Kính
gửi: Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
Căn cứ Nghị định số
166/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của
Nghị định số 29/2025/NĐ-CP ngày 24/02/2025 của Chính phủ quy định chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính, Quyết định số
391/QĐ-BTC ngày 26/02/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam thuộc Bộ
Tài chính, Quyết định số 1733/QĐ-BTC ngày 12/5/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính
sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 391/QĐ-BTC, Quyết định số
1892/QĐ-BTC ngày 30/5/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung các Quyết
định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của đơn vị thuộc
Bộ Tài chính, Quyết định số 1456/QĐ-BHXH ngày 12/5/2025 của BHXH Việt Nam quy định
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của BHXH khu vực thuộc BHXH Việt
Nam, Quyết định số 45/QĐ-BHXH ngày 06/3/2025 của BHXH Việt Nam quy định chức
năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm và chế độ quản lý của các phòng nghiệp vụ
thuộc BHXH khu vực, Quyết định số 46/QĐ-BHXH ngày 06/3/2025 của BHXH Việt Nam
quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của BHXH cấp huyện, tiếp theo Công văn
số 453/BHXH-QLT ngày 14/4/2025 về việc hướng dẫn phân công nhiệm vụ thu, phát
triển người tham gia và giảm số tiền chậm đóng, BHXH Việt Nam hướng dẫn phát
triển người tham gia BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) bắt buộc như sau:
I. Phạm vi
quản lý và phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc
Các Tổ/Bộ phận nêu tại điểm 1.1
khoản 1, khoản 2 và tại đề dẫn của khoản 3 Mục II Văn bản này: chủ trì và phối
hợp thực hiện quản lý (tăng/giảm), phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc
đối với các nhóm người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc theo hướng dẫn tại Mục II
và Phụ lục kèm theo Văn bản này (đính kèm).
II. Thực hiện
nhiệm vụ phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc đối với nhóm do người sử
dụng lao động đóng hoặc người lao động đóng hoặc cùng đóng
1. Tại BHXH
Việt Nam
1.1. Tổ Quản lý thu và phát triển
người tham gia bắt buộc thuộc Ban Quản lý thu và phát triển người tham gia:
1.1.1. Quản lý, kiểm soát, chịu
trách nhiệm đối với nguồn dữ liệu trong Hệ thống phần mềm thu (phần mềm TST) về
số lao động đang tham gia và số lao động đang bảo lưu và số lao động chưa tham
gia.
Cập nhật dữ liệu do cơ quan Thuế
cung cấp, thực hiện kiểm tra, rà soát, loại bỏ trùng, phân loại dữ liệu từ các
mẫu biểu có trong phần mềm TST theo hướng dẫn tại văn bản này vào phần mềm để
theo dõi, đôn đốc BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung
là BHXH tỉnh, thành phố), BHXH cơ sở thực hiện, bao gồm các danh sách:
a) Danh sách lao động chưa tham
gia BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số: 02a-KT).
b) Danh sách tham gia BHXH, BHYT
bắt buộc chưa đầy đủ cho người lao động (Mẫu số: 02b-KT).
1.1.2. Xây dựng (lập) kế hoạch
phát triển số người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc năm sau và điều chỉnh kế hoạch
phát triển số người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc trong năm (nếu có) gửi Tổ Kế
hoạch - Tổng hợp để tổng hợp chung giao cho BHXH tỉnh, thành phố.
a) Thời gian thực hiện: cùng với
thời điểm lập dự toán và điều chỉnh dự toán (nếu có) thu, chi BHXH, BHYT, bảo
hiểm thất nghiệp (BHTN).
b) Căn cứ xây dựng:
- Căn cứ mục tiêu, nhiệm vụ kế
hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, dự báo tốc độ phát triển doanh nghiệp,
hợp tác xã, hộ kinh doanh; việc chuyển dịch cơ cấu lao động từ khu vực phi
chính thức (kể cả từ khu vực nông nghiệp, nông thôn) sang khu vực chính thức
(làm việc theo hợp đồng lao động).
- Quy định của pháp luật về mở
rộng nhóm người thuộc đối tượng tham gia BHXH, BHYT bắt buộc.
- Dữ liệu đơn vị, người chưa
tham gia BHXH, BHYT bắt buộc do cơ quan Thuế cung cấp (tại điểm 1.1.1 Văn bản
này).
- Tổng số người đang tham gia
BHXH, BHYT bắt buộc, tỷ lệ bao phủ BHXH, BHYT bắt buộc theo từng nhóm người thuộc
đối tượng tham gia BHXH, BHYT bắt buộc theo từng BHXH tỉnh, thành phố.
c) Phân bổ, giao chỉ tiêu phát
triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc theo từng BHXH tỉnh, thành phố.
