Quy chuẩn Quốc gia QCVN 01-91:2012/BNNPTNT về khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng của giống dưa hấu

• Số hiệu: QCVN01-91:2012/BNNPTNT
• Loại văn bản: Quy chuẩn
• Nơi ban hành: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: 19/06/2012

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA

QCVN 01-91:2012/BNNPTNT

VỀ KHẢO NGHIỆM GIÁ TRỊ CANH TÁC VÀ SỬ DỤNG CỦA GIỐNG DƯA HẤU

National Technical Regulation on

Testing for Value of Cultivation and Use of Watermelon Varieties

Lời nói đầu

QCVN 01-91:2012/BNNPTNT được chuyển đổi từ 10TCN 467:2001 theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 7 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ qui định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.

QCVN 01-91:2012/BNNPTNT do Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống, sản phẩm cây trồng và phân bón Quốc gia - Cục Trồng trọt biên soạn, Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường trình duyệt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành tại Thông tư số 24/2012/TT-BNNPTNT ngày 19 tháng 6 năm 2012.

...

...

...

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA

VỀ KHẢO NGHIỆM GIÁ TRỊ CANH TÁC VÀ SỬ DỤNG CỦA GIỐNG DƯA HẤU

National Technical Regulation

on Testing for Value of Cultivation and Use of Watermelon varieties

I. QUY ĐỊNH CHUNG

1.1. Phạm vi điều chỉnh

Quy chuẩn này quy định các chỉ tiêu theo dõi, phương pháp đánh giá và yêu cầu  quản lý khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng (khảo nghiệm VCU) của các giống dưa hấu mới được chọn tạo trong nước và nhập nội.

1.2. Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động khảo nghiệm VCU giống dưa hấu mới.

...

...

...

1.3.1. Giải thích từ ngữ

1.3.1.1. Giống khảo nghiệm

Là giống mới đăng ký khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng.

1.3.1.2. Giống đối chứng

Là giống cùng nhóm với giống khảo nghiệm đã được công nhận là giống cây trồng mới hoặc đang gieo trồng phổ biến tại địa phương

1.3.2. Các từ viết tắt

VCU: Value of Cultivation and Use (giá trị canh tác và giá trị sử dụng)

1.4. Tài liệu viện dẫn

TCVN 8815-2011, Hạt giống dưa hấu lai - Yêu cầu kỹ thuật

...

...

...

Để xác định giá trị canh tác và sử dụng của giống dưa hấu mới phải theo dõi, đánh giá các chỉ tiêu ở Bảng 1.

Bảng 1- Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp đánh giá

Chỉ tiêu

Giai đoạn

Đơn vị tính hoặc điểm

Mức độ biểu hiện

Phương pháp đánh giá

1. Ngày gieo

...

...

...

2. Ngày mọc

Mọc mầm

Ngày

Ngày 50 % số cây có lá mầm  mọc lên khỏi mặt đất

Quan sát

3. Số ngày từ gieo đến bắt đầu phân cành cấp 1

Phân cành

...

...

...

Ngày 50 % số cây phân cành cấp 1

Đếm số ngày từ gieo đến khi có 50% số cây trên ô thí nghiệm phân cành cấp 1

4. Số ngày từ gieo đến ra hoa

Ra hoa

Ngày

Ngày có 50 % số cây trên ô thí nghiệm có ít nhất 1 hoa nở

Đếm số ngày từ gieo đến khi có 50% số cây trên ô thí nghiệm có ít nhất 1 hoa nở

5. Ngày thu hoạch quả

Thu hoạch

...

...

...

Quả chín

Đếm số ngày từ gieo đến khi thu hoạch

6. Màu sắc lá

Ra hoa

1

2

3

Xanh vàng

...

...

...

Xanh xám

Quan sát lá của 10 cây trên ô thí nghiệm

7. Hình dạng mặt cắt dọc quả

Thu hoạch

1

2

3

4

Tròn

...

...

...

Elip

Hình trụ

Bổ dọc quả quan sát quả trên 10 cây trên ô thí nghiệm

8. Độ dày vỏ quả

Thu hoạch

3

5

7

Mỏng

...

...

...

Dày

Bổ quả và quan sát 10 quả trên ô thí nghiệm

9. Màu sắc thịt quả

Thu hoạch

1

2

3

4

...

