|
BỘ VĂN HÓA, THỂ
THAO VÀ DU LỊCH
-------
|
CỘNG HÒA XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------
|
|
Số: 3510/QĐ-BVHTTDL
|
Hà Nội, ngày 02
tháng 10 năm 2025
|
QUYẾT ĐỊNH
PHÊ DUYỆT DỰ ÁN XÂY DỰNG MÔ HÌNH DI SẢN KẾT NỐI GẮN VỚI CÁC HÀNH
TRÌNH DU LỊCH ĐỂ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ CÓ DI SẢN TƯƠNG ĐỒNG
BỘ TRƯỞNG BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
Căn cứ Nghị định số 43/2025/NĐ-CP ngày 28 tháng 02 năm 2025 của
Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Văn
hóa, Thể thao và Du lịch;
Căn cứ Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14 tháng 10 năm 2021 của Thủ tướng
Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội
vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I: từ
năm 2021 đến năm 2025;
Căn cứ Quyết định số 18/QĐ-BVHTTDL ngày 06 tháng 01 năm 2022 của Bộ
trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc Ban hành Kế hoạch của Bộ Văn
hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển
kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030,
giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025;
Căn cứ Quyết định số 1280/QĐ-BVHTTDL
ngày 07 tháng 5 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc
giao dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2025 thực hiện Chương
trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu
số và miền núi của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch;
Căn cứ Hướng dẫn số 4056/HD-BVHTTDL
ngày 12 tháng 8 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về Thực
hiện Dự án “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân
tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia
phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn
2021-2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025;
Căn cứ Quyết định số 3314/QĐ-BVHTTDL
ngày 16 tháng 9 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc
phê duyệt điều chỉnh nhiệm vụ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển
kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2024 kéo dài
sang năm 2025 và năm 2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch;
Căn cứ Công văn về việc phối
hợp tổ chức xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch để
phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng của các tỉnh
Khánh Hòa và Lâm Đồng;
Theo đề nghị của Cục trưởng
Cục Di sản văn hóa.
QUYẾT ĐỊNH:
Điều 1. Phê
duyệt Dự án Xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch để
phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng:
1. Dự án Xây dựng mô hình kết nối
di sản văn hóa phi vật thể “Nghề thủ công truyền thống của người Chăm” trong
hành trình du lịch di sản Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa).
2. Dự án Xây dựng mô hình kết nối
di sản văn hóa phi vật thể “Nghề làm gốm của người Chăm” trong hành trình du lịch
di sản Bình Đức - Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng).
Điều 2. Giao
Cục Di sản văn hóa chủ trì, tổ chức, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch
các tỉnh: Khánh Hòa, Lâm Đồng và các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan triển
khai, thực hiện Dự án “Xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình
du lịch để phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng” năm
2025 (có Thuyết minh Dự án kèm theo).
Điều 3. Kinh
phí xây dựng và tổ chức thực hiện Dự án từ ngân sách Trung ương của Bộ Văn hóa,
Thể thao và Du lịch cấp cho Cục Di sản văn hóa năm 2025 thực hiện Chương trình
mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và
miền núi giai đoạn 2021 - 2025.
Điều 4. Quyết
định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.
Điều 5. Chánh
Văn phòng Bộ, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Tài chính, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa,
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh: Khánh Hòa và Lâm Đồng, Thủ
trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết
định này./.
|
Nơi nhận:
- Như Điều 5;
- Bộ trưởng (để báo cáo);
- Các Thứ trưởng (để báo cáo);
- UBND các tỉnh: Khánh Hòa và Lâm Đồng (để biết);
- Sở VHTTDL các tỉnh: Khánh Hòa và Lâm Đồng (để phối hợp);
- UBND và P.VHXH các xã: Ninh Phước (tỉnh Khánh Hòa) và Bắc Bình (tỉnh Lâm Đồng)
(để phối hợp);
- Lưu: VT, DSVH, HTP.20.