1.1.3. Viên chức, lao động hợp
đồng (gọi chung là viên chức) được phân công đối với từng BHXH tỉnh, thành phố
thực hiện các nhiệm vụ dưới đây:
a) Thường xuyên truy cập phần mềm
TST, hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc kết quả thực hiện các biện pháp phát triển
người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc; tham gia với BHXH tỉnh, thành phố được phân
công chuyên quản trong việc xây dựng kế hoạch, kịch bản phát triển người tham
gia BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số: 03a-KT).
b) Trực tiếp tham gia với BHXH
tỉnh, thành phố thực hiện nhiệm vụ phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc
đối với BHXH tỉnh, thành phố.
c) Kiểm tra việc thực hiện phát
triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc tại BHXH tỉnh, thành phố.
d) Đề xuất Trưởng ban Quản lý
thu và phát triển người tham gia mời Lãnh đạo BHXH tỉnh, thành phố về BHXH Việt
Nam khi nhiệm vụ phát triển người tham gia đạt thấp, hoặc không hoàn thành chỉ
tiêu theo kế hoạch từng tháng.
đ) Căn cứ kết quả thực hiện của
BHXH tỉnh, thành phố, BHXH cơ sở đã được cập nhật, tổng hợp trên phần mềm (Mục
I Mẫu số: 03b-KT, Mục I Mẫu số: 07-KT) để đánh giá, nhận xét việc thực hiện kế
hoạch, kịch bản nhiệm vụ phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc từng
tháng (Mục II Mẫu số: 03b-KT, Mục II Mẫu số 07-KT).
1.2. Tổ Quản lý thông tin người
tham gia thuộc Ban Quản lý thu và phát triển người tham gia:
- Phối hợp với Tổ Quản lý thu
và phát triển người tham gia bắt buộc rà soát dữ liệu và cập nhật vào phần mềm
các Danh sách nêu tại điểm 1.1.1 khoản này.
- Phối hợp Tổ Quản lý thu và
phát triển người tham gia bắt buộc tổng hợp, theo dõi, giám sát BHXH tỉnh,
thành phố trên phần mềm TST.
2. Tại BHXH
tỉnh, thành phố
2.1. Bộ phận thu, phát triển
người tham gia bắt buộc thuộc Phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia:
2.1.1. Căn cứ các Danh sách nêu
tại điểm 1.1.1 khoản 1 Mục này trên phần mềm, chủ trì, phối hợp với Bộ phận
thu, quản lý trực tiếp đơn vị, người tham gia thuộc Phòng Quản lý thu và phát
triển người tham gia và Bộ phận thu, phát triển người tham gia bắt buộc và quản
lý chậm đóng, trốn đóng thuộc BHXH cơ sở xây dựng kế hoạch, kịch bản phát triển
người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc theo từng tháng tại BHXH tỉnh, thành phố.
2.1.2. Chủ trì tham mưu giúp
Giám đốc BHXH tỉnh, thành phố xây dựng (lập) kế hoạch phát triển số người tham
gia BHXH, BHYT bắt buộc năm sau gửi Ban Quản lý thu và phát triển người tham
gia. Thời gian thực hiện xây dựng (lập) kế hoạch, căn cứ xây dựng kế hoạch, các
chỉ tiêu của kế hoạch như hướng dẫn tại tiết b điểm 1.1.2 khoản 1 Mục này.
2.1.3. Chủ trì tham mưu giúp
Giám đốc BHXH tỉnh, thành phố phân bổ, giao chỉ tiêu phát triển người tham gia
BHXH, BHYT bắt buộc: Căn cứ chỉ tiêu phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt
buộc được BHXH Việt Nam giao, thực hiện phân bổ chỉ tiêu phát triển người tham
gia BHXH, BHYT bắt buộc đối với từng BHXH cơ sở và BHXH tỉnh, thành phố trực tiếp
quản lý thu đối với đơn vị, người tham gia.
2.1.4. Viên chức được phân công
phối hợp thực hiện nhiệm vụ phát triển người tham gia nêu tại điểm này và
chuyên quản BHXH cơ sở để thực hiện các nhiệm vụ như đối với viên chức của Tổ
Quản lý thu và phát triển người tham gia bắt buộc tại điểm 1.1.3 khoản 1 Mục
này.
2.1.5. Thực hiện các biện pháp,
giải pháp phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc nêu tại Khoản 4 Mục
này.
2.2. Bộ phận thu, quản lý trực
tiếp đơn vị, người tham gia thuộc Phòng Quản lý thu và phát triển người tham
gia:
2.2.1. Phối hợp với Bộ phận
thu, phát triển người tham gia bắt buộc thực hiện các nhiệm vụ tại điểm 2.1.1
Khoản 2 và Khoản 4 Mục này.
2.2.2. Căn cứ hồ sơ đăng ký đăng
ký tham gia BHXH, BHYT bắt buộc cho người lao động, cập nhật vào phần mềm quản
lý theo đúng quy định và hướng dẫn của BHXH Việt Nam.
3. Tại BHXH
cơ sở
Bộ phận thu, phát triển người
tham gia bắt buộc và quản lý chậm đóng, trốn đóng thực hiện nhiệm vụ phát triển
người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc như sau:
3.1. Chủ trì tham mưu giúp Giám
đốc BHXH cơ sở lập kế hoạch phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc năm
sau, báo cáo BHXH tỉnh, thành phố. Thời gian thực hiện xây dựng (lập) kế hoạch:
cùng với thời điểm lập dự toán thu, chi BHXH, BHYT, BHTN.
