Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12425-1:2018 về Hàn và các quá trình liên quan - Phần 1

• Số hiệu: TCVN12425-1:2018
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: ***
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2018

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 12425-1:2018

ISO 9692-1:2013

HÀN VÀ CÁC QUÁ TRÌNH LIÊN QUAN - CÁC KIỂU CHUẨN BỊ MỐI NỐI - PHẦN 1: HÀN HỒ QUANG TAY ĐIỆN CỰC NÓNG CHẢY, HÀN HỒ QUANG ĐIỆN CỰC NÓNG CHẢY TRONG MÔI TRƯỜNG KHÍ BẢO VỆ, HÀN KHÍ, HÀN TIG VÀ HÀN CHÙM TIA CHO THÉP

Welding and allied processes - Types of joint preparation - Part 1: Manual metal arc welding, gas-shielded metal arc welding, gas welding, TIG welding and beam weld of steels

Lời nói đầu

TCVN 12425-1:2018 hoàn toàn tương đương với ISO 9692-1:2013

TCVN 12425-1:2018 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 44 Quá trình hàn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố

...

...

...

- TCVN 12425-1:2018 (ISO 9692-1:2013), Phần 1: Hàn hồ quang tay điện cực nóng chảy, hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí bảo vệ, hàn khí, hàn TIG và hàn chùm tia cho thép;

- TCVN 12425-2:2018 (ISO 9692-2:1998), Phần 2: Hàn hồ quang dưới lớp trợ dung cho thép.

Bộ tiêu chuẩn ISO 9692 Welding and allied processes - Types of joint preparation còn có các tiêu chuẩn sau:

- ISO 9692-3:2016, Part 3: Metal inert gas welding and tungsten inert gas welding of aluminium and its alloys;

- ISO 9692-4:2003, Part 4: Clad steels.

Lời giới thiệu

Tiêu chuẩn này xác định các thông số đặc trưng cho việc chuẩn bị mối nối và sự thu thập các giá trị và hình dạng thường xuất hiện của các mối nối này.

Các quy định kỹ thuật nêu trong tiêu chuẩn này đã được biên soạn trên cơ sở kinh nghiệm và bao gồm các kích thước cho các kiểu chuẩn bị mối nối thường dẫn đến các điều kiện hàn phù hợp. Tuy nhiên, lĩnh vực mở rộng của ứng dụng đòi hỏi cần đưa ra một dải các kích thước. Các dải kích thước được quy định biểu thị các giới hạn thiết kế và không phải là các dung sai cho mục đích chế tạo. Các giới hạn chế tạo phụ thuộc vào, ví dụ như, quá trình hàn, kim loại cơ bản, vị trí hàn và mức chất lượng. Do đặc tính chung của tiêu chuẩn này, các ví dụ đã cho không thể coi là giải pháp duy nhất đối với việc lựa chọn một kiểu mối nối.

...

...

...

HÀN VÀ CÁC QUÁ TRÌNH LIÊN QUAN - CÁC KIỂU CHUẨN BỊ MỐI NỐI - PHẦN 1: HÀN HỒ QUANG TAY ĐIỆN CỰC NÓNG CHẢY, HÀN HỒ QUANG ĐIỆN CỰC NÓNG CHẢY TRONG MÔI TRƯỜNG KHÍ BẢO VỆ, HÀN KHÍ, HÀN TIG VÀ HÀN CHÙM TIA CHO THÉP

Welding and allied processes - Types of joint preparation - Part 1: Manual metal arc welding, gas-shielded metal arc welding, gas welding, TIG welding and beam weld of steels

1  Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các kiểu chuẩn bị mối nối cho hàn hồ quang tay điện cực nóng chảy, hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí bảo vệ, hàn khí, hàn TIG và hàn chùm tia cho thép (xem Điều 3 và Điều 4).

Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc chuẩn bị mối nối đối với các mối hàn giáp mép và các mối hàn góc thấu hoàn toàn. Đối với các mối hàn giáp mép thấu một phần, các kiểu chuẩn bị mối nối và các kích thước khác so với các kiểu và kích thước được quy định trong tiêu chuẩn này có thể được quy định.

Các khe hở ở chân được nêu trong tiêu chuẩn này là các khe hở đã xuất hiện sau khi hàn đính, nếu được sử dụng.

Cần quan tâm đến thay đổi chi tiết về chuẩn bị mối nối (khi thích hợp) để thuận tiện cho việc tạo thành đệm lót tạm thời, “hàn một phía”, v.v.

