THUẾ - KẾ TOÁN

Tỷ giá giao dịch thực tế là gì? Cách xác định tỷ giá giao dịch thực tế theo Thông tư 99?

Chuyên viên pháp lý Kiều Diễm

14:54 18/09/26

Tỷ giá giao dịch thực tế là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình hoặc tỷ giá xấp xỉ của ngân hàng thương mại nơi thường xuyên có giao dịch.

>> Hàng bán bị trả lại ai xuất hóa đơn theo Thông tư 91/2026/TT-BTC?

>> Mẫu biên bản trả lại hàng hóa 2026 theo Thông tư 91/2026/TT-BTC

1. Tỷ giá giao dịch thực tế là gì? Tỷ giá giao dịch thực tế là tỷ giá mua hay bán?

Tỷ giá giao dịch thực tế là một trong các loại tỷ giá sử dụng trong kế toán. Trong đó, tỷ giá giao dịch thực tế là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình hoặc tỷ giá xấp xỉ (chênh lệch không vượt quá +/-1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình) của ngân hàng thương mại nơi thường xuyên có giao dịch.

Lưu ý: Việc sử dụng tỷ giá xấp xỉ phải đảm bảo không làm ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC.

Xem cách xác định tỷ giá giao dịch thực tế theo Thông tư 99/2025/TT-BTC tại mục 2.

Căn cứ pháp lý: Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái tại Thông tư 99/2025/TT-BTC

Tỷ giá giao dịch thực tế

Tùy theo đặc điểm và yêu cầu quản lý của đơn vị, các doanh nghiệp được lựa chọn tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch hoặc tỷ giá xấp xỉ với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình tại ngày giao dịch của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch (sau đây gọi tắt là tỷ giá xấp xỉ). Tỷ giá xấp xỉ phải đảm bảo chênh lệch không vượt quá +/-1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình tại ngày giao dịch. Ví dụ tỷ giá xấp xỉ có thể là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình được xác định hàng ngày hoặc hàng tuần hoặc hàng tháng trên cơ sở trung bình cộng giữa tỷ giá mua chuyển khoản và tỷ giá bán chuyển khoản hàng ngày của ngân hàng thương mại. Việc sử dụng tỷ giá xấp xỉ phải đảm bảo không làm ảnh hưởng trọng yếu đến tình hình tài chính và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ kế toán của doanh nghiệp.

Trường hợp ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch không công bố tỷ giá của loại ngoại tệ mà doanh nghiệp phát sinh thì doanh nghiệp được lựa chọn một loại tiền tệ trung gian để quy đổi sang đơn vị tiền tệ trong kế toán của đơn vị nhưng phải áp dụng nhất quán theo quy định của chuẩn mực kế toán Việt Nam. Doanh nghiệp phải trình bày trên Thuyết minh Báo cáo tài chính về căn cứ lựa chọn loại tiền tệ trung gian đó và cách thức quy đổi loại ngoại tệ phát sinh giao dịch sang đơn vị tiền tệ trong kế toán của doanh nghiệp.

>>Xem thêm: Công văn tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu của Cục thuế (Công văn 6810/CT-QLNT năm 2026)

Tỷ giá giao dịch thực tế theo Thông tư 99/2025/TT-BTC - Ảnh minh họa

2. Cách xác định tỷ giá giao dịch thực tế theo Thông tư 99/2025/TT-BTC:

Doanh nghiệp được lựa chọn một trong hai cách xác định tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch:

Cách 1: Dùng tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình

Tỷ giá giao dịch thực tế = (Tỷ giá mua chuyển khoản + Tỷ giá bán chuyển khoản của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch) / 2.

Cách 2: Dùng tỷ giá xấp xỉ

Doanh nghiệp có thể sử dụng tỷ giá xấp xỉ với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình nhưng mức chênh lệch không được vượt quá +/-1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình tại ngày giao dịch.

Tỷ giá xấp xỉ có thể được xác định theo xác định hàng ngày/tuần/tháng trên cơ sở trung bình cộng giữa tỷ giá mua chuyển khoản và tỷ giá bán chuyển khoản hàng ngày của ngân hàng thương mại.

Lưu ý: Việc sử dụng tỷ giá xấp xỉ không được làm ảnh hưởng trọng yếu đến tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Trường hợp ngân hàng không công bố tỷ giá của loại ngoại tệ phát sinh, doanh nghiệp được chọn một loại tiền tệ trung gian để quy đổi sang đơn vị tiền tệ kế toán nhưng phải áp dụng nhất quán và thuyết minh căn cứ, cách quy đổi trên Báo cáo tài chính.

Ví dụ cách xác định tỷ giá giao dịch thực tế theo Thông tư 99

Vào ngày giao dịch, ngân hàng có tỷ giá mua chuyển khoản: 25.000 đồng/USD, tỷ giá bán chuyển khoản: 25.200 đồng/USD

=> Tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình: (25.000 + 25.200) / 2 = 25.100 đồng/USD

Doanh nghiệp có thể sử dụng 25.100 đồng/USD hoặc một tỷ giá xấp xỉ trong phạm vi cho phép +/-1% so với 25.100 đồng/USD,

3. Các loại tỷ giá sử dụng trong kế toán

Doanh nghiệp có nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ phải thực hiện ghi sổ kế toán và lập Báo cáo tài chính theo một đơn vị tiền tệ thống nhất là Đồng Việt Nam hoặc đơn vị tiền tệ trong kế toán.

Việc quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam hoặc đơn vị tiền tệ trong kế toán phải căn cứ vào tỷ giá giao dịch thực tế hoặc tỷ giá ghi sổ tùy theo nội dung và bảnchất của nghiệp vụ kinh tế phát sinh và nguyên tắc áp dụng tỷ giá hối đoái.

Trong đó:

(1) Tỷ giá giao dịch thực tế: Được lựa chọn tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình (hoặc tỷ giá xấp xỉ chênh lệch không vượt quá +/-1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình) của ngân hàng thương mại nơi thường xuyên có giao dịch. Việc sử dụng tỷ giá xấp xỉ phải đảm bảo không làm ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC.

(2) Tỷ giá ghi sổ: Tỷ giá ghi sổ bao gồm tỷ giá ghi sổ thực tế đích danh hoặc tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền. Việc áp dụng tỷ giá ghi sổ thực tế đích danh hay tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền tùy theo đặc điểm và yêu cầu quản lý các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ của doanh nghiệp.

>>Xem thêm: Nguyên tắc áp dụng tỷ giá theo Thông tư 99/2025/TT-BTC cho các giao dịch bằng ngoại tệ

- Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của Pháp luật doanh nghiệp. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected].

- Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo;

- Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.