Kính gửi: Các
cơ quan chủ quản báo chí
Thời gian qua, qua công tác quản lý nhà nước về báo
chí, cơ quan quản lý đã phát hiện một số cơ quan báo chí đăng, phát thông tin
có nội dung vi phạm quy định của pháp luật và quy định của Đảng, trong đó có những
thông tin liên quan đến đề tài lịch sử, lãnh tụ, các vấn đề nhạy cảm, phức tạp,
gây ảnh hưởng không tốt đến chất lượng, uy tín của hoạt động báo chí.
Qua các vụ việc cho thấy, bên cạnh trách nhiệm trực
tiếp của cơ quan báo chí và người làm báo, vẫn còn những hạn chế trong công tác
lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, kiểm tra, giám sát của một số cơ quan chủ quản; quy
trình thẩm định nguồn tin, biên tập, kiểm duyệt và xuất bản nội dung tại một số
cơ quan báo chí chưa thực sự chặt chẽ; việc nhận diện, đánh giá mức độ nhạy cảm
của thông tin, nhất là đối với các vấn đề liên quan đến lịch sử, lãnh tụ, chính
trị, tư tưởng và những vấn đề phức tạp, nhạy cảm còn có lúc chưa đầy đủ.
Để việc nêu trên thực sự là bài học kinh nghiệm sâu
sắc đối với toàn hệ thống báo chí, đồng thời nâng cao vai trò, trách nhiệm của
cơ quan chủ quản trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý hoạt động báo chí, cơ quan quản
lý nhà nước về báo chí kính đề nghị các cơ quan chủ quán báo chí tập trung thực
hiện tốt một số nội dung sau:
1. Nâng cao vai trò, trách nhiệm
của cơ quan chủ quản báo chí:
Thực hiện đầy đủ trách nhiệm của cơ quan chủ quản
theo quy định của Đảng, pháp luật về báo chí và các quy định có liên quan; tăng
cường lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan báo chí trực
thuộc, không khoán trắng việc quản lý nội dung cho cơ quan báo chí. Xác định rõ
trách nhiệm của cơ quan chủ quản, người đứng đầu cơ quan chủ quản và người đứng
đầu cơ quan báo chí trong việc bảo đảm hoạt động báo chí đúng tôn chỉ, mục
đích, đúng định hướng chính trị, tuân thủ pháp luật, giữ vững tính tư tưởng,
tính chính xác và trách nhiệm xã hội của báo chí.
Đối với những vụ việc vi phạm nghiêm trọng, có tính
chất phức tạp hoặc gây ảnh hưởng lớn, cơ quan chủ quản phải trực tiếp chỉ đạo
kiểm tra, xác minh, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của tập thể, cá nhân có
liên quan để có hình thức xử lý tương xứng.
2. Tổ chức rút kinh nghiệm sâu
sắc từ vụ việc một số báo ca ngợi cuốn sách có nội dung sai sự thật lịch sử
Chỉ đạo các cơ quan báo chí trực thuộc tổ chức quán
triệt, rút kinh nghiệm nghiêm túc từ vụ việc; coi đây là bài học cảnh báo chung
về trách nhiệm chính trị, trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm nghề nghiệp trong
quá trình tổ chức sản xuất, biên tập và xuất bản thông tin. Đặc biệt làm rõ bài
học về việc không được chủ quan, chạy theo tốc độ đưa tin, lượng truy cập hoặc
sao chép, dẫn lại thông tin mà xem nhẹ việc kiểm chứng nguồn tin, thẩm định nội
dung và đánh giá tác động xã hội của thông tin.
Mỗi cơ quan báo chí cần xác định rõ những khâu có
nguy cơ phát sinh sai phạm trong quy trình tác nghiệp để có biện pháp phòng ngừa
từ sớm, từ xa, không để xảy ra tình trạng chỉ phát hiện và xử lý sau khi thông
tin vi phạm đã được đăng, phát và lan truyền trên không gian mạng.
3. Rà soát, hoàn thiện quy
trình thẩm định và kiểm chứng nguồn tin
Chỉ đạo cơ quan báo chí rà soát toàn bộ quy trình
tiếp nhận, khai thác, kiểm chứng và sử dụng nguồn tin; quy định rõ trách nhiệm của
phóng viên, biên tập viên, thư ký tòa soạn, lãnh đạo ban chuyên môn và người có
thẩm quyền quyết định xuất bản. Thông tin khai thác từ mạng xã hội, nền tảng số,
nguồn tin thứ cấp, cộng tác viên hoặc từ các cơ quan báo chí khác phải được kiểm
chứng về nguồn gốc, tính xác thực, bối cảnh và căn cứ pháp lý trước khi sử dụng.
Không coi việc một thông tin đã được cơ quan báo chí khác đăng tải là căn cứ mặc
nhiên để đăng lại. Mỗi cơ quan báo chí phái chịu trách nhiệm độc lập đối với nội
dung do mình đăng, phát, trừ trường hợp theo quy định của pháp luật về phát
ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.
Đối với thông tin chưa xác định rõ nguồn gốc, chưa
đủ căn cứ kiểm chứng hoặc có dấu hiệu nhạy cảm, phức tạp, phải thực hiện nguyên
tắc thận trọng, xác minh từ nguồn chính thống trước khi quyết định đăng, phát.
