BẢO HIỂM

Một số thay đổi lớn cần lưu ý về chế độ BHXH từ ngày 01/7/2025

Chuyên viên pháp lý Tuyết Nhi

07:56 09/07/25

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, với nhiều chính sách mới có lợi hơn đối với người lao động. Dưới đây là một số thay đổi lớn cần lưu ý về chế độ BHXH.

>> Chi tiết tỷ lệ đóng BHXH từ 01/7/2025

>> Có thể nghỉ hưu sớm ở tuổi 55 khi tham gia BHXH tự nguyện trước năm 2021

Một số thay đổi lớn cần lưu ý về chế độ BHXH từ ngày 01/7/2025 như sau:

1. Thay đổi về chế độ ốm đau

- Căn cứ Điều 43 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, từ ngày 01/7/2025 người lao động được hưởng chế độ ốm đau dài ngày từ 30 đến 70 ngày tùy theo điều kiện làm việc với mức hưởng 75%, sau đó vẫn tiếp tục điều trị được hưởng tiếp chế độ ốm đau với mức thấp hơn (65%, 55%, 50%).

- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã bỏ quy định về việc cho người mắc bệnh dài ngày nghỉ đến 180 ngày. Thay vào đó, thời gian nghỉ chế độ ốm đau của người lao động đều được xác định thời gian đóng bảo hiểm và điều kiện làm việc, không phân biệt người đó mắc bệnh gì.

- Bổ sung quy định trong tháng đầu làm việc hoặc trở lại làm việc mà người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày trở lên thì vẫn đóng BHXH của tháng đó (theo khoản 6 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).

- Khoản 5 Điều 45 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 bổ sung mức hưởng trợ cấp ốm đau nửa ngày được tính bằng một nửa mức hưởng trợ cấp một ngày. Theo đó, khi tính mức hưởng trợ cấp ốm đau đối với người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau không trọn ngày thì trường hợp nghỉ việc dưới nửa ngày được tính là nửa ngày; từ nửa ngày đến dưới một ngày được tính là một ngày.

File Excel tính tiền bảo hiểm xã hội một lần năm 2025 theo hệ số trượt giá mới nhất

Một số thay đổi lớn cần lưu ý về chế độ BHXH từ ngày 01/7/2025

(Ảnh minh họa - Nguồn Internet)

2. Thay đổi về chế độ thai sản

- Từ ngày 01/7/2025, lao động nữ mang thai được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản để đi khám thai tối đa 05 lần, mỗi lần không quá 02 ngày (theo khoản 1 Điều 51 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).

- Lao động nữ sinh con đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng liền kề trước khi sinh con đối với trường hợp phải nghỉ việc để điều trị vô sinh (theo khoản 5 Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).

- Người có thời gian đóng BHXH tự nguyện hoặc vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc và thời gian đóng BHXH tự nguyện bị chấm dứt hợp đồng trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi nếu đã đóng BHXH từ đủ 22 tuần thai trở lên (trừ các trường hợp sinh con trái pháp luật) thì được hưởng chế độ thai sản một lần theo mức quy định (theo khoản 4 Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).

Bên cạnh đó, từ ngày 01/7/2025 thì các chế độ thai sản dưới đây cũng được điều chỉnh có lợi hơn cho người lao động.

- Chồng đóng BHXH tự nguyện, vợ nội trợ cũng được hưởng trợ cấp thai sản.

- Lao động nam được xin nghỉ ở nhà chăm vợ con trong 60 ngày kể từ khi vợ sinh con.

- Mọi trường hợp phá thai đều được hưởng chế độ thai sản.

- Con sinh ra mất sớm, mẹ vẫn nghỉ thai sản đủ 06 tháng.

>> Xem chi tiết TẠI ĐÂY.

3. Thay đổi về chế độ hưu trí

- Người lao động đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên thì được hưởng chế độ hưu trí nếu đủ tuổi theo quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 (theo khoản 1 Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).

