Hộ kinh doanh tiến hành đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp bắt buộc cho người lao động theo quy định sau đây:
>> Dừng thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh từ 23/7/2026
>> Thủ tục mở tài khoản ngân hàng hộ kinh doanh
Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) bắt buộc là người lao động làm việc theo hợp đồng lao động (HĐLĐ) tại hộ kinh doanh được thể hiện qua bảng sau đây:
|
Loại bảo hiểm |
Người lao động là người Việt Nam |
Người lao động là công dân nước ngoài |
Chủ hộ kinh doanh |
|
Bảo hiểm xã hội (BHXH) |
Đang làm việc cho hộ kinh doanh theo HĐLĐ (kể cả hợp đồng có tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát) có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên. Lưu ý: Có 03 nhóm đối tượng không phải tham gia BHXH bắt buộc là: - Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng. - Lao động là người giúp việc gia đình. - Chủ hộ kinh doanh đã đủ tuổi nghỉ hưu (trừ trường hợp thời gian đóng BHXH còn thiếu tối đa 06 tháng quy định tại khoản 7 Điều 33 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024). (Tuổi nghỉ hưu năm 2026 đối với lao động nam là 61 tuổi 6 tháng; lao động nữ là 57 tuổi) (Theo khoản 1 và khoản 7 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. |
Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc khi làm việc theo HĐLĐ xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam, trừ các trường hợp sau đây: - Di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam - Tại thời điểm giao kết hợp đồng lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019. (Tuổi nghỉ hưu năm 2026 đối với lao động nam là 61 tuổi 6 tháng; lao động nữ là 57 tuổi) - Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác. (Theo khoản 2 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 10 Điều 1 Luật số 51/2024/QH15) |
Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai phải tham gia BHXH bắt buộc và bảo hiểm y tế. (Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP và Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 10 Điều 1 Luật số 51/2024/QH15)). Chủ hộ kinh doanh thuộc các trường hợp tại đây, thì không phải đóng BHXH theo diện hộ kinh doanh. |
|
Bảo hiểm y tế (BHYT) |
- NLĐ đang làm việc cho hộ kinh doanh theo HĐLĐ (kể cả hợp đồng có tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát) có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên. - NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất theo quy định. (Căn cứ Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 10 Điều 1 Luật số 51/2024/QH15) |
||
|
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) |
- NLĐ đang làm việc cho hộ kinh doanh theo HĐLĐ (kể cả hợp đồng có tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát) có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên. - NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất theo quy định. - Người làm việc theo hợp đồng làm việc. Nếu trường hợp NLĐ nêu trên đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng theo quy định của Chính phủ hoặc đủ điều kiện hưởng lương hưu; người lao động đang làm việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động; người lao động là người giúp việc gia đình thì không thuộc đối tượng tham gia BHTN. (Theo điểm a, b, c khoản 1, khoản 2 Điều 31 Luật Việc làm 2025). |
Không là đối tượng bắt buộc tham gia. |
Không là đối tượng bắt buộc tham gia. |
Lưu ý: Nếu hộ kinh doanh có sử dụng người lao động đang hưởng lương hưu, người lao động có làm việc ở nhiều nơi thì trách nhiệm tham gia bảo hiểm của hộ kinh doanh sử dụng lao động có những quy định riêng biệt. Xem chi tiết tại công việc "Giao kết hợp đồng lao động ".

Đăng ký tham gia BHXH, BHYT, BHTN lần đầu cho hộ kinh doanh
(Ảnh minh họa - Nguồn từ Internet)
Hộ kinh doanh sử dụng người lao động là đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc nêu ở Mục 1 bài viết có trách nhiệm phải đăng ký tham gia các loại bảo hiểm cho người lao động khi ký kết HĐLĐ. Cụ thể:
(i) Trong vòng 30 ngày kể từ ngày NLĐ thuộc đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc, hộ kinh doanh có trách kê khai và nộp hồ sơ tham gia BHXH.
Hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp lần đầu được quy định tại Điều 4 Quyết định 366/QĐ-BHHX năm 2026, cụ thể như sau:
Người lao động cần nộp cho hộ kinh doanh những giấy tờ sau:
(1) Tờ khai tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế - Mẫu TK1-TS theo Quyết định 366/QĐ-BHHX năm 2026, kèm theo bản sao giấy tờ liên quan (nếu có) nộp cho hộ kinh doanh.
Ví dụ: Trường hợp người lao động được hưởng quyền lợi BHYT cao hơn: bổ sung Giấy tờ chứng minh được hưởng quyền lợi bảo hiểm y tế cao hơn (nếu có).
Hộ kinh doanh sử dụng lao động cần chuẩn bị hồ sơ sau và nộp cho cơ quan BHXH.
(2) Tờ khai đơn vị đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT, BHTN - Mẫu TK3-TS theo Quyết định 366/QĐ-BHHX năm 2026.
(3) Danh sách tham gia, điều chỉnh đóng BHXH, BHYT, BHTN - Mẫu D02-LT theo Quyết định 366/QĐ-BHHX năm 2026.
(4) Hồ sơ của đơn vị, người lao động (nếu có) như bản sao Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, bản photo CCCD của người đăng ký đóng BHXH nếu chưa có mã số BHXH
Trường hợp chủ hộ kinh doanh đăng ký tham gia BHXH bắt buộc thì chỉ cần nộp tờ khai theo mẫu (Mẫu TK1-TS) kèm theo bản sao giấy tờ liên quan (nếu có) nộp cho cơ quan BHXH.
Cơ quan BHXH sẽ giải quyết cấp mới sổ BHXH, thẻ BHYT: không quá 05 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định (theo Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).
Lưu ý: Hiện nay, các Cơ quan BHXH ưu tiên thực hiện các thủ tục bảo hiểm thông qua Cổng dịch vụ công trực tuyến hoặc qua các phần mềm kê khai bảo hiểm trực tuyến, nếu hộ kinh doanh có chữ ký số thì có thể đăng ký tài khoản trên Cổng dịch vụ công trực tuyến hoặc phần mềm để sử dụng.