Điểm mới Nghị định 283 2025 sửa đổi Nghị định 120 2020 về đơn vị sự nghiệp công lập?

Điểm mới Nghị định 283 2025 sửa đổi Nghị định 120 2020 về đơn vị sự nghiệp công lập?

Ngày 31/10/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 283/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 120/2020/NĐ-CP ngày 07 tháng 10 năm 2020 của Chính phủ quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập, có hiệu lực từ ngày 01/11/2025.

Dưới đây là một số điểm mới Nghị định 283/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 120/2020/NĐ-CP về đơn vị sự nghiệp công lập:

[1] Điều chỉnh đối tượng áp dụng

Điều 1 Nghị định 283/2025/NĐ-CP đã điều chỉnh quy định đối tượng áp dụng tại khoản 1 và khoản 5 Điều 2 Nghị định 120/2020/NĐ-CP nhằm phù hợp với tổ chức bộ máy sau sắp xếp và mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.

Cụ thể:

- Đơn vị sự nghiệp công lập (trừ đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng) thuộc phạm vi quản lý của bộ, cơ quan ngang bộ (sau đây gọi chung là bộ), gồm:

+ Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc bộ (bao gồm: Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ cấu tổ chức của bộ, đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc bộ và đơn vị sự nghiệp công lập ở nước ngoài);

+ Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cục, thuộc chi cục thuộc cục thuộc bộ;

+ Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Văn phòng thuộc bộ;

- Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh (sau đây gọi chung là cấp xã).

[2] Định nghĩa lại khái niệm “Tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập”

Căn cứ theo Điều 2 Nghị định 283/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khái niệm “Tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập” tại khoản 2 Điều 3 Nghị định 120/2020/NĐ-CP được định nghĩa như sau:

Tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập là việc sắp xếp, kiện toàn lại các đơn vị sự nghiệp công lập dưới các hình thức: chia, tách, sáp nhập, hợp nhất; hoặc điều chỉnh tên gọi, vị trí, chức năng, nhiệm vụ để hình thành đơn vị sự nghiệp công lập mới; chuyển giao đơn vị sự nghiệp công lập.

[3] Sửa đổi điều kiện thành lập đơn vị sự nghiệp công lập

Theo Điều 3 Nghị định 283/2025/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung 02 điều kiện thành lập đơn vị sự nghiệp công lập tại điểm b và điểm d khoản 1 Điều 5 Nghị định 120/2020/NĐ-CP.

Theo đó, điều kiện thành lập đơn vị sự nghiệp công lập từ ngày 01/11/2025 như sau:

(i) Phù hợp với quy hoạch ngành quốc gia hoặc quy hoạch mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập (nếu có) đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

(ii) Đáp ứng đủ tiêu chí thành lập đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật chuyên ngành (trừ đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu đa ngành, đa lĩnh vực, bảo đảm phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội tại địa bàn cấp tỉnh, cấp xã); (Nội dung được sửa đổi)

(iii) Xác định rõ mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ của đơn vị cung cấp dịch vụ sự nghiệp công, phục vụ quản lý nhà nước;

(iv) Đảm bảo số lượng người làm việc tối thiểu là 15 viên chức (trừ các đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu được thành lập theo quy định của pháp luật chuyên ngành). (Nội dung được sửa đổi, bổ sung)

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên, đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, khi thành lập các đơn vị này thì số lượng người làm việc tối thiểu bao gồm viên chức và người làm chuyên môn, nghiệp vụ theo chế độ hợp đồng lao động được xác định theo Đề án thành lập.

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập ở nước ngoài thì số lượng người làm việc xác định trong Đề án thành lập đơn vị sự nghiệp công lập được phê duyệt.

(v) Có trụ sở làm việc hoặc đề án cấp đất xây dựng trụ sở làm việc đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt (trường hợp xây dựng trụ sở mới); trang thiết bị cần thiết ban đầu; nguồn nhân sự và kinh phí hoạt động theo quy định của pháp luật.

(vi) Đơn vị sự nghiệp công lập ở nước ngoài: Ngoài việc đáp ứng các điều kiện quy định tại (i), (ii), (iii), (iv), (v), cần bảo đảm phù hợp với chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước và thỏa thuận giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước sở tại về việc thành lập và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập.