3.2. Căn cứ chỉ tiêu phát triển
người tham gia BHXH bắt buộc được BHXH tỉnh, thành phố giao, trong thời hạn 05
ngày tham mưu giúp Giám đốc BHXH cơ sở thực hiện giao chỉ tiêu phát triển người
tham gia BHXH, BHYT bắt buộc đến từng viên chức theo năm và phân bổ theo từng
tháng trong năm, theo địa bàn khu vực các xã, phường, đặc khu.
3.3. Xây dựng kế hoạch, kịch bản
phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc: Căn cứ dữ liệu đơn vị, người lao
động tiềm năng chưa tham gia, xây dựng kế hoạch, kịch bản phát triển người tham
gia BHXH, BHYT bắt buộc theo từng tháng, trong đó tập trung giao chỉ tiêu tăng
trưởng người tham gia từng tháng, từng viên chức phải đạt được. Cập nhật kế hoạch,
kịch bản, kết quả thực hiện vào phần mềm (Mẫu số: 03a-KT).
3.4. Phân công viên chức chuyên
quản thực hiện quản lý đơn vị sử dụng lao động đang tham gia và khai thác mới
trên địa bàn như viên chức thuộc Bộ phận thu, quản lý trực tiếp đơn vị, người
tham gia thuộc Phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia như hướng dẫn tại
điểm 2.2 khoản 2 Mục này.
4. Quy
trình triển khai phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc
4.1. Đối với đơn vị chưa tham
gia BHXH, BHYT bắt buộc:
a) Bước 1. Gửi đơn vị Thông
báo về việc tham gia, đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động (Mẫu số: 04a-KT)
bằng chuyển phát hồ sơ đảm bảo:
a1) Thời gian thực hiện: 05
ngày kể từ ngày xuất hiện Mẫu số: 02a-KT trên phần mềm TST.
a2) Khi gửi Mẫu số: 04a-KT (kèm
theo tài liệu được tạo tại đường dẫn tải dưới dạng mã QR code), bao gồm:
- Danh sách lao động chưa tham
gia BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số: 02a-KT).
- Tài liệu dẫn chiếu quy định của
pháp luật về đối tượng, mức đóng, phương thức đóng, căn cứ đóng, các hành vi vi
phạm pháp luật về đóng, xử lý vi phạm pháp luật về đóng BHXH, BHYT (trích lược
từ tài liệu đã được BHXH Việt Nam tổng hợp gửi BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc
Trung ương tại Văn bản số 1999/BHXH-TST ngày 26/6/2024 của BHXH Việt Nam)[1].
- Mẫu biểu hồ sơ kê khai tham
gia BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số TK1- TS, Mẫu số: TK3-TS, Mẫu số: D02-LT), hướng
dẫn lập.
- Hướng dẫn quy trình nộp hồ sơ
đăng ký tham gia BHXH, BHYT bắt buộc; hướng dẫn sử dụng phương thức giao dịch hồ
sơ điện tử.
- Thông tin viên chức của cơ
quan BHXH (họ và tên, số điện thoại, email,…), địa chỉ cơ quan BHXH để đơn vị
có căn cứ liên hệ đề nghị hướng dẫn, giải đáp khi đăng ký tham gia, đóng BHXH,
BHYT bắt buộc.
- Đề nghị đơn vị lập Báo cáo
tình hình đóng BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số: 05b-KT) gửi cơ quan BHXH.
a3) Sau khi gửi Thông báo về việc
đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động (Mẫu số: 04a-KT), viên chức được phân
công chuyên quản tiếp tục theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn đơn vị đăng ký tham gia,
đóng BHXH, BHYT bắt buộc cho người lao động.
Trường hợp đơn vị không nhận
được Thông báo thì liên hệ ngay với đơn vị chuyển phát làm rõ nguyên nhân, lý
do và có biện pháp để đảm bảo Thông báo được gửi đến đơn vị kịp thời.
a4) Cập nhật vào phần mềm:
Viên chức chuyên quản cập nhật
vào Mẫu số: 02a-KT, Mẫu số: 02b-KT, Mẫu số: 03b-KT:
- Ngày tháng năm gửi Thông báo
về việc đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động (Mẫu số: 04a-KT).
- Căn cứ vào hồ sơ đăng ký tham
gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc cho người lao động (Mẫu D02-LT, TK1-TS) tại phần
mềm TST hoặc từ báo cáo tình hình đóng BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số: 05b-KT) do
đơn vị gửi đến.
b) Bước 2. Làm việc trực tiếp
với đơn vị:
b1) Các đơn vị làm việc trực tiếp:
Sau 10 ngày, kể từ sau ngày gửi
Thông báo về việc tham gia, đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động mà đơn vị
vẫn chưa tham gia BHXH, BHYT bắt buộc, đồng thời không có ý kiến phản hồi.
b2) Hình thức làm việc trực tiếp:
Bằng một trong hai hình thức:
- Tập trung tại cơ quan BHXH hoặc
tại địa chỉ cố định khi làm việc trực tiếp cùng một buổi, hoặc một ngày đối với
nhiều đơn vị.
