Kính gửi: Thuế các tỉnh,
thành phố.
Ngày 20/8/2026, Cục Thuế
đã ban hành công văn số 6078/CT-NVT gửi Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, Thuế TP. Hà
Nội, đồng thời gửi cho Thuế các tỉnh, thành phố về việc đăng ký thuế đối với cá
nhân hoạt động đại lý bảo hiểm. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện,
Cục Thuế tiếp tục nhận được phản ánh, vướng mắc của các doanh nghiệp bảo hiểm
và cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm về tình trạng áp dụng chưa thống nhất giữa
các cơ quan thuế trong việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ và hướng dẫn thực hiện thủ tục
đăng ký thuế.
Để bảo đảm thực hiện đúng
quy định pháp luật, thống nhất các nội dung đã được Cục Thuế hướng dẫn, Cục Thuế
đề nghị Thuế các tỉnh, thành phố thực hiện các nội dung sau:
1. Về
đăng ký thuế đối với cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm
Tại công văn số
6078/CT-NVT ngày 20/8/2026, Cục Thuế đã hướng dẫn cụ thể về việc đăng ký thuế đối
với cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm, theo đó:
- Trường hợp cá nhân hoạt
động đại lý bảo hiểm theo hình thức hộ kinh doanh thì thực hiện thủ tục đăng ký
thuế cùng với thủ tục đăng ký hộ kinh doanh theo cơ chế một cửa liên thông qua
cơ quan đăng ký kinh doanh theo quy định tại Nghị định số 168/2025/NĐ-CP (được
sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 296/2026/NĐ-CP).
- Trường hợp cá nhân hoạt
động đại lý bảo hiểm mà không thành lập hộ kinh doanh thì thực hiện đăng ký thuế
trực tiếp với cơ quan thuế theo quy định tại Thông tư số 90/2026/TT-BTC.
Sau khi ban hành công văn
số 6078/CT-NVT, Cục Thuế đã nâng cấp Hệ thống thông tin quản lý thuế, ứng dụng
Etax Mobile bổ sung trường lựa chọn dành cho cá nhân có hoạt động kinh doanh
nhưng không thành lập hộ kinh doanh. Theo đó, khi đăng ký thuế bằng phương thức
điện tử qua Hệ thống thông tin quản lý thuế, ứng dụng Etax Mobile, cá nhân hoạt
động đại lý bảo hiểm tích chọn ô “Không thuộc trường hợp nêu trên và người nộp
thuế tự xác định không phải đăng ký hộ kinh doanh theo quy định” để thực hiện
thủ tục.
Mặc dù đã có hướng dẫn,
theo phản ánh của các doanh nghiệp bảo hiểm và cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm,
vẫn có tình trạng chưa thống nhất trong việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ của cá
nhân hoạt động đại lý bảo hiểm ở một số Cơ quan thuế (như Thuế Cơ sở 15 TP. Hồ
Chí Minh, Thuế Cơ sở 12 TP. Cần Thơ, Thuế Cơ sở 5 TP. Hải Phòng, Thuế Cơ sở 1 tỉnh
Ninh Bình...).
Cục Thuế đề nghị Thuế các
tỉnh, thành phố khẩn trương nắm tình hình, chấn chỉnh tình trạng nêu trên; chỉ
đạo, quán triệt đến các Phòng, Thuế Cơ sở thực hiện nghiêm túc, thống nhất nội
dung hướng dẫn tại công văn số 6078/CT-NVT. Trường hợp cơ quan thuế không kịp
thời tiếp nhận hồ sơ của người nộp thuế, giải quyết hồ sơ không đúng quy định dẫn
đến cá nhân đăng ký thuế quá thời hạn, ảnh hưởng đến việc thực hiện thủ tục
hành chính của người nộp thuế, thủ trưởng cơ quan thuế và công chức thuế có
liên quan phải chịu trách nhiệm về việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao
theo quy định.
2. Hướng
dẫn một số vướng mắc liên quan đến đăng ký thuế đối với cá nhân hoạt động đại
lý bảo hiểm
Trên cơ sở tổng hợp phản
ánh, vướng mắc của các doanh nghiệp bảo hiểm và cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm
về việc thực hiện chưa thống nhất giữa các cơ quan thuế, Cục Thuế tiếp tục hướng
dẫn cụ thể một số nội dung sau: (1) Hồ sơ đăng ký thuế lần đầu; (2) Kê khai các
chỉ tiêu trên hồ sơ đăng ký thuế lần đầu; (3) Thời hạn đăng ký thuế lần đầu;
(4) Thủ tục đăng ký thuế đối với trường hợp cá nhân đã đăng ký và đang hoạt động
dưới hình thức hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, nay có thêm hoạt động đại lý
bảo hiểm; (5) Thủ tục chấm dứt hoạt động đại lý bảo hiểm (chi tiết theo Phụ lục
kèm theo công văn này).
