Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11636:2016 về Động cơ đốt trong - Vòng găng

• Số hiệu: TCVN11636:2016
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: ***
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2016

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 11636:2016

ISO 6623:2013

ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG - VÒNG GĂNG -VÒNG GĂNG TIẾT DIỆN LƯỠI CẠO LÀM BẰNG GANG ĐÚC

Internal combustion engines - Piston rings - Scraper rings made of cast iron

Lời nói đầu

TCVN 11636:2016 hoàn toàn tương đương với ISO 6623:2013.

TCVN 11636:2016 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 70 Động cơ đốt trong biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Lời giới thiệu

...

...

...

ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG - VÒNG GĂNG -VÒNG GĂNG TIẾT DIỆN LƯỠI CẠO LÀM BẰNG GANG ĐÚC

Internal combustion engines - Piston rings - Scraper rings made of cast iron

1  Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các đặc điểm kích thước chính của các vòng găng tiết diện lưỡi cạo làm bằng gang đúc, kiểu N, NM, E, EM có đường kính từ 30 mm đến 200 mm, được dùng trên động cơ đốt trong kiểu pit tông chuyển động tịnh tiến sử dụng trên phương tiện giao thông đường bộ và các ứng dụng khác.

2  Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

TCVN 5735-4 (ISO 6621-4), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 4: Đặc tính kỹ thuật chung.

3  Tổng quan

...

...

...

Bảng 8 và Bảng 9 lần lượt đưa ra các lựa chọn giữa 2 loại vòng găng có chiều rộng:

- Chiều rộng “thông dụng”

- Chiều rộng “D/22”

Các đặc điểm chung và bảng kích thước trong tiêu chuẩn này bao gồm nhiều giá trị các nhau và các nhà thiết kế khi lựa chọn một kiểu vòng găng cụ thể, phải lưu ý điều kiện hoạt động của vòng găng này.

Nhà thiết kế cũng phải tham khảo các đặc điểm và yêu cầu nêu trong TCVN 5735-3 (ISO 6621-3) và TCVN 5735-4 (ISO 6621-4) trước khi lựa chọn kiểu vòng găng.

4  Kiểu vòng găng và các ký hiệu ví dụ

4.1  Vòng găng kiểu N, NM, E và EM có tiết diện lưỡi cạo - Đặc điểm chung

Các đặc điểm chung của các vòng kiểu N, NM, E và EM có tiết diện lưỡi cạo được nêu trong Hình 1.

CHÚ THÍCH: Xem kích thước kích thước và lực Bảng 8 và Bảng 9.

...

...

...

CHÚ DẪN

^a Xem 4.2, 4.3, 4.4, và 4.5 và các hình 2, 3, 4 và 5 để biết chi tiết kết cấu X lần lượt của vòng găng kiểu N, NM, E, và EM.

Hình 1 - Kiểu N, NM, E và EM

4.2  Kiểu N

4.2.1  Vòng găng tiết diện lưỡi cạo lưng phẳng (vòng găng Napier) (cắt bậc tại mặt đáy dưới)

Các đặc điểm kích thước chính của vòng Napier kiểu N cắt bậc tại mặt đáy dưới phải phù hợp ứng với Hình 1 và 2, trừ trường hợp vòng găng có h₁ < 1,5 mm.

CHÚ DẪN

1 Mặt phẳng tham chiếu

...

...

...

^a Ở trạng thái lắp ghép, cạnh này sẽ tiếp xúc với vách xilanh

^b Xem Bảng 1

Hình 2 - Kiểu N (Chi tiết kết cấu X của hình 1)

Bảng 1 - Kích thước r₂

Kích thước tính bằng milimét

d₁

r₂

max

30 ≤ d₁ < 175

...

...

...

175 ≤ d₁ < 200

0,7

4.2.2  Ký hiệu

VÍ DỤ: Ký hiệu của vòng găng phù hợp với yêu cầu của TCVN 11636 (ISO 6623), bằng gang đúc, vòng găng Napier với mặt lưng phẳng (N), đường kính danh nghĩa là d₁ = 90 mm (90), chiều rộng “thông dụng”, và chiều dày danh nghĩa h₁ = 2,5 mm (2,5), gang xám không xử lý nhiệt, phân lớp 12 (MC12), và vát mặt bụng (KI):

Vòng găng TCVN 11636 (ISO 6623) N - 90 x 2,5 - MC12/KI

CHÚ THÍCH: Các thông số được sử dụng trong ký hiệu vòng găng theo TCVN (ISO).