- Viên chức được phân công
chuyên quản trực tiếp đến làm việc tại đơn vị. Tùy theo tính chất, quy mô từng
đơn vị, có thể thành lập Tổ hoặc Đoàn làm việc trực tiếp với đơn vị.
b3) Công tác chuẩn bị và tổ chức
thực hiện trước, trong và sau khi làm việc trực tiếp:
- Trước khi làm việc trực tiếp:
Viên chức chuyên quản đơn vị lập Thông báo lịch làm việc (Mẫu số: 05a-KT) kèm
theo Mẫu số: 05b-KT trình Lãnh đạo ký, gửi đơn vị. Sau khi gửi Thông báo lịch
làm việc cần liên hệ thường xuyên để nắm bắt, hướng dẫn đơn vị lập Báo cáo tình
hình đóng BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số: 05b-KT), chuẩn bị hồ sơ liên quan phục vụ
cho cuộc làm việc.
- Trong thời gian làm việc trực
tiếp: Thực hiện kiểm tra, đối soát các tài liệu liên quan đến thực hiện chính
sách BHXH, BHYT cho người lao động như: hợp đồng lao động, bảng lương, bảng chấm
công, kê khai thuế,...; lập Biên bản làm việc về việc đóng BHXH, BHYT, BHTN cho
người lao động (Mẫu số: 06a- KT); trường hợp người lao động thuộc đối tượng phải
tham gia BHXH, BHYT bắt buộc thì hướng dẫn đơn vị kê khai, thời hạn nộp hồ sơ
đăng ký tham gia, đóng BHXH, BHYT bắt buộc cho người lao động.
- Sau khi làm việc trực tiếp:
Viên chức chuyên quản đơn vị tiếp tục đôn đốc, hướng dẫn đơn vị lập hồ sơ đăng
ký tham gia, đóng BHXH, BHYT bắt buộc cho người lao động.
b4) Cập nhật vào phần mềm:
Viên chức chuyên quản cập nhật
vào Mẫu số: 02a-KT, Mẫu số: 02b-KT, Mẫu số: 03b-KT: Các nội dung, thông tin có
trong Biên bản làm việc (Mẫu số: 06-KT) hoặc căn cứ vào hồ sơ đăng ký tham gia
BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc cho người lao động (Mẫu D02-LT, TK1-TS) tại phần mềm
TST.
c) Bước 3. Tổ chức Hội nghị
tư vấn, đối thoại, đôn đốc, hướng dẫn đăng ký tham gia, đóng BHXH, BHYT bắt buộc:
Gửi thông báo cho tất cả các
đơn vị đã thực hiện Bước 1 và Bước 2 mà đơn vị chưa đăng ký tham gia BHXH, BHYT
bắt buộc cho người lao động hoặc chưa có ý kiến phản hồi thì căn cứ số lượng
đơn vị tổ chức Hội nghị tư vấn, đối thoại, đôn đốc, hướng dẫn đăng ký tham gia,
đóng BHXH, BHYT bắt buộc và cần chú trọng một số nội dung sau:
c1) Lập, gửi giấy mời đơn vị
tham gia Hội nghị bằng thư bảo đảm, kèm theo các tài liệu như tại tiết a2 điểm
này.
Sau khi gửi Giấy mời, viên chức
được phân công chuyên quản tiếp tục theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn đơn vị tham dự
hội nghị và đăng ký tham gia, đóng BHXH, BHYT bắt buộc cho người lao động.
c2) Thành phần tham gia Hội nghị:
- Đối với cơ quan BHXH và cơ
quan, đơn vị ngoài ngành liên quan: Lãnh đạo cơ quan BHXH và các phòng/bộ phận,
đơn vị ngoài ngành liên quan để triển khai các nội dung tại Hội nghị đảm bảo hiệu
lực, hiệu quả.
- Đối với đơn vị sử dụng lao động:
Người đại diện, hoặc người được ủy quyền đại diện theo pháp luật của đơn vị và
người làm công tác kế toán, hoặc người làm công tác tổ chức - nhân sự của đơn vị.
BHXH tỉnh, thành phố / cơ sở căn cứ thực tiễn phạm vi về số lượng người tham dự
Hội nghị để tổ chức các cuộc hội nghị cho phù hợp, hiệu quả.
c3) Nội dung Hội nghị:
- Phổ biến các quy định của
pháp luật về trách nhiệm tham gia, đóng BHXH, BHYT bắt buộc của đơn vị (người sử
dụng lao động), người lao động; quy định của pháp luật về các hành vi vi phạm
pháp luật và bị nghiêm cấm; xử lý vi phạm khi đơn vị chậm đóng, trốn đóng BHXH,
BHYT cho người lao động; các lợi ích, quyền lợi của đơn vị và của người lao động
khi tham gia, đóng BHXH, BHYT bắt buộc.