3. Tổ
chức thực hiện
Cục Thuế đề nghị đồng chí
Trưởng Thuế các tỉnh, thành phố nghiêm túc chỉ đạo và tổ chức thực hiện thống
nhất các nội dung hướng dẫn tại công văn này; bảo đảm việc hướng dẫn, tiếp nhận
và xử lý hồ sơ đăng ký thuế đối với cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm được thực
hiện đúng quy định của pháp luật, không yêu cầu thành phần hồ sơ, thủ tục không
có căn cứ pháp lý.
Trường hợp phát hiện tình
trạng không kịp thời tiếp nhận hồ sơ của người nộp thuế, giải quyết hồ sơ không
đúng quy định, yêu cầu người nộp thuế thực hiện thêm thủ tục không có căn cứ
pháp lý hoặc áp dụng không thống nhất các nội dung đã được Cục Thuế hướng dẫn,
Thuế các tỉnh, thành phố có trách nhiệm kịp thời chỉ đạo chấn chỉnh, khắc phục
và xem xét trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan theo quy định của pháp
luật.
Trong quá trình triển khai
thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền, Thuế các tỉnh, thành phố tổng
hợp đầy đủ nội dung vướng mắc, căn cứ pháp lý và tình huống thực tế, báo cáo Cục
Thuế (qua Ban Nghiệp vụ thuế) để được hướng dẫn thống nhất.
Cục Thuế thông báo để Thuế
các tỉnh, thành phố được biết./.
|
Nơi nhận:
- Như trên;
- Đồng chí Cục trưởng (để b/c);
- Đ/c Phó Cục trưởng Mai Sơn (để b/c);
- Các Ban/đơn vị thuộc Cục Thuế:
PC, QLNT, QLTT, CĐS, DNL, TMĐT;
- Lưu: VT, NVT.
|
TL. CỤC TRƯỞNG
KT. TRƯỞNG BAN NGHIỆP VỤ THUẾ
PHÓ TRƯỞNG BAN
Nguyễn Đức Huy
|
PHỤ LỤC
HƯỚNG
DẪN MỘT SỐ VƯỚNG MẮC VỀ ĐĂNG KÝ THUẾ ĐỐI VỚI CÁ NHÂN HOẠT ĐỘNG ĐẠI LÝ BẢO HIỂM
(Kèm theo công văn số /CT-NVT ngày /10/2026)
1. Hồ sơ đăng ký thuế lần đầu
Theo quy định tại khoản 1 Điều 125
Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số
139/2025/QH15), cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm phải là công dân Việt Nam thường
trú tại Việt Nam.
Đồng thời, tại điểm b.1 khoản 1 Điều
21 và khoản 2 Điều 36 Thông tư số 90/2026/TT-BTC quy định về hồ sơ đăng ký thuế,
việc áp dụng hình thức giao dịch điện tử trong đăng ký thuế.
Căn cứ các quy định nêu trên, hồ sơ
đăng ký thuế đối với cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm gồm Tờ khai đăng ký thuế
mẫu số 03-ĐKT ban hành kèm theo Thông tư số 90/2026/TT-BTC. Trong quá trình tiếp
nhận và xử lý hồ sơ, các cơ quan thuế cần lưu ý:
- Về tài liệu đính kèm: Hồ sơ đăng
ký thuế không yêu cầu tài liệu đính kèm; Hệ thống thông tin quản lý thuế, ứng dụng
Etax Mobile cũng đang được thiết kế phù hợp với quy định hiện hành. Do đó, đề
nghị các cơ quan thuế không được từ chối hồ sơ đăng ký thuế với lý do “Thông
tin giấy tờ đính kèm không hợp lệ/không khớp đúng với tờ khai/văn bản đề nghị của
NNT”.
- Trường hợp người nộp thuế nộp hồ
sơ đăng ký thuế theo phương thức điện tử: Trong thời gian Hệ thống thông tin quản
lý thuế, ứng dụng Etax Mobile chưa được nâng cấp đáp ứng tờ khai đăng ký thuế
theo mẫu biểu quy định tại Thông tư số 90/2026/TT-BTC, người nộp thuế thực hiện
kê khai theo mẫu biểu đang được cung cấp trên hệ thống ứng dụng. Cơ quan thuế
tiếp nhận và xử lý hồ sơ đăng ký thuế của người nộp thuế theo quy định, không
được từ chối hồ sơ với lý do không đúng mẫu biểu quy định tại Thông tư số
90/2026/TT-BTC.