...

...

Trắng

Vàng

Da cam

Đỏ

Tím

Bổ dọc quả sau đó quan sát ruột của 10 quả trên ô thí nghiệm

10. Hạt

Thu hoạch

Hạt

...

...

...

Bổ dọc quả  và đếm số hạt có trong quả của 10 cây trên ô

11. Chất lượng thử nếm

Thu hoạch

3

5

7

Ít ngọt

Ngọt

Rất ngọt

...

...

...

12. Độ cát

Thu hoạch

1

3

5

7

Không có

ít

Trung bình

...

...

...

 Thử nếm và cho điểm

13. Độ Brix

Thu hoạch

%

Dịch đường

Chiết nước thịt quả nhỏ nước dịch quả vào máy đo Brix

14. Bệnh héo (Fusarium oxysporum)

Giai đoạn bị hại

%

...

...

...

Quan sát  và tính tỷ lệ cây bị bệnh trên ruộng của toàn bộ cây trên ô

15. Bệnh thán thư (Collectotricum lagenaricum)

Cây con và trước thu hoạch

1

3

5

...

...

...

9

- Không nhiễm

- Nhiễm nhẹ (nhỏ hơn 20% diện tích thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh)

- Nhiễm trung bình (khoảng 20 đến 40% thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh)

- Nhiễm nặng (hơn 40% đến 70% diện tích thân, lá hoặc quả  nhiễm bệnh)

-  Nhiễm rất nặng (trên 70% diện tích thân, lá hoặc quả  nhiễm bệnh)

Quan sát  và đếm cây bị bệnh trên ruộng của toàn bộ cây trên ô

...

...

...

16. Bệnh  giả sương mai (Pseudoperonospora cubensis)

Cây con và  Trước thu hoạch

%

- Không nhiễm

- Nhiễm nhẹ (nhỏ hơn 20% diện tích thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh)

- Nhiễm trung bình (khoảng 20 đến 40% thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh)

- Nhiễm nặng (hơn 40% diện tích thân, lá hoặc quả  nhiễm bệnh)

Quan sát  và đếm cây bị bệnh trên ruộng của toàn bộ cây trên ô

...

...

...

(Aphis grosypii)

Bị hại

Con/m^2

Các lá có con rệp đeo bám trên 2 mặt lá

Quan sát  và đếm toàn bộ số cây bị hại trên ô

18. Khả năng chống chịu với điều kiện bất thuận (hạn, rét..)

...

...

...

18.1. Chịu hạn

Bị hại

1

3

5

7

9

Lá bình thường

...

...

...

Lá vo trung bình, hồi phục chậm

Lá cuộn tròn, hồi phục ít

Lá chết hoàn toàn

Quan sát  và đếm số cây có lá bị hại trên ô

18.2. Chịu rét

Bị hại

1

3

5

...

...

...

9

Lá bình thường

Lá hơi vo, màu hơi vàng

Lá vo trung bình, màu vàng

Lá cuộn tròn, cháy xám

Lá chết hoàn toàn

Quan sát  và đếm số cây có lá bị hại trên ô

19. Khối lượng quả

Thu hoạch

...

...

...

Quả chín

Cân khối lượng của từng quả trên ô

20. Năng suất

Thu hoạch

kg

Quả chín

Cân toàn bộ số quả thu được trên ô

III. PHƯƠNG PHÁP KHẢO NGHIỆM

3.1. Các bước khảo nghiệm

...

...

...

Tiến hành 3 vụ, trường hợp chỉ đề nghị công nhận cho 01 vụ thì phải qua ít nhất 2 vụ khảo nghiệm trùng tên.

3.1.2. Khảo nghiệm sản xuất

Tiến hành 2 vụ, đồng thời với khảo nghiệm cơ bản hoặc sau 01 vụ khảo nghiệm cơ bản đối với những giống dưa hấu có triển vọng.

3.2. Bố trí khảo nghiệm

3.2.1. Khảo nghiệm cơ bản

3.2.1.1. Bố trí thí nghiệm

Theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh, 3 lần nhắc lại. Diện tích ô là  25 m^2(5 m x 5 m) đối với luống đôi; (2,5 m x 10 m) đối với luống đơn. Xung quanh thí nghiệm phải có ít nhất một luống bảo vệ.