- Thông báo đến từng đơn vị số
lượng lao động đang sử dụng nhưng chưa đăng ký tham gia, đóng BHXH, BHYT bắt buộc
để yêu cầu, hướng dẫn đơn vị đăng ký tham gia, đóng BHXH, BHYT bắt buộc theo
đúng quy định.
- Quán triệt, thông tin đến đơn
vị, trường hợp các đơn vị sau 10 ngày kể từ ngày tham dự Hội nghị mà cố tình
không tham gia, đóng BHXH, BHYT bắt buộc thì sẽ tiến hành thực hiện các biện
pháp tiếp theo theo quy định của pháp luật, hoặc kiến nghị cơ quan thẩm quyền
thanh tra, kiểm tra việc chấp hành chính sách pháp luật về BHXH, BHYT, xử lý vi
phạm, yêu cầu khắc phục hậu quả vi phạm.
c4) Trường hợp trên địa bàn
BHXH tỉnh, thành phố trực tiếp quản lý thu hoặc trên một địa bàn do BHXH cơ sở
có số đơn vị ít, không đủ để tổ chức Hội nghị thì Giám đốc BHXH tỉnh, thành phố
chủ trì, điều phối mở Hội nghị toàn tỉnh, hoặc BHXH tỉnh, thành phố, BHXH cơ sở
làm việc trực tiếp với đơn vị như tại bước 3 điểm này đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm.
c5) Thời gian, tiến độ hoàn
thành tổ chức Hội nghị: BHXH tỉnh, thành phố / cơ sở xây dựng lịch tổ chức Hội
nghị với các đơn vị đảm bảo linh hoạt, tiết kiệm và hiệu quả. Việc tổ chức Hội
nghị thực hiện thường xuyên, hàng tháng, hàng quý, hoàn thành trước ngày 20/12
hàng năm.
c6) Cập nhật vào phần mềm:
Viên chức chuyên quản cập nhật
vào Mẫu số: 02a-KT, Mẫu số: 02b-KT, Mẫu số: 03b-KT:
- Ngày, tháng tổ chức hội nghị
theo từng đơn vị tham gia hội nghị.
- Căn cứ vào hồ sơ đăng ký tham
gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc cho người lao động (Mẫu D02-LT, TK1-TS) tại phần
mềm TST hoặc từ báo cáo tình hình đóng BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số: 05b-KT) do
đơn vị gửi đến.
d) Bước 4. Kiểm tra chuyên
ngành đóng BHXH, BHYT đột xuất xử lý theo thẩm quyền:
d1) Bộ phận thu, phát triển người
tham gia bắt buộc thuộc Phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia/Bộ phận
thu, phát triển người tham gia bắt buộc và quản lý chậm đóng, trốn đóng thuộc
BHXH cơ sở: Sau 10 ngày, kể từ sau ngày tổ chức hội nghị ở Bước 3 mà đơn vị vẫn
chưa tham gia BHXH, BHYT bắt buộc thì kết xuất danh sách các đơn vị đề nghị kiểm
tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT đột xuất.
d2) Phòng Kiểm tra:
- Trong thời hạn 10 ngày, kể từ
ngày nhận được danh sách các đơn vị đề nghị kiểm tra chuyên ngành đóng BHXH,
BHYT đột xuất phải ban hành Quyết định Kiểm tra và tổ chức thực hiện kiểm tra chuyên
ngành đóng BHXH, BHYT đột xuất theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của
BHXH Việt Nam.
- Sau khi kết thúc kiểm tra,
chuyển Kết luận kiểm tra đến Phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia hoặc
Bộ phận thu, phát triển người tham gia bắt buộc và quản lý chậm đóng, trốn đóng
thuộc BHXH cơ sở để cập nhật vào phần mềm (Mẫu số: 02a-KT, Mẫu số 02b-KT, Mẫu số:
03b-KT, Mẫu số: 10-KT[2]) kết quả
kiểm tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT đột xuất và kết quả xử lý[3].
đ) Bước 5. Chuyển hồ sơ đề
nghị điều tra, xử lý hình sự hành vi trốn đóng BHXH, BHYT bắt buộc:
Đối với các đơn vị có hành vi
vi phạm đến mức phải xử lý hình sự (hành vi trốn đóng về số người lao động, số
tiền, thời gian vi phạm) và đáp ứng đầy đủ hồ sơ theo quy định tại Điều 216 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sau khi kiểm tra xử lý vi phạm
hành chính, nhưng không, hoặc chậm khắc phục hậu quả vi phạm) thì Phòng Kiểm
tra trình Giám đốc BHXH tỉnh, thành phố chuyển hồ sơ đề nghị cơ quan Công an điều
tra theo quy định của pháp luật. Cập nhật thời gian gửi hồ sơ vào phần mềm để
theo dõi, đôn đốc (Mẫu số: 03b-KT).
