THUẾ - KẾ TOÁN

06 trường hợp đơn vị kế toán phải kiểm kê tài sản

Chuyên viên pháp lý Tuyết Nhi

15:25 08/12/25

Dưới đây là 06 trường hợp đơn vị kế toán phải kiểm kê tài sản và quy định trách nhiệm của đơn vị kế toán trong trường hợp tài liệu kế toán bị mất hoặc bị hủy hoại.

>> Các Thông tư về kế toán có hiệu lực từ năm 2026

>> Hướng dẫn khai thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai từ 28/11/2025

1. 06 trường hợp đơn vị kế toán phải kiểm kê tài sản

Kiểm kê tài sản là việc cân, đong, đo, đếm số lượng; xác nhận và đánh giá chất lượng, giá trị của tài sản, nguồn vốn hiện có tại thời điểm kiểm kê để kiểm tra, đối chiếu với số liệu trong sổ kế toán.

Đơn vị kế toán phải kiểm kê tài sản trong các trường hợp sau đây:

(i) Cuối kỳ kế toán năm.

(ii) Đơn vị kế toán bị chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, chấm dứt hoạt động, phá sản hoặc bán, cho thuê.

(iii) Đơn vị kế toán được chuyển đổi loại hình hoặc hình thức sở hữu.

(iv) Xảy ra hỏa hoạn, lũ lụt và các thiệt hại bất thường khác.

(v) Đánh giá lại tài sản theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

(vi) Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Lưu ý:

- Sau khi kiểm kê tài sản, đơn vị kế toán phải lập báo cáo tổng hợp kết quả kiểm kê. Trường hợp có chênh lệch giữa số liệu thực tế kiểm kê với số liệu ghi trên sổ kế toán, đơn vị kế toán phải xác định nguyên nhân và phải phản ánh số chênh lệch, kết quả xử lý vào sổ kế toán trước khi lập báo cáo tài chính.

- Việc kiểm kê phải phản ánh đúng thực tế tài sản, nguồn hình thành tài sản. Người lập và ký báo cáo tổng hợp kết quả kiểm kê phải chịu trách nhiệm về kết quả kiểm kê.

(Căn cứ Điều 40 Luật Kế toán 2015)

Trên đây là 06 trường hợp đơn vị kế toán phải kiểm kê tài sản.

Cập nhật Luật Kế toán 2025 và các Nghị định, Thông tư kế toán mới nhất 2025

06 trường hợp đơn vị kế toán phải kiểm kê tài sản

(Ảnh minh họa - Nguồn Internet)

2. Quy định về bảo quản, lưu trữ tài liệu kế toán

Căn cứ Điều 41 Luật Kế toán 2015, quy định bảo quản, lưu trữ tài liệu kế toán như sau:

(i) Tài liệu kế toán phải được đơn vị kế toán bảo quản đầy đủ, an toàn trong quá trình sử dụng và lưu trữ.

(ii) Trường hợp tài liệu kế toán bị tạm giữ, bị tịch thu thì phải có biên bản kèm theo bản sao chụp tài liệu kế toán đó; nếu tài liệu kế toán bị mất hoặc bị hủy hoại thì phải có biên bản kèm theo bản sao chụp tài liệu hoặc bản xác nhận.

(iii) Tài liệu kế toán phải đưa vào lưu trữ trong thời hạn 12 tháng, kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm hoặc kết thúc công việc kế toán.

(iv) Người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán chịu trách nhiệm tổ chức bảo quản, lưu trữ tài liệu kế toán.

(v) Tài liệu kế toán phải được lưu trữ theo thời hạn sau đây:

- Ít nhất là 05 năm đối với tài liệu kế toán dùng cho quản lý, điều hành của đơn vị kế toán, gồm cả chứng từ kế toán không sử dụng trực tiếp để ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính.

- Ít nhất là 10 năm đối với chứng từ kế toán sử dụng trực tiếp để ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính, sổ kế toán và báo cáo tài chính năm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

- Lưu trữ vĩnh viễn đối với tài liệu kế toán có tính sử liệu, có ý nghĩa quan trọng về kinh tế, an ninh, quốc phòng.

3. Trách nhiệm của đơn vị kế toán trong trường hợp tài liệu kế toán bị mất hoặc bị hủy hoại

Căn cứ Điều 42 Luật Kế toán 2015, khi phát hiện tài liệu kế toán bị mất hoặc bị hủy hoại, đơn vị kế toán phải thực hiện ngay các công việc sau đây:

(i) Kiểm tra, xác định và lập biên bản về số lượng, hiện trạng, nguyên nhân tài liệu kế toán bị mất hoặc bị hủy hoại; thông báo cho tổ chức, cá nhân có liên quan và cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

(ii) Tổ chức phục hồi lại tài liệu kế toán bị hư hỏng;

(iii) Liên hệ với tổ chức, cá nhân có giao dịch tài liệu, số liệu kế toán để được sao chụp hoặc xác nhận lại tài liệu kế toán bị mất hoặc bị hủy hoại.

(iv) Đối với tài liệu kế toán có liên quan đến tài sản nhưng không thể phục hồi bằng các biện pháp quy định tại khoản (ii), khoản (iii) thì phải kiểm kê tài sản để lập lại tài liệu kế toán bị mất hoặc bị hủy hoại.

- Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của Pháp luật doanh nghiệp. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected].

- Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo;

- Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.