Thu nhập từ mua bán tiền ảo Pi Network có phải nộp thuế TNCN không?

Khái niệm tiền ảo Pi Network? Tiền ảo Pi Network có phải phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam?

Tiền ảo Pi Network là một loại tiền điện tử được phát triển bởi một nhóm nghiên cứu từ Đại học Stanford, với mục tiêu tạo ra một loại tiền kỹ thuật số có thể khai thác (đào) dễ dàng trên điện thoại di động mà không cần tiêu tốn nhiều tài nguyên như các loại tiền điện tử khác (ví dụ: Bitcoin). Dự án Pi Network được ra mắt vào năm 2019 và thu hút sự chú ý nhờ tính đơn giản và khả năng tiếp cận rộng rãi.

Căn cứ khoản 10 Điều 3 Nghị định 52/2024/NĐ-CP, phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt là phương tiện do tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, công ty tài chính được phép phát hành thẻ tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán cung ứng dịch vụ ví điện tử phát hành và được khách hàng sử dụng nhằm thực hiện giao dịch thanh toán, bao gồm:

- Séc;

- Lệnh chi;

- Ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu,

-Thẻ ngân hàng (bao gồm: thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước),

- Ví điện tử và các phương tiện thanh toán khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Cũng tại Công văn 5747/NHNN-PC năm 2017 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có nội dung về tiền ảo, tiền mã hóa như sau:

Căn cứ quy định nêu trên, tiền ảo nói chung và Bitcoin, Litecoin nói riêng không phải là tiền tệ và không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam. Việc phát hành, cung ứng và sử dụng tiền ảo nói chung và Bitcoin, Litecoin nói riêng (phương tiện thanh toán không hợp pháp) làm tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán là hành vi bị cấm.

Chế tài xử lý hành vi này đã được quy định tại Nghị định 96/2014/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng và Bộ luật Hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung). Ngoài ra, về việc đầu tư vào tiền ảo, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã cảnh báo nhiều lần việc đầu tư này tiềm ẩn rủi ro rất lớn cho nhà đầu tư.

Theo đó, tiền ảo Pi Network không được xem là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam. Vì vậy việc phát hành, cung ứng hoặc sử dụng tiền ảo Pi Network làm tiền tệ thanh toán giao dịch là hành vi trái pháp luật.

Thu nhập từ mua bán tiền ảo Pi Network có phải nộp thuế TNCN không?

Mặc dù việc phát hành, cung ứng và sử dụng tiền ảo Pi Network làm tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán là hành vi bị cấm. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hiện vẫn chưa có quy định về việc xử lý đối với trường hợp mua bán tiền ảo thông qua các sàn giao dịch điện tử, nên hoạt động này không phải là hành vi vi phạm pháp luật.

Theo đó, căn cứ Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (sửa đổi bởi Luật thuế thu nhập cá nhân sửa đổi 2012 và Luật sửa đổi các Luật về thuế 2014) quy định về các khoản thu nhập chịu thuế TNCN sau, trừ các khoản thu nhập được miễn thuế quy định tại Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007:

(1) Thu nhập từ kinh doanh, bao gồm:

- Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ;

- Thu nhập từ hoạt động hành nghề độc lập của cá nhân có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề theo quy định của pháp luật.

Thu nhập từ kinh doanh nêu trên không bao gồm thu nhập của cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống.

(2) Thu nhập từ tiền lương, tiền công, bao gồm:

- Tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công;

- Các khoản phụ cấp, trợ cấp, trừ các khoản:

+ Phụ cấp, trợ cấp theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công; phụ cấp quốc phòng, an ninh;

+ Phụ cấp độc hại, nguy hiểm đối với ngành, nghề hoặc công việc ở nơi làm việc có yếu tố độc hại, nguy hiểm;

+ Phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực theo quy định của pháp luật;

+ Trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi, trợ cấp do suy giảm khả năng lao động, trợ cấp hưu trí một lần, tiền tuất hàng tháng và các khoản trợ cấp khác theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội;

+ Trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo quy định của Bộ luật lao động; trợ cấp mang tính chất bảo trợ xã hội và các khoản phụ cấp, trợ cấp khác không mang tính chất tiền lương, tiền công theo quy định của Chính phủ.

(3) Thu nhập từ đầu tư vốn, bao gồm:

- Tiền lãi cho vay;

- Lợi tức cổ phần;

(4) Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, bao gồm:

- Thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế;

- Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán;

- Thu nhập từ chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác.

(5) Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, bao gồm:

- Thu nhập từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất;

- Thu nhập từ chuyển nhượng quyền sở hữu hoặc sử dụng nhà ở;

- Thu nhập từ chuyển nhượng quyền thuê đất, quyền thuê mặt nước;

- Các khoản thu nhập khác nhận được từ chuyển nhượng bất động sản dưới mọi hình thức

(6) Thu nhập từ trúng thưởng, bao gồm:

- Trúng thưởng xổ số;

- Trúng thưởng trong các hình thức khuyến mại;

- Trúng thưởng trong các hình thức cá cược;

- Trúng thưởng trong các trò chơi, cuộc thi có thưởng và các hình thức trúng thưởng khác.

(7) Thu nhập từ bản quyền, bao gồm:

- Thu nhập từ chuyển giao, chuyển quyền sử dụng các đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ;

- Thu nhập từ chuyển giao công nghệ.

(8) Thu nhập từ nhượng quyền thương mại.

(9) Thu nhập từ nhận thừa kế là chứng khoán, phần vốn trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh, bất động sản và tài sản khác phải đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng.

(10) Thu nhập từ nhận quà tặng là chứng khoán, phần vốn trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh, bất động sản và tài sản khác phải đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng.

Như vậy, từ các quy định nêu trên ta có thể đi đến kết luận rằng: Tiền ảo Pi Network không phải là tiền tệ, không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam và cũng không được xem là hàng hóa để kinh doanh nên việc thu nhập từ mua bán tiền ảo Pi Network không thuộc đối tượng chịu thuế TNCN.