Các thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp trên môi trường số tại TAND được hướng dẫn bởi Nghị quyết 01?

Các thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp trên môi trường số tại TAND được hướng dẫn bởi Nghị quyết 01?

Vừa qua, ngày 15/1/2026, HĐTP Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP hướng dẫn thực hiện thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp trên môi trường số tại Tòa án nhân dân.

>>> TẢI VỀ Toàn văn Nghị quyết 01 2026 NQ HĐTP <<<

Theo đó, tại Điều 1 Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP quy định như sau:

Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP hướng dẫn thực hiện thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án (sau đây gọi là thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp) trên môi trường số để giải quyết vụ án, vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án, bao gồm các thủ tục sau đây:

- Nộp đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, đơn kháng cáo, đơn đề nghị, kiến nghị, đơn khiếu nại, tố cáo (sau đây gọi là đơn khởi kiện, yêu cầu);

- Cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ;

- Cấp, tống đạt, thông báo văn bản;

- Nộp tạm ứng án phí, lệ phí, chi phí tố tụng; án phí, lệ phí, chi phí tố tụng;

- Phiên họp, phiên tòa giải quyết vụ án, vụ việc;

- Cấp trích lục, bản sao bản án, quyết định của Tòa án;

- Giao, nhận hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng giữa các Tòa án;

- Số hóa, lưu trữ hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng;

- Thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp khác theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao.

Lưu ý:

Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP được áp dụng để thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số, trừ trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của ủ y ban Thường vụ Quốc hội có quy định khác.

Việc thực hiện thủ tục giao, nhận hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng giữa Tòa án với Viện kiểm sát, cơ quan thi hành án dân sự, cơ quan khác trên môi trường số được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan, trường hợp pháp luật có liên quan không quy định thì áp dụng Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP.

Các thủ tục tố tụng, thủ tục hành chính tư pháp trên môi trường số tại TAND được hướng dẫn bởi Nghị quyết 01? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số cụ thể?

Tại Điều 4 Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP nêu rõ các nguyên tắc thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số cụ thể như sau:

[1] Phù hợp với quy định của pháp luật tố tụng, pháp luật về chuyển đổi số, pháp luật về giao dịch điện tử, Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP và pháp luật có liên quan.

[2] Thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số có giá trị pháp lý như các phương thức khác theo quy định của pháp luật.

[3] Bảo đảm họp pháp, họp lý, khoa học, tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức của tổ chức, cá nhân và cơ quan có thẩm quyền; bảo đảm bình đẳng, khách quan, công khai, minh bạch, bảo mật, an ninh mạng và có sự phối họp chặt chẽ giữa các cơ quan có thẩm quyền.

[4] Không yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp lại những dữ liệu, tài liệu mà Tòa án đang quản lý hoặc đã được cơ quan nhà nước khác sẵn sàng chia sẻ hoặc thông tin, dữ liệu đã được xác thực qua các cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu ngành; chuẩn hóa, kết nối dữ liệu giữa các Tòa án.

[5] Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền lựa chọn phương thức thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp, trường hợp không lựa chọn thì Tòa án xem xét, quyết định phương thức theo quy định của pháp luật tố tụng, phương thức quy định tại Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân đã lựa chọn thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số không được thay đổi phương thức trong quá trình giải quyết vụ án, vụ việc, trừ trường họp có lý do chính đáng và được Tòa án chấp nhận.

[6] Cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về tính chính xác và tính họp pháp của thông tin được kê khai, việc giao nộp tài liệu, chứng cứ khi thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số; có trách nhiệm theo dõi, cập nhật, phản hồi các thông tin liên quan với Tòa án và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Không có sổ đỏ, Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai không?

Theo Điều 236 Luật Đất đai 2024 quy định như sau:

Điều 236. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai

1. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp hoặc một trong các bên tranh chấp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án giải quyết.

2. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật này thì các bên tranh chấp được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây:

a) Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều này;

b) Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.

[...]

Theo đó tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp hoặc một trong các bên tranh chấp có sổ đỏ thì Tòa án vẫn có thẩm quyền giải quyết tranh chấp.

Tuy nhiên nếu không có sổ đỏ thì các bên tranh chấp vẫn có thể lựa chọn giữa việc nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đại tại Ủy ban nhân dân hoặc là khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự để yêu cầu được quyết tranh chấp đất đai.