THUẾ - KẾ TOÁN

Doanh nghiệp được phép lựa chọn ngoại tệ làm đơn vị kế toán từ 2026

Chuyên viên pháp lý Kiều Diễm

09:42 31/10/25

Một trong những điểm mới của Thông tư 99/2025/TT-BTC so với Thông tư 200/2014/BTC là doanh nghiệp được phép lựa chọn ngoại tệ làm đơn vị kế toán từ 2026.

>> Thông tư 99/2025/TT-BTC: Trao quyền tự chủ cho doanh nghiệp trong việc mở, sửa, bổ sung hệ thống tài khoản kế toán

>> Tổng hợp các mẫu chứng từ kế toán tiền lương theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

1. Doanh nghiệp được phép lựa chọn ngoại tệ làm đơn vị kế toán từ 2026

Ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp áp dụng từ ngày 01/01/2026 thay thế Thông tư 200/2014/BTC.

Một trong những điểm mới của Thông tư 99/2025/TT-BTC so với Thông tư 200/2014/BTC là doanh nghiệp được phép lựa chọn ngoại tệ làm đơn vị kế toán từ 2026.

Theo đó, Thông tư 99/2025/TT-BTC đã mở rộng phạm vi cho phép doanh nghiệp được lựa chọn một loại ngoại tệ (USD, EUR, JPY, v.v.) làm đơn vị tiền tệ kế toán nếu đồng tiền đó chi phối phần lớn các giao dịch kinh tế. Doanh nghiệp có thể sử dụng ngoại tệ trong ghi sổ, lập báo cáo, miễn đảm bảo đáp ứng đủ điều kiện về nguồn thu, chi phí và huy động vốn theo quy định.

Tuy nhiên, báo cáo tài chính pháp lý nộp cho cơ quan quản lý vẫn phải lập bằng Đồng Việt Nam, được quy đổi theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thường xuyên giao dịch.

(Theo khoản 1 Điều 5 Thông tư 99/2025/TT-BTC)

Cụ thể quy định về đơn vị tiền tệ trong kế toán theo Thông tư 99 năm 2025 và Thông tư 200 năm 2014 như sau:

Thông tư 200/2014/BTC (còn hiệu lực đến 31/12/2025)

Thông tư 99/2025/BTC (có hiệu lực từ 01/01/2026)

Điều 3. Đơn vị tiền tệ trong kế toán

“Đơn vị tiền tệ trong kế toán” là Đồng Việt Nam (ký hiệu quốc gia là “đ”; ký hiệu quốc tế là “VND”) được dùng để ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

Trường hợp đơn vị kế toán chủ yếu thu, chi bằng ngoại tệ, đáp ứng được các tiêu chuẩn quy định tại Điều 4 Thông tư này thì được chọn một loại ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ để ghi sổ kế toán.

Điều 4. Lựa chọn đơn vị tiền tệ trong kế toán

1. Doanh nghiệp có nghiệp vụ thu, chi chủ yếu bằng ngoại tệ căn cứ vào quy định của Luật Kế toán, để xem xét, quyết định lựa chọn đơn vị tiền tệ trong kế toán và chịu trách nhiệm về quyết định đó trước pháp luật. Khi lựa chọn đơn vị tiền tệ trong kế toán, doanh nghiệp phải thông báo cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

...

Điều 4. Đơn vị tiền tệ trong kế toán

1. “Đơn vị tiền tệ trong kế toán” là Đồng Việt Nam (ký hiệu quốc gia là “đ”; ký hiệu quốc tế là “VND”) được dùng để ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Trường hợp doanh nghiệp chủ yếu thu, chi bằng ngoại tệ, đáp ứng được các yếu tố quy định tại khoản 2, 3, 4 Điều này thì được chọn một loại ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ trong kế toán để ghi sổ kế toán và chịu trách nhiệm về lựa chọn đó trước pháp luật.

