TIÊU CHUẨN QUỐC
GIA
TCVN
10758-6:2016
ISO
18589-6:2009
ĐO HOẠT ĐỘ PHÓNG XẠ TRONG MÔI TRƯỜNG - ĐẤT - PHẦN 6: ĐO TỔNG
HOẠT ĐỘ ALPHA VÀ TỔNG HOẠT ĐỘ BETA
Measurement
of radioactivity in the environment - Soil - Part 6: Measurement of gross alpha
and gross beta activities
Lời nói đầu
TCVN 10758-6:2016 hoàn toàn
tương đương với ISO 18589-6:2009.
TCVN 10758-6:2016 do Tiểu ban
kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC85/SC2 Bảo vệ bức xạ biên soạn, Tổng
cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Bộ TCVN 10758 (ISO 18589) Đo hoạt độ
phóng xạ trong môi trường - Đất gồm có các tiêu chuẩn sau:
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
- TCVN
10758-2:2016 (ISO 18589-2:2015), Phần 2: Hướng dẫn lựa chọn
chiến lược lấy mẫu,
lấy mẫu và xử lý sơ bộ mẫu;
- TCVN 10758-3:2016
(ISO 18589-3:2015), Phần 3: Phương pháp thử các nhân
phóng xạ phát gamma bằng đo phổ gamma;
- TCVN
10758-4:2016 (ISO 18589-4:2009), Phần 4: Đo các đồng vị plutoni
(plutoni 238 và plutoni 239+240) bằng phổ alpha;
- TCVN 10758-5:2016 (ISO
18589-5:2009), Phần 5: Đo stronti 90;
- TCVN 10758-6:2016 (ISO
18589-6:2009), Phần 6: Đo tổng hoạt độ alpha và tổng hoạt độ beta;
Bộ ISO 18589 còn có tiêu chuẩn:
- ISO 18589-7:2013 Measurement
of radioactivity in the environment - Soil - Part 7: in situ measurement of
gamma-emitting
radionuclides.
Lời giới thiệu
Bộ tiêu chuẩn TCVN 10758 được biên soạn
theo phương pháp chấp nhận hoàn
toàn tương đương với bộ tiêu chuẩn ISO 18589 đề cập đến các nội dung liên quan đến
đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường đất.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
ĐO HOẠT ĐỘ PHÓNG XẠ
TRONG MÔI TRƯỜNG - ĐẤT - PHẦN 6: ĐO TỔNG HOẠT ĐỘ ALPHA VÀ TỔNG HOẠT ĐỘ BETA
Measurement
of radioactivity in the environment - Soil - Part 6: Measurement of gross alpha
and gross beta activities
1 Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này cung cấp phương pháp ước
tính tổng hoạt độ
phóng xạ của nguồn phát alpha và beta có trong mẫu đất. Tiêu chuẩn này chủ yếu áp dụng
cho thanh tra có hệ thống dựa trên phép đo so sánh hoặc cho nghiên cứu sơ bộ địa
điểm để hướng dẫn
nhân viên thử nghiệm cả trong việc ưu tiên lựa chọn mẫu đất cho các phép đo
cũng như phương pháp phân tích đặc thù.
Tổng hoạt độ phóng xạ a, b nói chung khác với tổng
