Hành vi quay lén người khác có thể bị phạt tù lên đến 15 năm

Hiện nay, trong tình hình mạng xã hội và các thiết bị điện tử phát triển ngày càng mạnh. Ngày càng xuất hiện nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm xâm hại quyền cá nhân của người khác, đặc biệt là hành vi quay lén. Vậy, quay lén là gì? Hành vi quay lén bị xử phạt hành chính như thế nào? Mức truy cứu trách nhiệm hình sự của hành vi này có thể lên đến 15 năm? 

1. Quay lén là gì?

Quay lén là một từ khá quen thuộc trong đời sống, tuy nhiên hiện nay, pháp luật chưa quy định cụ thể khái niệm quay lén là gì. Căn cứ tại khoản 1 điều 32 Bộ luật dân sự 2015, Quyền của cá nhân đối với hình ảnh được quy định như sau:

1. Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình.

Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý.

Việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

… 

Thêm vào đó, tại điều 38 Bộ luật dân sự 2015 quy định về quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình: 

1. Đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.

2. Việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân phải được người đó đồng ý, việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến bí mật gia đình phải được các thành viên gia đình đồng ý, trừ trường hợp luật có quy định khác.

Như vậy, dù chưa có khái niệm cụ thể nhưng hành vi quay lén có thể hiểu là việc quyền cá nhân đối với hình ảnh của một người bị xâm phạm bằng việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân mà không được sự đồng ý của người đó. 

2. Hành vi quay lén bị xử phạt hành chính như thế nào?

Căn cứ vào Điều 84 Nghị định 15/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 144/2022/NĐ-CP về vi phạm quy định về thu thập, sử dụng thông tin cá nhân. Theo đó:

(1) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: 

+ Thu thập thông tin cá nhân khi chưa có sự đồng ý của chủ thể thông tin cá nhân về phạm vi, mục đích của việc thu thập và sử dụng thông tin đó;

+ Cung cấp thông tin cá nhân cho bên thứ ba khi chủ thể thông tin cá nhân đã yêu cầu ngừng cung cấp.

(2) Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

+ Sử dụng không đúng mục đích thông tin cá nhân đã thỏa thuận khi thu thập hoặc khi chưa có sự đồng ý của chủ thể thông tin cá nhân;

+ Cung cấp hoặc chia sẻ hoặc phát tán thông tin cá nhân đã thu thập, tiếp cận, kiểm soát cho bên thứ ba khi chưa có sự đồng ý của chủ thông tin cá nhân;

+ Thu thập, sử dụng, phát tán, kinh doanh trái pháp luật thông tin cá nhân của người khác.

Dựa vào những quy định, hành vi quay lén người khác tùy vào mục đích mà người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính lên đến 60.000.000 đồng. 

3. Mức truy cứu trách nhiệm hình sự của hành vi này có thể lên đến 15 năm? 

Ngoài xử phạt hành chính, hành vi này còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy vào mục đích mà có những khung hình phạt khác nhau. Cụ thể, người có hành vi vi phạm có thể bị truy cứu các tội sau: 

(1) Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017: 

- Phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm: Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác;

- Phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm: 

+ Phạm tội 02 lần trở lên;

+ Đối với 02 người trở lên;

+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

+ Đối với người đang thi hành công vụ;

++Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;

+ Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

+Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%

- Phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

+ Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

+ Làm nạn nhân tự sát.

(2) Tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy theo Điều 326 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 có những khung hình phạt sau đây: 

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm đối với người nào làm ra, sao chép, lưu hành, vận chuyển, mua bán, tàng trữ nhằm phổ biến sách, báo, tranh, ảnh, phim, nhạc hoặc những vật phẩm khác có nội dung khiêu dâm, đồi trụy hoặc hành vi khác truyền bá vật phẩm đồi trụy thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Dữ liệu được số hóa có dung lượng từ 01 gigabyte (GB) đến dưới 05 gigabyte (GB);

+ Ảnh có số lượng từ 100 ảnh đến dưới 200 ảnh;

+ Sách in, báo in hoặc vật phẩm khác có số lượng từ 50 đơn vị đến dưới 100 đơn vị;

+ Phổ biến cho từ 10 người đến 20 người;

+ Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

- Phạt tù từ 03 năm đến 10 năm khi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Có tổ chức;

+ Dữ liệu được số hóa có dung lượng từ 05 gigabyte (GB) đến dưới 10 gigabyte (GB);

+ Ảnh có số lượng từ 200 ảnh đến dưới 500 ảnh;

+ Sách in, báo in hoặc vật phẩm khác có số lượng từ 100 đơn vị đến dưới 200 đơn vị;

+ Phổ biến cho từ 21 người đến 100 người;

+ Phổ biến cho người dưới 18 tuổi;

+ Sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để phạm tội;

+ Tái phạm nguy hiểm.

- Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm khi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Dữ liệu được số hóa có dung lượng 10 gigabyte (GB) trở lên;

+ Ảnh có số lượng 500 ảnh trở lên;

+ Sách in, báo in hoặc vật phẩm khác có số lượng 200 đơn vị trở lên;

+ Phổ biến cho 101 người trở lên.

Thêm vào đó, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. 

Dựa vào những quy định trên, hành vi quay lén người khác có thể bị truy cứu hình sự tùy vào tính chất và mức độ, mức phạt tù cao nhất có thể lên đến 15 năm tù.