Kính gửi: Sở Nông nghiệp
và Môi trường các tỉnh, thành phố
Thời
gian vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận được văn bản của một số địa
phương và chủ dự án, cơ sở phản ánh khó khăn trong việc thực hiện quan trắc môi
trường do một số tổ chức cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường đã thông báo tạm
dừng hoặc gián đoạn hoạt động. Thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và
Môi trường về việc xử lý kiến nghị của địa phương và các chủ dự án, cơ sở, trên
cơ sở quy định pháp luật hiện hành, Cục Môi trường hướng dẫn một số nội dung
như sau:
1. Về trách nhiệm thực hiện quan trắc định kỳ của chủ dự án,
cơ sở
- Điều 97 và Điều 98 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10 tháng 01
năm 2022 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường
(được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP ngày 06 tháng 01 năm 2025
và Nghị định số 48/2026/NĐ-CP ngày 29 tháng 01 năm 2026) quy định chủ dự án, cơ
sở có trách nhiệm thực hiện quan trắc nước thải, bụi, khí thải định kỳ theo
thông số, tần suất quy định trong giấy phép môi trường và pháp luật. Pháp luật
hiện hành không quy định việc gia hạn, hoãn hoặc chuyển nghĩa vụ quan trắc định
kỳ sang kỳ kế tiếp. Vì vậy, chủ dự án, cơ sở chủ động lựa chọn tổ chức đáp ứng điều
kiện để thực hiện nghĩa vụ quan trắc theo quy định.
- Nghị
quyết số 66.19/2026/NQ-CP ngày 18 tháng 5 năm 2026 của Chính phủ về cắt giảm,
phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh thuộc phạm
vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã quy định không thực hiện thủ tục
cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi
trường; áp dụng cơ chế tổ chức cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường tự công bố
năng lực, phạm vi hoạt động khi đáp ứng điều kiện theo quy định và gửi văn bản
thông báo đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước khi thực hiện dịch vụ. Các tổ
chức có Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường còn
hiệu lực được tiếp tục sử dụng Giấy chứng nhận theo quy định chuyển tiếp tại
Nghị quyết này.
-
Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT ngày 10 tháng 01 năm 2022 của Bộ trưởng Bộ Tài
nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) quy định chi tiết
thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường (đã được sửa đổi, bổ sung) quy
định danh mục các tổ chức đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường
được lập, đăng tải và liên tục cập nhật trên trang thông tin điện tử của Bộ
Nông nghiệp và Môi trường và cơ quan được giao thẩm định (khoản
10 Điều 50). Tính đến thời điểm hiện nay, có 192 tổ chức đã được Bộ Nông
nghiệp và Môi trường cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc
môi trường và danh sách tổ chức tự công bố theo quy định được đăng tải trên Hệ
thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường
(https://motcua.mae.gov.vn) và trang thông tin điện tử của Cục Môi trường
(https://vea.mae.gov.vn).
Do đó,
chủ dự án, cơ sở lựa chọn tổ chức cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường, có thể
tham khảo danh sách nêu trên để thực hiện hoạt động quan trắc môi trường theo
quy định.
Trường
hợp không thể tìm được tổ chức cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường để thực hiện
quan trắc, đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn chủ dự án, cơ sở lưu
giữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu về quá trình tìm kiếm, liên hệ, ký hợp đồng nếu có với
tổ chức cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường và các tài liệu thể hiện nguyên
nhân không thực hiện được hoạt động quan trắc để cung cấp cho cơ quan có thẩm
quyền khi được yêu cầu. Việc xem xét, xác định trường hợp bất khả kháng và xử
lý vi phạm hành chính (nếu có) được thực hiện theo quy định pháp luật về xử lý
vi phạm hành chính và pháp luật có liên quan.