4.2. Đối với đơn vị tham gia
BHXH, BHYT chưa đầy đủ cho người lao động:
a) Bước 1. Gửi đơn vị Thông
báo về việc tham gia, đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động:
a1) Gửi Thông báo về việc tham
gia, đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động (Mẫu số: 04a-KT) kèm theo Danh
sách tham gia BHXH, BHYT bắt buộc chưa đầy đủ cho người lao động (Mẫu số:
02b-KT) đến các đơn vị và mẫu Báo cáo tình hình đóng BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số:
05b-KT) để đơn vị lập hồ sơ đăng ký tham gia và báo cáo gửi lại cơ quan BHXH.
a2) Sau khi gửi Mẫu số: 04a-KT,
viên chức được phân công chuyên quản tiếp tục theo dõi, đôn đốc đơn vị lập hồ
sơ đăng ký tham gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc cho người lao động và báo cáo
tình hình đóng BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số: 05b-KT) gửi lại cơ quan BHXH.
a3) Cập nhật vào phần mềm:
Viên chức chuyên quản cập nhật
vào Mẫu 03b-KT:
- Ngày tháng năm gửi thông báo.
- Căn cứ vào hồ sơ đăng ký tham
gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc cho người lao động (Mẫu D02-LT, TK1-TS) tại phần
mềm TST hoặc từ báo cáo tình hình đóng BHXH, BHYT bắt buộc (Mẫu số: 05b-KT) do
đơn vị gửi đến.
b) Bước 2. Làm việc trực tiếp
với đơn vị: Thực hiện như hướng dẫn tại tiết c điểm 4.1 khoản này.
c) Bước 3. Kiểm tra chuyên
ngành đóng BHXH, BHYT đột xuất xử lý theo thẩm quyền: Thực hiện như hướng dẫn
tại tiết d điểm 4.1 khoản này.
d) Bước 4. Chuyển hồ sơ đề
nghị điều tra, xử lý hình sự hành vi trốn đóng BHXH, BHYT bắt buộc: Thực hiện
như hướng dẫn tại tiết đ điểm 4.1 khoản này.
* Một số lưu ý:
- Tùy theo tình hình thực tế
của địa phương, Giám đốc BHXH tỉnh, thành phố/Giám đốc BHXH cơ sở có thể tổ chức
làm việc trực tiếp đồng thời với cả đơn vị chưa tham gia hoặc đơn vị tham gia
BHXH, BHYT bắt buộc chưa đầy đủ cho người lao động trong một buổi hoặc một ngày
đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm.
- Trường hợp trong cùng một
đơn vị vừa tham gia BHXH, BHYT bắt buộc chưa đầy đủ cho người lao động vừa có số
tiền chậm đóng, trốn đóng đối với số lao động đang tham gia BHXH, BHYT bắt buộc
thì thực hiện các biện pháp nêu tại điểm 4.2 khoản này lồng ghép với các biện
pháp xử lý thu số tiền chậm đóng, trốn đóng theo đúng quy định và hướng dẫn của
BHXH Việt Nam.
5. Thực hiện
báo cáo và đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện
5.1. Hàng tháng, cơ quan BHXH gửi
thông tin đến các cơ quan quản lý các cấp (Ủy ban nhân dân, Ban chỉ đạo thực hiện
chính sách BHXH, BHYT, cơ quan quản lý nhà nước về BHXH, BHYT) (Mẫu số 03b-KT,
Mẫu số 07-KT); Hàng quý, lập danh sách đơn vị, lao động kê khai tính, nộp, quyết
toán thuế thu nhập cá nhân, nhưng thực tế người lao động không làm việc, không
hưởng tiền lương hoặc thu nhập (nếu có) gửi, đề nghị cơ quan Thuế cùng cấp tiến
hành kiểm tra, xử lý theo đúng quy định của pháp luật, Quy chế chia sẻ dữ liệu
và phối hợp công tác giữa BHXH Việt Nam và Tổng cục Thuế số 1999/QCPH-BHXH-TCT
ngày 09/7/2021 của BHXH Việt Nam và Tổng cục Thuế (Mẫu số: 10-KT).
5.2. Căn cứ kết quả thực hiện
nhiệm vụ, viên chức Báo cáo thống kê chi tiết công việc hàng tháng (Mẫu số:
08a-KT, Mẫu số: 08b-KT):
5.2.1. Giám đốc BHXH cơ sở, Trưởng
phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia: đánh giá, xếp loại mức độ hoàn
thành nhiệm vụ đối với từng viên chức thuộc Bộ phận thu, phát triển người tham
gia bắt buộc và quản lý chậm đóng, trốn đóng thuộc BHXH cơ sở; viên chức thuộc
Bộ phận thu và phát triển người tham gia bắt buộc thuộc Phòng Quản lý thu và
phát triển người tham gia.
5.2.2. Viên chức chuyên quản được
phân công theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn BHXH cơ sở: căn cứ kết quả thực hiện
trên phần mềm để đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ khai thác,
phát triển người tham gia của BHXH cơ sở.