2. Doanh nghiệp căn cứ vào các yếu tố sau đây để xác định đơn vị tiền tệ trong kế toán:

a) Đơn vị tiền tệ mà ảnh hưởng chính đến giá bán hàng hóa, dịch vụ và thường là đơn vị tiền tệ dùng để niêm yết giá bán hàng hóa, dịch vụ và thanh toán;

b) Đơn vị tiền tệ mà ảnh hưởng chính đến chi phí nhân công, chi phí nguyên vật liệu, chi phí sản xuất, kinh doanh khác và thường là đơn vị tiền tệ dùng để thanh toán cho các chi phí đó.

3. Trường hợp căn cứ vào các yếu tố tại khoản 2 Điều này mà doanh nghiệp chưa xác định được đơn vị tiền tệ trong kế toán thì các yếu tố sau đây cũng được xem xét để làm căn cứ xác định đơn vị tiền tệ trong kế toán của doanh nghiệp:

a) Đơn vị tiền tệ sử dụng để huy động các nguồn lực tài chính (đơn vị tiền tệ sử dụng khi phát hành công cụ nợ, công cụ vốn,...);

b) Đơn vị tiền tệ thường xuyên thu được từ các hoạt động kinh doanh và được sử dụng để tích trữ.

4. Đơn vị tiền tệ trong kế toán phản ánh các giao dịch, sự kiện, điều kiện liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp. Sau khi xác định được đơn vị tiền tệ trong kế toán thì doanh nghiệp không được thay đổi, trừ khi có sự thay đổi lớn về hoạt động quản lý và kinh doanh dẫn đến thay đổi trọng yếu trong các giao dịch, sự kiện và điều kiện đó.

Như vậy, từ 01/01/2026, theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp được tự lựa chọn ngoại tệ làm đơn vị kế toán nếu đáp ứng điều kiện, không cần xin phép Bộ Tài chính, nhưng phải thực hiện chuyển đổi, thuyết minh đầy đủ và chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của việc lựa chọn.

Doanh nghiệp được phép lựa chọn ngoại tệ làm đơn vị kế toán từ 2026 (Ảnh minh họa – Nguồn Internet)

2. Bộ báo cáo tài chính cho doanh nghiệp không hoạt động liên tục từ 2026

Bộ báo cáo tài chính cho doanh nghiệp không hoạt động liên tục từ 2026 là điểm mới thứ hai của Thông tư 99/2025/TT-BTC so với Thông tư 200/2014/BTC.

Theo đó, khi lập và trình bày Báo cáo tài chính, doanh nghiệp phải xem xét các dấu hiệu không đáp ứng giả định hoạt động liên tục của đơn vị.

Doanh nghiệp bị coi là không hoạt động liên tục nếu doanh nghiệp dự kiến bị giải thể hoặc phá sản hoặc ngừng sản xuất kinh doanh hoặc thu hẹp đáng kể quy mô hoạt động theo quy định trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

Khi đó, doanh nghiệp phải thuyết minh về tình hình hoạt động liên tục của doanh nghiệp khi có yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể gây ra sự nghi ngờ lớn về khả năng hoạt động liên tục.

Xem chi tiết tại: Bộ báo cáo tài chính cho doanh nghiệp không hoạt động liên tục theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Xem thêm: Các trường hợp doanh nghiệp không hoạt động liên tục theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

3. Tải về phụ lục Thông tư 99/2025/TT-BTC

>>Phụ lục 1 Thông tư 99/2025/TT-BTC >>	Danh mục và biểu mẫu chứng từ kế toán
>>Phụ lục 2 Thông tư 99/2025/TT-BTC <<	Hệ thống tài khoản kẻ toán doanh nghiệp
>>Phụ lục 3 Thông tư 99/2025/TT-BTC <<	Sổ kế toán: gồm 42 mẫu sổ. Trước đây theo Thông tư 200 có 45 sổ.
>>Phụ lục 4 Thông tư 99/2025/TT-BTC <<	Biểu mẫu Báo cáo tài chính.

>> Xem thêm: Thông tư thay thế Thông tư 133/2016/TT-BTC chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa

>> Xem thêm: File Thông tư 99/2025/TT-BTC đầy đủ (800 trang) và Phụ lục

- Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của Pháp luật doanh nghiệp. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected].

- Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo;

- Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.