Chủ hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ thì có thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc không?

Chủ hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ thì có thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc không?

Căn cứ tại điểm m khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định như sau:

Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện

1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:

...

m) Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ;

...

Đồng thời, theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định về đối tượng tham gia BHXH bắt buộc như sau:

Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

1. Người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thực hiện theo quy định tại các điểm a, b, c, g, h, i, k, l, m và n khoản 1 và khoản 2 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội.

Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, i, k, l khoản 1 và khoản 2 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội được cử đi học, thực tập, công tác trong và ngoài nước mà vẫn hưởng tiền lương ở trong nước thì thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

2. Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh quy định tại điểm m khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:

a) Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai;

b) Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh không thuộc đối tượng quy định tại điểm a khoản này thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 01 tháng 7 năm 2029.

...

Ngoài ra, theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 68/2026/NĐ-CP thì ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống và áp dụng từ ngày 01/01/2026.

Theo đó, từ ngày 01/01/2026 chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và từ ngày 1/7/2029 chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nhưng không nộp thuế theo phương pháp kê khai sẽ thuộc đối tượng tham gia BHXH.

Như vậy, từ ngày 01/01/2026 chủ hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ sẽ không phải đóng thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng đồng thời không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Tuy nhiên, từ ngày 01/07/2029 chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và có doanh thu dưới 1 tỷ sẽ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Chủ hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ thì có thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc không? (Hình từ Internet)

Mức đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh từ 01/07/2026 như thế nào?

Căn cứ vào điểm m khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có quy định như sau:

Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện

1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:

...

l) Đối tượng quy định tại điểm a khoản này làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất;

m) Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ;

...

Đồng thời, tại điểm a, b khoản 4 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có quy định về mức đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh như sau:

Mức đóng, phương thức và thời hạn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của người lao động

...

4. Mức đóng, phương thức và thời hạn đóng của đối tượng quy định điểm m và điểm n khoản 1 Điều 2 của Luật này được quy định như sau:

a) Mức đóng hằng tháng bằng 3% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ ốm đau và thai sản, 22% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất;

b) Đóng trực tiếp cho cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc đóng qua hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tham gia quản lý theo phương thức đóng hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần; thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.

...

Theo đó, mức đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ với tỉ lệ đóng là 3% vào quỹ ốm đau và thai sản 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Nghĩa là, chủ hộ kinh doanh phải đóng 25% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH vào BHXH và có thể lựa chọn phương thức đóng hàng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần tùy theo nhu cầu.

Đồng thời, theo điểm d khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chủ hộ kinh doanh được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Tại khoản 13 Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có quy định về mức tham chiếu như sau:

Quy định chuyển tiếp

...

13. Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu quy định tại Luật này bằng mức lương cơ sở. Tại thời điểm mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở đó.

...

Theo đó, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở.

Căn cứ theo Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP quy định về mức lương cơ sở như sau:

Mức lương cơ sở

1. Nghị định quy định mức lương cơ sở dùng làm căn cứ:

a) Tính mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác theo quy định của pháp luật đối với các đối tượng quy định tại Điều 2 Nghị định này;

b) Tính mức hoạt động phí, sinh hoạt phí theo quy định của pháp luật;

c) Tính các khoản trích và các chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở.

2. Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng.

...

Như vậy, từ những quy định trên, mức lương đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh từ 01/07/2026 được xác định như sau:

- Mức đóng BHXH tối thiểu: 25% x 2.530.000 = 632.500 đồng.

- Mức đóng BHXH tối đa: 20 x 2.530.000 = 50.600.000 đồng.

Khoản đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh có được trừ khi xác định thuế TNCN không?

Căn cứ theo điểm c khoản 2 Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định các khoản chi không được trừ khi tính thuế TNCN như sau:

Các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân

1. Các khoản chi được trừ là các khoản chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, pháp luật về kế toán và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thanh toán từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên theo pháp luật về thuế giá trị gia tăng, cụ thể như sau:

...

2. Các khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập tính thuế:

a) Khoản chi không liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh;

b) Các khoản chi không có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật;

c) Khoản tiền lương, tiền công và các khoản chi có tính chất tiền lương của cá nhân kinh doanh, nhóm cá nhân kinh doanh, các thành viên trong hộ kinh doanh trừ các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc; khoản tiền lương, tiền công và các khoản chi có tính chất tiền lương đã tính vào chi phí nhưng thực tế không chi trả hoặc không có chứng từ thanh toán;

d) Phần chi khấu hao tài sản cố định vượt mức quy định hoặc khấu hao đối với tài sản cố định không sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh;

đ) Các khoản chi phạt vi phạm hành chính, phạt vi phạm hợp đồng, tiền bồi thường do lỗi của cá nhân kinh doanh;

e) Đất ở và công trình phục vụ sinh hoạt trên đất, xe ô tô và các tài sản đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng mang tên cá nhân, trừ xe ô tô và các tài sản đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng với mục đích kinh doanh vận tải, du lịch;

g) Các khoản chi phí phục vụ nhu cầu cá nhân, gia đình. Cá nhân kinh doanh có trách nhiệm theo dõi riêng chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh và chi phí phục vụ nhu cầu cá nhân, gia đình.

Như vậy, theo quy định khoản đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh thuộc khoản chi phí được trừ khi tính thuế TNCN.