Mua nông sản từ hộ kinh doanh có được phép lập bảng kê thay cho hóa đơn không?

Mua nông sản từ hộ kinh doanh có được phép lập bảng kê thay cho hóa đơn không?

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định về các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp như sau:

Điều 9. Các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế

1. Trừ các khoản chi không được trừ quy định tại Điều 10 của Nghị định này, doanh nghiệp được trừ các khoản chi khi xác định thu nhập chịu thuế nếu đáp ứng đủ điều kiện tại các điểm a, b và c sau đây:

...

b) Khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật.

Đối với các trường hợp: Mua sản phẩm là nông, lâm, thủy sản của người sản xuất, đánh bắt trực tiếp bán ra; mua sản phẩm thủ công làm bằng đay, cói, tre, nứa, lá, sõng, mây, rơm, vỏ dừa, sọ dừa hoặc nguyên liệu tận dụng từ sản phẩm nông nghiệp của người sản xuất thủ công trực tiếp bán ra; mua phế liệu của người trực tiếp thu nhặt; mua đồ dùng, tài sản của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp bán ra; mua hàng hóa, dịch vụ của cá nhân, hộ kinh doanh (không bao gồm các trường hợp nêu trên) có mức doanh thu dưới ngưỡng doanh thu chịu thuế giá trị gia tăng phải có chứng từ chi trả tiền theo quy định của pháp luật về kế toán, hóa đơn, chứng từ cho người bán (đối với trường hợp giá trị mua hàng hóa, dịch vụ trong ngày của từng hộ, cá nhân từ 05 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt) và Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp ký và chịu trách nhiệm;

...

Theo quy định trên thì đối với khoản chi thu mua nông sản từ hộ kinh doanh thì để được tính là khoản chi phí hợp lý và được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp thì phải đáp ứng các điều kiện sau:

- Trường hợp mua từ các hộ kinh doanh có mức doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế GTGT thì phải có chứng từ chi trả tiền và bảng kê thu mua hàng hóa hóa do người đại diện chịu trách nhiệm

- Trường hợp mua từ 5 triệu trở lên thì phải thanh toán và có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và bảng kê thu mua hàng hóa hóa do người đại diện chịu trách nhiệm.

Như vậy, pháp luật không bắt buộc phải có hóa đơn khi trực tiếp thu mua nông sản từ hộ kinh doanh. Doanh nghiệp có thể sử dụng bảng kê thay cho hóa đơn kèm chứng từ thanh toán để chứng minh khoản chi và kê khai vào các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Mua nông sản từ hộ kinh doanh có được phép lập bảng kê thay cho hóa đơn không? (Hình từ Internet)

Những trường hợp nào không phải xuất hóa đơn?

Căn cứ tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 123/2020/NĐ-CP được sửa đổi bổ sung bởi khoản 3 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP quy định về nguyên tắc lập, quản lý, sử dụng hóa đơn, chứng từ như sau:

Điều 4. Nguyên tắc lập, quản lý, sử dụng hóa đơn, chứng từ

1. Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua (bao gồm cả các trường hợp hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng hóa dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa) và các trường hợp lập hóa đơn theo quy định tại Điều 19 Nghị định này. Hóa đơn phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định tại Điều 10 Nghị định này. Trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử phải theo định dạng chuẩn dữ liệu của cơ quan thuế theo quy định tại Điều 12 Nghị định này.

2. Khi khấu trừ thuế thu nhập cá nhân, khi thu thuế, phí, lệ phí, tổ chức, cá nhân khấu trừ thuế, tổ chức thu thuế, phí, lệ phí phải lập chứng từ khấu trừ thuế, biên lai thu thuế, phí, lệ phí giao cho người có thu nhập bị khấu trừ thuế, người nộp thuế, nộp phí, lệ phí và phải ghi đầy đủ các nội dung theo quy định tại Điều 32 Nghị định này. Trường hợp sử dụng chứng từ điện tử thì phải theo định dạng chuẩn dữ liệu của cơ quan thuế. Trường hợp cá nhân ủy quyền quyết toán thuế thì không cấp chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.

Đối với cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng thì tổ chức, cá nhân trả thu nhập cấp chứng từ khấu trừ thuế cho mỗi lần khấu trừ thuế hoặc cấp một chứng từ khấu trừ cho nhiều lần khấu trừ thuế trong một năm tính thuế khi cá nhân yêu cầu. Đối với cá nhân ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên, tổ chức, cá nhân trả thu nhập chỉ cấp cho cá nhân một chứng từ khấu trừ thuế trong một năm tính thuế.

...

Như vậy, đối với hàng hóa luân chuyển nội bộ nhằm phục vụ cho quá trình sản xuất tiếp theo thì sẽ không phải xuất hóa đơn.

Thu nhập chịu thuế TNDN tính theo công thức nào?

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 quy định về xác định thu nhập tính thuế TNDN thì thu nhập chịu thuế TNDN được tính theo công thức sau:

Bên cạnh đó trường hợp doanh nghiệp có nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh thì thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp được xác định là tổng thu nhập của tất cả các hoạt động sản xuất, kinh doanh.