2  Tài liệu viện dẫn

...

...

...

TCVN 63641), Hàn và các quá trình liên quan - Vị trí hàn.

3  Vật liệu

Các chuẩn bị mối nối được khuyến nghị trong tiêu chuẩn này phù hợp cho tất cả các loại thép.

4  Quá trình hàn

Các chuẩn bị mối nối được khuyến nghị trong tiêu chuẩn này phù hợp cho hàn được thực hiện theo các quá trình dưới đây như quy định trong các Bảng 1 đến Bảng 4 (kết hợp của các quá trình khác nhau là có thể được):

a) (3) hàn khí; hàn bằng ngọn lửa oxy - khí đốt;

b) (111) hàn hồ quang tay điện cực nóng chảy (hàn hồ quang tay với que hàn được bọc chất trợ dung (thuốc hàn)); hàn hồ quang điện cực nóng chảy có bảo vệ;

c) (13) hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí bảo vệ; hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí bảo vệ gồm có:

- (131) hàn MIG với điện cực dạng dây đặc; hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí trơ với dây điện cực đặc;

...

...

...

- (133) hàn MIG với điện cực có bột kim loại trong lõi; hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí trơ với dây hàn lõi bột;

- (135) hàn MAG với điện cực dạng dây đặc; hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí hoạt tính với điện cực dây đặc;

- (136) hàn MAG với điện cực lõi chất trợ dung; hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí hoạt tính với điện cực lõi chất trợ dung;

- (138) hàn MAG với điện cực có bột kim loại trong lõi; hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí hoạt tính với điện cực lõi có bột kim loại;

d) (141) hàn TIG có vật liệu điền đầy dạng dây/thanh lõi đặc; hàn hồ quang trong môi trường khí trơ với điện cực wonfram và dây/thanh kim loại điền đầy;

e) (5) hàn chùm tia:

- (51) hàn chùm tia điện tử;

- (512) hàn chùm tia điện tử trong khí quyển;

- (52) hàn laze; hàn chùm tia laze.

...

...

...

5  Gia công hoàn thiện

Các cạnh dọc của mặt chân nên được loại bỏ ba via và có thể được vát mép (lên đến 2 mm).

6  Kiểu chuẩn bị mối nối

Các kiểu chuẩn bị mối nối và các kích thước khuyến nghị được quy định trong các Bảng 1 đến Bảng 4.

Bảng 1 - Chuẩn bị mối nối đối với các mối hàn giáp mép, hàn một phía

Số tham chiếu

Chiều dày vật liệu t

mm

Kiểu chuẩn bị mối nối

...

...

...

Mặt cắt ngang

Kích thước

Quá trình hàn khuyến nghị

(số tham chiếu phù hợp với TCVN 8524 (ISO 4063 ^[2^])

Minh họa mối hàn

Lưu ý

Góc^a

á, â

Khe hở^b

...

...

...

mm

Chiều dày của mặt chân

c

mm

Chiều sâu của phần chuẩn bị

h

mm

1.1

≤ 2

...

...

...

-

-

-

-

3

111

141

...

...

...

Thường không có kim loại điền đầy

1.2.1

≤ 4

Vuông góc

-

~ t

...

...

...

-

3

111

141

-

1.2.2

3 < t ≤ 8

6 ≤ t ≤ 8

...

...

...

Khi áp dụng được với dải đệm lót

~ t

141^c

≤ 15

≤ 1^d

52

0

1.2.3

≤ 100

...

...

...

-

-

-

-

51

-

...

...

...

Vuông góc có mép định tâm

1.3

3 < t ≤ 10

Chữ V đơn

...

...

...

≤ 60°

≤ 4

≤ 2

-

3

111

13

141

...

...

...

8 < t ≤ 12

6° ≤ á ≤ 8°

-

52^d

1.4

> 16

Chữ V đơn được tạo sườn dốc

...

...

...

≤ 20°

5 ≤ b ≤ 15

-

-

111

13

Có dải đệm lót

1.5

...

...

...

Chữ V đơn với mặt chân rộng

a ≈ 60°

1 ≤ b ≤ 4

2 ≤ c ≤ 4

-

111

13

...

...

...

-

1.6

> 12

Chữ U đơn với chân chữ V

60° ≤ á ≤ 90°

8° ≤ â ≤ 12°

...

...

...