của hoạt độ phóng xạ hiệu dụng của các nhân phóng xạ hiện có vì, theo quy ước,
hiệu suất đếm alpha giống nhau được ấn định đối với tất cả các phát xạ alpha và
hiệu suất đếm beta giống nhau được ấn định cho tất cả các phát xạ beta.
2 Tài liệu viện dẫn
Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết
cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với
các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với
các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao
gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 6398-9 (ISO 31 -9)[1], Đại
lượng và đơn vị — Phần 9: Vật lý nguyên tử và vật
lý hạt nhân;
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
TCVN 10758-1 (ISO 18589-1), Đo hoạt
độ phóng xạ trong môi trường - Đất -
Phần 1: Hướng dẫn chung và định nghĩa.
TCVN 10758-2 (ISO 18589-2), Đo hoạt
độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 2: Hướng dẫn lựa chọn chiến lược lấy mẫu, lấy mẫu
và xử lý sơ bộ mẫu.
TCVN ISO/IEC 17025 Yêu cầu chung đối
với năng lực của phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn.
3 Thuật ngữ, định
nghĩa vả ký hiệu
Trong tiêu chuẩn này, áp dụng các thuật
ngữ, định nghĩa và ký hiệu trong TCVN 10758-1 (ISO 18589-1), TCVN
6495 (ISO 11074) và
TCVN 6398-9 (ISO 31-9) và các ký hiệu sau:
m
Khối lượng phần mẫu thử, tính bằng kilogam;
a
Hoạt độ trên đơn vị khối lượng, tính
bằng becquerel trên kilogam;
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Hoạt độ của dung dịch
chuẩn trong nguồn hiệu chuẩn a,
b, tính bằng
becquerel;
tg
Thời gian đếm mẫu, tính bằng giây;
t0
Thời gian đếm phông nền, tính bằng
giây;
tsa, tsb
Thời gian đếm của nguồn hiệu
chuẩn a, b, tính bằng giây;
rga, rgb
Tốc độ đếm tổng mẫu trên giây, từ cửa
sổ a và b
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Tốc độ đếm phông nền trên giây từ cửa
sổ a và b;
rsa, rsb
Tốc độ đếm nguồn hiệu chuẩn trên giây
từ cửa sổ a và b;
e a, e b
Hiệu suất đếm alpha và beta;
c
Phần trăm số đếm a đi vào cửa sổ b từ nguồn hiệu chuẩn;
u(a)
Độ không đảm bảo chuẩn của kết
quả phép đo;
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Độ không đảm bảo mở rộng được
tính bằng U = ku(a) với k
= 1,2,... tính bằng becquerel trên kilogam;
a*
Ngưỡng quyết định, tính bằng
becquerel trên
kilogam;
a#
Giới hạn phát hiện, tính bằng
becquerel trên kilogam;