2. Về việc quan trắc đối với hoạt động vận hành thử nghiệm
Điểm b khoản 7 Điều 31 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP (được sửa đổi,
bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP và Nghị định số 48/2026/NĐ-CP) quy định
trong quá trình vận hành công trình xử lý chất thải, chủ dự án, cơ sở có trách
nhiệm “tự thực hiện quan trắc chất thải khi đáp ứng theo hướng dẫn kỹ thuật
của Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc phối hợp với tổ chức có đủ điều kiện hoạt
động dịch vụ quan trắc môi trường để quan trắc chất thải, đánh giá hiệu quả của
công trình xử lý chất thải”.
Do đó,
chủ dự án, cơ sở có thể tự thực hiện quan trắc khi đáp ứng yêu cầu kỹ thuật
theo quy định hoặc thuê tổ chức cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường; việc lấy
mẫu, đo đạc, phân tích các thông số chất thải phải tuân thủ các phương pháp,
quy trình kỹ thuật và yêu cầu bảo đảm, kiểm soát chất lượng theo quy định tại
Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Tài
nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) quy định kỹ thuật
quan trắc môi trường và quản lý thông tin, dữ liệu quan trắc chất lượng môi trường
và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.
3. Quan trắc thủ công thay thế khi thiết bị quan trắc tự động,
liên tục ngừng hoạt động
Khi
thiết bị quan trắc tự động, liên tục ngừng hoạt động, chủ dự án, cơ sở có trách
nhiệm kịp thời thực hiện các biện pháp khắc phục để thiết bị hoạt động trở lại,
bảo đảm trách nhiệm quan trắc tự động, liên tục theo đúng quy định. Tại khoản 5 Điều 35 và khoản 5 Điều 38 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT
quy định việc thực hiện quan trắc thay thế khi thiết bị quan trắc tự động, liên
tục ngừng hoạt động từ 48 giờ trở lên; kết quả quan trắc phải được lưu giữ và gửi
cho Sở Nông nghiệp và Môi trường. Biện pháp quan trắc thủ công thay thế trong
trường hợp này nhằm duy trì trách nhiệm của chủ dự án, cơ sở trong việc cung cấp
các số liệu quan trắc cho cơ quan quản lý. Đây là giải pháp thay thế tạm thời
cho tới khi chủ dự án, cơ sở khắc phục được các sự cố và đưa thiết bị hoạt động
trở lại. Do đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường cần tăng cường theo dõi, đôn đốc
các chủ dự án, cơ sở thực hiện trách nhiệm cung cấp số liệu quan trắc đầy đủ theo
quy định, sớm đưa thiết bị quan trắc tự động, liên tục hoạt động trở lại.
4. Về việc sử dụng kết quả quan trắc để kê khai, nộp phí bảo
vệ môi trường
Nghị định
số 346/2025/NĐ-CP ngày 29 tháng 12 năm 2025 của Chính phủ quy định phí bảo vệ
môi trường đối với nước thải đã có quy định việc xác định phí nước thải cho các
trường hợp chưa có kết quả quan trắc nước thải, trường hợp bất khả kháng và việc
sử dụng kết quả quan trắc của cơ quan quản lý nhà nước để tính phí. Nghị định số
153/2024/NĐ-CP ngày 21 tháng 11 năm 2024 của Chính phủ quy định phí bảo vệ môi
trường đối với khí thải đã quy định các căn cứ xác định số phí phải nộp.
Căn cứ
các quy định nêu trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn các chủ dự án, cơ
sở triển khai thực hiện.
5. Áp dụng một số biện pháp khi chưa có kết quả quan trắc
môi trường của chủ dự án, cơ sở
-
Trong thời gian chưa thể thực hiện quan trắc chất thải theo quy định, chủ dự
án, cơ sở có trách nhiệm vận hành công trình xử lý chất thải đúng quy định, chủ
động theo dõi thông số vận hành, có thể sử dụng thiết bị đo nhanh, thiết bị
quan trắc tự động (nếu có), lấy và lưu mẫu để phục vụ quản lý, kiểm soát nội bộ,
lưu giữ, ghi chép đầy đủ thông tin, dữ liệu về quá trình vận hành để phục vụ
công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước. Các biện pháp này
không thay thế nghĩa vụ quan trắc theo quy định pháp luật và giấy phép môi trường.