Giống có yêu cầu khảo nghiệm đặc thù được bố trí khảo nghiệm riêng.

3.2.1.2. Giống khảo nghiệm

...

...

...

Chất lượng hạt giống tối thiểu có độ sạch 99%; tỷ lệ nảy mầm 75%; độ ẩm 8% đối với giống thụ phấn tự do và hạt F1 đối với giống lai theo TCVN 8815:2011.

Hạt giống gửi khảo nghiệm không được xử lí bằng bất cứ hình thức nào, trừ khi cơ sở khảo nghiệm cho phép hoặc yêu cầu.

Thời gian gửi giống: Theo quy định của cơ sở khảo nghiệm.

Giống khảo nghiệm được phân nhóm theo thời gian thu hoạch quả tại Bảng 2.

Bảng 2 - Phân nhóm giống

Nhóm giống

Thời gian sinh trưởng (ngày)

Vụ xuân

Vụ hè

...

...

...

Ngắn ngày

70

60

65

Trung ngày

75

65

70

Dài ngày

...

...

...

75

80

3.2.1.3. Giống đối chứng

Do cơ sở khảo nghiệm lựa chọn, quyết định.

Chất lượng của hạt giống phải tương đương với giống khảo nghiệm như qui định ở Mục 3.2.1.2.

3.2.2. Khảo nghiệm sản xuất

Diện tích: Tối thiểu 1000m^2/giống/điểm. Tổng diện tích khảo nghiệm sản xuất qua các vụ không vượt quá quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Giống đối chứng: Như quy định ở Mục 3.2.1.3.

3.3. Quy trình kỹ thuật

...

...

...

3.3.1.1. Thời vụ

Theo khung thời vụ tốt nhất với từng nhóm giống tại địa phương nơi khảo nghiệm.

3.3.1.2. Kỹ thuật gieo trồng

Cây giống khảo nghiệm có thể gieo trực tiếp trên ô thí nghiệm hoặc vườn ươm (Phụ lục C). Mỗi hốc gieo từ 2 đến 3 hạt. Khi cây được 2-3 lá thật thì tiến hành tỉa định cây chỉ để 1 cây/hốc.

3.3.1.3. Đất trồng

Đất phải đại diện cho vùng sinh thái,ؠcó độ phìؠđồng đều, bằngؠphẳng,̠ít chua hoặc trung tính, tốt nhất nên chọn đất nhẹ, được luân canh với cây trồng khác họ.

Làm đất: cày bừa kỹ, san phẳng mặt ruộng, sạch cỏ dại và đảm bảo độ ẩm đất lúc gieo khoảng 75-80% độ ẩm tối đa đồng ruộng.

3.3.1.4. Khoảng cách, mật độ trồng

Đối với luống đơn trồng một hàng 20 cây, cây cách cây 0,5 m

...

...

...

Khoảng cách giữa các lần nhắc 0,5 m

Luống trồng dưa hấu được phủ bằng màng phủ ni lông chuyên dùng

Xung quanh thí nghiệm phải có ít nhất 01 hàng bảo vệ.

3.3.1.5. Phân bón

- Lượng bón (1 ha):

Phân chuồng 15-20 tấn, hoặc phân hữu cơ vi sinh với lượng quy đổi tương đương

Phân vô cơ: 120 – 150 kg N + 100 – 120 kg P₂O₅ +  120 – 150 kg K₂O.

- Cách bón:

Bón lót: toàn bộ phân chuồng + toàn bộ phân lân +1/4 phân đạm + 1/3 phân kali

...

...

...

Bón thúc lần 2 (khi cây đậu quả): Bón 1 /4 lượng phân đạm + 1/3 lượng phân Kali

Bón lần 3: Bón toàn bộ lượng phân đạm và phân kali còn lại. Có thể bón hoặc tưới trước khi thu hoạch quả ít nhất 15 ngày

3.3.1.6. Chăm sóc

- Làm cỏ và cắt chồi ngọn, chồi nách: Thường xuyên làm cỏ sạch. Cắt chồi ngọn khi đã định hình số quả/cây. Tỉa bỏ chồi phụ, chỉ để 2-3 nhánh/cây, cố định dây đã trưởng thành phân bố đều trên mặt luống.

