Chiếm đoạt 500 triệu đồng tiền hỗ trợ lũ lụt cho người dân thì phạm tội gì?

Chiếm đoạt 500 triệu đồng tiền hỗ trợ lũ lụt cho người dân thì phạm tội gì?

Với tình hình biến đổi khí hậu đang ngày càng nghiêm trọng như hiện nay, các thiên tai như lũ lụt, động đất, sóng thần, …xảy ra thường xuyên hơn bao giờ hết. Đáng chú ý là sức tàn phá của nó gây nhiều thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng và tài sản của người dân. 

Nhà nước ta luôn có những chính sách hỗ trợ khẩn cấp, kịp thời để khắc phục phần nào hậu quả, hỗ trợ cho người dân nhanh chóng ổn định khi xảy ra thiên tai. Và các cơ quan có thẩm quyền, cán bộ, công chức ở địa phương là những người đóng vai trò chính trong công tác hỗ trợ người dân. 

Tuy nhiên, không ít trường hợp lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để trục lợi, gây hậu quả nghiêm trọng, gây phẫn nộ trong nhân dân.

Pháp luật nước ta cũng quy định xử phạt rất nghiêm khắc đối với những hành vi trục lợi cá nhân.

Theo đó, hành vi chiếm đoạt tiền hỗ trợ lũ lụt cho người dân có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tham ô tài sản tại Điều 353 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025).

Điều 353 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) quy định về tội tham ô tài sản như sau:

Điều 353. Tội tham ô tài sản

1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản mà mình có trách nhiệm quản lý trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục 1 Chương này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Có tổ chức;

b) Dùng thủ đoạn xảo quyệt, nguy hiểm;

c) Phạm tội 02 lần trở lên;

d) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

đ) Chiếm đoạt tiền, tài sản dùng vào mục đích xóa đói, giảm nghèo; tiền, phụ cấp, trợ cấp, ưu đãi đối với người có công với cách mạng; các loại quỹ dự phòng hoặc các loại tiền, tài sản trợ cấp, quyên góp cho những vùng bị thiên tai, dịch bệnh hoặc các vùng kinh tế đặc biệt khó khăn;

e) Gây thiệt hại về tài sản từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;

g) Ảnh hưởng xấu đến đời sống của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong cơ quan, tổ chức.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

b) Gây thiệt hại về tài sản từ 3.000.000.000 đồng đến dưới 5.000.000.000 đồng;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Dẫn đến doanh nghiệp hoặc tổ chức khác bị phá sản hoặc ngừng hoạt động.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân: 

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên;

b) Gây thiệt hại về tài sản 5.000.000.000 đồng trở lên.

5. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

6. Người có chức vụ, quyền hạn trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước mà tham ô tài sản, thì bị xử lý theo quy định tại Điều này.

Như vậy, hành vi chiếm đoạt 500 triệu đồng tiền hỗ trợ lũ lụt cho người dân có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tham ô tài sản theo khoản 3 Điều 353 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) và có thể đối diện mức án cao nhất là 20 năm tù.

Chiếm đoạt 500 triệu đồng tiền hỗ trợ lũ lụt cho người dân thì phạm tội gì?(Hình từ Internet)

Phân tích cấu thành tội phạm của tội tham ô tài sản

Căn cứ Điều 353 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025), cấu thành tội phạm của tội tham ô tài sản gồm những yếu tố sau: 

(1) Khách thể: xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước và các tổ chức khác đồng thời xâm phạm quyền sở hữu tài sản, làm giảm uy tín và hiệu quả hoạt động của cơ quan, tổ chức. 

(2) Mặt khách quan:

- Người phạm tội sử dụng chức vụ, quyền hạn của mình như một công cụ để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, cụ thể:

+ Sử dụng quyền hạn do được giao nhiệm vụ công tác thực hiện không đúng hoặc trái quy định về quản lý tài sản thuộc lĩnh vực mà mình phụ trách để chiếm đoạt tài sản. 

+ Sử dụng quyền hạn nhưng vượt quá giới hạn cho phép (thực tế không có quyền hạn này) nhưng có liên quan đến chức vụ của mình để chiếm đoạt tài sản.

- Hậu quả: chiếm đoạt từ 2 triệu đồng trở lên hoặc dưới 2 triệu nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này hoặc bị kết án về các tội phạm tham nhũng. 

- Mối quan hệ nhân quả: tài sản có được là do lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để chiếm đoạt. 

(3) Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi trở lên, đủ năng lực trách nhiệm hình sự và có trách nhiệm quản lý tài sản.

Trách nhiệm quản lý tài sản được hiểu là người do đảm nhiệm chức vụ hoặc nhiệm vụ nhất định trong công tác mà được giao tài sản để thực hiện nhiệm vụ, có trách nhiệm trong quản lý, chiếm hữu, sử dụng tài sản đó. Trách nhiệm quản lý có thể là quản lý gián tiếp thông qua những người hỗ trợ hay cấp dưới hoặc quản lý trực tiếp tài sản đó. 

(4) Mặt chủ quan: lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ chức vụ, quyền hạn của mình và sử dụng để thực hiện chiếm đoạt tài sản, biết rõ hậu quả nhưng vẫn mong muốn thực hiện để trục lợi.

Trên đây là phân tích cấu thành tội phạm của tội tham ô tài sản.