|
KT. BỘ TRƯỞNG
THỨ TRƯỞNG
Hoàng Đạo Cương
|
THUYẾT MINH
DỰ ÁN XÂY DỰNG MÔ HÌNH DI SẢN KẾT NỐI GẮN VỚI CÁC HÀNH TRÌNH
DU LỊCH ĐỂ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ CÓ DI SẢN TƯƠNG ĐỒNG
(Kèm theo Quyết định số 3510/QĐ-BVHTTDL ngày 02 tháng 10 năm 2025 của Bộ trưởng
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)
I. SỰ CẦN
THIẾT VÀ CĂN CỨ XÂY DỰNG DỰ ÁN
1. Sự cần
thiết
Thực hiện Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14 tháng 10 năm 2021 của Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế -
xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai
đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025;
Thực hiện Kế hoạch của Bộ Văn
hóa, Thể thao và Du lịch về việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát
triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn
2021-2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025;
Trên cơ sở việc sử dụng các di
sản văn hoá phi vật thể có tính chất tương đồng của các dân tộc thiểu số, là
các di sản có khả năng bảo vệ và phát huy bền vững trong cộng đồng, tạo thành
các điểm đến trong hành trình du lịch di sản, ở quy mô vùng, miền hoặc quy mô
liên tỉnh, liên vùng, việc xây dựng mô hình kết nối các di sản tương đồng để tạo
hành trình du lịch hướng tới phát triển các dân tộc thiểu số là cần thiết trong
bối cảnh:
- Khu vực miền núi và vùng sâu
vùng xa, nơi người dân tộc thiểu số cư trú, vẫn còn trong tình trạng kém phát
triển mặc dù kinh tế của Việt Nam vẫn trên đà tăng trưởng. Do đó mà cần phải
phát triển làng bản theo cách tự lực để giảm thiểu sự phụ thuộc vào các dự án hỗ
trợ cộng đồng;
- Cộng đồng muốn đẩy mạnh việc
tạo thu nhập của đồng bào dân tộc sử dụng sản phẩm thủ công truyền thống của họ,
nên mô hình này không chỉ mang lại sự tăng trưởng về kinh tế cho địa phương mà
còn thay đổi trong việc nâng cao niềm tự hào về giá trị bản sắc tộc người và sự
tự tin khi kết nối với các cộng đồng có di sản tương đồng.
Dự án này sẽ trở thành một động
lực cho các công chức, viên chức, cán bộ quản lý văn hoá và cộng đồng cư dân địa
phương phát triển du lịch tự lực (du lịch dựa vào cộng đồng) thông qua sử dụng
các tài nguyên địa phương là các di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc cùng với
truyền thống và bản sắc văn hóa giàu có.
Các khu vực miền núi, vùng sâu
vùng xa cần được chú ý nhiều hơn như những địa điểm du lịch mới, cùng với các
sáng tạo văn hóa địa phương, dự án này được coi là một biện pháp phát triển bền
vững bằng cách đảm bảo cả việc bảo tồn tài nguyên văn hóa địa phương, di sản
văn hóa phi vật thể của cộng đồng và cải thiện sinh kế của cộng đồng từ thúc đẩy
phát triển du lịch.
Từ thực tiễn quản lý, bảo vệ và
phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, có thể thấy di sản văn hóa phi vật
thể của các cộng đồng dân tộc thiểu số của Việt Nam mặc dù nhận được sự quan
tâm để bảo vệ, thông qua việc kiểm kê, xây dựng hồ sơ để đưa vào Danh mục di sản
văn hóa phi vật thể quốc gia, song chưa thực sự phát huy để có thể trở thành tiềm
lực văn hóa phục vụ cho chính cộng đồng.
Nghề thủ công truyền thống của
người Chăm tại các làng gốm: Bàu Trúc (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa), Bình Đức
và Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng) và làng dệt Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước,
tỉnh Khánh Hòa) là một trong những loại hình di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu,
mang giá trị lịch sử - nghệ thuật đặc sắc, đồng thời phản ánh sâu sắc mối quan
hệ giữa con người với môi trường tự nhiên - xã hội bản địa. Kỹ thuật chế tác thủ
công, hoa văn trang trí độc đáo và phương pháp nung truyền thống ngoài trời đã
được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ, tạo nên bản sắc riêng biệt so với các
làng nghề khác trong khu vực.