Sau khi Hệ thống thông tin quản lý
thuế, ứng dụng Etax Mobile được nâng cấp đáp ứng tờ khai đăng ký thuế theo mẫu
biểu quy định tại Thông tư số 90/2026/TT-BTC, người nộp thuế thực hiện khai bổ
sung các thông tin còn thiếu theo mẫu số 08-MST ban hành kèm theo Thông tư này.
- Trường hợp người nộp thuế nộp hồ
sơ đăng ký thuế bản giấy: Áp dụng mẫu biểu tờ khai đăng ký thuế mẫu số 03-ĐKT
ban hành kèm theo Thông tư số 90/2026/TT-BTC.
2. Kê khai các chỉ tiêu trên hồ
sơ đăng ký thuế lần đầu
Người nộp thuế thực hiện kê khai
các chỉ tiêu trên mẫu tờ khai 03-ĐKT theo hướng dẫn tại mẫu biểu ban hành theo
Thông tư số 90/2026/TT-BTC. Các cơ quan thuế cần lưu ý khi hướng dẫn người nộp
thuế các chỉ tiêu sau:
- Chỉ tiêu địa chỉ trụ sở: Người nộp
thuế kê khai theo đúng thực tế hoạt động và bảo đảm phù hợp với địa chỉ ghi trong
hợp đồng đại lý bảo hiểm ký với doanh nghiệp bảo hiểm, cụ thể:
+ Trường hợp có địa điểm kinh doanh
cố định: Ghi địa chỉ trụ sở theo địa điểm kinh doanh cố định đó.
+ Trường hợp không có địa điểm kinh
doanh cố định: Ghi địa chỉ nơi cư trú của cá nhân theo quy định của pháp luật về
cư trú. Đối với trường hợp này, cơ quan thuế không được từ chối hồ sơ đăng ký
thuế với lý do kê khai địa chỉ tại căn hộ chung cư.
- Chỉ tiêu địa chỉ thường trú, địa
chỉ hiện tại của cá nhân: Người nộp thuế kê khai bảo đảm khớp đúng với thông
tin địa chỉ của cá nhân trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Hệ thống thông
tin quản lý thuế.
3. Thời hạn đăng ký thuế lần đầu
- Trường hợp cá nhân hoạt động đại
lý bảo hiểm đăng ký dưới hình thức hộ kinh doanh: Thời hạn đăng ký thuế được thực
hiện đồng thời với thủ tục đăng ký hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật về
đăng ký hộ kinh doanh.
- Trường hợp cá nhân hoạt động đại
lý bảo hiểm không thành lập hộ kinh doanh mà đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan
thuế: Thời hạn đăng ký thuế lần đầu thực hiện theo quy định tại điểm a.2 khoản
3 Điều 6 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, cụ
thể là 10 ngày làm việc kể từ ngày bắt đầu hoạt động kinh doanh.
Ngày bắt đầu hoạt động kinh doanh
do cá nhân tự xác định theo ngày hoạt động thực tế và kê khai trên mẫu tờ khai
03-ĐKT. Các thông tin, tài liệu có thể sử dụng làm căn cứ xác định gồm: hợp đồng
đại lý bảo hiểm, ngày hợp đồng có hiệu lực, thời điểm bắt đầu thực hiện hoạt động
đại lý, chứng từ chi trả hoa hồng và các tài liệu khác có liên quan.
Đối với cá nhân đã hoạt động đại lý
bảo hiểm từ trước ngày 01/7/2026 nhưng chưa thực hiện đăng ký thuế theo hình thức
cá nhân kinh doanh, cơ quan thuế căn cứ quy định pháp luật có hiệu lực tại thời
điểm phát sinh nghĩa vụ đăng ký thuế để xem xét, xử lý vi phạm (nếu có) theo
đúng quy định pháp luật.
4. Đăng ký thuế đối với trường hợp
cá nhân đã đăng ký và đang hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh, cá nhân kinh
doanh, nay có thêm hoạt động đại lý bảo hiểm
Trường hợp cá nhân đã đăng ký và
đang hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, nay phát sinh
thêm hoạt động đại lý bảo hiểm, người nộp thuế cung cấp mã số thuế đã được cấp
(chính là số định danh cá nhân của chủ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo
quy định hiện hành) cho doanh nghiệp bảo hiểm để thực hiện kê khai, khấu trừ
thuế theo quy định.
Về thủ tục đăng ký thuế, căn cứ
tình hình hoạt động thực tế, cơ quan thuế hướng dẫn người nộp thuế thực hiện
theo từng trường hợp như sau:
- Trường hợp vẫn tiếp tục hoạt động
kinh doanh tại địa chỉ trụ sở đã đăng ký và không thay đổi ngành nghề kinh
doanh chính: Cá nhân thực hiện thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế theo mẫu
số 08-MST, trong đó bổ sung thêm ngành nghề “Hoạt động của đại lý và môi giới bảo
hiểm”.