-

~ 4

111

13

141

6 ≤ R ≤ 9

1.7

> 12

...

...

...

60° ≤ á ≤ 90°

10° ≤ â ≤ 15°

2 ≤ b ≤ 4

≤ 2

-

111

13

...

...

...

-

1.8

> 12

Chữ U đơn

8° ≤ â ≤ 12°

≤ 4

...

...

...

-

111

13

141

-

1.9.1

3 < t ≤ 10

Vát côn đơn

...

...

...

35° ≤ â ≤ 60°

2 ≤ b ≤ 4

1 ≤ c ≤ 2

-

111

13

141

...

...

...

1.9.2

1.10

> 16

Vát côn đơn được tạo sườn dốc

15° ≤ â ≤ 60°

...

...

...

-

-

111

Có dải đệm lót

~ 12

13

141

1.11

...

...

...

Chữ J

10° ≤ â ≤ 20°

2 ≤ b ≤ 4

1 ≤ c ≤ 2

-

111

13

...

...

...

-

1.12

≤ 15

Vuông góc

- ^e

-

-

...

...

...

-

52

-

≤ 100

51

1.13

≤ 15

Vuông góc

...

...

...

-

-

-

-

52

-

≤ 100

...

...

...

^aCác góc cũng lớn hơn và/hoặc bất đối xứng đối với hàn ở vị trí PC theo TCVN 6364 (vị trí hàn ngang).

^b Các kích thước đã cho áp dụng cho điều kiện hàn đính.

^c Sự chỉ thị quá trình hàn này không có nghĩa là nó áp dụng được đối với toàn bộ dải chiều dày của chi tiết hàn.

^d Có kim loại điền đầy.

^e Ký hiệu và số vẫn chưa được chuẩn hóa trong ISO 2553:1992.^[1]

Bảng 2 - Chuẩn bị mối nối đối với các mối hàn giáp mép, hàn hai phía

Số tham chiếu

Chiều dày vật liệu t

mm

...

...

...

Ký hiệu (phù hợp với ISO 2553 ^[1^])

Mặt cắt ngang

Kích thước

Quá trình hàn khuyến nghị (số tham chiếu phù hợp với TCVN 8524 (ISO 4063 ^[2^])

Minh họa mối hàn

Lưu ý

Góc^a

á, â

Khe hở^b b

...

...

...

Chiều dày của mặt chân c

mm

Chiều sâu của phần chuẩn bị h

mm

2.1

≤ 8

Vuông góc

...

...

...

≈ t/2

-

-

111

141

-

≤ (t/2)

13

...

...

...

0

52

2.2

3 ≤ t ≤ 40

Chữ V đơn

á ≈ 60°

≤ 3

...

...

...

-

111

141

Đường hàn lót được chỉ thị

40° ≤ á ≤ 60°

13

2.3

> 10

...

...

...

á ≈ 60°

1 ≤ b ≤ 3

2 ≤ c ≤ 4

111

141

...

...

...

40° ≤ á ≤ 60°

13

2.4

> 10

Chữ V kép với mặt chân rộng

á ≈ 60°

1 ≤ b ≤ 4

...

...

...

h₁ = h₂ = (t-c)/2

111

141

-

40° ≤ á ≤ 60°

13

2.5.1

> 10

...

...

...

á ≈ 60°

1 ≤ b ≤ 3

≤ 2

≈ t/2

111

141

...

...

...

40° ≤ á ≤ 60°

13

2.5.2

Chữ V kép bất đối xứng

á₁ ≈ 60°

á₂ ≈ 60°

≈ t/3

111

...

...

...

40° ≤ á₁ ≤ 60°

40° ≤ á₂ ≤ 60°

13

2.6

> 12

...

...

...

8° ≤ â ≤ 12°

1 ≤ b ≤ 3

~ 5

-

111

13

...

...

...

≤ 3

141^c

2.7

≥ 30

Chữ U kép

8° ≤ â ≤ 12°

≤ 3

...

...

...

≈ (t-c)/2

111

13

141^c

Kiểu chuẩn bị mối nối này cũng có thể được tạo ra một cách bất đối xứng theo cách tương tự như sự chuẩn bị chữ V kép bất đối xứng.

2.8

3 ≤ t ≤ 30

Vát côn đơn

...

...

...

35° ≤ â ≤ 60°

1 ≤ b ≤ 4

≤ 2

-

111

13

141^c

...

...

...

được chỉ thị.

