bị nhiễm dioxin ở khoảng 1 pg WHO-PCDD/PCDF-TEQ/g chất béo. Nếu cần, có thể xem xét cách tính khác dựa trên khối lượng tươi hoặc khối lượng chất khô.

64. Ngoại trừ các kỹ thuật phân tích sinh học, thì các kết quả về tổng các mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong mẫu cụ thể cần được báo cáo là nồng độ thấp, nồng độ trung bình và nồng độ cao bằng cách nhân mỗi loại với hệ số độc tính tương đương (TEF) của WHO, sau đó gộp các giá trị này để cho nồng độ tổng được biểu thị theo độc tính tương đương (TEQ). Ba giá trị TEQ khác nhau này cần được gộp lại và qui về zero (giới hạn dưới), nửa giới hạn định lượng (giới hạn trung bình) và giới hạn định lượng (giới hạn trên) đối với từng dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin không định lượng được.

65. Tùy thuộc vào kiểu loại mẫu, việc báo cáo kết quả phân tích có thể bao gồm cả hàm lượng lipid hoặc hàm lượng chất khô của mẫu cũng như phương pháp được sử dụng để chiết lipid và xác định chất khô. Báo cáo này cũng cần mô tả cụ thể quy trình đã sử dụng để xác định mức định lượng (LOQ).

66. Có thể sử dụng phương pháp phân tích sàng lọc cao đã được đánh giá xác nhận về sàng lọc các mẫu có mức nhiễm dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin cao. Các phương pháp sàng lọc này cần có ít hơn 1% kết quả âm tính giả trong dải quan tâm đối với một loại chất nền cụ thể. Sử dụng các chất chuẩn nội được dán nhãn ^13C đối với dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin để kiểm soát các thất thoát chất phân tích trong mỗi mẫu. Bằng cách này, có thể tránh được các kết quả âm tính giả, ngăn ngừa thực phẩm bị nhiễm hoặc thức ăn chăn nuôi bị nhiễm được sử dụng hoặc bán ra thị trường.

Đối với các phương pháp khẳng định, sử dụng các chất chuẩn nội này là bắt buộc. Đối với các phương pháp sàng lọc không có kiểm soát sự thất thoát chất phân tích trong suốt quá trình phân tích, thì thông tin về hiệu chỉnh sự thất thoát các hợp chất và độ biến thiên của các kết quả cần được nêu ra. Các mức dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong các mẫu dương tính (trên mức quan tâm) cần được xác định bằng phương pháp khẳng định.

Phòng thí nghiệm

67. Các phòng thí nghiệm tham gia phân tích dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin, sử dụng phương pháp sàng lọc cũng như các phương pháp khẳng định cần được một tổ chức công nhận thừa nhận phù hợp với TCVN 5954:1995 (ISO/IEC Guide 58:1993) hoặc có các chương trình đảm bảo chất lượng đưa ra tất cả các yếu tố quan trọng của cơ quan công nhận để chắc chắn rằng họ đang áp dụng hệ thống đảm bảo chất lượng. Các phòng thí nghiệm đã được công nhận cần thực hiện theo TCVN ISO/IEC 17025:1999 "Yêu cầu chung về năng lực của phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn" hoặc tiêu chuẩn tương đương khác.

...

...

...

Giáo dục và quản lý chất lượng

69. Các quy phạm Thực hành nông nghiệp tốt, Thực hành sản xuất tốt, Thực hành bảo quản tốt, Thực hành chăn nuôi tốt và Thực hành phòng thí nghiệm tốt là các hệ thống có giá trị để giảm thiểu dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin trong chuỗi thực phẩm. Người nông dân và nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi và chế biến thực phẩm cần giáo dục người làm công thực hiện các biện pháp kiểm soát để ngăn ngừa nhiễm dioxin.

Phụ lục A

(Qui định)

Các thuật ngữ chung được sử dụng trong tiêu chuẩn này

Thuật ngữ

Giải thích

Chất chống đông vón

...

...

...

Chất gắn kết

Chất làm tăng xu hướng kết dính của các hạt nguyên liệu thức ăn chăn nuôi hoặc thực phẩm

Hệ số biến thiên

Thông số thống kê biểu thị theo: 100 x độ lệch chuẩn của một bộ các giá trị/giá trị trung bình của bộ

Phương pháp khẳng định

Phương pháp phân tích với các thông số chất lượng cao có khả năng xác nhận các kết quả phân tích thu được từ phương pháp sàng lọc với các thông số chất lượng thấp hơn

Cùng loại

Một trong hai hoặc nhiều hợp chất cùng kiểu về phân loại

Dioxin (PCDD/PCDF)

...

