Hóa đơn điện tử đã lập sai không có ký hiệu mẫu hóa đơn thì lập hóa đơn điều chỉnh hay thay thế?
Tại Phụ lục I ban hành kèm Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định về ký hiệu mẫu hóa đơn như sau:
Ký hiệu mẫu hóa đơn điện tử phản ánh loại hóa đơn điện tử như sau:
- Số 1: Phản ánh loại hóa đơn điện tử giá trị gia tăng;
- Số 2: Phản ánh loại hóa đơn điện tử bán hàng;
- Số 3: Phản ánh loại hóa đơn điện tử bán tài sản công;
- Số 4: Phản ánh loại hóa đơn điện tử bán hàng dự trữ quốc gia;
- Số 5: Phản ánh các loại hóa đơn điện tử khác là tem điện tử, vé điện tử, thẻ điện tử, phiếu thu điện tử hoặc các chứng từ điện tử có tên gọi khác nhưng có nội dung của hóa đơn điện tử theo quy định tại Điều 10 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP của Chính phủ;
- Số 6: Phản ánh các chứng từ điện tử được sử dụng và quản lý như hóa đơn gồm phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ điện tử, phiếu xuất kho hàng gửi bán đại lý điện tử;
- Số 7: Phản ánh hóa đơn thương mại điện tử;
- Số 8: Phản ánh hóa đơn điện tử giá trị gia tăng tích hợp biên lai thu thuế, phí, lệ phí;
- Số 9: Phản ánh hóa đơn điện tử bán hàng tích hợp biên lai thu thuế, phí, lệ phí.
...
Bên cạnh đó, căn cứ khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định như sau:
Xử lý hóa đơn điện tử đã lập
...
6. Áp dụng hóa đơn điều chỉnh, thay thế
a) Trường hợp hóa đơn điện tử đã lập sai và người bán đã xử lý theo hình thức điều chỉnh hoặc thay thế theo quy định tại Điều này, sau đó lại phát hiện hóa đơn sai thì các lần xử lý tiếp theo người bán sẽ thực hiện theo hình thức đã áp dụng khi xử lý lần đầu;
b) Trường hợp theo quy định hóa đơn điện tử được lập không có ký hiệu mẫu số hóa đơn, ký hiệu hóa đơn, số hóa đơn đã lập sai thì người bán chỉ thực hiện lập hóa đơn điều chỉnh;
c) Đối với nội dung về giá trị trên hóa đơn điều chỉnh thì bắt buộc điều chỉnh tăng (ghi số dương), điều chỉnh giảm (ghi số âm) đúng với thực tế điều chỉnh;
d) Hóa đơn điều chỉnh đối với trường hợp quy định tại khoản 5 Điều này thì người bán kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh, người mua kê khai vào kỳ nhận được hóa đơn điều chỉnh.
...
Như vậy, trường hợp hóa đơn điện tử đã lập sai là hóa đơn không có ký hiệu mẫu hóa đơn thì người bán chỉ thực hiện lập hóa đơn điều chỉnh, không lập hóa đơn thay thế.
Hóa đơn điện tử đã lập sai không có ký hiệu mẫu hóa đơn thì lập hóa đơn điều chỉnh hay thay thế?
Lập hóa đơn thay thế sau đó phát sinh trả lại hàng thì cách xử lý hóa đơn như thế nào?
Căn cứ theo Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định xử lý hóa đơn điện tử trong trường hợp trả lại hàng hóa như sau:
Xử lý hóa đơn điện tử đã lập
...
5. Xử lý hóa đơn điện tử đã lập trong một số trường hợp như sau:
...
c) Xử lý hóa đơn điện tử trong trường hợp trả lại hàng hóa, dịch vụ:
c.1) Trường hợp trả lại hàng hóa: Trường hợp người mua trả lại toàn bộ hoặc một phần hàng hóa (bao gồm cả trường hợp đổi hàng làm thay đổi giá trị của hàng hóa đã mua) thì người bán lập hóa đơn điều chỉnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận về việc người mua lập hóa đơn khi trả lại hàng hóa thì người mua lập hóa đơn điện tử giao cho người bán; người bán, người mua thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định khi bán hàng hóa;
...
