Người có 01 người phụ thuộc có thể được giảm trừ hơn 307 triệu đồng/năm khi tính thuế TNCN nếu đáp ứng đủ điều kiện về chi phí y tế, giáo dục đúng không?

Người có 01 người phụ thuộc có thể được giảm trừ hơn 307 triệu đồng/năm khi tính thuế TNCN nếu đáp ứng đủ điều kiện về chi phí y tế, giáo dục đúng không?

Đầu tiên, tại khoản 2 Điều 49 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định về việc giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và các khoản giảm trừ khác như sau:

Giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và các khoản giảm trừ khác

...

2. Người nộp thuế là cá nhân cư trú được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công các khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc của người nộp thuế, bao gồm:

a) Các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước thuộc phạm vi danh mục do bảo hiểm y tế chi trả tổng không quá 23 triệu đồng/năm;

b) Các khoản chi cho giáo dục - đào tạo tại cơ sở giáo dục - đào tạo trong nước tổng không quá 24 triệu đồng/năm, cụ thể: Khoản tiền học phí giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học theo quy định của pháp luật về giáo dục - đào tạo và các kỹ năng chuyên môn khác tại cơ sở giáo dục - đào tạo.

...

Đồng thời, tại Điều 1 Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 quy định về mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân áp dụng từ ngày 01/01/2026 như sau:

- Người nộp thuế: 15,5 triệu/tháng

- Người phụ thuộc: 6,2 triệu/tháng

Theo đó, từ ngày 01/01/2026, người nộp thuế được giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân trước khi xác định thu nhập tính thuế.

Tuy nhiên, theo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, Bộ Tài chính thống nhất cho người nộp thuế có thể được giảm trừ tối đa 47 triệu đồng/năm cho các khoản chi y tế, giáo dục - đào tạo cho bản thân và người phụ thuộc nếu có đủ hóa đơn, chứng từ, bao gồm các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước thuộc phạm vi danh mục bảo hiểm y tế chi trả và chi cho giáo dục - đào tạo trong nước (không phải ai cũng được giảm trừ đủ 47 triệu đồng)

Như vậy, đối với cá nhân có 01 người phụ thuộc, mức giảm trừ gia cảnh cơ bản từ năm 2026 là 21,7 triệu đồng/tháng (15,5 triệu đồng cho bản thân và 6,2 triệu đồng cho người phụ thuộc).

Ngoài ra, nếu người nộp thuế có phát sinh các khoản chi y tế, giáo dục - đào tạo đủ điều kiện giảm trừ theo quy định và có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ thì tiếp tục được giảm trừ tối đa 47 triệu đồng/năm.

Điều này đồng nghĩa, trong trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện giảm trừ, tổng mức thu nhập chưa phải nộp thuế TNCN có thể cao hơn đáng kể so với mức giảm trừ gia cảnh thông thường.

Từ những căn cứ trên, trường hợp cá nhân có 01 người phụ thuộc và đồng thời phát sinh các khoản chi y tế, giáo dục đủ điều kiện giảm trừ theo mức tối đa quy định thì tổng mức giảm trừ khi xác định thu nhập tính thuế có thể vượt 307 triệu đồng/năm.

Lúc đó, chỉ khi thu nhập trên 28,63 triệu đồng/tháng mới bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần quy định tại Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Người có 01 người phụ thuộc có thể được giảm trừ hơn 307 triệu đồng/năm khi tính thuế TNCN nếu đáp ứng đủ điều kiện về chi phí y tế, giáo dục đúng không? (Hình từ Internet)

Một người phụ thuộc có được giảm trừ gia cảnh cho cả cha và mẹ cùng lúc không?

Căn cứ theo quy định tại Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 việc xác định giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc được thực hiện theo nguyên tắc mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế, cụ thể:

Giảm trừ gia cảnh

...

2. Căn cứ biến động của giá cả, thu nhập, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mức giảm trừ gia cảnh quy định tại khoản 1 Điều này phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

3. Việc xác định mức giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc thực hiện theo nguyên tắc mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế.

4. Người phụ thuộc là người mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, bao gồm:

a) Con chưa thành niên; con là người mất năng lực hành vi dân sự, người khuyết tật, không có khả năng lao động;

b) Các cá nhân không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định, bao gồm con thành niên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề; vợ hoặc chồng không có khả năng lao động; bố, mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động; những người khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.

Theo quy định, người phụ thuộc là người mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng và đáp ứng các điều kiện theo pháp luật. Tuy nhiên, việc giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc phải tuân thủ nguyên tắc mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế.

Như vậy, một người phụ thuộc không được đăng ký giảm trừ gia cảnh đồng thời cho cả cha và mẹ cùng giảm trừ thuế thu nhập cá nhân.

Trường hợp cả cha và mẹ đều đủ điều kiện đăng ký giảm trừ gia cảnh cho cùng một người phụ thuộc thì hai bên phải lựa chọn một người đứng tên đăng ký. Không được đồng thời kê khai cùng một người phụ thuộc để cả hai cùng được giảm trừ thuế TNCN.

Ví dụ:

Vợ chồng anh A và chị B có một người con 10 tuổi đang được cả hai trực tiếp nuôi dưỡng. Người con này đáp ứng điều kiện là người phụ thuộc theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, người con chỉ được đăng ký giảm trừ gia cảnh cho một trong hai người là anh A hoặc chị B. Không được đồng thời đăng ký cho cả hai cùng giảm trừ thuế TNCN.

Khi nào không cần nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc?

Căn cứ vào khoản 9 Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC có quy định về hồ sơ xác định người phụ thuộc như sau:

Hồ sơ xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh quy định tại khoản 6 Điều 47 của Nghị định số 253/2026/NĐ-CP

...

9. Trên cơ sở thông tin đăng ký thuế, cơ quan thuế khai thác, sử dụng dữ liệu thông tin trong Cổng Dịch vụ công Quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan nhà nước quản lý được chia sẻ, khai thác theo quy định của pháp luật để làm căn cứ xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh.

Trường hợp cơ quan thuế không thể khai thác, sử dụng được dữ liệu thông tin xác định người phụ thuộc trong Cổng Dịch vụ công Quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan nhà nước quản lý được chia sẻ, khai thác theo quy định của pháp luật thì người nộp thuế cung cấp các giấy tờ liên quan đến việc xác định người phụ thuộc quy định tại Điều này.

...

Theo quy định trên, cơ quan thuế có thể khai thác, sử dụng dữ liệu thông tin trong Cổng Dịch vụ công Quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan nhà nước quản lý được chia sẻ, khai thác theo quy định của pháp luật để làm căn cứ xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh trên cơ sở thông tin đăng ký thuế.

Tuy nhiên, trong trường hợp cơ quan thuế không thể khai thác, sử dụng được các dữ liệu trên thì người nộp thuế mới phải cung cấp các giấy tờ chứng minh người phụ thuộc theo quy định tại Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC.

Như vậy, người nộp thuế không cần nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc nếu cơ quan thuế đã khai thác được dữ liệu để làm căn cứ xác định người phụ thuộc.