5.2.3. Giám đốc BHXH tỉnh,
thành phố: đánh giá, xếp loại đối với Bộ phận thu, phát triển người tham gia bắt
buộc thuộc Phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia và BHXH cơ sở.
5.2.4. Viên chức của BHXH Việt
Nam chuyên quản đối với BHXH tỉnh, thành phố: đánh giá, nghiệm thu kết quả thực
hiện nhiệm vụ khai thác, phát triển người tham gia của BHXH tỉnh, thành phố.
5.2.5. Viên chức tổng hợp của Tổ
quản lý thu và phát triển người tham gia bắt buộc thuộc Ban Quản lý thu và phát
triển người tham gia: chậm nhất ngày 05 tháng sau, căn cứ kết quả thực hiện nhiệm
vụ phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc toàn quốc trên phần mềm tháng
trước để báo cáo Trưởng ban Quản lý thu và phát triển người tham gia để đánh
giá, xếp loại theo từng tháng, quý, năm đối với từng viên chức, lao động hợp đồng
và đánh giá xếp loại đối với Tổ quản lý thu và phát triển người tham gia bắt buộc;
đồng thời gửi Tổ Kế hoạch - Tổng hợp để tổng hợp chung, báo cáo Giám đốc BHXH
Việt Nam.
III. Tổ chức
thực hiện
1. Các đơn vị thuộc, trực
thuộc BHXH Việt Nam
1.1. Ban Quản lý thu và phát
triển người tham gia:
- Phân công, phân cấp thực hiện
các nội dung, nhiệm vụ theo hướng dẫn tại Văn bản này. Trường hợp phần mềm chưa
kịp thời nâng cấp, cập nhật đầy đủ mẫu biểu tại Văn bản này lên phần mềm quản
lý, Ban Quản lý thu và phát triển người tham gia lập danh sách theo Mẫu số:
02a-KT, Mẫu số: 02b-KT để gửi BHXH tỉnh, thành phố thực hiện các biện pháp phát
triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc.
- Thực hiện hướng dẫn, theo
dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện nội dung và tổng hợp, báo cáo Giám đốc
BHXH Việt Nam hàng tháng.
1.2. Ban Kiểm tra: Hướng dẫn,
đôn đốc BHXH tỉnh, thành phố thực hiện kiểm tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT đột
xuất theo đúng quy định của pháp luật và hướng dẫn của BHXH Việt Nam.
1.3. Ban Tài chính - Kế toán: Đảm
bảo kinh phí trong phạm vi dự toán được giao để BHXH tỉnh, thành phố, BHXH cơ sở
thực hiện.
1.4. Trung tâm Công nghệ thông
tin và Chuyển đổi số:
a) Đảm bảo cơ sở hạ tầng, đường
truyền kết nối, phân quyền, hướng dẫn Ban Quản lý thu và phát triển người tham
gia truy cập, tiếp nhận dữ liệu từ cơ quan Thuế, nâng cấp bổ sung các mẫu biểu
lên phần mềm quản lý để BHXH tỉnh, thành phố, BHXH cơ sở cập nhật kết quả thực
hiện các nhiệm vụ phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc theo quy định
và hướng dẫn tại Văn bản này; đồng thời có chức năng thống kê, hiển thị lịch sử
truy cập của từng viên chức thuộc Ban Quản lý thu và phát triển người tham gia,
BHXH tỉnh, thành phố, BHXH cơ sở theo từng mẫu biểu trong văn bản này (Mẫu số
09-KT).
b) Hàng tháng kết xuất Danh
sách người lao động đang bảo lưu quá trình đóng BHXH (Mẫu số: 02c-KT).
2. BHXH tỉnh, thành phố và
BHXH cơ sở
- Phân công, phân cấp tổ chức
thực hiện các nhiệm vụ theo hướng dẫn tại Văn bản này.
- Ngoài các nhiệm vụ tại Văn bản
này, thường xuyên đề nghị các cơ quan liên quan (đăng ký kinh doanh, Thuế, …)
chia sẻ, cung cấp thông tin đơn vị mới thành lập và hoạt động để đôn đốc, hướng
dẫn lập hồ sơ đăng ký tham gia BHXH, BHYT bắt buộc đầy đủ, kịp thời cho người
lao động.
- Kịp thời đề xuất BHXH Việt
Nam sửa đổi, bổ sung hướng dẫn thực hiện phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt
buộc (nếu có) để đảm bảo đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả.
