Kính gửi: Sở
TTTT các tỉnh, thành phố trực thuộc TW
Liên quan đến việc quản lý phát triển các trạm thu
phát sóng thông tin di động (BTS) ở Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông đã điểm
lại một số cơ sở khoa học, thực tế quản lý của Bộ thời gian qua và định hướng
quản lý thời gian tới (tài liệu gửi kèm theo).
Bộ Thông tin và Truyền thông đề nghị Quý đơn vị
nghiên cứu, có các hình thức cung cấp cho người dân hợp lý khi cần thiết dưới dạng
tờ rơi, tài liệu...
Trân trọng./.
|
Nơi nhận:
- Như trên;
- Bộ trưởng (để b/c);
- TTr. Nguyễn Minh Hồng (để b/c);
- Cục VT (để ph/h);
- Lưu: VT, KHCN.
|
TL. BỘ TRƯỞNG
VỤ TRƯỞNG VỤ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
Lê Xuân Công
|
TÀI LIỆU
VỀ
VIỆC QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CÁC TRẠM THU PHÁT THÔNG TIN DI ĐỘNG (BTS) Ở VIỆT NAM
(kèm theo công văn số 212/BTTTT-KHCN ngày 20 tháng 01 năm 2017 của Bộ Thông
tin và Truyền thông)
Theo thống kê của Liên minh Viễn thông quốc tế
(ITU), tính đến hết năm 2015, số lượng thuê bao điện thoại di động trên toàn thế
giới đã đạt khoảng 7,2 tỷ. Với số lượng thuê bao lớn như vậy nên các nước, đặc
biệt là tại các thành phố lớn phải tìm mọi cách tăng cường xây dựng các trạm
thu phát sóng (BTS) với mật độ cao để đảm bảo vùng phủ sóng và chất lượng dịch
vụ. Những năm qua, ở một số nước trên thế giới đã có những phản ứng đối với các
trạm thu phát thông tin di động do lo ngại ảnh hưởng đến sức khỏe. Và chính
sách của các nước này là tập trung xây dựng các tiêu chuẩn an toàn, hướng dẫn
an toàn và tuyên truyền, vận động người dân để triển khai; trong khi đó các nhà
khai thác mạng cũng sử dụng những giải pháp về vận động, tuyên truyền, sử dụng
công nghệ phủ sóng phù hợp kết hợp với che chắn các trạm BTS...
Tại Việt Nam, trong thời gian từ năm 2006 đến nay, việc
xây dựng và phát triển các trạm thu phát (BTS) cũng gặp một số khó khăn. Báo
cáo này điểm lại một số cơ sở khoa học, thực tế quản lý của Bộ Thông tin và
Truyền thông thời gian qua và định hướng quản lý thời gian tới.
1. Về các cơ sở khoa học
1.1. Trên thế giới
Trên thế giới, mối quan hệ giữa sóng điện từ của
các trạm thu phát thông tin di động và sức khỏe con người nói đã được nghiên cứu
từ lâu và cũng đã thu được những kết quả nhất định. Qua tổng hợp các kết quả
nghiên cứu và đánh giá cũng như các khuyến nghị liên quan đến ảnh hưởng của các
trạm thu phát điện thoại di động đến sức khỏe con người trong báo cáo của các tổ
chức độc lập (không bao gồm nghiên cứu của hiệp hội các nhà khai thác điện thoại
di động, các nhà sản xuất điện thoại di động - thực tế có rất nhiều - để đảm bảo
tính khách quan và chính xác),Tổ chức Y tế thế giới (WHO) kết luận là chưa có bằng
chứng cho thấy trường điện từ của các trạm thu phát thông tin di động có thể
gây ảnh hưởng có hại cho con người.
Tháng 6/2000, WHO sau khi nghiên cứu, đã tổng hợp
và khẳng định “Qua các nghiên cứu cho đến thời điểm này, chưa có bằng chứng
nào cho thấy trường RF từ các trạm thu phát thông tin di động có thể gây ảnh hưởng
có hại cho con người” (trích tài liệu Electromagnetic fields and
public health: mobile telephones and their base stations - WHO Fact sheet N°193).
Tháng 6/2006, trong tài liệu về công nghệ không dây
và trạm gốc (Electromagnetic fields and public health - Base stations and
wireless technologies - WHO Fact sheet N°304), WHO cũng khẳng định “Trên
cơ sở xem xét các mức ảnh hưởng rất thấp và các kết quả nghiên cứu thu thập được
cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy các tín hiệu RF yếu từ
các trạm thu phát thông tin di động và mạng vô tuyến gây ảnh hưởng có hại cho sức
khỏe con người".