Tuy nhiên, nghề gốm và nghề dệt
của người Chăm đang đứng trước những thách thức lớn: lực lượng nghệ nhân và thế
hệ kế cận ngày càng giảm, số lượng người theo học nghề và thực hành nghề ít; sản
phẩm thủ công truyền thống khó cạnh tranh với hàng hóa công nghiệp; vùng nguyên
liệu bị thu hẹp; không gian sản xuất và thực hành nghề bị hạn chế. Cộng đồng chủ
thể - vốn là nhóm yếu thế - không có nhiều cơ hội tham gia các sự kiện giao
lưu, quảng bá sản phẩm ra ngoài địa phương; khách du lịch cũng khó tiếp cận và
trải nghiệm trọn vẹn các giá trị của di sản. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết
phải có giải pháp kết nối, quảng bá và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng. Trên
cơ sở đó, Cục Di sản văn hóa nghiên cứu và lựa chọn các dự án sau để hỗ trợ cộng
đồng bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa:
1) Xây dựng mô hình kết nối di
sản văn hóa phi vật thể “Nghề thủ công truyền thống của người Chăm” trong hành
trình du lịch di sản Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa).
2) Xây dựng mô hình kết nối di
sản văn hóa phi vật thể “Nghề làm gốm của người Chăm” trong hành trình du lịch
di sản Bình Đức - Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng).
Các Dự án nói trên được xây dựng
theo hướng liên kết các điểm di sản - du lịch tại các làng gốm Bàu Trúc - làng
dệt Mỹ Nghiệp và các làng gốm Bình Đức - Bình Tiến thành những hành trình trải
nghiệm liên vùng. Hành trình này không chỉ cho phép du khách tham quan, tìm hiểu
và trực tiếp tham gia các công đoạn thực hành di sản mà còn mở rộng sang trải
nghiệm không gian văn hóa - lịch sử của người Chăm, khám phá cảnh quan thiên
nhiên, ẩm thực và các loại hình nghệ thuật truyền thống của vùng duyên hải -
cao nguyên.
Thông qua mô hình, các cộng đồng
chủ thể sẽ có cơ hội giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, kỹ năng và bí quyết nghề;
đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, nâng cao năng lực truyền dạy và
quảng bá di sản ra ngoài phạm vi địa phương. Sự liên kết này góp phần hình
thành mạng lưới kết nối di sản - du lịch xuyên tỉnh, thúc đẩy phát triển kinh tế
- văn hóa vùng, đồng thời bảo vệ và phát huy giá trị nghề làm gốm truyền thống
của người Chăm một cách bền vững.
2. Căn cứ
xây dựng Dự án
- Công
ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO;
- Luật
Di sản văn hóa năm 2024;
- Nghị định số 43/2025/NĐ-CP ngày 28 tháng 02 năm 2025 của
Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Văn
hóa, Thể thao và Du lịch;
- Thông tư số 53/2022/TT-BTC ngày 12 tháng 8 năm 2022 của Bộ
trưởng Bộ Tài chính quy định quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp từ nguồn
ngân sách trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông
thôn mới giai đoạn 2021-2025;
- Quyết định số 18/QĐ-BVHTTDL ngày 06 tháng 01 năm 2022 của Bộ
trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc Ban hành Kế hoạch của Bộ Văn
hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển
kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030,
giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025;
- Quyết định số 1280/QĐ-BVHTTDL
ngày 07 tháng 5 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc
giao dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2025 thực hiện Chương
trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu
số và miền núi của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch;
- Hướng dẫn số 4056/HD-BVHTTDL
ngày 12 tháng 8 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về Thực
hiện Dự án “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân
tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia
phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn
2021-2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025.
- Quyết định số 3314/QĐ-BVHTTDL
ngày 16 tháng 9 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc
phê duyệt điều chỉnh nhiệm vụ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển
kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2024 kéo dài
sang năm 2025 và năm 2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch;
- Công văn về việc phối hợp tổ
chức xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch để phát triển
cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng của các tỉnh Khánh Hòa và
Lâm Đồng.