Công văn này thay thế Công văn
số 2236/BHXH-TST ngày 16/8/2022 về việc hướng dẫn khai thác, phát triển người
tham gia BHXH, BHYT bắt buộc và Công văn số 3165/BHXH-TST ngày 02/10/2023 về việc
sửa đổi và hướng dẫn một số nội dung tổ chức hội nghị làm việc với đơn vị,
doanh nghiệp theo Công văn số 2236/BHXH-TST để phát triển người tham gia BHXH,
BHYT bắt buộc của BHXH Việt Nam. Trong quá trình tổ chức thực hiện nếu có vướng
mắc kịp thời phản ánh BHXH Việt Nam để nghiên cứu, giải quyết./.
|
Nơi nhận:
- Như trên;
- Giám đốc (để báo cáo);
- Các đơn vị: TCKT, PC, KT, CNTT, VP;
- Lưu: VT, QLT.
|
KT. GIÁM ĐỐC
PHÓ GIÁM ĐỐC
Trần Đình Liệu
|
PHỤ LỤC
PHÂN
CẤP QUẢN LÝ VÀ THỰC HIỆN NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN NGƯỜI THAM GIA BHXH, BHYT BẮT BUỘC
(Ban hành kèm theo Công văn số: 1584 /BHXH-QLT ngày 15/7/2025 của BHXH
Việt Nam)
I.
Phân cấp quản lý
|
Số
TT
|
Nhóm
cùng tham gia BHXH, BHYT bắt buộc
|
|
1
|
Người lao động làm việc theo hợp đồng
lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời
hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng
lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm
có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên làm việc
trọn thời gian hoặc không trọn thời gian nhưng có tiền lương trong tháng bằng
hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất;
người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước,
người đại diện phần vốn của doanh nghiệp có hưởng tiền lương và không hưởng
tiền lương trong các doanh nghiệp nhà nước
|
|
2
|
Người lao động làm việc theo hợp đồng
lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời
hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng
lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm
có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên làm việc
trọn thời gian hoặc không trọn thời gian nhưng có tiền lương trong tháng bằng
hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất;
người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước,
người đại diện phần vốn của doanh nghiệp có hưởng tiền lương và không hưởng
tiền lương trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
|
|
3
|
Người lao động làm việc theo hợp đồng
lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời
hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng
lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm
có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên làm việc
trọn thời gian hoặc không trọn thời gian nhưng có tiền lương trong tháng bằng
hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất;
người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước,
người đại diện phần vốn của doanh nghiệp có hưởng tiền lương và không hưởng
tiền lương trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh
|
|
4
|
Thành viên Hội đồng quản trị, Tổng
giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức
danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định
của Luật Hợp tác xã có hưởng tiền lương và không hưởng tiền lương
|
|
5
|
Người lao động là công dân nước ngoài
làm việc tại Việt Nam khi làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn
có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam,
trừ trường hợp là người di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định của
pháp luật về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam hoặc tại thời điểm
giao kết hợp đồng lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều
169 của Bộ luật Lao động hoặc điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác
|
|
6
|
Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có
đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy
định của pháp luật về bảo hiểm xã hội
|
|
7
|
Người hoạt động không chuyên trách ở cấp
xã theo quy định của pháp luật
|
|
8
|
Người hoạt động không chuyên trách ở
thôn, tổ dân phố theo quy định của pháp luật
|
|
9
|
Dân quân thường trực
|
II. Thực hiện nhiệm vụ
quản lý, phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc
1. Đối với nhóm người tham
gia tại số thứ tự từ 1 đến 6: Thực hiện phát triển đối tượng tham gia theo hướng
dẫn tại Mục II Công văn hướng dẫn phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc.
2. Đối với nhóm người tham
gia tại số thứ tự 7, 8: Bộ phận thu, quản lý trực tiếp đơn vị, người tham gia
thuộc Phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia, Bộ phận thu, phát triển
người tham gia bắt buộc và quản lý chậm đóng thuộc BHXH cơ sở: đôn đốc UBND xã,
phường, đặc khu lập danh sách tăng, giảm khi có phát sinh, chuyển kinh phí đóng
BHXH, BHYT cho cơ quan BHXH.
3. Đối với nhóm người tham
gia tại số thứ tự 9: Bộ phận thu, quản lý trực tiếp đơn vị, người tham gia thuộc
Phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia, Bộ phận thu, phát triển người
tham gia bắt buộc và quản lý chậm đóng thuộc BHXH cơ sở: đôn đốc Cơ quan Quân sự
tại địa phương lập danh sách gửi BHXH khu vực/BHXH cơ sở và đề nghị cơ quan Tài
chính chuyển kinh phí đóng BHXH, BHYT cho người lao động.
[1] BHXH
tỉnh, thành phố/BHXH cơ sở: căn cứ quy định của Luật BHXH số 41/2024/QH15 và Luật
BHYT số 51/2024/QH15 thực hiện cập nhật bổ sung quy định của pháp luật về mở rộng
đối tượng tham gia BHXH, BHYT bắt buộc (từ ngày 01/7/2025); điều chỉnh các hành
vi vi phạm pháp luật về đóng, xử lý vi phạm pháp luật về đóng BHXH, BHYT và các
nội dung mới về thu, đóng BHXH, BHYT bắt buộc có liên quan khác vào tài liệu gửi
đơn vị.
[2] Mẫu
số 10-KT được lập khi hoàn thành Bước 3 hoặc Bước 4
[3] Nội
dung cập nhật tương tự các nội dung tại Mẫu số 06b-KT