2.9.1

> 10

Vát côn kép

35° ≤ â ≤ 60°

1 ≤ b ≤ 4

≤ 2

...

...

...

hoặc

= t/3

111

13

141

Kiểu chuẩn bị mối nối này cũng có thể được tạo ra một cách bất đối xứng theo cách tương tự như sự chuẩn bị chữ V kép bất đối xứng.

2.9.2

...

...

...

2.10

> 16

Chữ J đơn

10° ≤ â ≤ 20°

1 ≤ b ≤ 3

≥ 2

-

...

...

...

13

141^c

Đường hàn lót được chỉ thị.

2.11

> 30

Chữ J kép

...

...

...

≤ 3

≥ 2

= (t-c)/2

111

13

141^c

Kiểu chuẩn bị mối nối này cũng có thể được tạo ra một cách bất đối xứng theo cách tương tự như sự chuẩn bị chữ V kép bất đối xứng.

< 2

...

...

...

2.12

≤ 25

Vuông góc

- ^d

-

-

-

-

...

...

...

-

≤ 170

51

^aCác góc cũng lớn hơn và/hoặc bất đối xứng đối với hàn ở vị trí PC theo TCVN 6364 (vị trí hàn ngang).

^b Các kích thước đã cho áp dụng cho điều kiện hàn đính.

^c Sự chỉ thị quá trình hàn này không có nghĩa lá nó áp dụng được đối với toàn bộ dải chiều dày của chi tiết hàn.

^d Ký hiệu và số vẫn chưa được chuẩn hóa trong ISO 2553:1992.^[1]

Bảng 3 - Chuẩn bị mối nối đối với các mối hàn góc, hàn một phía

...

...

...

Chiều dày vật liệu

t

mm

Kiểu chuẩn bị mối nối

Ký hiệu

(phù hợp với ISO 2553^[1^])

Mặt cắt ngang

Kích thước

Quá trình hàn khuyến nghị^a (số tham chiếu phù hợp với TCVN 8524 (ISO 4063 ^[2^])

...

...

...

Góc

á, â

Khe hở b

mm

3.1.1

t₁­ > 2

t₂ > 2

Vuông góc

...

...

...

70° ≤ á ≤ 100°

≤ 2

3

111

13

141

3.1.2

t₁­ > 2

...

...

...

Vuông góc

-

≤ 2

3

111

13

141

...

...

...

t₁­ > 2

t₂ > 2

Vuông góc

60° ≤ á ≤ 120°

≤ 2

3

111

13

...

...

...

^a Sự chỉ thị quá trình hàn này không có nghĩa là nó áp dụng được đối với toàn bộ dải chiều dày của chi tiết hàn.

^b Ký hiệu chỉ áp dụng được cho á = 90°.

Bảng 4 - Chuẩn bị mối nối đối với các mối hàn góc, hàn hai phía

Số tham chiếu

Chiều dày vật liệu (chi tiết hàn)

t

mm

Kiểu chuẩn bị mối nối

...

...

...

(phù hợp với ISO 2553^[1^])

Mặt cắt ngang

Kích thước

Quá trình hàn khuyến nghị^a (số tham chiếu phù hợp với TCVN 8524 (ISO 4063 ^[2^])

Minh họa mối hàn

Góc

á, â

Khe hở b

mm

...

...

...

t₁­ > 3

t₂ > 3

Vuông góc

70° ≤ á ≤ 100°

< 2

3

111

...

...

...

141

4.1.2

t₁­ > 2

t₂ > 5

Vuông góc

60° ≤ á ≤ 120°

-

...

...

...

111

13

141

4.1.3

2 ≤ t₁ ≤ 4

2 ≤ t₂ ≤ 4

Vuông góc

...

...

...

≤ 2

3

111

13

141

-

^a Sự chỉ thị quá trình hàn này không có nghĩa là nó áp dụng được đối với toàn bộ dải chiều dày của chi tiết hàn.

^b Ký hiệu chỉ áp dụng được cho á = 90°.

...

...

...

Thư mục tài liệu tham khảo

[1] ISO 2553:1992, Welded, brazed and soldered joints - Symbolic representation on drawings (Liên kết hàn vảy cứng và vảy mềm - Biểu diễn bằng ký hiệu trên bản vẽ)

[2] TCVN 8524 (ISO 4063), Hàn và các quá trình liên quan - Danh mục các quá trình hàn và ký hiệu số tương ứng