6. Áp dụng hóa đơn điều chỉnh, thay thế
a) Trường hợp hóa đơn điện tử đã lập sai và người bán đã xử lý theo hình thức điều chỉnh hoặc thay thế theo quy định tại Điều này, sau đó lại phát hiện hóa đơn sai thì các lần xử lý tiếp theo người bán sẽ thực hiện theo hình thức đã áp dụng khi xử lý lần đầu;
...
Theo đó, khi phát sinh trả lại hàng, người bán không lập tiếp một hóa đơn thay thế chỉ vì hóa đơn trước đó đã được thay thế. Người bán thực hiện điều chỉnh hóa đơn đối với việc trả lại hàng.
Ngoài ra, tại khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định các lần xử lý tiếp theo phải sử dụng cùng hình thức điều chỉnh hoặc thay thế được áp dụng khi hóa đơn đã xử lý sai sót nhưng sau đó lại phát hiện hóa đơn vẫn còn sai. Quy định này khác với trường hợp sau khi hóa đơn thay thế đã được lập đúng, phát sinh nghiệp vụ trả lại hàng.
Vì vậy, trường hợp đã lập hóa đơn thay thế, sau đó phát sinh trả lại hàng thì người bán lập hóa đơn điều chỉnh cho việc trả lại hàng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận để người mua lập hóa đơn trả lại hàng cho người bán.
Cập nhật quy định mới về việc phân biệt hóa đơn thay thế và hóa đơn điều chỉnh từ 01/07/2026 theo Thông tư 91?
Theo đó, căn cứ tại Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định về xử lý hóa đơn điện tử đã lập. Trong đó, phân biệt hóa đơn thay thế và hóa đơn điều chỉnh từ 01/07/2026 được tổng hợp như sau:
Trường hợp sử dụng Hóa đơn thay thế | Trường hợp sử dụng Hóa đơn điều chỉnh |
Áp dụng đối với các sai sót mang tính toàn bộ hoặc làm sai lệch bản chất giao dịch ban đầu, điển hình gồm: - Hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có sai sót. - Hóa đơn liên quan đến các tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng (ô tô, bất động sản,...). - Quy trình xử lý: Lập hóa đơn điện tử mới thay thế hoàn toàn cho hóa đơn có sai sót. | Áp dụng khi sai sót chỉ mang tính bộ phận hoặc phát sinh các nghiệp vụ điều chỉnh giá trị, ví dụ: - Sai sót về ký hiệu, mẫu số hoặc số hóa đơn. - Nghiệp vụ hàng bán trả lại, giảm giá hàng bán. - Hoàn phí, giảm phí trong lĩnh vực bảo hiểm, ngân hàng,... - Chênh lệch phát sinh do tỷ giá hoặc phương thức thanh toán. - Dịch vụ viễn thông, kinh doanh thẻ trả trước,... - Quy trình xử lý: Lập hóa đơn điều chỉnh tăng hoặc giảm tương ứng với phần sai sót hoặc giá trị phát sinh. |
Một số lưu ý:
- Quyền lựa chọn ban đầu: Doanh nghiệp được quyền chủ động chọn 1 trong 2 phương án (điều chỉnh hoặc thay thế) ngay trong lần xử lý sai sót đầu tiên.
- Trong trường hợp tiếp tục phát sinh sai sót sau đó, bắt buộc phải áp dụng đúng phương án đã chọn ở lần xử lý đầu tiên.
- Ngoại lệ bắt buộc: Một số trường hợp đặc thù theo quy định pháp luật yêu cầu bắt buộc phải lập hóa đơn điều chỉnh, không được sử dụng hình thức thay thế.
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
