Kính
gửi: Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
nhận được kiến nghị của cử tri thành phố Hồ Chí Minh gửi tới sau Kỳ họp thứ nhất,
Quốc hội khóa XVI do Văn phòng Chính phủ chuyển đến theo Công văn số
5725/VPCP-QHĐP ngày 18/6/2026 với nội dung như sau:
Cử tri cho rằng việc bảo tồn
và phát huy nền văn hóa Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần tạo sức
mạnh nội sinh, nâng cao vị thế và thương hiệu quốc gia trong bối cảnh hội nhập
quốc tế sâu rộng. Thời gian qua, nhiều chương trình, hoạt động văn hóa, nghệ
thuật có ý nghĩa đã góp phần lan tỏa tinh thần yêu nước, khơi dậy niềm tự hào
dân tộc và truyền tải những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam. Tuy nhiên,
bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn một số hạn chế, bất cập cần tiếp tục
quan tâm khắc phục. Từ thực tiễn đó, cử tri kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ,
Ngành phối hợp quan tâm xây dựng nhiều chính sách về giáo dục văn hóa, đạo đức,
lối sống cho thế hệ trẻ, nhất là học sinh, sinh viên; giúp thế hệ trẻ nâng cao
nhận thức, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và có khả năng chọn lọc trước những
tác động của các luồng văn hóa ngoại lai không phù hợp. Đồng thời, đề nghị tiếp
tục quan tâm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, nhất là di sản
văn hóa phi vật thể; khuyến khích xã hội hóa, huy động nguồn lực từ cộng đồng
và doanh nghiệp tham gia phát triển văn hóa theo hướng hài hòa giữa quản lý nhà
nước và khai thác, phát huy giá trị văn hóa. Bên cạnh đó, cử tri kiến nghị đẩy
mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa nhằm nâng cao
hiệu quả bảo tồn, quảng bá và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam đến với bạn
bè quốc tế.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
xin trả lời như sau:
1. Về việc
xây dựng các chính sách về giáo dục văn hóa, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ
Xây dựng hệ giá trị con người
Việt Nam, đặc biệt là bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức, lối sống và năng lực thẩm mỹ
cho thế hệ trẻ là nhiệm vụ chiến lược, cốt lõi nhằm xây dựng sức mạnh nội sinh
cho dân tộc. Trong thời gian qua, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp
chặt chẽ với Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, ngành, địa phương chủ động
hoàn thiện thể chế và triển khai nhiều nhóm giải pháp đồng bộ như sau:
a) Về phía Bộ Văn hóa, Thể thao
và Du lịch
- Hoàn thiện thể chế và hành
lang pháp lý: Bộ đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua Luật Di sản
văn hóa năm 2024, trong đó đưa ra nhiều quy định đột phá gắn kết di sản với
giáo dục thế hệ trẻ như: quy định chính sách miễn, giảm phí tham quan, học tập,
nghiên cứu tại các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, bảo tàng thuộc
sở hữu toàn dân đối với trẻ em, học sinh, sinh viên (khoản 8 Điều
7); quy định “Giáo dục” là nhiệm vụ bắt buộc của hệ thống bảo tàng (điểm d khoản 1 Điều 68), định hướng các bảo tàng chuyển từ phương
thức trưng bày thụ động sang tổ chức các không gian trải nghiệm, tương tác giáo
dục sinh động; quy định cụ thể về tuyên truyền, giáo dục, phổ biến giá trị di sản
và phát huy giá trị di sản trên môi trường điện tử (khoản 2 Điều
26 và Điều 86).
- Triển khai các hệ giá trị
và chuẩn mực con người Việt Nam: Bộ đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ký ban
hành Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 02/7/2026 về Kế hoạch triển khai đồng bộ Hệ
giá trị quốc gia, Hệ giá trị văn hóa, Hệ giá trị gia đình và Chuẩn mực con người
Việt Nam và đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai thực hiện
Kế hoạch; đồng thời, hiện thực hóa các nhiệm vụ tại Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày
07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
- Xây dựng môi trường văn
hóa số lành mạnh: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Bộ Quy tắc ứng xử
văn hóa trên môi trường số theo Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL ngày 05/3/2026; đồng
thời, phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an ngăn chặn các
sản phẩm văn hóa độc hại, thông tin phản cảm, lệch chuẩn trên không gian mạng;
đồng thời chỉ đạo các cơ quan nghệ thuật, điện ảnh, xuất bản tăng cường sáng
tác các sản phẩm văn hóa có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao phục vụ thanh
thiếu niên.
b) Về công tác phối hợp với Bộ
Giáo dục và Đào tạo
Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được
giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp với Bộ Giáo dục và Đạo tạo
trong việc triển khai các giải pháp trong môi trường học đường:
- Giáo dục lịch sử, di sản và
lòng yêu nước: lồng ghép nội dung giáo dục di sản văn hóa, lịch sử địa phương
vào chương trình chính khóa và ngoại khóa, “Tuần sinh hoạt công dân - học sinh,
sinh viên”; duy trì phong trào đưa học sinh tham quan, chăm sóc di tích lịch sử,
bảo tàng, làng nghề truyền thống.