4.3  Kiểu NM

4.3.1  Vòng găng Napier (cắt bậc tại mặt đáy dưới), mặt lưng vát

...

...

...

CHÚ DẪN

1 Mặt phẳng tham chiếu

2 Đánh dấu mặt trên

^a Xem Bảng 1

Hình 3 - Kiểu NM (Chi tiết kết cấu X của Hình 1)

Bảng 2 - Độ vát mặt lưng

Kích thước tính bằng phút

Mã

...

...

...

Độ vát

Dung sai

M2

30

M3

60

+60

M4

...

...

...

0

^a Đối với vòng găng mạ crôm với mặt lưng vát không phẳng, dung sai sẽ được tăng thêm 10 (ví dụ, M3 = 60 ₀^+70).

4.3.2  Ký hiệu

VÍ DỤ: Ký hiệu của vòng găng phù hợp với yêu cầu của TCVN 11636 (ISO 6623), bằng gang đúc, vòng găng Napier với mặt lưng vát 90' (NM4), đường kính danh nghĩa là d₁ = 90 mm (90), chiều rộng “thông dụng”, và chiều dày h₁ = 2,5 mm (2,5), gang xám xử lý nhiệt, phân lớp 21 (MC21), và phốt phát hóa trên tất cả các mặt (PO):

Vòng găng TCVN 11636 (ISO 6623) NM4 - 90 x 2,5 - MC21/PO

CHÚ THÍCH: Các thông số được sử dụng trong ký hiệu vòng găng theo TCVN (ISO).

4.4  Kiểu E

4.4.1  Vòng găng tiết diện lưỡi cạo (kiểu có bậc)

...

...

...

CHÚ DẪN

1 Mặt phẳng tham chiếu

2 Đánh dấu mặt trên

^a Ở trạng thái lắp ghép, cạnh này sẽ tiếp xúc với vách xilanh

^b Xem Bảng 1

Hình 4 - Kiểu E (Chi tiết kết cấu X của hình 1)

4.4.2  Ký hiệu

VÍ DỤ: Ký hiệu của vòng găng phù hợp với yêu cầu của TCVN 11636 (ISO 6623), bằng gang đúc, vòng găng tiết diện lưỡi cạo với mặt lưng phẳng (E), đường kính danh nghĩa là d₁ = 90 mm (90), chiều dày danh nghĩa h₁ = 2,5 mm (2,5), chiều rộng “thông dụng”, gang xám không xử lý nhiệt, phân lớp 12 (MC12), bề mặt lưng có phủ lớp crôm ở giữa với độ dày tối thiểu 0,1 mm (SC2F)

...

...

...

CHÚ THÍCH: Các thông số được sử dụng trong ký hiệu vòng găng theo TCVN (ISO).

4.5  Kiểu EM

4.5.1  Vòng găng tiết diện lưỡi cạo (có bậc), mặt lưng vát

Các đặc điểm chính của vòng găng tiết diện lưỡi cạo có bậc, mặt lưng vát kiểu EM phải phù hợp với các hình 1 và 5.

CHÚ DẪN

1 Mặt phẳng tham chiếu

2 Đánh dấu mặt trên

^a Xem Bảng 1

...

...

...

Hình 5 - Kiểu EM (Chi tiết kết cấu X của hình 1)

4.5.2  Ký hiệu

VÍ DỤ: Ký hiệu của vòng găng phù hợp yêu cầu của TCVN 11636 (ISO 6623), bằng gang đúc, vòng găng tiết diện lưỡi cạo với mặt lưng vát 30' (EM2), đường kính danh nghĩa là d₁ = 90 mm (90), chiều dày danh nghĩa h₁ = 2,5 mm (2,5), chiều rộng “thôngdụng”, gang xám xử lý nhiệt, phân lớp 22 (MC22), và vát cạnh mặt bụng (KI):

Vòng găng TCVN 11636 (ISO 6623) EM2 - 90 x 2,5 - MC22/KI

CHÚ THÍCH: Các thông số được sử dụng trong ký hiệu vòng găng theo TCVN (ISO).