Giới hạn dưới và trên của khoảng
tin cậy, tính
bằng
becquerel trên kilogam.
4 Nguyên lý
Tổng hoạt độ phóng xạ alpha và beta được
xác định bằng cách sử dụng phương pháp đếm dòng khí hoặc đếm nhấp nháy rắn trên
lớp đất mịn, mỏng
trên một khay.
[1],
[2], [3]
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
5 Thuốc thử và thiết
bị
5.1 Dung môi loại
bỏ dầu
5.2 Chất cố định, ví dụ xenlulo
nitrat (Parlodion®2)),
đến 10 g/L trong axeton.
5.3 Khay, làm bằng
thép không gỉ có đường
kính phù
hợp
với
thiết
bị
đo.
5.4 Cân phân tích, chính xác đến
0,1 mg.
5.5 Máy đếm tỉ lệ dòng khí hoặc máy đếm
nhấp nháy rắn (như ZnS), được thiết kế để phân biệt giữa hoạt độ phóng xạ alpha và
beta.
6 Quy trình
6.1 Chuẩn bị nguồn
Chuẩn bị nguồn bao gồm các giai đoạn
sau:
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
b) Lắng đọng đồng
đều một lượng đã biết mẫu thử, m, được chuẩn bị theo TCVN
10758-2
(ISO
18589-2) để có thể thu được một lớp mỏng nhất với mật độ bề mặt nhỏ hơn 20
mg/cm2.
c) Khối lượng mẫu
phải nằm trong khoảng từ giá trị nhỏ nhất đến giá
trị lớn nhất của
đường chuẩn.
d) Đặt khay lên
một bề mặt ngang.
e) Nên phủ lớp lắng
đọng sử dụng chất cố định (ví
dụ 10 mL Parlodion hòa tan
trong đĩa thử
130 mm) và để bay hơi ở nhiệt độ
xung quanh (lấy cùng lượng chất cố định như được dùng để chuẩn bị nguồn chuẩn). Mục đích của thao
tác này là để cố định lâu dài một lớp phim mỏng lên bề mặt của mẫu trên
khay.
Nguồn đã sẵn sàng để xác định
tổng hoạt độ phóng xạ alpha và beta sử dụng thiết bị đo đã được hiệu chuẩn trước
đó.
Khay cần phải được bảo quản phù hợp
trước khi đo, tránh mọi nguy cơ nhiễm bẩn.
QUAN TRỌNG:
- Hiện tượng tự
hấp thụ tùy thuộc vào
thành phần nền mẫu cũng như độ dầy của lớp lắng đọng có xu
hướng ước tính thấp tổng hoạt độ phóng xạ, đặc biệt hoạt độ phóng xạ alpha.
- Khó để chuẩn
bị nguồn mỏng với độ dầy
đồng đều, cần phải không thay đổi từ lần chuẩn bị này đến lần chuẩn
bị khác.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
6.2.1 Nguyên lý
Hiệu suất đếm và độ không đảm bảo được
xác định bằng cách sử dụng nguồn hiệu chuẩn so sánh mẫu đất [4], [5], [6] được chuẩn bị
bởi
a) Các cơ quan
đo lường sử dụng mẫu đất chuẩn được
cung cấp;
b) Phòng thử nghiệm sử dụng
mẫu đất giống với đặc
tính đất được phân tích, tính đồng nhất đã được đánh giá kỹ lưỡng. Các đất
này trở thành đất chuẩn sau
khi thêm chuẩn, riêng rẽ với
dung dịch
hiệu
chuẩn alpha và beta có hoạt độ đủ lớn để hoạt độ của các nhân phóng xạ tự nhiên
hoặc nhân tạo hiện có trong đất đại diện nhỏ hơn 2 % so với tổng hoạt độ
trong đất chuẩn.
Trong các dung dịch chuẩn của các
nhân phóng xạ alpha nhân tạo, 241Am và 239Pu thường được
lựa chọn. Nếu 239Pu được dùng thì sự xuất hiện
của 241Pu được xem như tạp chất cần phải được xem xét. Trong các
dung dịch chuẩn của các
nhân phóng xạ beta nhân tạo, 90Sr+90Y
thường được lựa chọn. Cuối cùng, trong các dung dịch chuẩn tự nhiên, U tự nhiên và 40K thường được
lựa chọn.
Ví dụ về phương pháp chuẩn bị nguồn hiệu
chuẩn với plutoni để đo tổng hoạt độ phóng xạ a được nêu trong Phụ lục
A. Một cách tương tự có thể được tiến hành bằng phương pháp thêm chuẩn.
Nguồn hiệu chuẩn cần phải được bảo quản trong bình hút ẩm do
đặc tính ưa nước của đất.
Nên chọn cửa sổ alpha và beta sao cho c gần bằng không. Sau
đó chỉ cần xem xét hệ số hiệu chính c là đủ. Nếu không thực hiện được, cần xem xét cả hệ số hiệu
chính c và
beta-alpha.
6.2.2 Quy trình
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Quy trình hiệu chuẩn máy đếm như sau
a) Lắng đọng một lớp mỏng đất chuẩn
theo quy trình như được nêu ở 6.1.
b) Lựa chọn độ rộng
của cửa sổ
alpha và beta
c) Lựa chọn tsb để thu được ít nhất 104
số đếm trong cửa sổ beta.
d) Xác định tốc độ đếm
của nguồn hiệu chuẩn trong các cửa sổ của chúng.
e) Kiểm tra xác
nhận tốc độ đếm trong cửa sổ alpha bằng không hoặc tương thích với số
đếm
phông
nền của thiết bị.
f) Tính hiệu suất đếm của máy đếm, chia tốc độ đếm
ghi được cho hoạt độ
của nguồn hiệu chuẩn theo Công thức (1):