- Nâng cao “sức đề kháng” văn
hóa trên không gian mạng: hướng dẫn học sinh, sinh viên kỹ năng khai thác, chọn
lọc thông tin tích cực; nâng cao năng lực tự bảo vệ trước các luồng văn hóa ngoại
lai không phù hợp, lối sống thực dụng.
- Phát huy vai trò chủ thể của
người học: khuyến khích học sinh, sinh viên thành lập các câu lạc bộ văn hóa,
nghệ thuật; sáng tạo nội dung số tích cực (video, podcast, học liệu số) quảng
bá hình ảnh quê hương, đất nước.
- Kết nối các thiết chế văn
hóa: Đẩy mạnh phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội; gắn kết các cơ sở
giáo dục với bảo tàng, thư viện, nhà văn hóa, trung tâm thể thao địa phương để
đưa văn hóa, nghệ thuật truyền thống tiếp cận thế hệ trẻ một cách tự nhiên, hiệu
quả.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành, địa phương
trong việc đưa di sản, nghệ thuật, văn hóa truyền thống vào trường học; khai
thác hiệu quả hệ thống thiết chế văn hóa phục vụ giáo dục; phát triển học liệu
số, sản phẩm truyền thông tích cực về văn hóa Việt Nam; đồng thời theo dõi, tổng
hợp khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn để kịp thời đề xuất cấp có thẩm quyền xem
xét, điều chỉnh chính sách khi cần thiết.
2. Về việc
bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; khuyến khích xã hội hóa,
huy động nguồn lực từ cộng đồng và doanh nghiệp tham gia phát triển văn hóa
a) Về việc bảo tồn và phát huy
giá trị văn hóa truyền thống
Trong thời gian qua, Bộ Văn
hóa, Thể thao và Du lịch đã triển khai nhiều giải pháp xây dựng môi trường văn
hóa cơ sở, phát huy vai trò của cộng đồng trong gìn giữ và lan tỏa các giá trị
văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Thông qua Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời
sống văn hóa”, nhiều mô hình văn hóa tiêu biểu được xây dựng và nhân rộng gắn với
bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng nông thôn mới và phát triển du lịch bền
vững.
Từ nguồn ngân sách nhà nước thực
hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối
hợp với các địa phương triển khai xây dựng, nhân rộng các mô hình bảo tồn, phát
huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc, xây dựng môi trường văn hóa gắn
với phát triển du lịch, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh thông qua việc
tổ chức các lễ hội truyền thống, góp phần bảo tồn, gìn giữ và phát huy bản sắc
văn hóa truyền thống của địa phương; đồng thời là dịp để người dân sinh hoạt,
hưởng thụ và sáng tạo văn hóa góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa
truyền thống của đồng bào dân tộc, tạo nguồn thu nhập cho người dân. Các nội
dung tuyên truyền về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ
hội; xây dựng môi trường văn hóa, xã hội thân thiện, lành mạnh được người dân
tích cực tham gia, hưởng ứng.
b) Về việc khuyến khích xã hội
hóa, huy động nguồn lực từ cộng đồng và doanh nghiệp tham gia phát triển văn
hóa
Bên cạnh nguồn lực từ ngân sách
nhà nước, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng xác định đẩy mạnh xã hội hóa,
huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực trong xã hội là giải pháp quan trọng
để phát triển văn hóa bền vững. Theo đó, cần khuyến khích, tạo điều kiện để cộng
đồng dân cư, nghệ nhân, người thực hành di sản, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, tổ
chức nghề nghiệp và các cá nhân tham gia đầu tư, tài trợ, hỗ trợ và tổ chức các
hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa. Việc huy động nguồn lực xã hội cần
được thực hiện theo hướng Nhà nước giữ vai trò định hướng, quản lý và tạo hành
lang pháp lý thuận lợi; đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của cộng đồng
và doanh nghiệp, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn giá trị văn hóa với khai
thác hợp lý các giá trị văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Đặc biệt, khuyến khích doanh
nghiệp tham gia đầu tư, tài trợ và đồng hành trong các hoạt động số hóa di sản,
hỗ trợ nghệ nhân, truyền dạy văn hóa truyền thống, phục dựng không gian văn
hóa, tổ chức các hoạt động văn hóa cộng đồng, xây dựng sản phẩm văn hóa và phát
triển du lịch gắn với di sản. Đồng thời, nghiên cứu xây dựng các chương trình,
dự án, danh mục hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa có khả năng huy động
nguồn lực xã hội, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân
lựa chọn, tham gia phù hợp với khả năng và nhu cầu thực tế. Việc xã hội hóa phải
bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật, không làm ảnh hưởng đến
tính chân thực, tính nguyên gốc và các giá trị đặc trưng của di sản.
Bên cạnh đó, Bộ Văn hóa, Thể
thao và Du lịch tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về hệ giá trị văn hóa Việt Nam,
xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; tăng cường chuyển đổi số trong hoạt động
văn hóa cơ sở, số hóa và quảng bá các giá trị văn hóa, góp phần đưa di sản và
các giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ,
đồng thời quảng bá văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế.