- Trải đều trên mặt luống một lớp rơm rạ  để đỡ quả và hạn chế cỏ dại. Chỉ để 1 quả/cây đối với giống quả to; 2 quả/cây đối với giống quả nhỏ. 

- Tưới nước: Thường xuyên giữ độ ẩm đất khoảng từ 70% đến 75% độ ẩm tối đa đồng ruộng.

3.3.1.7. Phòng trừ sâu bệnh

Thường xuyên theo dõi sâu bệnh. Phòng trừ sâu bệnh và sử dụng thuốc hoá học theo hướng dẫn của ngành bảo vệ thực vật.

3.3.1.8. Thu hoạch

...

...

...

3.3.2. Khảo nghiệm  sản xuất

Áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến của địa phương nơi khảo nghiệm hoặc theo khảo nghiệm cơ bản ở Mục 3.3.1.

3.4. Phương pháp đánh giá

3.4.1. Khảo nghiệm cơ bản

3.4.1.1. Các chỉ tiêu được theo dõi trong điều kiện đồng ruộng bình thường. Các chỉ tiêu về phản ứng của giống với sâu bệnh hại hoặc điều kiện ngoại cảnh bất lợi khi có yêu cầu thì bố trí thí nghiệm riêng trong các điều kiện nhân tạo.

3.4.1.2. Định cây theo dõi khi cây bắt đầu bò. Mỗi lần nhắc lại lấy 5 cây/ô, lấy các cây ở giữa của ô, trừ 5 cây đầu hàng. Tổng số cây theo dõi 15 cây/giống

3.4.1.3. Các chỉ tiêu định tính (chỉ tiêu chất lượng) được đánh giá bằng mắt thường qua quan sát toàn ô thí nghiệm, trên từng cây hoặc các bộ phận của cây và cho điểm.

3.4.1.4. Các chỉ tiêu định lượng (chỉ tiêu số lượng) được đo đếm trên cây mẫu hoặc toàn ô thí nghiệm.

3.4.1.5. Quy định khảo nghiệm và phương pháp theo dõi, đánh giá theo quy định ở Bảng 1.

...

...

...

- Thời gian sinh trưởng

- Năng suất: cân khối lượng quả tươi thực thu trên diện tích khảo nghiệm sau đó quy ra năng suất tạ/ha.

- Đặc điểm giống: nhận xét chung về sinh trưởng, mức độ nhiễm sâu bệnh và khả năng thích ứng với điều kiện của địa phương nơi khảo nghiệm.

- Ý kiến của người sản xuất: có hoặc không chấp nhận giống mới.

IV. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ

Khảo nghiệm VCU giống dưa hấu để công nhận giống cây trồng mới được thực hiện theo quy định tại Pháp lệnh giống cây trồng ngày 24 tháng 3 năm 2004 và Quyết định số 95/2007/QĐ-BNN ngày 27 tháng 11 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về công nhận giống cây trồng nông nghiệp mới.

V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

5.1. Cục Trồng trọt có trách nhiệm hướng dẫn và kiểm tra thực hiện Quy chuẩn này. Căn cứ vào yêu cầu quản lý giống dưa hấu, Cục Trồng trọt có trách nhiệm kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung Quy chuẩn này.

5.2. Trong trường hợp các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy định viện dẫn tại Quy chuẩn này có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế thì thực hiện theo quy định tại văn bản mới./.

...

...

...

PHỤ LỤC A

BÁO CÁO KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM CƠ BẢN

1. Vụ:                              Năm

2. Điểm khảo nghiệm

3. Cơ quan thực hiện

4. Cán bộ thực hiện       Điện thoại                                 Email

5. Số giống khảo nghiệm:

Giống đối chứng

Diện tích ô thí nghiệm:                  m^2,  kích thước ô:       m x        m        

...

...

...

7. Ngày gieo:                            Ngày mọc:                       Ngày thu hoạch:                 

8. Mật độ, khoảng cách

9. Đất thí nghiệm

+ Loại đất:

+ Cơ cấu cây trồng và cây trồng trước:

10. Lượng phân  thực bón cho 1 ha (ghi đầy đủ về chủng loại và liều lượng phân bón đã sử dụng)

11. Tóm tắt ảnh hưởng của thời tiết khí hậu đối với lạc thí nghiệm và số liệu khí tượng của trạm khí tượng gần nhất

12. Tóm tắt tình hình sâu bệnh hại chính: Tên thuốc và lượng thuốc đã dùng (nếu có)

13. Số liệu kết quả khảo nghiệm (ghi đầy đủ, chính xác vào Bảng 1, 2, 3, 4, 5, 6 dưới đây)

...