(1)
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Quy trình hiệu chuẩn máy đếm như
sau
a) Lắng đọng một
lớp mỏng đất chuẩn theo quy
trình như được nêu ở 6.1.
b) Lựa chọn độ rộng
của cửa sổ alpha và
beta.
c) Lựa chọn tsa để thu được ít nhất 104 số đếm trong
cửa sổ beta.
d) Xác định tốc
độ đếm của nguồn hiệu
chuẩn trong các cửa sổ của
chúng.
e) Tính hệ số hiệu
chính c theo Công thức
(2):

(2)
Trong đó
là tốc độ đếm
trong cửa sổ beta khi
đo nguồn hiệu chuẩn alpha.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66

(3)
6.3 Đường chuẩn
Nói chung, rất khó để tạo ra nguồn mẫu
giống với nguồn hiệu chuẩn. Để tránh
sai khác của hiện tượng tự hấp thụ giữa chúng, để thuận tiện nên xây dựng một
đường chuẩn của khối lượng
mẫu với hiệu suất đếm, e(m). Hiệu ứng tự
hấp thụ là quan
trọng hơn trong số đếm alpha.
6.4 Xác định phông nền
Đo phông nền sử dụng khay được chuẩn bị theo đúng
cách như đối với nguồn mẫu. Đặt tốc độ đếm đo được là r0a và r0b.
6.5 Đo
Hoạt độ phóng xạ alpha và beta trên
đơn vị khối lượng được ước tính bằng cách đếm nguồn mẫu với thời
gian thích hợp.
Điều kiện thiết bị được sử dụng
phải như nhau đối với phép đo mẫu, đo phông nền và nguồn hiệu chuẩn.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
rga và rgb được hiệu chính về sự đóng
góp phông nền và
rgb được hiệu
chính về sự đóng góp của c.
7 Biểu thị kết quả
7.1 Hoạt độ trên đơn vị khối lượng
7.1.1 Tính hoạt độ
alpha trên đơn vị khối lượng
Tổng hoạt độ alpha trên đơn vị khối lượng,
aa được tính theo Công
thức (4):

(4)
Trong đó 
7.1.2 Tính hoạt độ
beta trên đơn vị khối lượng
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66

(5)
Trong đó 
Nếu c có thể bỏ qua, c = 0, và Công
thức (5) trở thành tương tự như Công thức (4).
7.2 Độ không đảm bảo chuẩn
7.2.1 Độ không đảm bảo chuẩn của
hoạt độ
alpha
trên một đơn vị khối lượng
Như quy định tại TCVN 9595-3 (ISO/IEC
Guide 98-3), độ
không đảm bảo chuẩn của aa được tính theo Công thức (6):

(6)
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Độ không đảm bảo chuẩn tương đối w
được tính theo Công thức (7):

(7)
Độ không đảm bảo chuẩn tương đối của ea được tính
theo Công thức (8):

(8)
bao gồm tất cả độ không đảm bảo đo có liên quan
đến nguồn hiệu chuẩn, nghĩa là độ không đảm bảo của dung dịch
chuẩn và chuẩn bị nguồn hiệu chuẩn.
Để tính giới hạn phát hiện,
cần tính độ không đảm bảo chuẩn của
.(xem ISO 11929[1]), nghĩa là độ không đảm
bảo chuẩn của aa là hàm số của
giá trị thực của nó,
theo
Công
thức (9):

...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
7.2.2 Độ không đảm
bảo chuẩn của hoạt độ beta trên một đơn vị khối lượng
Như quy định tại TCVN 9595-3 (ISO/IEC
Guide 98-3), độ không đảm bảo chuẩn của ab được tính theo Công thức (10) và (11):

(10)
Với

(11)
Trong đó độ không đảm bảo của thời
gian đếm có thể bỏ qua.
Độ không đảm bảo chuẩn tương đối của w được tính
theo Công thức (12):
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
(12)
Độ không đảm bảo chuẩn tương đối eb được tính theo Công
thức (13):

(13)
Độ không đảm bảo chuẩn tương đối của X được tính
theo Công thức (14):

(14)
Để tính giới hạn phát hiện (xem ISO
11929), cần tính
, nghĩa là độ không đảm bảo chuẩn của ab là hàm số của
giá trị thực của nó,
theo Công thức (15):
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Nếu c có thể bỏ qua, c = 0, và công thức (10)
và (15) tương tự với Công thức (6) và (9).
7.3 Ngưỡng quyết định
7.3.1 Ngưỡng quyết
định của hoạt độ
alpha trên đơn vị khối lượng
Ngưỡng quyết định,
(Xem ISO 11929), thu
được từ Công thức (9) với
= 0 và được tính theo Công thức
(16):

(16)
a = 0,05 với k1-a = 1,65 thường
được chọn mặc định.
7.3.2 Ngưỡng quyết định
của hoạt độ beta trên đơn vị khối lượng
Ngưỡng quyết định,
(Xem ISO 11929), thu được từ Công thức
(15) với
= 0 và được tính
theo Công thức (17):
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
(17)
a = 0,05 với k1-a = 1,65 thường
được chọn mặc định.
Nếu c có thể bỏ qua, c = 0, và
Công thức (17) tương tự với Công thức (16).
7.4 Giới hạn phát hiện
7.4.1 Giới hạn phát
hiện của hoạt độ alpha trên đơn vị khối lượng
Giới hạn phát hiện
được tính theo Công thức (18) (xem
ISO 11929):