...

...

Các hợp chất PCB tương tự dioxin

Bao gồm 12 biphenyl đã polyclo hóa (PCB) mono-ortho và không có nhóm ortho thay thế cho thấy các đặc tính độc (hoạt tính tương tự dioxin) tương tự như dioxin (25)

Cá

Động vật có xương sống động vật máu lạnh bao gồm Pisce, Elasmobranche và các Cyclostome. Đối với mục đích của tiêu chuẩn này, cũng bao gồm cả động vật thân mềm và động vật giáp xác (41)

Thức ăn chăn nuôi

Mọi nguyên liệu đơn hoặc nhiều thành phần, đã chế biến, sơ chế hoặc nguyên liệu thô được dùng trực tiếp để làm thức ăn chăn nuôi cho động vật cung cấp thực phẩm (27)

Thực phẩm

Sản phẩm mà con người ăn, uống ở dạng tươi sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến và các sản phẩm được sử dụng trong sản xuất, chuẩn bị hoặc xử lý "thực phẩm" không bao gồm mỹ phẩm, thuốc lá và các chất sử dụng như dược phẩm.

Thành phần thức ăn chăn nuôi hoặc thành phần của thực phẩm

...

...

...

Mức hướng dẫn

Các mức tối đa được khuyến cáo nhưng không phải là quy định

HACCP

Phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn (HACCP) là một hệ thống xác định, đánh giá và kiểm soát các mối nguy trọng yếu đối với an toàn thực phẩm.

Giới hạn định lượng (LOQ) (chỉ có giá trị đối với dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin)

Giới hạn định lượng của một chất là nồng độ của chất phân tích có trong dịch chiết mẫu tạo ra một phản ứng ở hai ion khác nhau cần được theo dõi với tỷ lệ S/N (tín hiệu/nhiễu) 3:1 đối với tín hiệu ít nhạy hơn và đáp ứng các yêu cầu cơ bản như, ví dụ: thời gian lưu, tỷ lệ đồng vị theo quy trình xác định mô tả trong phương pháp EPA phiên bản 1613 B (38, 54).

Giới hạn tối đa

Mức tối đa quy định đối với các chất nhiễm bẩn

Chất khoáng

...

...

...

Các hợp chất PCB

Các hợp chất biphenyl đã polyclo hóa thuộc nhóm hydrocacbon đã clo hóa, được tạo thành bởi clo hóa trực tiếp biphenyl. Tùy thuộc vào số lượng của các nguyên tử clo (từ 1 đến 10) và vị trí của chúng tại hai vòng, có thể có 209 hợp chất khác nhau ("đồng chất") theo lý thuyết (25).

Các loài cá sống tầng trên

Loài cá sống tự do trong nước (ví dụ, đại dương, hồ) không tiếp xúc với chất lắng

Các chất nhiễm bẩn hữu cơ khó phân hủy (POP)

Hóa chất tồn tại bền vững trong môi trường, tích lũy sinh học thông qua chuỗi thức ăn và có nguy cơ tác động xấu đến sức khỏe con người và môi trường

Công ước Stockholm (Công ước POP)

Công ước Stockholm về các chất nhiễm hữu cơ bền vững là một hiệp ước toàn cầu để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường khỏi các chất nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POP) bao gồm cả dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin và có hiệu lực vào ngày 17 Tháng Năm 2004. Trong việc thực hiện Công ước Stockholm chính phủ sẽ có biện pháp để loại bỏ hoặc giảm bớt việc thải các chất nhiễm hữu cơ khó phân hủy ra môi trường.

Phương pháp phân tích sàng lọc

...

...

...

Các nguyên tố vi lượng

Các nguyên tố hóa học cần thiết cho động vật, thực vật và/hoặc chất dinh dưỡng cho con người với các lượng nhỏ

Độc tính tương đương (TEQ)

Giá trị tương đối tính được bằng cách nhân nồng độ của đồng chất với hệ số độc tính tương đương (TEF)

Giá trị TEQ của WHO

Giá trị TEQ đối với dioxin và các hợp chất PCB tương tự dioxin được WHO thiết lập và dựa trên các hệ số độc tính tương đương đã thiết lập (TEF) (37)

Hệ số độc tính tương đương (TEF)

Việc đánh giá độc tính của các hợp chất tương tự dioxin liên quan đến độc tính của hợp chất 2,3,7,8-tetraclorodibenzo-p-dioxin (TCDD), được quy về TEF 1,0

Tiếng Anh (English)

NATIONAL STANDARD

TCVN 9592:2013

CAC/RCP 62-2006

CODE OF PRACTICE FOR THE PREVENTION AND REDUCTION OF DIOXIN AND DIOXIN-LIKE PCB CONTAMINATION IN FOODS AND FEEDS

Foreword

TCVN 9592:2013 corresponds to CAC/RCP 62-2006;

TCVN 9592:2013 is prepared by the Department of Livestock Production, requested by the Ministry of Agriculture and Rural Development, appraised by the Directorate for Standards, Metrology and Quality and issued by the Ministry of Science and Technology.