Tháng 10/2014, trong tài liệu về điện thoại di động
và trạm gốc (Electromagnetic fields and public health: mobile telephones and
their base stations - WHO Fact sheet N°193 - Renewed Oct 2014), WHO thông
báo chưa có kết luận bổ sung và vẫn đang tiếp tục nghiên cứu về vấn đề này. Bên
cạnh việc tiếp tục nghiên cứu, WHO cũng tập trung xây dựng các tài liệu hướng dẫn
và khuyến khích việc đối thoại giữa các nhà khoa học, cơ quan quản lý, nhà khai
thác và cộng đồng để tăng cường sự hiểu biết về vấn đề này.
1.2. Ở Việt Nam
Tại Việt Nam, chưa có nghiên cứu nào đề cập chi tiết
về vấn đề ảnh hưởng của các trạm thu phát thông tin di động đến sức khỏe con
người. Tuy nhiên, xác định đây là vấn đề chung của toàn thế giới, Bộ Thông tin
và Truyền thông thống nhất quan điểm tuân theo các kết luận của WHO.
2. Về vấn đề tiêu chuẩn hóa
Mặc dù chưa có đủ căn cứ để khẳng định sóng điện từ
của các trạm thu phát sóng thông tin di động day ảnh hưởng có hại cho sức khỏe
con người, nhưng WHO vẫn khuyến nghị các quốc gia xây dựng tiêu chuẩn và hướng
dẫn để đảm bảo an toàn. Và tài liệu được WHO khuyến nghị áp dụng là Khuyến nghị
của Tổ chức phòng chống bức xạ phi ion hóa (ICNIRP) (Guidelines for limiting
exposure to time-varying electric, magnetic and electromagnetic fields up to
300 GHz). Qua khảo sát, nhiều nước trên thế giới đã xây dựng tiêu chuẩn dựa
trên Khuyến nghị này như Mỹ, Nhật Bản, úc, Anh, Singapore, Malaysia, Trung Quốc,
Hàn Quốc... Ở Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng và ban hành Tiêu chuẩn
Việt Nam TCVN 3718-1:2005 “Quản lý an toàn trong trường bức xạ tần số radio
- Phần 1: Mức phơi nhiễm lớn nhất trong dải tần từ 3 KHz đến 300GHz’’ trên
cơ sở khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới và Tổ chức phòng chống bức xạ phi
ion hóa.
Năm 2006, Bộ Thông tin và Truyền thông đã quyết định
bắt buộc áp dụng TCVN 3718-1:2005 đối với các trạm BTS. Cụ thể là, giá trị mật
độ dòng năng lượng (S) giới hạn đối với đối tượng trạm BTS là 2 W/m2
(giới hạn là khá an toàn khi so với khuyến nghị của một số nước trên thế giới
như Mỹ, Nhật). Bộ Thông tin và Truyền thông cũng đã ban hành Quy chuẩn kỹ thuật
quốc gia QCVN 08:2010/BTTTT “Trạm gốc điện thoại di động mặt đất công cộng -
Phương pháp đo mức phơi nhiễm trường điện từ’’ trong đó xác định rõ giới hạn
an toàn (theo TCVN 3718-1:2005) và phương pháp đo mức phơi nhiễm trường điện từ
của các trạm BTS. Đây là cơ sở để phục vụ việc kiểm định kỹ thuật các công
trình trạm thu phát sóng thông tin di động nhằm đảm bảo an toàn về bức xạ điện
từ.
3. Các hoạt động quản lý của Bộ
Thông tin và Truyền thông
Trên góc độ quản lý chuyên ngành về viễn thông, Bộ
Thông tin và Truyền thông (Bộ Bưu chính, Viễn thông trước đây) đã tổ chức
nghiên cứu, triển khai các hoạt động quản lý an toàn đối với các trạm BTS từ
năm 2006. Xác định rằng việc xây dựng và phát triển mạng lưới viễn thông nói
chung và các trạm BTS nói riêng nhằm đảm bảo cung cấp dịch vụ tốt nhất đến người
dân là trách nhiệm của ngành thông tin và truyền thông; đồng thời cũng đảm bảo
an toàn cho người vận hành và người dân sống gần các trạm thu phát sóng và đảm
bảo mỹ quan đô thị; trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế, Bộ Thông tin và
Truyền thông đã thực hiện quản lý chặt chẽ, nghiêm túc về an toàn bức xạ điện từ
cụ thể như sau:
3.1. Về công tác quản lý chuyên ngành
Các thiết bị của trạm BTS (thiết bị thu, phát) trước
khi đưa vào sử dụng, lắp đặt đều phải đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn/quy chuẩn
kỹ thuật tương ứng. Đồng thời, tất cả các trạm thu phát thông tin di động (mà
trong bán kính 100m tính từ anten bất kỳ của các trạm BTS lắp đặt tại vị trí đó
có công trình xây dựng trong đó có người sinh sống, làm việc) phải đáp ứng các
yêu cầu được quy định trong QCVN 08:2010/BTTTT thì mới được phép đưa trạm BTS
vào hoạt động (theo các yêu cầu và thủ tục quy định tại các Thông tư
16/2011/TT-BTTTT, 17/2011/TT- BTTTT và 18/2011/TT-BTTTT ngày 30/6/2011 của Bộ
Thông tin và Truyền thông); và như vậy là bảo đảm an toàn về bức xạ điện từ.