(18)
b = 0,05 với k1-b = 1,65 thường được
chọn mặc định.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Khi lấy a = b, thì k1-a = k1-b = k và giải
Công thức (18) được Công thức (19):

(19)
7.4.2 Giới hạn phát
hiện của hoạt độ
beta trên đơn vị khối
lượng
Giới hạn phát hiện
được tính theo Công
thức (20) (xem ISO 11929):

(20)
b = 0,05 với k1-b = 1,65 thường được
chọn mặc định.
Giới hạn phát hiện có thể tính được bằng
cách giải công thức (20) đối với
, đơn giản hơn, bằng
cách lặp lại với phép tính xấp xỉ 
Nếu c có thể bỏ qua, c = 0, và Công thức
(20) tương tự với Công thức (18).
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66

(21)
7.5 Giới hạn tin cậy
Giới hạn dưới,
,
và giới hạn trên,
, được tính theo Công
thức (22) và (23):


(22)


...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Trong đó
trong
đó
F là hàm phân bố của
phân bố chuẩn
Đặt
w
= 1 nếu a ≥ 4 u(a) .Trong trường hợp
này:

(24)
g =
0,05 với k1-g/2 =
1.96 thường được chọn mặc định.
8 Báo cáo thử nghiệm
Báo cáo thử nghiệm phải tuân thủ các
qui định của TCVN ISO/IEC 17025. Báo cáo thử phải bao gồm các thông tin sau:
a) Viện dẫn tiêu
chuẩn này;
b) Tất cả các
thông tin để nhận dạng mẫu;
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
d) Kết quả thử,
a
± u(a) hoặc a
± U, với giá trị k liên đới.
Có thể đưa ra các
thông tin bổ sung như:
- Xác suất, a, b, và (1-g);
- Ngưỡng quyết
định và giới hạn
phát hiện;
Tùy thuộc vào yêu cầu của khách hàng,
có những cách khác nhau để thể hiện kết quả:
- Nếu nồng độ
hoạt độ phóng xạ, a , được so sánh với ngưỡng quyết định (xem ISO 11929) thì kết quả của
phép đo cần phải thể hiện là ≤ a* nếu kết quả thấp hơn ngưỡng quyết
định;
- Nếu nồng độ
hoạt độ phóng xạ, a, được so sánh với giới hạn phát hiện, kết quả của phép đo cần
phải
thể
hiện ≤ a# nếu kết quả
thấp hơn giới hạn phát hiện.
Nếu giới hạn phát hiện vượt
quá giá trị hướng dẫn, thì
phải lập thành tài liệu là phương pháp đo không phù hợp với mục
đích của phép đo.
- Mọi thông tin
liên quan có thể ảnh hưởng đến kết quả.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Phụ
lục A
(Tham khảo)
Chuẩn bị nguồn hiệu chuẩn với plutoni 239
A.1 Nguyên lý
Một lượng đã biết 239Pu được
thêm vào mẫu đất trong
môi trường nước, cần phải xem xét những thất thoát hoạt độ phóng xạ trong thao
tác.
A.2 Chuẩn bị mẫu
đã thêm chuẩn
Chuẩn bị mẫu đã thêm chuẩn
bao gồm các giai đoạn sau
a) Chuẩn bị đất,
theo quy trình được mô tả trong TCVN 10758-2 (ISO 18589-2).
b) Chuyển phần mẫu
thử đất (khoảng 5 g) vào cốc thủy tinh, B1, khối lượng cốc đã biết.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
d) Thêm 10 mL nước
và khuấy nhẹ trong 1 h cho đến khi dung dịch đồng nhất.
e) Thêm bằng
cách cân một lượng đã biết chuẩn 239Pu, Ath và khuấy trong khoảng 1 h.
f) Vừa đun vừa
khuấy dung
dịch
cho đến khi mẫu tạo thể rắn.
g) Sấy khô trong
lò ở (105 ± 10) °C cho đến khối
lượng không đổi.
h) Để nguội sau
đó dùng xẻng lấy mẫu đã
thêm chuẩn cho qua sàng 200 μm. Đây là đất chuẩn.
A.3 Xác định hoạt
độ mẫu đã thêm chuẩn
Để xác định hoạt độ phóng xạ của đất chuẩn,
cần phải tiến hành thao tác sau đây:
a) Xác định khối
lượng của đất chuẩn, m2.
b) Xác định hoạt
độ của đất chuẩn, Aexp,
theo quy trình trong TCVN 10758-4 (ISO 18589-4).
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
Hoạt độ còn lại tương ứng với thất
thoát hoạt độ trong quá trình chuẩn bị mẫu đã thêm chuẩn. Để xác định hoạt độ
này, thao tác sau đây cần phải tiến hành
a) Đặt sàng và
máy trộn được sử dụng vào cốc B1.
b) Rửa bằng dung
dịch axit
nitric, c(HNO3) = 4 mol/L,
và giữ lại dung dịch rửa.
c) Xác định hoạt
tính còn lại, Ares, của 239Pu bằng cách đo hoạt độ a của dung dịch còn lại.
A.5 Chuẩn bị và
đo nguồn hiệu chuẩn
Quy trình được tiến hành như
sau
a) Lắng đọng một
lớp mỏng một lượng đã biết đất chuẩn trên một đĩa thử sạch làm bằng thép không gỉ theo quy
trình như được nêu ở 6.1. Đây là
nguồn hiệu chuẩn.
b) Thêm chất cố
định vào khay.
c) Xác định tốc độ
đếm a của nguồn hiệu
chuẩn sử dụng các điều kiện thiết bị giống như được dùng cho tất cả các phép
đo.
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
A.6 Xác định hiệu suất
Ngoại trừ độ không đảm bảo, nếu Công
thức (A.1) được kiểm tra xác nhận,
hiệu suất đếm có thể được xác định theo Công thức (A.2):
Aexp = Ath
- Ares
(A.1)