- Từ ngày 01/7/2025 đã bổ sung thêm cách tính mức hưởng lương hưu với lao động nam có thời gian tham gia BHXH từ 15 năm đến dưới 20 năm, mức hưởng lương hưu hằng tháng như sau:

+ Bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội quy định tại tương ứng 20 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.

+ Trường hợp lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức lương hưu hằng tháng bằng 40% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tương ứng 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 1%.

(Theo Điều 64, Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

- Mức hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu từ ngày 01/7/2025 như sau:

+ Mức hưởng trợ cấp một lần cho mỗi năm đóng cao hơn bằng 0,5 lần của mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cho mỗi năm đóng cao hơn đến tuổi nghỉ hưu.

+ Trường hợp người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu mà tiếp tục đóng BHXH thì mức trợ cấp bằng 02 lần của mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cho mỗi năm đóng cao hơn số năm quy định kể từ sau thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật đến thời điểm nghỉ hưu.

(Theo khoản 2 Điều 68 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

4. Trợ cấp hưu trí xã hội, trợ cấp hằng tháng

- Căn cứ khoản 2 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, giải thích trợ cấp hưu trí xã hội là loại hình BHXH do ngân sách nhà nước bảo đảm cho người cao tuổi đủ điều kiện theo quy định.

- Căn cứ khoản 1 Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, công dân Việt Nam được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi có đủ các điều kiện sau đây:

+ Từ đủ 75 tuổi trở lên.

+ Không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, trừ trường hợp khác theo quy định của Chính phủ;

+ Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Ngoài ra, công dân Việt Nam từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và đáp ứng đủ điều kiện quy định tại điều kiện thứ 2 và thứ 3 trên thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

5. Thay đổi về chế độ tai nạn lao động

- Từ ngày 01/7/2025 trường hợp người lao động bị tai nạn trên tuyến đường đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc từ nơi làm việc về nơi ở trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý sẽ không được hưởng chế độ tai nạn lao động, thay vào đó sẽ hưởng chế độ ốm đau (theo điểm c khoản 1 Điều 43 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, điểm c khoản 1 Điều 42 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).

- Mức hưởng trợ cấp ốm đau của người lao động bị tai nạn trên đường đi, về và phải nghỉ việc để điều trị là bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH (theo khoản 2 Điều 45 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).

6. Thay đổi về chế độ tử tuất

Căn cứ Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp tuất hằng tháng được xác định như sau:

- Mức trợ cấp tuất hằng tháng = 50% x Mức tham chiếu.

- Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng: Mức trợ cấp tuất hằng tháng = 70% x Mức tham chiếu.

Như vậy có thể thấy, tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã chỉ điều chỉnh về căn cứ tính trợ cấp là từ “lương cơ sở” thành “mức tham chiếu”.

7. Thay đổi về chế độ BHXH một lần

(i) Từ ngày 01/7/2025, nếu người lao động đã ngừng tham gia BHXH nhưng không rút BHXH một lần mà bảo lưu thời gian đóng để tiếp tục tham gia thì có cơ hội được hưởng các quyền lợi như:

- Được hưởng các chế độ với mức hưởng cao hơn nếu tiếp tục tham gia.

- Được hưởng lương hưu với điều kiện dễ dàng hơn.

- Trong thời gian hưởng lương hưu được quỹ BHXH đóng bảo hiểm y tế.

- Được hưởng trợ cấp hàng tháng khi không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

- Trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng thì được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế.

- Người lao động còn có cơ hội được hưởng chính sách hỗ trợ về tín dụng cho người lao động có thời gian đóng BHXH mà bị mất việc làm.

>> Xem chi tiết 06 quyền lợi nếu NLĐ bảo lưu thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu theo Luật BHXH 2024: TẠI ĐÂY

(ii) Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH mà có đề nghị thì được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH.

Trường hợp người lao động không hưởng BHXH một lần thì có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định tại Điều 23 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

+ Ra nước ngoài để định cư.

+ Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.

+ Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng.

+ Người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm.

(Theo Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

Lưu ý: Trên đây chỉ là một số thay đổi nổi bật của các chế độ BHXH từ ngày 01/7/2025.

- Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của Pháp luật doanh nghiệp. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected].

- Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo;

- Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.