Dự án đầu tư xây dựng nào không cần phù hợp với quy hoạch được sử dụng làm căn cứ lập dự án kể từ 1/7/2026?

Dự án đầu tư xây dựng nào không cần phù hợp với quy hoạch được sử dụng làm căn cứ lập dự án kể từ 1/7/2026?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 18 Luật Xây dựng 2025 có quy định cụ thể về yêu cầu đối với dự án đầu tư xây dựng như sau:

Điều 18. Yêu cầu đối với dự án đầu tư xây dựng

1. Dự án đầu tư xây dựng phải đáp ứng các yêu cầu sau đây:

a) Phù hợp với quy hoạch được sử dụng làm căn cứ lập dự án (nếu có), trừ các dự án duy tu, bảo dưỡng công trình hoặc dự án sửa chữa, cải tạo nhưng không làm thay đổi mục tiêu, quy mô, chức năng hiện hữu của các công trình xây dựng;

b) Bảo đảm tính khả thi về giải pháp thiết kế xây dựng, thiết kế công nghệ (nếu có);

c) Đáp ứng yêu cầu về an toàn trong xây dựng, vận hành, khai thác, sử dụng công trình, phòng cháy và chữa cháy, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu;

d) Có phương án tài chính, bố trí, huy động vốn để thực hiện dự án theo tiến độ, bảo đảm hiệu quả.

2. Ngoài các yêu cầu quy định tại khoản 1 Điều này, theo tính chất dự án, hình thức đầu tư, dự án đầu tư xây dựng phải tuân thủ các quy định khác của pháp luật có liên quan.

Đồng thời căn cứ theo Điều 94 Luật Xây dựng 2025 có quy định cụ thể về hiệu lực thi hành như sau:

Điều 94. Hiệu lực thi hành

1. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

2. Khoản 2, khoản 3 Điều 43, Điều 71 và các khoản 3, 4, 5 Điều 95 của Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.

3. Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 03/2016/QH14, Luật số 35/2018/QH14, Luật số 40/2019/QH14, Luật số 62/2020/QH14, Luật số 45/2024/QH15, Luật số 47/2024/QH15, Luật số 55/2024/QH15, Luật số 61/2024/QH15, Luật số 84/2025/QH15, Luật số 93/2025/QH15 và Luật số 95/2025/QH15 (sau đây gọi là Luật Xây dựng số 50/2014/QH13) hết hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành.

4. Chính phủ quy định chi tiết các nội dung quy định tại khoản 1 Điều 6, Điều 7, Điều 8, Điều 11, Điều 16, điểm a khoản 1 Điều 18, Điều 19, Điều 21, Điều 22, khoản 3 Điều 23, Điều 32, Điều 42, Điều 47, khoản 1 Điều 48, Điều 49, Điều 51, Điều 54, Điều 55, Điều 58, Điều 64, Điều 65, Điều 67, Điều 68; Điều 79, Điều 82, Điều 85, Điều 87 và hướng dẫn thực hiện Luật này.

Như vậy, kể từ ngày 01/7/2026, nguyên tắc chung là dự án đầu tư xây dựng phải phù hợp với quy hoạch được sử dụng làm căn cứ lập dự án (nếu có).

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rõ một số trường hợp ngoại lệ. Cụ thể, các dự án duy tu, bảo dưỡng công trình hoặc dự án sửa chữa, cải tạo nhưng không làm thay đổi mục tiêu, quy mô và chức năng hiện hữu của công trình xây dựng thì không bắt buộc phải phù hợp với quy hoạch làm căn cứ lập dự án.

Dự án đầu tư xây dựng nào không cần phù hợp với quy hoạch được sử dụng làm căn cứ lập dự án kể từ 1/7/2026? (Hình từ Internet)

Dự án đầu tư theo Luật Xây dựng 2025 được phân loại như thế nào?

Trong quy định tại Điều 17 Luật Xây dựng 2025 cũng đề cập đến việc phân loại dự án đầu tư xây dựng cụ thể như sau:

(1) Dự án đầu tư xây dựng được phân loại theo hình thức đầu tư bao gồm:

- Dự án đầu tư công;

- Dự án PPP;

- Dự án sử dụng chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước, vốn ngân sách nhà nước khác không thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư công thực hiện theo các quy định đối với dự án đầu tư công tại Luật Xây dựng 2025

- Dự án đầu tư xây dựng thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư, dự án đầu tư xây dựng khác không thuộc trường hợp quy định tại các điểm a, b và c khoản 1 Điều 17 Luật Xây dựng 2025 (sau đây gọi là dự án đầu tư kinh doanh).

(2) Dự án đầu tư xây dựng được phân loại theo quy mô, mức độ quan trọng bao gồm:

- Dự án quan trọng quốc gia; dự án do Quốc hội quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư;

- Dự án nhóm A, dự án nhóm B, dự án nhóm C theo các tiêu chí quy định của pháp luật về đầu tư công.

(3) Dự án đầu tư xây dựng được phân loại theo mục đích, công năng phục vụ.

Lưu ý: Chính phủ quy định chi tiết khoản 3 Điều 17 Luật Xây dựng 2025 và việc phân loại để quản lý các hoạt động xây dựng đối với dự án sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức, vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài.

Nhà nước có những chính sách khuyến khích trong hoạt động xây dựng ra sao kể từ 1/7/2026?

Theo như quy định cụ thể tại Điều 11 Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 thì Nhà nước có những chính sách cụ thể sau đây để khuyến khích trong hoạt động xây dựng:

- Khuyến khích hoạt động xây dựng nhằm bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh; xây dựng nhà ở xã hội; hoạt động xây dựng theo quy hoạch ở miền núi, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn và vùng chịu ảnh hưởng tiêu cực của biến đổi khí hậu.

- Các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng thuộc các thành phần kinh tế được khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi trong hoạt động xây dựng.

- Từng bước chuyển giao một số dịch vụ công do cơ quan quản lý nhà nước đang thực hiện trong hoạt động xây dựng cho tổ chức xã hội - nghề nghiệp có đủ khả năng, điều kiện đảm nhận.

- Nhà nước có cơ chế, chính sách khuyến khích, ưu đãi việc nghiên cứu, đầu tư phát triển và sử dụng vật liệu xây dựng mới, vật liệu tái chế, vật liệu xanh, vật liệu nhẹ, vật liệu thông minh, vật liệu thân thiện môi trường, vật liệu phù hợp vùng ven biển, hải đảo, bảo đảm phát triển bền vững và bảo vệ quốc phòng, an ninh; hoạt động xây dựng, chứng nhận công trình xanh, công trình thông minh, công trình sử dụng hiệu quả năng lượng, tài nguyên, bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường; phát triển đô thị thông minh, đô thị tăng trưởng xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

- Khuyến khích nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật, công nghệ xây dựng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động xây dựng.