(A.2)
Trong đó
Aa = Aexp×m3/m2
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
[1] NF M 60-790-5,
Énergie nucléaire — Mesure de la radioactivité dans l'environnement — Sol.
Partie 5: méthode de mesure de l'indice de radioactivité alpha globale en
équivalent 239 Pu et de I'indice de radioactivité
bêta globale en équivalent 90Sr et 90Y à I'équilibre
dans des échantillons de sol, 1999
[2] CSN,
Procedimiento de medida del índice de actividad alfa y beta total en suelos,
Colección Informes
Técnicos 11.2003, Procedimiento 3.3, 2005
[3] ASTM
D3648-04, Standard Practices for the Measurement of Radioactivity, 2004
[4] NUREG-1576, EPA
402-B-04-001A, NTIS PB2004-105421, Multi-Agency Radiological Laboratory Analytical
Protocols Manual (MARLAP), 2005
[5] U.S. Department of Energy, The
Procedures Manual of the Environmental Measurements Laboratory, HASL-300,
1999
[6] AKU, Recommendations for the surveillance
of environmental radioactivity (in German), Loseblattsammlung des
Arbeitskreises Umweltüberwachung (AKU) des Fachverbandes für Strahlenschutz
e.V., WlNTER M., Narrog J., Kukl w., Vilgis M. (eds.), ISSN
1013-4506,1999
[7] Weise, K.,
Hübel, K., Michel, R., Rose, E., SCHLäGER, M.,
Schrammel, D., Täschner, M., Determination of the detection limit and
decision threshold for ionizing radiation
measurements — Fundamentals
and particular applications; Proposal for a standard,
Report FS-05-129-AKSIGMA, Fachverband für Strahlenschutz, TüV-Verlag (Cologne), 2005
[8] ISO 11929, Determination of the
characteristic limits (decision threshold, detection limit and limits of the confidence
interval) for measurements of ionizing radiation - Fundamentals and application
[9] TCVN 9595-3 (ISO/IEC Guide
98-3), Độ không đảm bảo đo - Phần 3 : Hướng dẫn trình bày độ không đảm bảo
đo (GUM:1995)
...
...
...
Bạn phải
đăng nhập hoặc
đăng ký Thành Viên
TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN.
Mọi chi tiết xin liên hệ:
ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66
[1] TCVN 6398-9 (ISO 31-9) được
thay bằng TCVN 7870-10 (ISO 80000-10)
2) Parlodion® là một ví
dụ về sản phẩm phù hợp có bán sẵn. Thông tin này được đưa ra chỉ tạo thuận lợi
cho người sử dụng mà
không phải là xác nhận của tiêu chuẩn về sản phẩm này.