THUẾ - KẾ TOÁN

Hướng dẫn cách xác định chế độ kế toán doanh nghiệp cần áp dụng

Chuyên viên pháp lý Tuyết Nhi

08:35 21/11/25

Dưới đây là hướng dẫn cách xác định chế độ kế toán doanh nghiệp cần áp dụng và các chế độ kế toán hiện hành tại Việt Nam.

>> Ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh từ 2026 là 200 triệu đồng

>> Hướng dẫn thuế GTGT, thuế TNCN đối với hộ kinh doanh doanh thu trên 200 triệu đồng

1. Hướng dẫn cách xác định chế độ kế toán doanh nghiệp cần áp dụng

Để xác định chế độ kế toán doanh nghiệp phù hợp, doanh nghiệp dựa trên tiêu chí phân loại quy mô doanh nghiệp theo Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, cụ thể như sau:

(i) Doanh nghiệp siêu nhỏ

- Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu của năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.

- Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu của năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.

(ii) Doanh nghiệp nhỏ

- Doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 người và tổng doanh thu của năm không quá 50 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 20 tỷ đồng, nhưng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ.

- Doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 50 người và tổng doanh thu của năm không quá 100 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 50 tỷ đồng, nhưng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ.

(iii) Doanh nghiệp vừa

- Doanh nghiệp vừa trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người và tổng doanh thu của năm không quá 200 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 100 tỷ đồng, nhưng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ.

- Doanh nghiệp vừa trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 người và tổng doanh thu của năm không quá 300 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 100 tỷ đồng, nhưng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ.

Trên đây là hướng dẫn cách xác định chế độ kế toán doanh nghiệp cần áp dụng.

Cập nhật Luật Kế toán 2025 và các Nghị định, Thông tư kế toán mới nhất 2025

Hướng dẫn cách xác định chế độ kế toán doanh nghiệp cần áp dụng

(Ảnh minh họa - Nguồn Internet)

2. Các chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành tại Việt Nam

Theo đó, các chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành tại Việt Nam gồm:

- Chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ: Thông tư 132/2018/TT-BTC

- Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa: Thông tư 133/2016/TT-BTC

- Chế độ kế toán doanh nghiệp: Thông tư 200/2014/TT-BTC

Lưu ý: Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC.

- Chế độ kế toán doanh nghiệp đơn vị hành chính sự nghiệp: Thông tư 24/2024/TT-BTC

- Chế độ kế toán cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm: Thông tư 175/2011/TT-BTC

Lưu ý: Thông tư Thông tư 175/2011/TT-BTC vào ngày 01/01/2026 sẽ được thay thế bằng Thông tư 101/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm.

>> Xem thêm:

File word biểu mẫu báo cáo tài chính doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

File word 33 biểu mẫu chứng từ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

File word 42 mẫu sổ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

3. Lưu ý về điều khoản thi hành Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp

Căn cứ Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC, quy định về điều khoản thi hành như sau:

1. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Thông tư này thay thế cho các Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này), Thông tư số 75/2015/TT-BTC ngày 18/5/2015 của Bộ Tài chính về sửa đổi, bổ sung Điều 128 Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, Thông tư số 53/2016/TT-BTC ngày 21/3/2016 về sửa đổi, bổ sung một số Điều của Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính và Thông tư số 195/2012/TT-BTC ngày 15/11/2012 hướng dẫn kế toán áp dụng cho đơn vị chủ đầu tư.

2. Các nội dung liên quan đến kế toán cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước hướng dẫn tại các khoản 3.11, khoản 3.12 Điều 21; khoản 3.3 Điều 35; điểm h, i khoản 3 Điều 38; điểm c khoản 5 Điều 40; điểm c khoản 3.1, điểm d khoản 3.2, điểm e khoản 3.3, điểm d khoản 3.4 Điều 45; điểm k, l, m khoản 3 Điều 47; điểm l khoản 3 Điều 54; khoản 3.2, khoản 3.9 Điều 57; điểm đ khoản 3 Điều 62; điểm p khoản 3 Điều 63; khoản 3.13 Điều 67; Điều 71; điểm g khoản 3 Điều 74; điểm d khoản 3 Điều 77; khoản 3.15, khoản 3.16 Điều 92; điểm m khoản 3 Điều 93; điểm d khoản 3 Điều 94 Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp vẫn tiếp tục thực hiện cho đến khi có văn bản thay thế.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở ngoài công lập, các đơn vị kế toán khác được lựa chọn áp dụng Thông tư này để kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý của đơn vị mình. Khi áp dụng Thông tư này, các đơn vị phải thực hiện nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm. Khi doanh nghiệp thay đổi chế độ kế toán áp dụng thì phải trình bày lại số liệu, thông tin so sánh tương tự như khi thay đổi chính sách kế toán đồng thời giải trình lý do và ảnh hưởng của sự thay đổi đó trong phần thuyết minh Báo cáo tài chính theo quy định.

4. Các Bộ, ngành, Ủy ban Nhân dân, Sở Tài chính, Thuế các Tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm triển khai hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện Thông tư này. Trong quá trình thực hiện nếu có vướng mắc đề nghị phản ánh về Bộ Tài chính để nghiên cứu giải quyết.

- Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của Pháp luật doanh nghiệp. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected].

- Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo;

- Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.