CODE OF PRACTICE FOR THE PREVENTION AND REDUCTION OF DIOXIN AND DIOXIN-LIKE PCB CONTAMINATION IN FOODS AND FEEDS

...

...

...

1. Dioxins, including polychlorinated dibenzo-p-dioxins (PCDDs) and polychlorinated dibenzofurans (PCDFs) and dioxin-like polychlorinated biphenyls (PCBs) are pervasive in the environment. Although dioxins and dioxin-like PCBs show similarities in their toxicological and chemical behaviour, their sources are different.

2. Current sources of dioxins and dioxin-like PCBs entering the food chain include new emissions and remobilisation of deposits or reservoirs in the environment. New emissions are mainly via the air route. Dioxins and dioxin-like PCBs decompose very slowly in the environment and remain there for very long periods of time. Therefore, a large part of current exposure is due to releases of dioxin and dioxin-like PCBs that occurred in the past.

3. PCBs, including dioxin-like PCBs, were produced intentionally and in considerable amounts between the 1930s and 1970s and were used in a wide range of applications. PCBs are still in use in existing closed systems and contained in solid matrices (e.g., sealing materials and electrical capacitors). Certain commercial PCBs are known to be contaminated with PCDFs and could therefore be regarded as a potential source for dioxin contamination.

4. Today release of dioxin-like PCBs occurs from leakages, accidental spills and illegal disposal and through emissions via air from thermal processes. Migration from sealants and other old matrix applications are of minor importance. The remobilisation of dioxin-like PCBs from environmental reservoirs is similar to dioxins.

5. Dioxins are formed as unwanted by-products from a number of human activities including certain industrial processes (e.g., production of chemicals, metallurgical industry) and combustion processes (e.g., waste incineration). Accidents at chemical factories have been shown to result in high emissions and contamination of local areas. Other dioxin sources include domestic heaters, agricultural and backyard burning of household wastes. Natural processes such as volcanic eruptions and forest fires can also produce dioxins.

6. When released into the air, dioxins can deposit locally on plants and on soil contaminating both food and feed. Dioxins can also be widely distributed by longrange atmospheric transport. The amount of deposition varies with proximity to the source, plant species, weather conditions and other specific conditions (e.g. altitude, latitude, temperature).

7. Sources of dioxins in soil include deposition from atmospheric dioxins, application of contaminated sewage sludge to farm land, flooding of pastures with contaminated sludge, and prior use of contaminated pesticides (e.g., 2.4.5-trichlorophenoxy acetic acid) and fertilizers (e.g., certain compost). Other sources of dioxins in soil may be of natural origin (e.g., ball clay).

8. Dioxins and dioxin-like PCBs are poorly soluble in water. However, they are adsorbed onto mineral and organic particles suspended in water. The surfaces of oceans, lakes and rivers are exposed to aerial deposition of these compounds which are consequently concentrated along the aquatic food chain. The entry of waste water or contaminated effluents from certain processes, such as chlorine bleaching of paper or pulp or metallurgical processes, can lead to contamination of water and sediment of coastal ocean areas, lakes and rivers.

9. The uptake of dioxins and dioxin-like PCBs by fish occurs via gills and diet. Fish accumulate dioxins and dioxin-like PCBs in their fatty tissue and liver. Bottom dwelling/bottom feeding fish species are more exposed to contaminated sediments than pelagic fish species. However, levels of dioxins and dioxin-like PCBs in bottom dwelling/bottom feeding fish are not always higher than those in pelagic fish depending on the size, diet and physiological characteristics of the fish. In general, fish show an age-dependent accumulation of dioxins and dioxinlike PCBs.

...

...

...

11. The Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives (JECFA) and the European Union Scientific Committee on Food (EU SCF) derived tolerable intakes and compared these with calculated intakes. They concluded that a considerable proportion of the population may exceed the tolerable intake of dioxins and dioxin-like PCBs.