- Theo
quy định tại điểm c khoản 5 Mục I Phần A Phụ lục IX ban hành kèm theo Nghị quyết
số 66.19/2026/NQ-CP, phiếu kết quả quan trắc phải thể hiện tên tổ chức thực hiện
quan trắc các thông số ngoài phạm vi năng lực của tổ chức công bố (nếu có), kèm
theo phiếu kết quả quan trắc do tổ chức đó cung cấp. Do đó, trường hợp một tổ
chức không đủ phạm vi năng lực đối với toàn bộ thông số, chủ dự án, cơ sở có thể
lựa chọn các tổ chức khác nhau đáp ứng điều kiện và phạm vi hoạt động đối với từng
thông số. Việc lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển, bàn giao và phân tích phải tuân
thủ phương pháp quan trắc, yêu cầu kỹ thuật và kiểm soát chất lượng (QC) quy định
tại Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT.
- Trường
hợp mẫu đã lấy nhưng tổ chức quan trắc bị đình chỉ, tạm dừng hoặc không thể
phát hành kết quả: chủ dự án, cơ sở cần rà soát hồ sơ lấy mẫu, tình trạng mẫu, điều
kiện và thời gian bảo quản mẫu để xác định khả năng tiếp tục phân tích tại tổ
chức đáp ứng điều kiện theo quy định. Nếu mẫu không còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật
để phân tích hoặc không thể có kết quả quan trắc hợp lệ thì chủ dự án, cơ sở cần
chủ động lựa chọn tổ chức đáp ứng điều kiện để thực hiện quan trắc lại đối với
các thông số chưa có kết quả hợp lệ trong thời gian sớm nhất.
6. Một số giải pháp cần thực hiện trong thời gian tới
Để hạn
chế tình trạng quá tải cục bộ và bảo đảm duy trì hoạt động quan trắc, đề nghị Sở
Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố triển khai thực hiện một số nội
dung sau:
- Hướng
dẫn các chủ dự án, cơ sở trên địa bàn chủ động lập kế hoạch, bố trí thời điểm
quan trắc tiếp theo và lựa chọn tổ chức thực hiện dịch vụ quan trắc phù hợp, bảo
đảm tuân thủ tần suất quan trắc theo quy định của pháp luật và giấy phép môi
trường.
- Phối
hợp với các chủ dự án, cơ sở trên địa bàn thống kê số lượng, nhu cầu quan trắc
môi trường định kỳ trong kỳ tới, hỗ trợ các chủ dự án, cơ sở chủ động tìm kiếm
các tổ chức quan trắc đáp ứng quy định để triển khai thực hiện vào khoảng thời
gian thích hợp.
- Đối
với dự án, cơ sở thuộc đối tượng quan trắc tự động, liên tục nhưng đang thực hiện
quan trắc định kỳ tạm thời do thiết bị quan trắc tự động, liên tục ngừng hoạt động,
yêu cầu chủ dự án, cơ sở khẩn trương khắc phục để đưa hệ thống quan trắc tự động,
liên tục hoạt động trở lại.
- Tăng
cường kiểm tra, giám sát công tác bảo vệ môi trường đối với các dự án, cơ sở
chưa thể thực hiện đầy đủ hoạt động quan trắc chất thải trong thời gian này nhằm
kịp thời phát hiện, ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Trên
đây là hướng dẫn triển khai một số nội dung liên quan đến hoạt động quan trắc
môi trường, Cục Môi trường đề nghị các Sở Nông nghiệp và Môi trường quan tâm,
hướng dẫn các chủ dự án, cơ sở trên địa bàn thực hiện./.
|
Nơi nhận:
- Như trên;
- Thứ trưởng Lê Trọng Yên (để báo cáo);
- Cục trưởng Tăng Thế Cường (để báo cáo);
- UBND các tỉnh/thành phố (để chỉ đạo);
- Lưu VT, CLMT(6).
|
KT. CỤC TRƯỞNG
PHÓ CỤC TRƯỞNG
Hồ Kiên Trung
|