5  Đặc điểm chung

5.1  Vòng găng kiểu N, NM, E và EM - Vát cạnh mặt bụng (KI)

Kích thước tính bằng milimét

...

...

...

a) Với KI danh nghĩa ≥ 0,3

b) Với KI danh nghĩa < 0,3

CHÚ DẪN

^1 Đánh dấu mặt trên

Hình 6 - Độ vát cạnh mặt bụng (KI)

Bảng 3 - Kích thước KI

Kích thước tính bằng milimét

d₁

...

...

...

30 ≤ d₁ < 50

0,2 max

50 ≤ d₁ < 125

0,3± 0,15^a

125 ≤ d₁ < 175

0,4 ± 0,15

175 ≤ d₁ < 200

0,6 ± 0,2

^a KI = 0,2 max. với vòng găng có 50<d₁<60 và h₁ < 1,5

...

...

...

5.2  Vòng găng kiểu NM và EM mặt lưng có một phần bề mặt hình trụ phía dưới được gia công cơ (LM) hoặc phù lớp vật liệu khác (LP)

a) Đặc điểm: Được gia công = Mã: LM

b) Đặc điểm: Được phủ lớp vật liệu khác = Mã: LP

Hình 7 - Vòng găng NM và EM mặt lưng có một phần bề mặt hình trụ

Bảng 4 - Kích thước chiều trục của phần hình trụ h₂₄ của mặt lưng

Kích thước tính bằng milimét

h₁

...

...

...

max

h₂₄^a

mỗi bên khe hở tối đa 30^o

1,2

0,4

0,6

1,5

0,5

0,8

...

...

...

0,6

1,0

2,0

0,7

1,2

2,5

0,9

1,4

3 ≤ h₁ ≤ 4

...

...

...

1,8

^a Phần hình trụ của mặt phải nhìn thấy được.

5.3  Vòng găng kiểu N, NM, E, và EM (mạ crôm/phủ)

5.3.1  Vòng găng NM và EM mạ crôm

a) Kiểu NM

b) Kiểu EM

...

...

...

5.3.2  Vòng găng N, NM, E, và EM được phủ (phủ ở giữa)

CHÚ THÍCH: Không khuyến khích áp dụng cho vòng găng có h₁ < 1,5 mm.

a) Kiểu N

b) Kiểu NM

c) Kiểu E

...

...

...

Hình 9 - Độ dày lớp phủ

Bảng 5 - Độ dày lớp mạ/phủ

Kích thước tính bằng milimét

Mã

Độ dày

Min.

Mạ crôm

Phun phủ

CRF

...

...

...

0,005

CR1

SC1F

0,05

CR2

SC2F

0,1

-

SC3F

...

...

...

-

SC4F

0,2

5.4. Vòng găng Napier hoặc vòng găng tiết diện lưỡi cạo có bậc với rãnh cắt nhỏ (Mini Napier/stepped) [RU]

Vòng găng Napier hoặc vòng găng tiết diện lưỡi cạo có bậc với rãnh cắt nhỏ (mini Napier/stepped) [Mã RU] có các kích thước sau đây:

- a₂ và h₂ có giá trị bằng 0,5 lần giá trị trong bảng 8 và bảng 9.

- F_t và F_d có giá trị bằng 1,085 lần giá trị F_t và F_d trong bảng 8 và bảng 9.

5.1.1  Ký hiệu

...

...

...

Vòng găng TCVN 11636 (ISO 6623) EM2RU - 90 x 2,5 - MC22/KI

CHÚ THÍCH: Các kích thước được sử dụng trong ký hiệu vòng găng theo TCVN (ISO).

6  Hệ số lực

Các lực tiếp tuyến và pháp tuyến cho trong bảng 8 và 9 phải được điều chỉnh khi vòng găng có thêm các đặc trưng khác và/hoặc vật liệu khác với gang xám có môđun đàn hồi 100 GN/m^2.

Với các yếu tố đặc trưng thông thường, phải sử dụng các hệ số điều chỉnh cho trong Bảng 6 và Bảng 7 và các hệ số điều chỉnh lực cho trong TCVN 5735-4 (ISO 6621-4).