12. .In order to reduce the contamination of food, control measures at the feed level should be considered. These may involve developing Good Agricultural Practice, Good Animal Feeding Practice and Good Manufacturing Practice guidance and measures to effectively reduce dioxins and dioxin-like PCBs in feed, including:

- Identification of agricultural areas with increased dioxin and dioxin-like PCB contamination due to local emission, accidents or illegal disposal of contaminated materials, and monitoring of feed and feed ingredients derived from these areas.

- Setting guidance values for soil and recommendation for special agricultural use (e.g., limitation of grazing or use of appropriate agricultural techniques).

- Identification of possibly contaminated feed and feed ingredients.

- Monitoring compliance with nationally-established guideline levels or maximum limits, if available, and minimizing or decontaminating (e.g., refining of fish oil) non-complying feed and feed ingredients, and

- Identification and control of critical feed manufacturing processes (e.g., artificial drying by direct heating).

13. Similar control measures, where applicable, should be considered for reducing dioxins and dioxin-like PCBs in food.

Source directed measures

...

...

...

15. The Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants (Stockholm Convention) is a global treaty to protect human health and the environment from persistent organic pollutants (POPs) including dioxins and dioxin-like PCBs.

16. Part II of Annex C of the Stockholm Convention lists the following industrial source categories, that have the potential for comparatively high formation and release of dioxins, and dioxin-like PCBs to the environment.

a) Waste incinerators, including co-incinerators of municipal, hazardous or medical waste or of sewage sludge;

b) Cement kilns firing hazardous waste;

c) Production of pulp using elemental chlorine or chemicals generating elemental chlorine for bleaching;

d) Thermal processes in the metallurgical industry, i.e. secondary copper production; sinter plants in the iron and steel industry; secondary aluminium production; secondary zinc production.

17. Part III of Annex C also lists the following source categories that may unintentionally form and release dioxins, and dioxin-like PCBs, to the environment:

a) Open burning of waste, including burning of landfill sites;

b) Thermal processes in the metallurgic industry not mentioned in Part II, Annex C;

...

...

...

d) Fossil fuel-fired utility and industrial boilers;

e) Firing installations for wood and other biomass fuels;

f) Specific chemical production processes releasing unintentionally formed persistent organic pollutants, especially production of chlorophenols and chloranil;

g) Crematoria;

h) Motor vehicles, particularly those burning leaded gasoline;

i) Destruction of animal carcasses;

j) Textile and leather dyeing (with chloranil) and finishing (with alkaline extraction);

k) Shredder plants for the treatment of end of life vehicles;

l) Smouldering of copper cables;

...

...

...

18. Adopting technologies to minimize formation and release of dioxins and dioxinlike PCBs from these sources categories should be considered by national authorities when developing national measures to reduce dioxin and dioxin-like PCBs.

Scope

19. This standard focuses on measures (e.g., Good Agricultural Practices, Good Manufacturing Practices, Good Storage Practices, Good Animal Feeding Practices, and Good Laboratory Practices) for competent authorities, farmers, and feed and food manufacturers to prevent or reduce dioxin and dioxin-like PCB contamination in foods and feeds.

20. This standard applies to the production and use of all materials destined for feed (including grazing or free-range feeding, forage crop production and aquaculture) and food at all levels whether produced industrially or on farm.

21. Since the global limitation and reduction of dioxins and dioxin-like PCBs from non food / feed related industrial and environmental sources may lie outside of the responsibility of Codex Committee on Food Additives and Contaminants (CCFAC), these measures will not be considered within this PCB

Recommended practices based on Good Agricultural Practices (GAPS), Good Manufacturing Practices (GMPS), Good Storage Practices (GSPS), Good Animal Feeding Practices (GAFPS), And Good Laboratory Practices (GLPS)

Control measures within the food chain

Air, Soil, Water

22. To reduce dioxin and dioxin-like PCB contamination in the air, competent food authorities should consider recommending to their competent authorities responsible for air pollution measures to prevent uncontrolled burning of wastes, including the burning of landfill sites or backyard burning, and the use of PCB treated wood for domestic heaters.

...

...

...

24. Agricultural production on contaminated areas should be avoided or should be restricted if a significant transfer of dioxins and dioxin-like PCBs to feed or food produced on these areas is anticipated. If possible, contaminated soil should be treated and detoxified or removed and stored under environmentally sound conditions.

25. The spreading of sewage sludge contaminated with dioxins and dioxin-like PCBs can lead to adhering of contaminants on the vegetation which can increase livestock exposure. Sewage sludge used in agriculture should be monitored, as necessary for dioxins and dioxin-like PCBs. Additionally, sewage sludge should be treated, as necessary, to render it inert or to detoxify it. National guidelines should be adhered to where applicable.