[4] Quy định số lượng cấp phó của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm một phần chi thường xuyên, đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên:

Theo Điều 4 Nghị định 283/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 2 Điều 6 Nghị định 120/2020/NĐ-CP về tổ chức bộ máy về số lượng cấp phó đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm một phần chi thường xuyên, đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên như sau:

- Số lượng cấp phó của các đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ được bố trí bình quân không quá 03 người trên một đơn vị.

- Đơn vị quy định tại điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định 120/2020/NĐ-CP (trừ các đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ), khoản 2 và điểm a khoản 4 Điều 2 Nghị định 120/2020/NĐ-CP có từ 20 người làm việc là viên chức trở xuống được bố trí không quá 02 cấp phó; có trên 20 người làm việc là viên chức được bố trí không quá 03 cấp phó.

- Đơn vị quy định tại điểm b, c khoản 1, khoản 3, điểm b, c, d khoản 4 và khoản 5 Điều 2 Nghị định 120/2020/NĐ-CP được bố trí không quá 02 cấp phó.

Đối với bệnh viện hạng I trở lên; đơn vị sự nghiệp y tế làm nhiệm vụ kiểm soát và phòng chống bệnh tật tuyến tỉnh hạng I trở lên; trường phổ thông có nhiều cấp học có quy mô từ 40 lớp trở lên thì được bố trí không quá 03 cấp phó.

Điểm mới Nghị định 283 2025 sửa đổi Nghị định 120 2020 về đơn vị sự nghiệp công lập? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập là gì?

Căn cứ theo Điều 4 Nghị định 120/2020/NĐ-CP quy định nguyên tắc thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập như sau:

- Việc thành lập, tổ chức lại, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập phải bảo đảm đúng điều kiện, trình tự, thủ tục và thẩm quyền quy định tại Nghị định này (trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác thì thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành); một đơn vị sự nghiệp công lập có thể cung ứng nhiều dịch vụ sự nghiệp công cùng loại.

- Các đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập mới (kể cả đơn vị sự nghiệp công lập thuộc đơn vị sự nghiệp công lập) phải tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư (trừ trường hợp phải thành lập mới để cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu). Riêng đối với đơn vị sự nghiệp công lập thuộc đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm về chi thường xuyên và chi đầu tư, khi thành lập mới (kể cả trường hợp cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu) phải tự bảo đảm về chi thường xuyên và chi đầu tư.

- Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động không hiệu quả thì tổ chức lại hoặc giải thể. Việc tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập không được làm tăng thêm số lượng người hưởng lương từ ngân sách nhà nước đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, bảo đảm thực hiện đúng quy định về số lượng cấp phó của đơn vị và thực hiện tinh giản biên chế theo quy định.

Trình tự gửi và tiếp nhận hồ sơ thành lập đơn vị sự nghiệp công lập được quy định như thế nào?

Căn cứ theo Điều 12 Nghị định 120/2020/NĐ-CP quy định trình tự gửi và tiếp nhận hồ sơ thành lập như sau:

- Cơ quan, tổ chức đề nghị thành lập đơn vị sự nghiệp công lập gửi 01 bộ hồ sơ thành lập đơn vị sự nghiệp công lập đến cơ quan, tổ chức thẩm định được quy định tại khoản 1 Điều 13 Nghị định 120/2020/NĐ-CP để thẩm định; đối với các cơ quan, tổ chức liên quan để phối hợp hoặc để biết thì chỉ ghi tên các cơ quan, tổ chức đó vào mục nơi nhận của văn bản hoặc tờ trình đề nghị thành lập (trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác thì thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành).

- Cơ quan, tổ chức tiếp nhận hồ sơ thành lập đơn vị sự nghiệp công lập phải lập danh mục hồ sơ theo quy định.

- Hồ sơ gửi là văn bản chính được ký tên, đóng dấu của cơ quan, tổ chức đề nghị thành lập và các tài liệu khác có liên quan theo quy định tại Điều 11 Nghị định 120/2020/NĐ-CP.