4. Siết chặt quy trình biên tập,
duyệt và xuất bản nội dung
Rà soát, bổ sung quy trình biên tập, kiểm duyệt
theo hướng xác định rõ trách nhiệm cá nhân ở từng khâu; bảo đảm có cơ chế kiểm
soát nhiều cấp đối với các nội dung có nguy cơ cao. Không để xảy ra tình trạng
quy trình biên tập, duyệt xuất bản chỉ mang tính hình thức; sử dụng lại nội
dung từ nguồn khác mà không đọc, kiểm tra, đánh giá đầy đủ; hoặc giao quyền xuất
bản nhưng thiếu cơ chế kiểm tra, giám sát tương ứng.
Người đứng đầu cơ quan báo chí phải chịu trách nhiệm
tổ chức hệ thống kiểm soát nội dung phù hợp với quy mô, loại hình và phương thức
hoạt động của cơ quan báo chí; thường xuyên kiểm tra việc thực hiện quy trình
và kịp thời chấn chỉnh những sơ hở có nguy cơ dẫn đến sai phạm.
5. Thiết lập quy trình biên tập
đặc biệt đối với nội dung liên quan đến lịch sử, lãnh tụ và các vấn đề nhạy cảm,
phức tạp
Cơ quan chủ quản chỉ đạo các cơ quan báo chí trực
thuộc xây dựng hoặc hoàn thiện quy trình thẩm định, biên tập và phê duyệt ở mức
độ cao hơn đối với các nội dung liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ,
lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đồng chí lãnh đạo tiền bối tiêu biểu; các sự kiện,
nhân vật và vấn đề lịch sử còn có cách tiếp cận, đánh giá khác nhau; các vấn đề
liên quan đến chính trị, tư tưởng, dân tộc, tôn giáo, chủ quyền quốc gia, đối
ngoại, quốc phòng, an ninh; các vấn đề phức tạp, nhạy cảm, có khả năng tác động
lớn đến dư luận xã hội, uy tín của Đảng, Nhà nước, tổ chức và cá nhân.
Việc thông tin về các nội dung nêu trên phải tuân
thủ nghiêm Quyết định số 157-QĐ/TW ngày 29/4/2008 của Ban Bí thư Trung ương và
các quy định của Đảng có liên quan, đồng thời bảo đảm đúng quy định của pháp luật
về báo chí.
Đối với nội dung có cách hiểu khác nhau, chưa đủ căn
cứ xác định hoặc có nguy cơ gây tác động chính trị, xã hội lớn, cơ quan báo chí
cần chủ động xin ý kiến cơ quan chủ quản, cơ quan chỉ đạo, định hướng và cơ
quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trước khi đăng, phát.
6. Tăng cường trách nhiệm của Tổng
Biên tập, người đứng đầu cơ quan báo chí
Tổng Biên tập, người đứng đầu cơ quan báo chí phải
trực tiếp chịu trách nhiệm về việc tổ chức và thực hiện quy trình kiểm soát nội
dung; phân cấp, phân quyền phải gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải
trình. Cơ quan chủ quản cần định kỳ đánh giá việc thực hiện trách nhiệm của người
đứng đầu cơ quan báo chí, nhất là trong công tác quản lý nội dung, quản lý đội
ngũ phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên và việc tuân thủ các quy trình tác
nghiệp.
Khi xảy ra vi phạm, phải xem xét đầy đủ trách nhiệm
của cá nhân trực tiếp thực hiện, người biên tập, người duyệt xuất bản và trách
nhiệm quản lý, lãnh đạo của người đứng đầu, bảo đảm việc xử lý khách quan,
nghiêm minh.
7. Tăng cường quản lý phóng
viên, cộng tác viên và việc khai thác nội dung từ các nguồn tin khác nhau
Rà soát việc sử dụng cộng tác viên; quy định rõ phạm
vi tác nghiệp, trách nhiệm kiểm chứng và cơ chế kiểm soát nội dung do cộng tác
viên cung cấp. Không giao khoán nội dung, chuyên trang, chuyên mục hoặc hoạt động
tác nghiệp cho cộng tác viên dưới bất kỳ hình thức nào làm suy giảm trách nhiệm
quản lý, biên tập và kiểm soát nội dung của cơ quan báo chí. Tăng cường đào tạo,
bồi dưỡng đội ngũ phóng viên, biên tập viên về bản lĩnh chính trị, pháp luật
báo chí, đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng kiểm chứng thông tin và khả năng nhận diện
các vấn đề nhạy cảm, phức tạp.
Đề nghị các cơ quan chủ quản báo chí khẩn trương chỉ
đạo các cơ quan báo chí trực thuộc tổ chức rà soát toàn diện quy trình thẩm định
nguồn tin, biên tập, duyệt và xuất bản nội dung; khắc phục ngay những sơ hở, bất
cập nếu có; xác định rõ trách nhiệm của từng vị trí, từng cấp trong quy trình
xuất bản. Việc rà soát hướng tới xây dựng cơ chế phòng ngừa sai phạm từ sớm, từ
xa, nâng cao năng lực tự kiểm soát của từng cơ quan báo chí, bảo đảm bảo chí thực
hiện đúng vai trò là cơ quan ngôn luận, diễn đàn tin cậy của Nhân dân, cung cấp
thông tin chính xác, chính thống, có trách nhiệm và góp phần giữ vững ổn định
chính trị, tư tưởng, xã hội.
Trân trọng./.
|
Nơi nhận:
- Như trên;
- Bộ trưởng (để báo cáo);
- Thứ trưởng Phan Tâm (để báo cáo);
- Vụ BC-XB, Ban TGDVTW (để báo cáo);
- Hội Nhà báo Việt Nam (để phối hợp)
- Cục A03, Bộ Công an (để phối hợp);
- Các cơ quan báo chí (để thực hiện);
- Lưu: VT, TTPC, PQH (350).
|
CỤC TRƯỞNG
Lưu Đình Phúc
|