26. Livestock, game, and poultry, exposed to contaminated soil, may accumulate dioxins and dioxin like PCBs by consumption of contaminated soil or plants. These areas should be identified and controlled. If necessary, the production in these areas should be restricted.

27. Source-reduction measures will take many years to reduce contamination levels in wild caught fish due to the long half-lives of dioxins and dioxin-like PCBs in the environment. To reduce exposure to dioxins and dioxin-like PCBs, highly contaminated areas (e.g., lakes and rivers) and relevant fish species should be identified and fishing in these areas should be controlled and, if necessary, restricted.

Feed

28. The bulk of human dietary intake of dioxins and dioxin-like PCBs is due to the deposition of these substances in the lipid component of animal derived foods (e.g., poultry, fish, eggs, meat and milk). In lactating animals dioxins and dioxinlike PCBs are excreted partly with milk fat, and in laying hens the contaminants are concentrated in fat content of the yolk in laid eggs. To reduce this transfer, control measures at the feed and feed ingredients level should be considered. Measures to reduce the dioxin and dioxin-like PCB levels in feed would have an immediate effect on contaminant levels in food of animal origin originating from farm animals, including farmed fish. These measures should involve developing Codes of Good Agricultural Practices, Good Animal Feeding Practices (see, Good Manufacturing Practices, Good Storage Practices, and other control measures e.g., HACCP-like principles) which may reduce levels of dioxins and dioxin-like PCBs. Such measures may include:

- identification of possibly contaminated areas in the feed supply ecosystem.

- identification of the origin of frequently contaminated feed or feed ingredients, and

- monitoring the compliance of feed and feed ingredients with nationally established guideline levels or maximum limits, if available. Threshold violating commodities should be investigated by the competent national authority, to determine whether those commodities should be excluded from further feeding.

...

...

...

30. The purchaser and user should pay attention to:

- origin of feed and feed ingredients to ensure that producers and/or companies have certified production facilities, production processes and quality assurance programmes (e.g., HACCP-like principles);

- accompanying documents confirming compliance with nationally-established guideline levels or maximum limits, if available, according to national requirements.

Feed of animal origin

31. Due to the position of their precursors in the food chain, animal derived feed has a higher risk for dioxin and dioxin-like PCB contamination compared to plant derived feed. Attention should be paid to avoid these contaminants from entering the food chain through the feeding of animal derived feed to food producing animals. Animal derived feed should be monitored, as necessary, for dioxins and dioxin-like PCBs.

32. Accumulation of dioxins and dioxin-like PCBs in adipose tissues of livestock, with possible resultant violations of nationally-established guideline levels or maximum limits, if available, for meat and milk or their derived products should be prevented. Therefore, feed of animal origin that exceeds nationally-established guideline levels or maximum limits, if available, or contains elevated levels of dioxins or dioxin-like PCBs should not be fed to animals unless the fat has been removed.

33. .If intended for use in feed, fish-oil and other products derived from fish, milk and milk substitutes, and animal fats should be monitored to the extent practicable for dioxins and dioxin-like PCBs. If there are nationally-established guideline levels or maximum limits, the feed manufacturer should ensure that the products are in compliance with these provisions.

Feed of plant origin

34. If potential sources of dioxins and dioxin-like PCBs are anticipated in the vicinity of fields, attention should be paid to monitor these areas, as necessary.

...

...

...

36. Prior treatment of crops with herbicides from the chlorinated phenoxyalkanoic acid type or chlorinated products like pentachlorophenol should be considered as a potential source for dioxin contamination. Dioxin levels in soil and forage plants from sites treated previously with dioxin-contaminated herbicides should be monitored as necessary. This information will enable competent national authorities, if necessary, to take appropriate management measures in order to prevent the transfer of dioxins (and dioxin-like PCBs) into the food chain.

37. Typically, oilseeds and vegetable oil are not significantly contaminated with dioxins and dioxin-like PCBs. This also applies to other by-products of oilseed processing (e.g., oilseed cakes) used as feed ingredients. However, certain oil refining by-products (e.g., fatty acid distillates) may contain increased levels of dioxins and dioxin-like PCBs and should be analysed, as necessary, if used for feed.

Feed and food processing

Drying processes

38. Certain processes for the artificial drying of feed and food (and feed or food ingredients) and the heating of indoor growing facilities (e.g. hothouses) requires a flow of heated gases, either a flue gas-air mix (direct drying or heating) or heated air alone (indirect drying or heating). Accordingly, fuels which are not generating dioxins and dioxin-like compounds and other harmful contaminants at unacceptable levels should be used. Feed, food and feed or food ingredients that are dried or subjected to heated air should be monitored as necessary to ensure that drying or heating processes do not result in elevated levels of dioxins and dioxin-like PCBs.