II. MỤC
ĐÍCH, YÊU CẦU
1. Mục đích
- Thực hiện nghiêm túc và có hiệu
quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về
bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa của các dân tộc thiểu số, gắn
với phát triển du lịch bền vững tại địa phương, đặc biệt là các khu vực có di sản
văn hóa phi vật thể thuộc loại hình nghề thủ công truyền thống độc đáo của người
Chăm.
- Phát huy tối đa hiệu quả nguồn
lực đầu tư từ Nhà nước, xã hội và cộng đồng, kết hợp hài hòa các nguồn lực nội
sinh nhằm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa của các cộng đồng dân tộc
thiểu số có di sản tương đồng, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần
cho người dân địa phương.
- Nâng cao nhận thức, ý thức
trân trọng và tự hào về di sản văn hóa trong cộng đồng, về công tác bảo vệ và
phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc thiểu số, đồng thời quảng bá rộng rãi
hình ảnh nghề thủ công truyền thống của người Chăm đến du khách trong và ngoài
nước, biến di sản thành một sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc.
2. Yêu cầu
- Tổ chức xây dựng mô hình di sản
kết nối gắn với các hành trình du lịch theo hướng phát triển đồng đều, cân bằng
lợi ích giữa các cộng đồng dân tộc thiểu số, đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả,
phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, phong tục, tập quán và môi trường sinh
thái của địa phương có di sản tương đồng.
- Tăng cường năng lực quản lý,
vận hành và khai thác mô hình cho chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và
cộng đồng dân cư, nhằm sử dụng hiệu quả mô hình kết nối di sản tương đồng phục
vụ mục tiêu bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch.
- Thiết lập mối liên kết bền chặt,
thường xuyên giữa các cộng đồng dân tộc thiểu số có di sản văn hóa phi vật thể
tương đồng, tạo điều kiện để các cộng đồng trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật
và cùng nhau quảng bá di sản ra thị trường du lịch.
- Xây dựng kế hoạch triển khai
rõ ràng, đảm bảo đúng tiến độ, tiết kiệm chi phí, đạt hiệu quả thực chất, vừa
mang lại lợi ích trực tiếp cho cộng đồng, vừa góp phần bảo tồn bền vững di sản
của cộng đồng trong dài hạn.
III. ĐỐI TƯỢNG
HƯỞNG LỢI
- Thành viên các cộng đồng - đặc
biệt là các cộng đồng yếu thế - đang sinh sống tại các địa phương nắm giữ hoặc
có mối liên kết chặt chẽ về lịch sử và văn hóa với các di sản văn hóa.
- Những người thực hành sáng tạo
tương tác với di sản: nghệ nhân, người thực hành, học viên, các nhà quản lý,
nhà nghiên cứu, lưu trữ viên, nghệ sĩ, học sinh, sinh viên và các cá nhân có hoạt
động liên quan trực tiếp đến nghề làm gốm truyền thống.
- Các tổ chức hoạt động trong
lĩnh vực di sản văn hóa, đặc biệt là các doanh nghiệp và hiệp hội du lịch văn
hóa, các cơ sở giáo dục - đào tạo, các viện nghiên cứu và tổ chức phi chính phủ
trong và ngoài nước.
- Các nhà hoạt động chính sách,
cơ quan quản lý nhà nước ở cấp trung ương và địa phương, những người có vai trò
định hướng và điều phối hoạt động bảo tồn và phát triển du lịch di sản văn hóa.
IV. NỘI DUNG
TRIỂN KHAI DỰ ÁN
1. Xây dựng
mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề thủ công truyền thống của người
Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, tỉnh
Khánh Hòa)
1.1. Đơn vị chủ trì: Cục Di sản
văn hóa;
1.2. Đơn vị phối hợp: Vụ Kế hoạch,
Tài chính, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, Ủy ban nhân dân xã
Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa;
1.3. Thời gian: Quý IV năm
2025;
1.4. Địa điểm triển khai: Xã
Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa.
