Có phải lập hợp đồng khi cầm cố tài sản không? Tuyển tập bản án về tranh chấp hợp đồng cầm cố tài sản

Hiểu như thế nào về cầm cố tài sản? Có phải lập hợp đồng khi cầm cố tài sản không?

Tại Điều 309 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về cầm cố tài sản như sau:

Cầm cố tài sản

Cầm cố tài sản là việc một bên (sau đây gọi là bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận cầm cố) để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

Theo đó ta có thể hiểu đơn giản rằng cầm cố tài sản là việc bên cầm cố đưa tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên nhận cầm cố nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự.

Bên nhận cầm cố hoặc bên thứ ba có quyền chiếm hữu tài sản cho đến khi nghĩa vụ được bảo đảm hoàn thành hoặc có quyền xử lý tài sản theo thỏa thuận hoặc theo quy định pháp luật khi bên cầm cố không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ.

Về việc có phải lập hợp đồng khi cầm cố tài sản hay không, căn cứ khoản 5 Điều 3 Nghị định 21/2021/NĐ-CP quy định về hợp đồng bảo đảm như sau:

- Hợp đồng bảo đảm bao gồm hợp đồng cầm cố tài sản, hợp đồng thế chấp tài sản, hợp đồng đặt cọc, hợp đồng ký cược, hợp đồng ký quỹ, hợp đồng mua bán tài sản có bảo lưu quyền sở hữu, hợp đồng bảo lãnh hoặc hợp đồng tín chấp.

- Hợp đồng bảo đảm có thể là sự thỏa thuận giữa bên bảo đảm và bên nhận bảo đảm hoặc thỏa thuận giữa bên bảo đảm, bên nhận bảo đảm và người có nghĩa vụ được bảo đảm.

- Hợp đồng bảo đảm có thể được thể hiện bằng hợp đồng riêng hoặc là điều khoản về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong hình thức giao dịch dân sự khác phù hợp với quy định của pháp luật.

Như vậy, hợp đồng cầm cố không bắt buộc phải lập hợp đồng bởi có thể thể hiện nội dung cầm cố bằng hợp đồng riêng hoặc là một điều khoản về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong các loại hợp đồng khác.

Có phải lập hợp đồng khi cầm cố tài sản không? Tuyển tập bản án về tranh chấp hợp đồng cầm cố tài sản (Hình từ Internet)

Tuyển tập bản án về tranh chấp hợp đồng cầm cố tài sản

Dưới đây là tuyển tập bản án về tranh chấp hợp đồng cầm cố tài sản:

Bản án về tranh chấp hợp đồng cầm cố tài sản số 61/2024/DS-ST

- Cấp xét xử: Sơ thẩm;

- Cơ quan xét xử: Tòa án nhân dân huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh;

Tóm tắt nội dung: Ngày 02/12/2022, chị Sơn Thị Mai H đã ký hợp đồng cầm cố tài sản là một xe mô tô hai bánh với Công ty S.

Chị H cầm cố lấy số tiền là 20.900.000 đồng. Thời hạn cầm cố là 18 tháng (Từ ngày 02-12-2022 đến 02-6- 2024) với mức lãi suất 1,1%/tháng. Theo hợp đồng cầm cố đã ký, Công ty đã giải ngân đầy đủ số tiền cho chị H nhận. Do có nhu cầu đi lại hàng ngày, nên Công ty có ký giấy cho chị H mượn lại xe sử dụng. Chị H có cam kết rõ ràng trong giấy mượn xe là: Hoàn trả lại tài sản mượn đúng thời hạn và địa điểm đã thỏa thuận. Quá trình trả nợ, chị H chưa thanh toán đúng nghĩa vụ theo hợp đồng cho Công ty (Chỉ trả được tiền gốc 9.175.000 đồng và tiền lãi, cộng tiền phí phát sinh, rồi ngưng), đến nay đã quá hạn hợp đồng mà chị H không trả hết nợ và cũng không trả lại xe mô tô cho Công ty.

Do đó Công ty S khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc chị Sơn Thị Mai H phải thanh toán số tiền 20.118.660 đồng và yêu cầu chị H tiếp tục chịu lãi suất, phí phát sinh theo hợp đồng cầm cố đã ký kết cho đến khi thanh toán xong nợ. Trường hợp chị H không thanh toán được số tiền này thì chị H phải thực hiện nghĩa vụ trả lại chiếc xe mô tô.

Bản án về tranh chấp hợp đồng cầm cố tài sản số 39/2024/DS-ST

- Cấp xét xử: Sơ thẩm;

- Cơ quan xét xử: Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Tháp;

- Tóm tắt nội dung: Ngày 24/6/2022 Công ty S và chị Nguyễn Thị Kiều E ký kết Hợp đồng cầm cố số, theo đó Kiều E cầm cố tài sản là xe mô tô hai bánh, để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ đối với số tiền cầm cố 18.000.000 đồng; Thời hạn cầm cố là 18 tháng, kể từ ngày 24/6/2022 đến ngày 24/12/2023; Lãi suất là 1,1%/ tháng, lãi quá hạn 150% lãi suất trong hạn, phí bảo quản hồ sơ là 0.5%/tháng, phí bảo dưỡng và hao mòn xe khi mượn tài sản là 378.000 đồng.

Do vi phạm nghĩa vụ thanh toán nguyên đơn Công ty S yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bị đơn chị Nguyễn Thị Kiều E phải thanh toán cho Công ty số tiền tạm tính đến ngày 12/9/2024 là 14.791.226 đồng.

Ngoài ra, chị Kiều E còn phải tiếp tục chịu lãi suất, phí phát sinh theo hợp đồng cầm cố đã ký kể từ ngày 13/9/2024 cho đến khi thanh toán xong nợ.

Bản án về tranh chấp hợp đồng cầm cố tài sản số 297/2024/DS-ST

- Cấp xét xử: Sơ thẩm;

- Cơ quan xét xử: Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau;

- Tóm tắt nội dung: Ngày 13/5/2020 chị Nguyễn Hồng T có ký hợp đồng với Công ty CN để cầm cố tài sản của chị T là chiếc xe mô tô hiệu Honda Vision với số tiền 10.000.000 đồng, thời hạn cầm cố 12 tháng với mức lãi suất 1,1%/tháng, trả vốn lãi hàng tháng.

Sau khi ký hợp đồng cầm cố và giải ngân thì cùng ngày Công ty đã cho chị T mượn lại xe sử dụng, có làm giấy mượn xe. Quá trình thực hiện nghĩa vụ, chị T không trả cho Công ty bất kỳ khoản tiền vốn và lãi cho đến nay.

Cho nên Công ty khởi kiện yêu cầu chị T phải thanh toán số tiền nợ gốc 10.000.000 đồng và lãi, phí tạm tính đến ngày 14/6/2024 là 27.770.000 đồng và chịu lãi suất, phí phát sinh theo hợp đồng cầm cố đã ký kể từ ngày 15/6/2024 cho đến khi thanh toán xong nợ.

Trường hợp chị T không thanh toán được số tiền trên thì Công ty có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án kê biên, xử lý tài sản bảo đảm là chiếc xe hiệu Honda Vision theo hợp đồng cầm cố để thu hồi nợ cho Công ty.