39. The quality of commercial dried feed materials, in particular green fodder and commercially dried foods depends on the selection of the raw material and the drying process. The purchaser should consider requiring a certificate from the manufacturer/supplier, that the dried goods are produced according to Good Manufacturing Practice, especially in the choice of the fuel and are in compliance with nationally-established guideline levels or maximum limits, if available.

Smoking

40. .Depending on the technology used, smoking can be a critical processing step for increased dioxin content in foods, especially if the products show a very dark surface with particles of soot. Such processed products should be monitored, as necessary, by the manufacturer.

Milling / Disposal of contaminated milling fractions

...

...

...

Substances added to feed and food

Minerals and trace elements

42. Some minerals and trace elements are obtained from natural sources. However, experience has shown, that geogenic dioxins may be present in certain prehistoric sediments. Therefore, dioxin levels in minerals and trace elements added to feed or food should be monitored as necessary.

43. Reclaimed mineral products or by-products from certain industrial processes may contain elevated levels of dioxins and dioxin-like PCBs. The user of such feed ingredients should verify that dioxin and dioxin-like PCBs are within nationally established guideline levels or maximum limits, if available, through certification by the manufacturer or supplier.

44. Elevated levels of dioxins have been found in ball clay used as an anticaking agent in soybean meal in feed. Attention should be paid to minerals used as binders or anticaking agents (e.g., bentonite, montmorillonite, kaolinitic clay) and carriers (e.g., calcium carbonate) used as feed ingredients. As assurance to the user that these substances do not contain minerals with elevated levels (e.g., exceeding nationally- established guideline levels or maximum limits, if available) of dioxins and dioxin-like PCBs, the distributor should provide appropriate certification to the user of such feed ingredients.

45. The supplementation of food producing animals with trace elements (e.g., copper or zinc) depends on the species, age and performance. Minerals, including trace elements, which are by-products or co-products of industrial metal production have been shown to contain elevated levels of dioxins. Such products should be monitored for dioxins and dioxin-like PCBs, as necessary.

Ingredients

46. Feed and food manufacturers should ensure that all ingredients in feed and food have minimal levels of dioxins and dioxin-like PCBs to reduce possible contamination and to comply with nationally-established guideline levels or maximum limits, if available.

Harvesting, transport, storage of feed and food

...

...

...

48. After flooding, crops harvested for feed and food should be monitored, as necessary, for dioxins and dioxin-like PCBs, if there is evidence for flood water contamination by these contaminants.

49. To avoid cross-contamination, the transport of feed and food should only be performed in vehicles (including ships) or in containers not contaminated with dioxins and dioxin-like PCBs. Storage containers for feed and food should be painted only with dioxin and dioxin-like PCB-free paint.

50. Storage sites for feed or food should be free from contamination with dioxins and dioxin-like PCBs. Surfaces (e.g., walls, floors) treated with tar-based paints may result in transfer of dioxins and dioxin-like PCBs to food and feed. Surfaces that come in contact with smoke and soot from fires always bear a risk of contamination with dioxins and dioxin-like PCBs. These sites should be monitored as necessary for contamination before use for storage of feed and food.

Special problems of animal keeping (Housing)

51. Food producing animals may be exposed to dioxins and dioxin-like PCBs found in certain treated wood used in buildings, farm equipment and bedding material. To reduce exposure, animal contact with treated wood containing dioxins and dioxinlike PCBs should be minimized. In addition, sawdust from treated wood containing dioxins and dioxin-like PCBs should not be used as bedding material.

52. Due to contamination in certain soil, eggs from free living or free-range hens (e.g., organic farming) may have elevated levels of dioxins and dioxin-like PCBs compared to eggs from caged hens and should be monitored, as necessary.

53. Attention should be paid to older buildings as they may have building materials and varnishes that may contain dioxin and dioxin-like PCBs. If they have caught fire, measures should be taken to avoid contamination of the feed and feed chain by dioxins and dioxin-like PCBs.

54. In housings without a floor covering, the animals normally will take up soil particles from the ground. If there are indications of increased levels of dioxins and dioxin-like PCBs, the contamination of the soil should be controlled as necessary. If needed, the soil should be exchanged.