1.5. Thành phần tham gia: Báo
cáo viên, 04 nghệ nhân, 46 người thực hành thuộc cộng đồng chủ thể di sản văn
hóa phi vật thể “Nghề thủ công truyền thống của người Chăm” tại 02 làng: làng gốm
Bàu Trúc và làng dệt Mỹ Nghiệp, xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa (02 nghệ nhân và
23 người thực hành/làng); lãnh đạo xã, cán bộ phòng Văn hóa - Xã hội của xã có
liên quan.
1.6. Nội dung triển khai:
a. Nghiên cứu, khảo sát tại địa
bàn Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa):
- Tổ chức khảo sát, nghiên cứu,
thu thập thông tin, tìm hiểu về nhu cầu của cộng đồng để có hướng triển khai dự
án; điều kiện tổ chức tập huấn và truyền dạy, nguồn lực hiện có tại địa phương
như: địa điểm tổ chức, trang thiết bị, sự hỗ trợ của chính quyền.
- Phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể
thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân và Phòng Văn hóa - Xã hội xã Ninh Phước để nắm
bắt thông tin chung về cộng đồng thực hành di sản, nhu cầu và mức độ sẵn sàng,
sự tham gia của cộng đồng, những khó khăn trong việc tham gia vào Dự án.
- Xây dựng các báo cáo về kết
quả nghiên cứu, khảo sát về thực trạng bảo vệ và phát huy giá trị Nghề thủ công
truyền thống của người Chăm tại địa bàn Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, tỉnh
Khánh Hòa).
- Xây dựng 03 chuyên đề nhằm định
hướng, đề xuất giải pháp bảo vệ và phát huy giá trị Nghề gốm của người Chăm ở
Bàu Trúc - Nghề dệt của người Chăm ở Mỹ Nghiệp:
+ Chuyên đề 1: Lịch sử nghề gốm
Bàu Trúc và nghề dệt Mỹ Nghiệp trong dòng chảy văn hóa Chăm khu vực Nam Trung Bộ;
+ Chuyên đề 2: Thực trạng thực
hành nghề gốm Bàu Trúc và nghề dệt Mỹ Nghiệp hiện nay;
+ Chuyên đề 3: Xây dựng mô hình
bảo tồn, phát huy nghề gốm Bàu Trúc và nghề dệt Mỹ Nghiệp gắn với phát triển du
lịch.
- Xây dựng thuyết minh Dự án
“Xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề thủ công truyền thống
của người Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp (xã Ninh
Phước, tỉnh Khánh Hòa)”.
- Xây dựng kịch bản trình diễn,
thực hành di sản văn hóa phi vật thể “Nghề thủ công truyền thống của người
Chăm”.
b. Tổ chức tập huấn xây dựng mô
hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề thủ công truyền thống của người
Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, tỉnh
Khánh Hòa):
- Hỗ trợ tiền ăn, uống cho các
nghệ nhân, người thực hành và học viên tham gia lớp tập huấn trong thời gian 02
ngày.
- Hướng dẫn cộng đồng các
phương pháp tự kể các câu chuyện về di sản đang thực hành thông qua hình ảnh, tạo
bộ tư liệu sống động phục vụ bảo tồn và quảng bá di sản.
- Hướng dẫn cộng đồng tự tổ chức
lớp học truyền nghề, nghệ nhân trực tiếp giảng dạy, kết hợp ghi chép, tư liệu
hóa tri thức bản địa để thế hệ trẻ tiếp nối.
- Tập huấn trình diễn nghề gốm
và nghề dệt, trưng bày sản phẩm và hình ảnh, hướng dẫn thuyết minh, tạo không
gian trải nghiệm phục vụ các tour kết nối di sản.
c. Tổ chức truyền dạy trong cộng
đồng để triển khai xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề thủ
công truyền thống của người Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bàu Trúc - Mỹ
Nghiệp (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa):
- Hỗ trợ tiền ăn, uống cho các
nghệ nhân, người thực hành và học viên tham gia lớp truyền dạy trong thời gian
05 ngày.