...

...

Tên giống

Thân

Lá

Hoa

Quả

Hạt

...

...

...

...

...

...

Bảng 2 - Một số đặc điểm sinh trưởng phát triển

Tên giống

Lần nhắc

Ngày gieo

Ngày mọc

...

...

...

Ngày thu quả

1

2

3

...

...

...

Tên giống

Lần nhắc

Bệnh héo (%)

Bệnh thán thư (điểm 1-4)

Bệnh sương mai (điểm 1-4)

Rệp (con/m^2)

1

2

...

...

...

Bảng 4 – Khả năng thích ứng với điều kiện bất thuận

Tên giống

Tính chịu hạn

Tính chịu rét

...

...

...

Mức độ

(điểm 1-5)

Ngày quan sát

Mức độ

(điểm 1-5)

...

...

...

Bảng 5 – Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất

Tên giống

Lần nhắc

Số cây             thực thu/ô

...

...

...

Năng suất quả/ô (kg/ô)

1

2

3

Bảng 6 – Một số chỉ tiêu chất lượng quả

...

...

...

Thử nếm (điểm 1- 4)

Đường kính quả (cm)

Chiều cao quả (cm)

Độ dày cùi (cm)

Độ dày thịt (cm)

Số hạt/quả

Vị ngọt

Mức độ cát

Màu ruột quả

...

...

...

...

...

...

...

...

...

14. Nhận xét tóm tắt ưu khuyết điểm chính của các giống khảo nghiệm. Sơ bộ xếp loại từ tốt đến xấu theo từng nhóm.

15. Kết luận và đề nghị

- Kết luận:

...

...

...

Cơ quan khảo nghiệm

Ngày      tháng      năm

Cán bộ khảo nghiệm

PHỤ LỤC B

BÁO CÁO KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM SẢN XUẤT

1. Vụ:                        Năm:

...

...

...

3. Người khảo nghiệm:.......................... Điện thoại...................Email..........

4. Giống khảo nghiệm:

Giống đối chứng:

5. Ngày gieo:                                         Ngày thu hoạch:

6. Diện tích khảo nghiệm (m^2):

7. Đặc điểm đất đai:

8. Mật độ trồng:

9. Phân bón (Ghi rõ liều lượng và chủng loại đã sử dụng)

10. Đánh giá chung:

...

...

...

TGST (ngày)

Năng suất quả (tấn/ha)

Nhận xét chung

(Sinh trưởng, sâu bệnh, tính thích ứng của giống khảo nghiệm...).

Ý kiến của người         thực hiện thí nghiệm  khảo nghiệm SX

(có hoặc không chấp nhận giống mới - Lý do...)

...

...

...

11.  Kết luận và đề nghị:

Xác nhận của cơ quan

(Ký tên, đóng dấu)

Ngày        tháng         năm

Cán bộ khảo nghiệm

...

...

...

PHỤ LỤC C

KỸ THUẬT GIEO ƯƠM CÂY GIỐNG

1. Chuẩn bị đất

Hỗn hợp đất dùng để gieo hạt bao gồm: đất bột trộn phân hoai mục và trấu hun đã được xử lý phòng trừ sâu bệnh theo tỷ lệ 1,0 : 0,7 : 0,3.

2. Ngâm ủ hạt giống

Hạt giống được ngâm trong nước sạch và ấm 35-40^0C khoảng 3-4 giờ, ủ nứt nanh thì đem gieo.

3. Gieo hạt

Hạt giống khảo nghiệm có thể gieo vào khay nhựa (khoảng 40 đến 50 cây/khay) hoặc túi bầu (kích thước: 7 x 10 cm có đục lỗ). Vườn ươm phải chọn nơi thoáng và đủ ánh sáng, có mái che để tránh các điều kiện ngoại cảnh bất thuận.

Hạt giống gieo trong khay nhựa hoặc túi bầu: Gieo 1 hạt vào 1 ô khay hoặc 1 túi bầu, gieo xong phủ kín hạt, tưới nước đủ ẩm cho hạt nẩy mầm.

...

...

...