55. Pentachlorophenol-treated wood in animal facilities has been associated with elevated levels of dioxins in beef. Wood (e.g., railroad ties, utility poles) treated with chemicals such as pentachlorophenol or other unsuitable materials should not be used as fence posts for enclosures of free-range animals or feed lines. Hay racks should not be constructed from such treated wood. In addition, the preservation of wood with waste oils should also be avoided.

...

...

...

56. Farmers and industrial feed and food manufacturers have the primary responsibility for feed and food safety. Testing could be conducted within the framework of a food safety programme (e.g. Good Manufacturing Practices, OnFarm Safety programmes, Hazard Analysis and Critical Control Point programmes, etc.). In previous sections of this Code, it is mentioned where it could be appropriate to perform monitoring. Competent authorities should enforce the primary responsibility of farmers, feed and food manufacturers for feed and food safety through the operation of surveillance and control systems at appropriate points throughout the food chain, from the primary production to the retail level. In addition, competent authorities should set up own monitoring programmes.

57. As analyses for dioxins are quite expensive in comparison to determination of other chemical contaminants, periodic tests should be performed to the extent feasible at least by industrial feed and food manufacturers including both incoming raw materials and final products and data should be kept (see para. 66). The frequency of sampling should consider results from previous analysis (by individual companies and/or via a pool of industry results within the same sector). If there are indications of elevated levels of dioxins and dioxin-like PCBs, farmers and other primary producers should be informed about the contamination and the source should be identified.

58. Monitoring programmes dealing with contaminations originating from the environment, accidents or illegal disposals should be organized by operators in the feed and food chain to the extent feasible and competent national authorities in order to obtain additional information on food and feed contamination. Products or ingredients at risk or found with elevated contamination should be monitored more intensively. For example, monitoring programmes may include major fish species used in food or feed that have been shown to contain elevated levels of dioxins and dioxin-like PCBs.

Sampling, analytical methods, data reporting and laboratories

59. Advice concerning analytical requirements and qualification of laboratories is given in the literature. These recommendations and conclusions form the basis of the evaluation by JECFA and others. Furthermore, consideration of methods of analysis of dioxins and dioxin-like PCBs is addressed by the Codex Committee of Methods of Analysis and Sampling.

60. Traditional methods for the analysis of dioxin and dioxin-like PCBs rely on high resolution mass spectrometry which is time-consuming and expensive. Alternatively, bioassay techniques have been developed as high throughput screening methods which can be less expensive than traditional methods. However, the cost of analysis remains an impediment to data collection thus research priority should be given to the development of less costly analytical methods for the analysis of dioxin and dioxin-like PCBs.

Sampling

61. Important aspects of sampling for dioxin and dioxin-like PCB analysis are collecting representative samples, avoiding cross contamination and deterioration of samples and unambiguously identifying and tracing back samples. All relevant information on sampling, sample preparation and sample description (e.g., sampling period, geographic origin, fish species, fat content, size of fish) should be recorded in order to provide valuable information.

Analytical methods and data reporting

...

...

...

63. Performance of a method of analysis should be demonstrated in the range of the level of interest, e.g. 0.5 x, 1 x and 2 x level of maximum limit with an acceptable coefficient of variation for repeated analysis. The difference between upper bound and lower bound levels (see next para.) should not exceed 20% for feed and food with a dioxin contamination of about 1 pg WHO-PCDD/PCDF-TEQ/g fat. If needed, another calculation based on fresh weight or dry matter could be considered.

64. Except for bioassay techniques, the results of total dioxin and dioxin-like PCB levels in a given sample should be reported as lower bound, medium bound and upper bound concentration by multiplying each congener by their respective WHO Toxic Equivalency Factor (TEF) and subsequently summing them up to give the total concentration expressed as Toxic Equivalency (TEQ). The three different TEQ values should be generated reflecting assignment of zero (lower bound), half the limit of quantification (medium bound), and limit of quantification (upper bound) values to each non-quantified dioxin and dioxin-like PCB congener.

65. Depending on sample type, the report of the analytical results may include the lipid or dry matter content of the sample as well as the method used for lipid extraction and for determination of dry matter. This report should also include a specific description of the procedure used to determine the level of quantification (LOQ).

66. A high throughput screening method of analysis with proven acceptable validation could be used to screen the samples with significant levels of dioxins and dioxinlike PCBs. Screening methods should have less than 1% false-negative results in the relevant range of interest for a particular matrix. Use of ^13C-labelled internal standards for dioxins or dioxin-like PCBs allows for specific control of possible losses of the analytes in each sample. In this way, false-negative results can be avoided preventing contaminated food or feed being used or marketed.

