Đề xuất quy định mới về phân loại thống kê theo loại hình kinh tế

Đề xuất quy định mới về phân loại thống kê theo loại hình kinh tế

Theo đó, theo Dự thảo phân loại thống kê theo loại hình kinh tế là bảng phân loại các đơn vị kinh tế theo các loại hình kinh tế tương ứng căn cứ vào tỷ lệ vốn chủ sở hữu.

Dự thảo Thông tư Quy định phân loại thống kê theo loại hình kinh tế: https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2024/dt-thong-tu_phan-loai-thong-ke-theo-lhkt.doc

Dự thảo tờ trình: https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2024/du-thao-to-trinh.docx

Danh mục phân loại thống kê theo loại hình kinh tế gồm 02 cấp:

- Cấp 1 gồm 04 loại hình kinh tế được mã hoá lần lượt từ 1 đến 4. Cụ thể: 

1- Loại hình kinh tế nhà nước; 

2- Loại hình kinh tế tập thể; 

3- Loại hình kinh tế tư nhân; 

4- Loại hình kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

- Cấp 2 gồm 17 loại hình kinh tế; mỗi loại hình được mã hoá bằng hai chữ số theo cấp 1 tương ứng.

Cụ thể, loại hình kinh tế nhà nước gồm: 

11- Tổ chức do nhà nước nắm giữ 100% vốn; 

12- Tổ chức do nhà nước nắm giữ từ 50% vốn trở lên; 

13- Tổ chức do nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn và tỷ lệ nắm giữ là lớn nhất; 

14- Các tổ chức khác mà kinh phí hoạt động chủ yếu do Nhà nước cấp.

Loại hình kinh tế tập thể gồm: 

21- Hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã, Tổ hợp tác; 

22- Tổ chức do Hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã thành lập, góp vốn, mua cổ phần tham gia, trong đó vốn góp của hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã là lớn nhất; 

23- Hội; 

24- Tổ chức kinh tế tập thể khác.

Loại hình kinh tế tư nhân gồm: 

31- Tổ chức do tư nhân nắm giữ 100% vốn; 

32- Tổ chức do tư nhân nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở lên; 

33- Doanh nghiệp do tư nhân nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ trở xuống nhưng tỷ lệ nắm giữ là lớn nhất; 

34- Hộ sản xuất; 

35- Tổ chức tư nhân khác.

Loại hình kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài gồm: 

41- Doanh nghiệp mà nhà đầu tư nước ngoài nắm 100% vốn điều lệ; 

42- Doanh nghiệp mà nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở lên; 

43- Doanh nghiệp mà nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ và tỷ lệ nắm giữ là lớn nhất; 

44- Tổ chức có vốn đầu tư nước ngoài khác.

Nội dung của phân loại thống kê theo loại hình kinh tế quy định:

- Các đơn vị kinh tế được xác định trong loại hình kinh tế.

- Các đơn vị kinh tế được loại trừ trong loại hình kinh tế này nhưng được xác định loại hình kinh tế khác.

Tải về Phân loại thống kê theo loại hình kinh tế gồm danh mục và nội dung được quy định chi tiết: https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2024/phan-loai.docx

Nguyên tắc phân loại thống kê theo loại hình kinh tế

Cũng theo Dự thảo Thông tư có nêu về nguyên tắc phân loại thống kê theo loại hình kinh tế như sau:

- Bảo đảm phản ánh quan điểm của Đảng về thành phần kinh tế; tuân thủ các quy định của pháp luật. 

- Mỗi đơn vị kinh tế chỉ được xếp vào một loại hình kinh tế.

- Bảo đảm tính khả thi, kế thừa và được mã hóa thống nhất.

Cơ sở thực tiễn đề xuất phân loại thống kê theo loại hình kinh tế

Theo đó, trong những năm qua, việc áp dụng phân loại theo loại hình kinh tế trong hoạt động thống kê nhà nước đã phát huy tốt vai trò của công tác quản lý, kế hoạch và thống kê. Nhìn chung, việc thực hiện thu thập, tổng hợp, biên soạn các chỉ tiêu thống kê phân theo loại hình kinh tế đã được thực hiện tốt, đáp ứng cơ bản nhu cầu sử dụng thông tin thống kê của các cấp, các ngành và người sử dụng thông tin thống kê. 

Tuy nhiên, Quyết định 231/TCTK-PPCĐ chỉ áp dụng trong ngành Thống kê. Đến nay, nước ta chưa có văn bản chính thức quy định loại hình kinh tế nên còn tồn tại nhiều ý kiến về phân chia, xác định các loại hình kinh tế dẫn đến khó khăn trong quá trình thu thập, biên soạn số liệu theo phân tổ này, như:

(1) Việc thống kê theo loại hình kinh tế ở một số bộ, ngành không đồng nhất về phạm vi, ví dụ:

- Theo phân loại của Tổng cục Thống kê: Đối với kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, trừ các doanh nghiệp nước ngoài liên doanh có vốn góp của Nhà nước chiếm trên 50% được xếp vào loại hình “kinh tế nhà nước”, tất cả các doanh nghiệp còn lại có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên 1% được phân loại vào loại hình “Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài”. 

- Theo phân loại của Ngân hàng Nhà nước: Tất cả nhà đầu tư nước ngoài có vốn góp từ 1% trở lên đều xếp vào khu vực “kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài”, không quan tâm đến vốn đầu tư trực tiếp hay gián tiếp, loại hình doanh nghiệp của nhà đầu tư nước ngoài.

(2) Số liệu chỉ tiêu Tổng sản phẩm trong nước (GDP), Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) theo loại hình kinh tế thường xuyên được yêu cầu nghiên cứu, bổ sung hoặc điều chỉnh phân tổ để đáp ứng nhu cầu thông tin quản lý theo lĩnh vực. Tuy nhiên, việc chưa rõ ràng về phạm vi, nội hàm theo loại hình kinh tế dẫn đến khó khăn trong công tác biên soạn số liệu GDP, GRDP.

Với những lý do nêu trên, Tổng cục Thống kê cho rằng, việc xây dựng và ban hành Thông tư quy định phân loại thống kê theo thành phần kinh tế là cần thiết, làm căn cứ pháp lý để hướng dẫn thực hiện phân loại thống nhất trong hoạt động thống kê nhà nước; đồng thời phù hợp với những quy định hiện hành liên quan đến loại hình kinh tế.

Dự thảo Thông tư Quy định phân loại thống kê theo loại hình kinh tế: https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2024/dt-thong-tu_phan-loai-thong-ke-theo-lhkt.doc

Dự thảo tờ trình: https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2024/du-thao-to-trinh.docx