CHÚ THÍCH: Hệ số trong Bảng 7 được tính toán với độ dày mạ phủ trung bình.

Bảng 6 - Các hệ số điều chỉnh lực đối với vòng găng kiểu N, NM, E và EM với đặc trưng KI

d₁

mm

...

...

...

30 ≤ d₁ < 50

1

50 ≤ d₁ ≤ 200

0,97

Bảng 7 - Các hệ số điều chỉnh lực đối với vòng găng kiểu N, NM, E và EM được mạ crôm (phủ toàn phần) hoặc phủ (phủ ở giữa)

d₁

mm

Hệ số

...

...

...

CR1

CR2

SC1F

SC2F

SC3F

SC4

30 ≤ d₁ < 50

1

0,84

...

...

...

0,89

0,85

-

-

50 ≤ d₁ < 75

1

0,91

0,85

0,92

...

...

...

0,87

0,86

75 ≤ d₁ < 100

1

0,94

0,92

0,94

0,92

0,90

...

...

...

100 ≤ d₁ < 125

1

0,97

0,94

0,94

0,93

0,91

0,89

125 ≤ d₁ < 150

...

...

...

0,98

0,96

0,95

0,93

0,91

0,90

150 ≤ d₁ ≤ 200

1

1

...

...

...

0,95

0,94

0,93

0,91

7  Kích thước

Bảng 8 - Kích thước các vòng găng tiết diện lưỡi cạo kiểu N, NM, E và EM

(Chiều rộng “thông dụng”)

...

...

...

Bảng 8 (Tiếp theo)

Bảng 8 (Tiếp theo)

Bảng 8 (Tiếp theo)

Bảng 8 (Tiếp theo)

...

...

...

Bảng 8 (Tiếp theo)

Bảng 8 (Tiếp theo)

Bảng 8 (Tiếp theo)

Bảng 9 - Kích thước các vòng găng tiết diện lưỡi cạo kiểu N, NM, E và M

(Chiều rộng “D/22”)

...

...

...

Bảng 9 (Tiếp theo)

Bảng 9 (Tiếp theo)

Bảng 9 (Tiếp theo)

Bảng 9 (Tiếp theo)

Bảng 9 (Tiếp theo)

...

...

...

Thư mục tài liệu tham khảo

[1] TCVN 5906 (ISO 1101), Đặc tính hình học của sản phẩm (GPS) - Dung sai hình học - Dung sai hình dạng, hướng, vị trí và độ đảo.

[2] TCVN 5735-1 (ISO 6621-1), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 1: Từ vựng

[3] TCVN 5735-2 (ISO 6621 -2), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 2: Phương pháp đo

[4] TCVN 5735-3 (ISO 6621-3), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 3: Yêu cầu kỹ thuật đối với vật liệu

[5] TCVN 5735-5 (ISO 6621-5), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 5: Yêu cầu chất lượng

[6] TCVN 11635-1 (ISO 6622-1), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 1: Vòng găng tiết diện hình chữ nhật làm bằng gang đúc

[7] TCVN 11635-2 (ISO 6622-2), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 2: Vòng găng tiết diện hình chữ nhật chiều dày nhỏ

[8] TCVN 11637-1 (ISO 6624-1), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 1: Vòng găng tiết diện hình chêm làm bằng gang đúc

...

...

...

[10] TCVN 11637-3 (ISO 6624-3), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 3: Vòng găng tiết diện hình chêm làm bằng thép

[11] TCVN 11637-4 (ISO 6624-4), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 4: Vòng găng tiết diện nửa hình chêm làm bằng thép

[12] TCVN 11638 (ISO 6625), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Vòng găng dầu

[13] ISO 6626-11), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Vòng găng dầu lò xo xoắn chịu tải

[14] TCVN 11639-2 (ISO 6626-2), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 2: Vòng găng dầu có lò xo xoắn, chiều dày nhỏ làm bằng gang đúc

[15] TCVN 11639-3 (ISO 6626-3), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Phần 3: Vòng găng dầu lò xo xoắn làm bằng thép

[16] TCVN 11640 (ISO 6627), Động cơ đốt trong - Vòng găng - Vòng găng dầu có vòng đệm đàn hồi.

1) Đang biên soạn.