Trường hợp nào người mua phải lập hóa đơn trả lại hàng hóa cho người bán?

Trường hợp nào người mua phải lập hóa đơn trả lại hàng hóa cho người bán?

Căn cứ tại điểm c khoản 5 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định như sau:

Xử lý hóa đơn điện tử đã lập

...

5. Xử lý hóa đơn điện tử đã lập trong một số trường hợp như sau:

...

c) Xử lý hóa đơn điện tử trong trường hợp trả lại hàng hóa, dịch vụ:

c.1) Trường hợp trả lại hàng hóa: Trường hợp người mua trả lại toàn bộ hoặc một phần hàng hóa (bao gồm cả trường hợp đổi hàng làm thay đổi giá trị của hàng hóa đã mua) thì người bán lập hóa đơn điều chỉnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận về việc người mua lập hóa đơn khi trả lại hàng hóa thì người mua lập hóa đơn điện tử giao cho người bán; người bán, người mua thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định khi bán hàng hóa;

c.2) Trường hợp hàng hóa là tài sản thuộc diện phải đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu theo quy định của pháp luật và tài sản đã được đăng ký theo tên người mua thì khi trả lại hàng hóa đảm bảo phù hợp với pháp luật liên quan, nếu người mua là đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử thì người mua thực hiện lập hóa đơn trả lại hàng cho người bán;

...

Như vậy, người mua phải lập hóa đơn trả lại hàng hóa trong 02 trường hợp sau:

- Trường hợp người mua trả lại toàn bộ hoặc một phần hàng hóa mà trước đó người bán và người mua có thỏa thuận về việc người mua lập hóa đơn, thì khi trả hàng hóa người mua phải lập hóa đơn giao cho người bán.

- Trường hợp hàng hóa là tài sản thuộc diện phải đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu theo quy định của pháp luật và tài sản đã được đăng ký theo tên người mua thì khi trả lại hàng hóa, nếu người mua là đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử thì người mua thực hiện lập hóa đơn trả lại cho người bán.

Trường hợp nào người mua phải lập hóa đơn trả lại hàng hóa cho người bán?

Nguyên tắc sử dụng hóa đơn điện tử được quy định như thế nào?

Căn cứ tại khoản 5 Điều 26 Luật Quản lý thuế 2025 quy định về hóa đơn điện tử như sau:

Hóa đơn điện tử

...

5. Nguyên tắc, quyền và trách nhiệm lập, quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử:

a) Tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải lập hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ để giao cho người mua theo định dạng chuẩn dữ liệu và phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định của pháp luật về thuế và pháp luật về kế toán, bảo đảm phản ánh đầy đủ, trung thực nội dung nghiệp vụ kinh tế phát sinh và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hóa đơn đã lập, trừ trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định của Chính phủ;

b) Việc đăng ký, quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử phải tuân thủ quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, pháp luật về kế toán và pháp luật về thuế;

c) Thời điểm lập hóa đơn điện tử thực hiện theo quy định của Chính phủ;

d) Người nộp thuế có trách nhiệm triển khai hệ thống hạ tầng kỹ thuật đáp ứng yêu cầu kết nối, lưu trữ, bảo mật và truy xuất hóa đơn điện tử theo đúng định dạng chuẩn và quy định của pháp luật;

đ) Dữ liệu hóa đơn điện tử được quản lý tập trung, thống nhất để xây dựng cơ sở dữ liệu về hóa đơn; được kết nối, chia sẻ với các cơ quan, tổ chức có liên quan nhằm phục vụ công tác quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi người mua.

Cơ quan thuế có trách nhiệm tổ chức, xây dựng, quản lý và vận hành hệ thống dữ liệu hóa đơn điện tử. Căn cứ kết quả phân tích rủi ro, cơ quan thuế áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp, bao gồm cả việc ngừng, tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử đối với các trường hợp có rủi ro cao về thuế và hóa đơn;

e) Tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử có trách nhiệm xây dựng cơ chế kiểm tra, phát hiện, cảnh báo trong sử dụng hóa đơn điện tử và cung cấp thông tin cho cơ quan thuế;

g) Người mua có quyền và trách nhiệm yêu cầu người bán cung cấp hóa đơn điện tử khi mua hàng hóa, dịch vụ; được hưởng các biện pháp khuyến khích theo quy định của pháp luật.

...

Theo đó, nguyên tắc sử dụng hóa đơn điện tử từ 01/7/2026 được quy định như sau:

- Bắt buộc lập hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ (trừ trường hợp được Chính phủ quy định không phải sử dụng); hóa đơn phải đúng định dạng chuẩn, đầy đủ nội dung và người bán chịu trách nhiệm về tính chính xác.

- Việc đăng ký, quản lý và sử dụng hóa đơn điện tử phải tuân thủ quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, kế toán và thuế.

- Thời điểm lập hóa đơn điện tử thực hiện theo quy định của Chính phủ.

- Người nộp thuế có trách nhiệm xây dựng hạ tầng kỹ thuật đáp ứng yêu cầu kết nối, lưu trữ, bảo mật và truyền nhận dữ liệu hóa đơn điện tử theo quy định.

- Dữ liệu hóa đơn điện tử được quản lý tập trung, kết nối và chia sẻ phục vụ quản lý nhà nước; cơ quan thuế quản lý, vận hành hệ thống dữ liệu và áp dụng biện pháp quản lý rủi ro, kể cả ngừng hoặc tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử đối với trường hợp có rủi ro cao.

- Tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử có trách nhiệm xây dựng cơ chế kiểm tra, cảnh báo việc sử dụng hóa đơn và cung cấp thông tin cho cơ quan thuế.

- Người mua có quyền yêu cầu người bán lập và cung cấp hóa đơn điện tử khi mua hàng hóa, dịch vụ và được hưởng các chính sách khuyến khích theo quy định.

Hộ kinh doanh có bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền khi đạt doanh thu trên 01 tỷ đồng?

Căn cứ theo khoản 5 Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP như sau:

Nguyên tắc khai thuế, tính thuế và sử dụng hóa đơn

...

5. Sử dụng hóa đơn điện tử

a) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng thì phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có nhiều địa điểm kinh doanh thì sử dụng mã số thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cho tất cả các cửa hàng và phải ghi rõ mã địa điểm kinh doanh trên hóa đơn;

b) Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống đáp ứng điều kiện và có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế;

c) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mới ra kinh doanh tại Điều 9 Nghị định này hoặc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trước chưa trên 01 tỷ đồng (trừ trường hợp đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo điểm b khoản này) nhưng trong năm tính thuế có doanh thu trên 01 tỷ đồng trở lên thì phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử trong thời gian 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế trên 01 tỷ đồng.

...

Như vậy, theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử, bao gồm hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Quy định này mang tính bắt buộc theo ngưỡng doanh thu, không phụ thuộc vào nhu cầu của người nộp thuế. Đồng thời, đối với trường hợp trong năm phát sinh doanh thu vượt ngưỡng 01 tỷ đồng thì hộ kinh doanh cũng phải chuyển sang áp dụng hóa đơn điện tử trong thời hạn 30 ngày kể từ thời điểm xác định doanh thu lũy kế vượt ngưỡng.

Ngược lại, hộ kinh doanh có doanh thu từ 01 tỷ đồng trở xuống không bắt buộc, chỉ sử dụng hóa đơn điện tử khi có nhu cầu và đáp ứng điều kiện theo quy định.