Tính từ khi triển khai các văn bản này đến hết năm 2015, Bộ Thông tin và Truyền
thông đã thực hiện kiểm định và cấp giấy chứng nhận cho trên 60.000 trạm trên cả
nước. Thực tế đo kiểm cho thấy, ở khoảng cách 30m trở lên tính từ trạm thu phát
sóng tiêu chuẩn, bức xạ điện từ trường đều ở mức cho phép theo quy định tại
TCVN 3718-1:2005.
3.2. Về mặt quy hoạch và xây dựng các trạm BTS,
Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành Thông tư số 14/2013/TT-BTTTT ngày
21/6/2013 hướng dẫn việc lập, phê duyệt và tổ chức thực hiện quy hoạch hạ tầng
viễn thông thụ động tại địa phương; khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng chung
cơ sở hạ tầng để tiết kiệm chi phí và đảm bảo mỹ quan đô thị. Bộ Thông tin và
Truyền thông cũng đã phối hợp với Bộ Xây dựng xây dựng Thông tư liên tịch số
15/2016/TTLT-BTTTT-BXD giữa Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ Xây dựng hướng dẫn
quản lý việc xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động trong đó
có các trạm thu phát thông tin di động. Đây là một hành lang pháp lý thuận lợi
cho việc xây dựng các các công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động trong
đó có trạm thu phát sóng ở các địa phương, đồng thời cũng đảm bảo chất lượng,
an toàn cho người dân và các công trình lân cận, đảm bảo cảnh quan, môi trường
và mỹ quan đô thị.
3.3. Các hoạt động khác
Bộ Thông tin và Truyền thông đã yêu cầu các Sở
Thông tin và Truyền thông làm đầu mối, phối hợp các doanh nghiệp cung cấp dịch
vụ thông tin di động để cùng giải quyết các vấn đề khi xây dựng các trạm thu
phát thông tin di động trong các khu dân cư.
Bộ Thông tin và Truyền thông đã yêu cầu các doanh
nghiệp nghiên cứu, lựa chọn địa điểm xây dựng phù hợp; lựa chọn công nghệ phủ
sóng phù hợp; sử dụng các công nghệ che chắn; có các biện pháp tuyên truyền, vận
động người dân ủng hộ phát triển hạ tầng để tăng cường chất lượng dịch vụ...
Bộ Thông tin và Truyền thông cũng đã trực tiếp giải
quyết một số trường hợp kiến nghị liên quan đến lo ngại ảnh hưởng sức khỏe bởi
các trạm thu phát sóng thông tin di động; cung cấp thông tin, giải trình các kiến
nghị của người dân ở các địa phương; trả lời/cung cấp thông tin theo ý kiến/yêu
cầu của một số đại biểu Quốc hội liên quan đến lo ngại ảnh hưởng sóng điện từ từ
các trạm BTS...
4. Kết luận
Với các cơ sở khoa học từ Tổ chức Y tế thế giới,
tiêu chuẩn quốc tế/tiêu chuẩn Việt Nam và biện pháp quản lý chuyên ngành như
trên, có thể khẳng định rằng các trạm thu phát thông tin di động (BTS) đảm bảo
an toàn bức xạ điện từ trường theo quy định.
Trong thời gian tới, Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ
tiếp tục rà soát, cập nhật thông tin liên quan đến các cơ sở khoa học từ Tổ chức
Y tế thế giới (WHO).
Bộ Thông tin và Truyền thông yêu cầu các Sở Thông tin
và Truyền thông, các doanh nghiệp tiếp tục thực hiện nghiêm túc các quy định,
hướng dẫn của Bộ trong việc phát triển hạ tầng viễn thông nói chung, các trạm
thu phát sóng thông tin di động nói riêng để nâng cao chất lượng dịch vụ viễn
thông cũng như đảm bảo an toàn cho người dân, đảm bảo mỹ quan đô thị.