Người dân không cần công chứng khi mua bán nhà đất từ 01/7/2025 phải không?

Người dân không cần công chứng khi mua bán nhà đất từ 01/7/2025 phải không?

Căn cứ tại tiểu mục 1 Mục 4 của Thông báo 171/TB-VPCP năm 2025 có nêu cụ thể như sau:

IV. NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP CỤ THỂ

1. Giao Bộ trưởng các bộ, Thủ trưởng các cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

[....]

c) Khẩn trương xây dựng Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 14/03/2025 về đẩy mạnh triển khai Đề án 06 theo tiến độ đã được giao; các bộ, ngành chủ quản hoàn thành các cơ sở dữ liệu về: Đất đai, xây dựng, bảo hiểm, tài chính, doanh nghiệp, lao động việc làm, y tế, giáo dục; kết nối, xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hoàn thành trong tháng 6/2025.

d) Khẩn trương triển khai đầy đủ các nhiệm vụ đã được giao tại Thông báo số 56/TB-VPCP ngày 23/02/2025 của Văn phòng Chính phủ về kết luận Phiên họp tổng kết hoạt động của Ủy ban quốc gia về chuyển đổi số và Đề án 06 năm 2024, phương hướng nhiệm vụ trọng tâm năm 2025, trong đó tập trung vào các nội dung sau: 100% sân bay, bến cảng, cửa khẩu ứng dụng công nghệ sinh trắc học trên nền tảng VneID, hoàn thành trong Quý II/2025; hoàn thành số hóa dữ liệu hộ tịch, dữ liệu đất đai, các dữ liệu khác, tái sử dụng dữ liệu, cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính theo thẩm quyền, hoàn thành trong Quý II/2025; đẩy nhanh tiến trình xây dựng Chính phủ không giấy tờ, yêu cầu tất cả lãnh đạo, cán bộ, công chức các bộ, ngành, địa phương các cấp phải xử lý hồ sơ công việc toàn trình trên môi trường mạng và sử dụng chữ ký số để giải quyết công việc, hoàn thành trước ngày 30/6/2025.

đ) Cắt giảm thành phần hồ sơ đối với các thủ tục hành chính có thông tin giấy tờ đã tích hợp trên tài khoản định danh điện tử, hoàn thành trong Quý II/2025; đẩy mạnh cung cấp, nâng cao chất lượng, hiệu quả cung cấp dịch vụ công trực tuyến gắn với sắp xếp đơn vị hành chính; tái cấu trúc, số hóa quy trình nghiệp vụ, hồ sơ tài liệu, kết quả giải quyết thủ tục hành chính; tái sử dụng 100% dữ liệu đã số hóa để cắt giảm tối đa thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

e) Hợp nhất và nâng cấp các Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan, đơn vị, không làm gián đoạn việc quản lý, theo dõi, tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp, hoàn thành trong tháng 4/2025; điều chỉnh quy trình nghiệp vụ, cho phép sử dụng các giấy tờ điện tử tích hợp trên tài khoản định danh điện tử tương đương với giấy tờ truyền thống khi thực hiện các thủ tục hành chính, không yêu cầu công dân phải xuất trình giấy tờ, phải sao y, công chứng, hoàn thành trong tháng 4/2025.

...

Theo đó, Thông báo 171/TB-VPCP năm 2025 nêu rõ cho phép sử dụng các giấy tờ điện tử tích hợp trên tài khoản định danh điện tử tương đương với giấy tờ truyền thống khi thực hiện các thủ tục hành chính, không yêu cầu công dân phải xuất trình giấy tờ, phải sao y, công chứng.

Hiện nay chưa có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể danh mục giấy tờ bắt buộc phải công chứng. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành quy định rõ những loại giao dịch bắt buộc hoặc nên công chứng, trong đó có giao dịch mua bán, chuyển nhượng nhà đất.

Căn cứ tại khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 quy định các giao dịch phải công chứng, gồm:

- Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản này;

- Hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp; hợp đồng chuyển nhượng, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất mà một bên hoặc các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên;

- Văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật về dân sự;

- Việc công chứng, chứng thực thực hiện theo quy định của pháp luật về công chứng, chứng thực.

Bên cạnh đó, tại khoản 4, 5 Điều 44 Luật Kinh doanh Bất động sản 2023 quy định như sau:

- Hợp đồng kinh doanh bất động sản, hợp đồng kinh doanh dịch vụ bất động sản mà ít nhất một bên tham gia giao dịch là doanh nghiệp kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên.

- Hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng mà các bên tham gia giao dịch là cá nhân phải công chứng hoặc chứng thực.

Đồng thời, tại khoản 4 Điều 9 Luật Kinh doanh Bất động sản 2023 quy định trường hợp cá nhân bán, cho thuê mua nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng thì còn phải thực hiện công chứng, chứng thực.

Ngoài ra, tại khoản 1 Điều 164 Luật Nhà ở 2023 quy định các trường hợp buộc phải công chứng, bao gồm: mua bán, thuê mua, tặng cho, đổi, góp vốn, thế chấp nhà ở thì phải thực hiện công chứng hoặc chứng thực hợp đồng.

Từ những quy định trên có thể thấy những giao dịch liên quan đến quyền tài sản và quyền con người đều được pháp luật quy định cần công chứng nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân, cũng như hạn chế tranh chấp phát sinh.

Như vậy, kể từ tháng 5/2025 khi thực hiện các thủ tục hành chính cho phép sử dụng các giấy tờ điện tử tích hợp trên tài khoản VNeID, người dân không phải xuất trình giấy tờ bản cứng, sao y hoặc công chứng. 

Tuy nhiên, việc sử dụng giấy tờ điện tử trên VNeID người dân không cần công chứng khi mua bán nhà đất từ 01/7/2025 là không đúng bởi công chứng vẫn là bước cần thiết và bắt buộc trong nhiều giao dịch, đặc biệt là các giao dịch liên quan đến nhà đất, tài sản có giá trị lớn.

Người dân không cần công chứng khi mua bán nhà đất từ 01/7/2025 phải không? (Hình từ Internet)

Phân biệt công chứng và chứng thực

Công chứng và chứng thực là hai hoạt động khác nhau và là hai khái niệm pháp lý riêng biệt. Điểm khác biệt lớn nhất là hợp đồng được công chứng có giá trị chứng cứ; các tình tiết, sự kiện ghi trong hợp đồng sẽ không cần phải chứng minh lại nếu xảy ra tranh chấp. Ngược lại, chứng thực không có giá trị làm chứng cứ về nội dung. Khi xảy ra tranh chấp, bên khởi kiện vẫn phải có nghĩa vụ chứng minh các tình tiết, sự kiện đã được chứng thực.

Dưới đây là bảng phân biệt một số điểm khác biệt giữa công chứng và chứng thực: