Đề xuất mua bán dao trên 20cm phải khai báo: Có áp dụng cho mọi trường hợp?

Chào bạn, Ban biên tập xin trả lời như sau:

1. Mua bán dao có vi phạm pháp luật không?

Để xác định mua bán dao có vi phạm pháp luật không thì cần xác định dao có nằm trong nhóm vũ khí trái pháp luật hay không?

Căn cứ theo quy định tại khoản 4 Điều 3 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017, vũ khí thô sơ là vũ khí có cấu tạo, nguyên lý hoạt động đơn giản và được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, bao gồm: dao găm, kiếm, giáo, mác, thương, lưỡi lê, đao, mã tấu, côn, quả đấm, quả chùy, cung, nỏ, phi tiêu. Có thể thấy, các loại dao không phải là dao găm thì không được xem là đối tượng nằm trong nhóm vũ khí thô sơ.

Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 5 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017 thì pháp luật nghiêm cấm cá nhân sở hữu vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, trừ vũ khí thô sơ là hiện vật để trưng bày, triển lãm, đồ gia bảo; nghiêm cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sửa chữa, sử dụng vũ khí trái phép.

Căn cứ theo quy định tại Điều 28 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017, đối tượng được trang bị vũ khí thô sơ bao gồm:

- Quân đội nhân dân;

-  Dân quân tự vệ;

- Cảnh sát biển;

- Công an nhân dân;

- Cơ yếu;

- Kiểm lâm, Kiểm ngư;

- An ninh hàng không;

- Hải quan cửa khẩu, lực lượng chuyên trách chống buôn lậu của Hải quan;

- Câu lạc bộ, cơ sở đào tạo, huấn luyện thể thao có giấy phép hoạt động;

- Trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh.

Như vậy, có thể thấy khi cá nhân, tổ chức không thuộc 1 trong các đối tượng trên mà mua bán, tàng trữ, vận chuyển vũ khí thô sơ là vi phạm pháp luật. Trường hợp mua, bán dao dùng trong sinh hoạt, sản xuất, lao động sẽ không được xem là vi phạm pháp luật. Mua, bán dao chỉ vi phạm pháp luật đối với trường hợp là dao găm. 

Bên cạnh đó, người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí thô sơ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 306 Bộ luật hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung 2017.

2. Đề xuất mua bán dao trên 20cm phải khai báo

Mới đây, Bộ Tư pháp đang thẩm định Dự thảo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì soạn thảo. Một trong những điểm mới của dự thảo là đề xuất bổ sung "dao có tính sát thương cao" vào nhóm vũ khí thô sơ. 

Dự thảo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (sửa đổi): https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/du-thao-luat-quan-ly-su-dung-vu-khi-sua-doi.doc 

Dự thảo Tờ trình: https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/du-thao-to-trinh.doc 

Theo đó,  dao có tính sát thương cao được định nghĩa là dao sắc, nhọn, sắc nhọn, có chiều dài lưỡi từ 20cm trở lên, hoặc dưới 20cm nhưng được hoán cải, lắp ráp để có công năng, tác dụng tương tự dao có tính sát thương cao. 

Tuy nhiên, các loại dao này được sử dụng phổ biến trong lao động, sản xuất, sinh hoạt, nên dự thảo Luật chỉ quy định dao có tính sát thương cao là vũ khí khi "sử dụng vào mục đích trái pháp luật. Vì thế, đề xuất các loại dao có tính sát thương cao không được coi là vũ khí khi người dân sở hữu để sử dụng trong lao động, sản xuất, sinh hoạt. Để đảm bảo được điều này thì điều luật cần có quy định để phân biệt rõ dao được coi là vũ khí với dao sử dụng cho lao động, sản xuất, sinh hoạt.

Tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân khi sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu dao có tính sát thương cao phải khai báo về số lượng, chủng loại, nhãn hiệu, tên cơ sở sản xuất với công an xã, phường, thị trấn sở tại.

Đề xuất đưa "dao có tính sát thương cao" vào nhóm "vũ khí thô sơ" nhằm điều chỉnh nhận thức, hành vi, giúp giảm nguồn tội phạm. Tuy nhiên, cũng cần có quy định cụ thể về cơ chế quản lý đối với loại dao này để bảo đảm phòng ngừa tội phạm mà không làm ảnh hưởng đời sống sinh hoạt và lao động hàng ngày của người dân.

Trân trọng!