- Nghệ nhân, người truyền dạy
hướng dẫn thực hành di sản văn hóa phi vật thể nghề gốm và nghề dệt của người
Chăm và tập luyện trình diễn, trưng bày di sản.
- Hỗ trợ vật tư, đạo cụ… phục vụ
trình diễn, trưng bày di sản cho cộng đồng.
- Phối hợp với địa phương tổ chức
trao vật tư, đạo cụ… phục vụ trình diễn, trưng bày di sản cho cộng đồng.
- Tổ chức chụp ảnh, ghi hình dựng
phim về quá trình triển khai dự án tại địa phương, phục vụ công tác bảo vệ và
phát huy giá trị di sản:
+ Ghi hình về quá trình triển
khai dự án tại địa phương với sự tham gia của cộng đồng chủ thể thực hành di sản.
+ Đạo diễn, biên tập, viết lời
bình, thể hiện lời bình, dựng phim hậu kỳ… quy trình thực hành di sản phục vụ
việc lưu trữ, trao truyền và quảng bá.
+ Chụp ảnh, biên tập, lựa chọn ảnh,
chú thích, xây dựng cơ sở dữ liệu ảnh số về quá trình triển khai dự án tại địa
phương với sự tham gia của cộng đồng chủ thể thực hành di sản.
- Tổ chức chụp ảnh, ghi hình dựng
phim tư liệu về quá trình xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể
“Nghề thủ công truyền thống của người Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bàu
Trúc - Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa).
d. Tuyên truyền nét đẹp di sản
văn hóa phi vật thể của cộng đồng người Chăm trong hành trình du lịch di sản
Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp:
- Phối hợp với địa phương khảo
sát, lựa chọn địa điểm dựng pano tấm lớn tuyên truyền nét đẹp di sản văn hóa
phi vật thể của cộng đồng người Chăm phục vụ bảo vệ và phát huy giá trị Nghề thủ
công truyền thống của người Chăm tại địa bàn Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp.
e. Tổ chức trình diễn, trưng
bày di sản kết nối tour du lịch trải nghiệm “Hồn gốm Bàu Trúc - Sắc dệt Mỹ Nghiệp”:
- Hỗ trợ tiền ăn, uống cho nghệ
nhân, người thực hành và học viên tham gia hoạt động trưng bày, trình diễn di sản
trong thời gian 01 ngày.
- Nghệ nhân, người thực hành và
học viên, cộng đồng chủ thể trình diễn, tái hiện một phần của di sản.
g. Xây dựng Báo cáo tổng hợp Dự
án “Xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề thủ công truyền
thống của người Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp (xã
Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa)”.
2. Xây dựng
mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề làm gốm của người Chăm” trong
hành trình du lịch di sản Bình Đức - Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng)
2.1. Đơn vị chủ trì: Cục Di sản
văn hóa;
2.2. Đơn vị phối hợp: Vụ Kế hoạch,
Tài chính, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, Ủy ban nhân dân xã Bắc
Bình, tỉnh Lâm Đồng;
2.3. Thời gian: Quý IV năm
2025;
2.4. Địa điểm triển khai: Xã Bắc
Bình, tỉnh Lâm Đồng.
2.5. Thành phần tham gia: Báo
cáo viên, 04 nghệ nhân, 46 người thực hành thuộc cộng đồng chủ thể di sản văn
hóa phi vật thể “Nghề làm gốm của người Chăm” tại 02 làng: Bình Đức và Bình Tiến,
xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng (02 nghệ nhân và 23 người thực hành/làng); lãnh đạo
xã, cán bộ phòng Văn hóa - Xã hội của xã có liên quan.
2.6. Nội dung triển khai:
a. Nghiên cứu, khảo sát tại địa
bàn Bình Đức - Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng):
- Tổ chức khảo sát, nghiên cứu,
thu thập thông tin, tìm hiểu về nhu cầu của cộng đồng để có hướng triển khai dự
án; điều kiện tổ chức tập huấn và truyền dạy, nguồn lực hiện có tại địa phương
như: địa điểm tổ chức, trang thiết bị, sự hỗ trợ của chính quyền.
- Phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể
thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân và Phòng Văn hóa - Xã hội xã Bắc Bình để nắm bắt
thông tin chung về cộng đồng thực hành di sản, nhu cầu và mức độ sẵn sàng, sự
tham gia của cộng đồng, những khó khăn trong việc tham gia vào Dự án.
- Xây dựng các báo cáo về kết
quả nghiên cứu, khảo sát về thực trạng bảo vệ và phát huy giá trị Nghề làm gốm
của người Chăm tại địa bàn Bình Đức - Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng).
- Xây dựng 03 chuyên đề nhằm định
hướng, đề xuất giải pháp bảo vệ và phát huy giá trị Nghề làm gốm của người Chăm
tại địa bàn Bình Đức - Bình Tiến:
+ Chuyên đề 1: Lịch sử hình thành
và phát triển nghề gốm Chăm tại Bình Đức - Bình Tiến trong mối liên hệ với văn
hóa Chăm khu vực Nam Trung Bộ;
+ Chuyên đề 2: Thực trạng bảo tồn
và thực hành nghề gốm truyền thống của cộng đồng Chăm tại Bình Đức - Bình Tiến
hiện nay;
+ Chuyên đề 3: Định hướng xây dựng
mô hình bảo vệ và phát huy nghề gốm Bình Đức - Bình Tiến gắn với phát triển du
lịch văn hóa - cộng đồng.
- Xây dựng thuyết minh Dự án
“Xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề làm gốm của người
Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bình Đức - Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh
Lâm Đồng)”.
- Xây dựng kịch bản trình diễn,
thực hành di sản văn hóa phi vật thể “Nghề làm gốm của người Chăm”.
b. Tổ chức tập huấn xây dựng mô
hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề làm gốm của người Chăm” trong
hành trình du lịch di sản Bình Đức - Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng):
- Hỗ trợ tiền ăn, uống cho các
nghệ nhân, người thực hành và học viên tham gia lớp tập huấn trong thời gian 02
ngày.
- Hướng dẫn cộng đồng các
phương pháp tự kể các câu chuyện về di sản đang thực hành thông qua hình ảnh, tạo
bộ tư liệu sống động phục vụ bảo tồn và quảng bá di sản.
- Hướng dẫn cộng đồng tự tổ chức
lớp học truyền nghề, nghệ nhân trực tiếp giảng dạy, kết hợp ghi chép, tư liệu
hóa tri thức bản địa để thế hệ trẻ tiếp nối.
- Tập huấn trình diễn nghề gốm,
trưng bày sản phẩm và hình ảnh, hướng dẫn thuyết minh, tạo không gian trải nghiệm
phục vụ các tour kết nối di sản.
c. Tổ chức truyền dạy trong cộng
đồng để triển khai xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề
làm gốm của người Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bình Đức - Bình Tiến
(xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng):
- Hỗ trợ tiền ăn, uống cho các
nghệ nhân, người thực hành và học viên tham gia lớp truyền dạy trong thời gian
05 ngày.
- Nghệ nhân, người truyền dạy
hướng dẫn thực hành di sản văn hóa phi vật thể Nghề làm gốm của người Chăm và tập
luyện trình diễn, trưng bày di sản.
- Hỗ trợ vật tư, đạo cụ… phục vụ
trình diễn, trưng bày di sản cho cộng đồng.
- Phối hợp với địa phương tổ chức
trao vật tư, đạo cụ… phục vụ trình diễn, trưng bày di sản cho cộng đồng.
- Tổ chức chụp ảnh, ghi hình dựng
phim về quá trình triển khai dự án tại địa phương, phục vụ công tác bảo vệ và
phát huy giá trị di sản:
+ Ghi hình về quá trình triển
khai dự án tại địa phương với sự tham gia của cộng đồng chủ thể thực hành di sản.
+ Đạo diễn, biên tập, viết lời
bình, thể hiện lời bình, dựng phim hậu kỳ… quy trình thực hành di sản phục vụ
việc lưu trữ, trao truyền và quảng bá.
+ Chụp ảnh, biên tập, lựa chọn ảnh,
chú thích, xây dựng cơ sở dữ liệu ảnh số về quá trình triển khai dự án tại địa
phương với sự tham gia của cộng đồng chủ thể thực hành di sản.
d. Tuyên truyền nét đẹp di sản
văn hóa phi vật thể của cộng đồng người Chăm trong hành trình du lịch di sản
Bình Đức - Bình Tiến:
- Phối hợp với địa phương khảo
sát, lựa chọn địa điểm dựng pano tấm lớn tuyên truyền nét đẹp di sản văn hóa
phi vật thể của cộng đồng người Chăm phục vụ bảo vệ và phát huy giá trị Nghề
làm gốm của người Chăm tại địa bàn Bình Đức - Bình Tiến.
e. Tổ chức trình diễn, trưng
bày di sản kết nối tour du lịch trải nghiệm “Lửa gốm Bình Đức - Bình Tiến”:
- Hỗ trợ tiền ăn, uống cho nghệ
nhân, người thực hành và học viên tham gia hoạt động trưng bày, trình diễn di sản
trong thời gian 01 ngày.
- Nghệ nhân, người thực hành và
học viên, cộng đồng chủ thể trình diễn, tái hiện một phần của di sản.
g. Xây dựng Báo cáo tổng hợp Dự
án “Xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề làm gốm của người
Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bình Đức - Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh
Lâm Đồng)”.
V. TỔ CHỨC
THỰC HIỆN
1. Phân công thực hiện
1.1. Cục Di sản văn hóa: Chủ
trì xây dựng và tổ chức thực hiện Dự án; thành lập Ban Soạn thảo, Ban Tổ chức,
mời Báo cáo viên; phối hợp với Vụ Kế hoạch, Tài chính và các đơn vị liên quan lập
dự toán kinh phí, thanh quyết toán theo quy định đảm bảo chất lượng, tiến độ
theo kế hoạch.
1.2. Vụ Kế hoạch, Tài chính: Phối
hợp, hướng dẫn Cục Di sản văn hóa triển khai kế hoạch theo chức năng, nhiệm vụ
và hướng dẫn công tác tài chính theo quy định.
1.3. Sở Văn hóa, Thể thao và Du
lịch các tỉnh: Khánh Hòa và Lâm Đồng; Ủy ban nhân dân các xã: Ninh Phước (tỉnh
Khánh Hòa) và Bắc Bình (tỉnh Lâm Đồng) phối hợp thực hiện một số nội dung sau:
+ Khảo sát lựa chọn địa điểm tổ
chức xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch để phát triển
cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng;
+ Cử thành viên tham gia Ban Tổ
chức xây dựng các mô hình; tổng hợp, lập danh sách nghệ nhân, người thực hành
và học viên tham gia xây dựng mô hình;
+ Nghiên cứu đề xuất các hoạt động
mang tính kết nối gắn với các hành trình du lịch để phát triển cộng đồng các
dân tộc thiểu số có di sản tương đồng;
+ Tuyên truyền, hướng dẫn cộng
đồng nhân rộng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch để phát
triển mang tính bao trùm cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng;
+ Phối hợp với Cục Di sản văn
hóa mời đại biểu, phóng viên tham dự khai mạc chương trình tập huấn, truyền dạy,
trình diễn, trưng bày;
+ Gửi thông báo triệu tập thành
viên Ban Tổ chức, nghệ nhân, người thực hành và học viên tham gia theo Kế hoạch.
2. Kinh phí thực hiện
Kinh phí thực hiện từ ngân sách
trung ương năm 2025 thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế
- xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 cấp
cho Cục Di sản văn hóa.
Các Dự án Xây dựng mô hình di sản
kết nối gắn với các hành trình du lịch để phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu
số có di sản tương đồng do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng và tổ chức
thực hiện. Đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan chủ động phối hợp
với Cục Di sản văn hóa tổ chức thực hiện nội dung các nhiệm vụ đảm bảo tiến độ,
hiệu quả.
* Trong quá trình thực hiện, nếu
có khó khăn, vướng mắc, các đơn vị báo cáo Lãnh đạo Bộ để kịp thời xem xét, quyết
định./.