Lưu ý: Hiện nay, Hệ thống thông tin
quản lý thuế, ứng dụng Etax Mobile chưa đáp ứng theo mẫu biểu ban hành theo
Thông tư số 90/2026/TT-BTC nên người nộp thuế chỉ kê khai được một ngành nghề
kinh doanh chính. Vì vậy, cơ quan thuế hướng dẫn người nộp thuế có thể thực hiện
nộp hồ sơ bằng bản giấy trong thời gian ứng dụng chưa nâng cấp, hoặc nộp hồ sơ
theo phương thức điện tử sau khi Cục Thuế thông báo nâng cấp ứng dụng.
- Trường hợp vẫn tiếp tục hoạt động
kinh doanh tại địa chỉ trụ sở đã đăng ký và thay đổi ngành nghề chính sang “Hoạt
động của đại lý và môi giới bảo hiểm”: Cá nhân thực hiện thủ tục thay đổi thông
tin đăng ký thuế theo mẫu số 08-MST, trong đó thay đổi ngành nghề chính sang
“Hoạt động của đại lý và môi giới bảo hiểm”.
Lưu ý: Hiện nay, ứng dụng Etax
Mobile chưa hỗ trợ thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế theo mẫu số 08-MST.
Vì vậy, cơ quan thuế hướng dẫn người nộp thuế thực hiện nộp hồ sơ điện tử trên
Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính
(https://dichvucong.gdt.gov.vn) để thay đổi ngành nghề kinh doanh chính.
- Trường hợp cá nhân thực hiện hoạt
động đại lý bảo hiểm tại địa điểm khác với địa chỉ trụ sở đã đăng ký: Cá nhân
thực hiện thủ tục đăng ký địa điểm kinh doanh theo mẫu 01/TB-ĐĐKD ban hành kèm
theo Thông tư số 18/2026/TT-BTC qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành
chính hoặc ứng dụng Etax Mobile.
Để bảo đảm thực hiện thống nhất, Cục
Thuế yêu cầu Thuế các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Thuế Cơ sở căn cứ tình hình
thực tế của người nộp thuế để hướng dẫn, tiếp nhận và xử lý hồ sơ theo từng trường
hợp nêu trên; không yêu cầu người nộp thuế thay đổi ngành nghề kinh doanh
chính, đăng ký địa điểm kinh doanh mới hoặc chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh,
cá nhân kinh doanh khi không thuộc trường hợp phải thực hiện các thủ tục này
theo quy định.
5. Thủ tục chấm dứt hoạt động đại
lý bảo hiểm
Trường hợp cá nhân chấm dứt hoạt động
đại lý bảo hiểm, căn cứ vào hình thức đã đăng ký, cá nhân thực hiện thủ tục chấm
dứt hiệu lực mã số thuế hoặc chấm dứt hoạt động địa điểm kinh tương ứng như
sau:
- Trường hợp cá nhân chỉ có hoạt động
đại lý bảo hiểm và đã đăng ký theo hình thức hộ kinh doanh: Thủ tục chấm dứt hiệu
lực mã số thuế với cơ quan thuế thực hiện theo quy định tại khoản 4 Điều 27 và
khoản 1 Điều 29 Thông tư số 90/2026/TT-BTC. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế
theo quy định, cá nhân thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh tại
cơ quan đăng ký kinh doanh.
- Trường hợp cá nhân chỉ có hoạt động
đại lý bảo hiểm và đã đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế theo hình thức cá
nhân kinh doanh: Thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế với cơ quan thuế thực hiện
theo quy định tại khoản 5 Điều 27 và khoản 1 Điều 29 Thông tư số
90/2026/TT-BTC.
- Trường hợp cá nhân chỉ chấm dứt
hoạt động đại lý bảo hiểm (đã đăng ký là ngành nghề chính) nhưng vẫn tiếp tục
hoạt động kinh doanh khác theo hình thức hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh: Hộ
kinh doanh thực hiện thay đổi thông tin ngành nghề kinh doanh với cơ quan đăng
ký kinh doanh theo quy định tại Nghị định số 168/2025/NĐ-CP; Cá nhân kinh doanh
thực hiện thay đổi thông tin ngành nghề kinh doanh với cơ quan thuế quản lý trực
tiếp theo quy định tại khoản 1 Điều 23 Thông tư số 90/2026/TT-BTC và hướng dẫn
tại điểm 4 Phụ lục này.
- Trường hợp cá nhân đã đăng ký địa
điểm kinh doanh để thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm: Cá nhân thực hiện thông
báo chấm dứt hoạt động địa điểm kinh doanh với cơ quan thuế quản lý trực tiếp
theo mẫu số 01/TB-ĐĐKD ban hành kèm theo Thông tư số 18/2026/TT-BTC./.