For confirmatory methods, use of these internal standards is mandatory. For screening methods without control of losses during the analytical procedure, information on correction of losses of compounds and the possible variability of results should be given. Levels of dioxins and dioxin-like PCBs in positive samples (above the level of interest) should be determined by a confirmatory method.

Laboratories

67. Laboratories involved in the analysis of dioxins and dioxin-like PCBs using screening as well as confirmatory methods of analysis should be accredited by a recognized body operating in accordance with TCVN 5954:1995 (ISO/IEC Guide 58:1993) or have quality assurance programmes that address all critical elements of accrediting agencies to ensure that they are applying analytical quality assurance. Accredited laboratories should follow the TCVN ISO/IEC 17025:1999 standard “General requirements for the competence of testing and calibration laboratories” or other equivalent standards.

68. The regular participation in interlaboratory studies or proficiency tests for the determination of dioxins and dioxin-like PCBs in the relevant feed and food matrices is recommended according to TCVN ISO/IEC 17025: 1999 standard.

Quality management and education

...

...

...

Appendix A

(Normative)

Glossary of terms for the purpose of this standard

Term

Explanation

anticaking agent

substance that reduce the tendency of individual particles of a feed or food to adhere

binder

...

...

...

coefficient of variation

statistical parameter expressing: 100 x standard deviation of a set of values/mean value of set

confirmatory method of analysis

method of analysis with high quality parameters capable to confirm analytical results produced from screening methods with lower quality parameters

congener

one of two or more compounds of the same kind with respect to classification

dioxins (PCDD/PCDF)

Includes 7 polychlorinated dibenzo-p-dioxins (PCDDs) and 10 dibenzofurans (PCDFs) that have dioxin-like activity which belong to a group of lipophilic and persistent organic substances. Depending on the degree of chlorination (1–8 chlorine atoms) and the substitution patterns, 75 different PCDDs and 135 different PCDFs (“congeners”), can be distinguished.

dioxin-like PCBs

...

...

...

fish

cold-blooded vertebrate animals including Pisces, Elasmobranches and Cyclostomes. For the purpose of this standard, molluscs and crustaceans are also included (41)

Feed

any single or multiple materials, whether processed, semi-processed or raw which is intended to be fed directly to food producing animals (27)

food

any substance, whether processed, semi-processed or raw which is intended for direct human consumption, and includes drink, chewing gum and any substance which has been used in the manufacture, preparation or treatment of “food” but does not include cosmetics or tobacco or substances used only as drugs.

feed or food ingredient

a component or constituent of any combination or mixture making up a feed or food, whether or not it has a nutritional value in the diet, including additives. Ingredients are of plant, animal or aquatic origin, or other organic or inorganic substances.

guideline levels

...

...

...

HACCP

Hazard Analysis Critical Control Point (HACCP) is a system that identifies, evaluates and controls hazards which are significant for food safety

limit of quantification (LOQ) (valid for dioxins and dioxin-like PCBs only)

the limit of quantification of an individual congener is the concentration of an analyte in the extract of a sample which produces an instrumental response at two different ions to be monitored with an S/N (signal/noise) ratio of 3:1 for the less sensitive signal and fulfilment of the basic requirements such as e.g. retention time, isotope ratio according to the determination procedure as described in EPA method 1613 revision B (38, 54).

maximum limits

statutory maximum limits for contaminants

minerals

Inorganic compounds used in food and feed required for normal nutrition or used as processing aids

PCBs

...

...

...

pelagic fish species

fish species living in free water (e.g., ocean, lake) without contact to the sediment

persistent organic pollutant (POP)

chemical substance that persists in the environment, bioaccumulates through the food web, and poses a risk of causing adverse effects to human health and the environment

Stockholm Convention (POPs Convention)

The Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants is a global treaty to protect human health and the environment from persistent organic pollutants (POPs) including dioxins and dioxinlike PCBs and entered into force on 17th May 2004. In implementing the Stockholm Convention governments will take measures to eliminate or reduce the release of POPs into the environment.

screening method of analysis

method of analysis with lower quality parameters to select samples with significant levels of an analyte

trace elements

...

...

...

Toxic Equivalency (TEQ)

relative value calculated by multiplying the concentration of a congener by the toxic equivalency factor (TEF)

WHO- -TEQ

TEQ value for dioxins and dioxin-like PCBs, established by WHO and based on established Toxic Equivalency Factors (TEFs) (37)

Toxic Equivalency Factor (TEF)

Estimates of the toxicity of dioxin-like compounds relative to the toxicity of 2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioxin (TCDD), which is assigned a TEF of 1.0