Đối với thành phố Hồ Chí Minh,
trên cơ sở các quy định của pháp luật về di sản văn hóa và chủ trương đẩy mạnh
xã hội hóa trong lĩnh vực văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị
Thành phố chủ động huy động, lồng ghép và sử dụng hiệu quả các nguồn lực nhà nước
và xã hội; xây dựng cơ chế khuyến khích cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức,
cá nhân tham gia bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa; gắn bảo tồn di sản với phát
triển du lịch, công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và tạo sinh kế cho người dân,
qua đó vừa bảo đảm gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống, vừa biến các giá
trị văn hóa thành nguồn lực cho phát triển bền vững của Thành phố.
3. Về việc
đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa
Ngày 04/4/2026, Bộ Văn hóa, Thể
thao và Du lịch đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số
611/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến
năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Nội dung Đề án đã xác định 05 nhóm nhiệm vụ
trọng tâm: (1) hạ tầng số và nền tảng dữ liệu văn hóa dùng chung; (2) hoàn thiện
thể chế, chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về văn hóa; (3) số hóa, bảo tồn số
di sản; (4) phát triển nội dung số và quảng bá văn hóa Việt Nam; (5) phát triển
nguồn nhân lực và hợp tác, xã hội hóa. Đồng thời, đặt ra mục tiêu cụ thể đến
năm 2030: 100% lĩnh vực văn hóa có nền tảng số dùng chung; 100% loại hình di sản
đã số hóa được chuẩn hóa theo khung chuẩn quốc gia; tối thiểu 80% di sản văn
hóa phi vật thể của vùng đồng bào dân tộc thiểu số được số hóa; 100% cơ quan quản
lý nhà nước về văn hóa kết nối, đồng bộ cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Đồng thời, Bộ Văn hóa, Thể thao
và Du lịch tiếp tục tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 277/2026/NĐ-CP
ngày 09/7/2026 quy định về hạ tầng văn hóa số, theo đó đã xác định 07 nguyên tắc
chung: (1) Phát triển hạ tầng văn hóa số phục vụ phát triển văn hóa Việt Nam,
phát triển sản phẩm, dịch vụ văn hóa số và công tác quản lý nhà nước về văn
hóa; (2) Phát triển hạ tầng văn hóa số bảo đảm tính đồng bộ, liên thông, dùng
chung rộng khắp, tối ưu hóa nguồn lực, tránh đầu tư phân tán, trùng lặp; (3)
Kinh phí từ ngân sách nhà nước chi cho phát triển hạ tầng văn hóa số ưu tiên thực
hiện theo phương thức thuê dịch vụ; (4) Phát triển, nghiên cứu, sáng tạo, sản
xuất, phân phối và khai thác sản phẩm, dịch vụ văn hóa số dựa trên nền tảng hệ
giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người
Việt Nam, khai thác, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam; (5) Khuyến
khích sử dụng sản phẩm, dịch vụ văn hóa số do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu,
phát triển, sản xuất, cung cấp; (6) Chủ động hợp tác quốc tế trong phát triển hạ
tầng văn hóa số, phát triển công nghệ số, sản phẩm công nghệ số phục vụ hoạt động
văn hóa và sản phẩm, dịch vụ văn hóa số; (7) Phát triển hạ tầng văn hóa số bảo
đảm gắn liền với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và
chủ động phòng ngừa các nguy cơ xâm phạm an ninh văn hóa trên môi trường số.
Trên cơ sở đó, Bộ Văn hóa, Thể
thao và Du lịch đề nghị Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương
nghiên cứu nội dung Đề án, Nghị định số 277/2026/NĐ-CP, Nghị quyết số 80-NQ/TW
về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát
triển văn hóa Việt Nam Luật Di sản văn hóa năm 2024 và Công văn số
3380/BVHTTDL-DSVH ngày 03/9/2022 để chủ động triển khai số hóa di sản văn hóa;
rà soát, xác định danh mục, lộ trình, nguồn lực và đẩy mạnh ứng dụng khoa học,
công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, bảo tồn, xây dựng cơ sở dữ liệu và phát
huy giá trị di sản văn hóa trên môi trường số.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
trân trọng gửi tới Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh để trả lời cử
tri./.
|
Nơi nhận:
- Như trên;
- Thủ tướng Chính phủ (để báo cáo);
- Phó Thủ tướng Chính phủ (để báo cáo);
- Đoàn Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam;
- Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội;
- HĐND, UBND thành phố Hồ Chí Minh;
- Văn phòng Quốc hội; Văn phòng Chính phủ;
- Bộ VHTTDL: Bộ trưởng, các Thứ trưởng;
- Bộ Giáo dục và Đào tạo;
- Các Cục: DSVH, VHCSGĐ&TV;
- Vụ PC; Cổng TTĐT Bộ;
- Lưu: VT, VP (TKBT), PAV (15).
|
BỘ TRƯỞNG
Lâm Thị Phương Thanh
|