Xây nhà trên đất nông nghiệp có bắt buộc chuyển mục đích sử dụng sang đất ở không?

Xây nhà trên đất nông nghiệp có bắt buộc chuyển mục đích sử dụng sang đất ở không?

Căn cứ Điều 31 Luật Đất đai 2024 quy định về nghĩa vụ chung của người sử dụng đất như sau:

Điều 31. Nghĩa vụ chung của người sử dụng đất

1. Sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới thửa đất, đúng quy định về sử dụng độ sâu trong lòng đất và chiều cao trên không, bảo vệ các công trình công cộng trong lòng đất và tuân thủ quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Thực hiện kê khai đăng ký đất đai; thực hiện đầy đủ thủ tục khi chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

3. Thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật.

4. Thực hiện biện pháp bảo vệ đất; xử lý, cải tạo và phục hồi đất đối với khu vực đất bị ô nhiễm, thoái hóa do mình gây ra.

5. Tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, không làm tổn hại đến tài sản và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất có liên quan.

6. Tuân thủ quy định của pháp luật về việc tìm thấy vật trong lòng đất.

7. Bàn giao lại đất khi Nhà nước có quyết định thu hồi đất theo quy định của pháp luật.

Tại khoản 3 Điều 178 Luật Đất đai 2024 quy định về đất nông nghiệp do cá nhân, cộng đồng dân cư sử dụng như sau:

Điều 178. Đất nông nghiệp do cá nhân, cộng đồng dân cư sử dụng

...

3. Người sử dụng đất nông nghiệp được chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để sử dụng đất kết hợp đa mục đích theo quy định tại Điều 218 của Luật này; được sử dụng một diện tích đất theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để xây dựng công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Trường hợp sử dụng đất trồng lúa thì thực hiện theo quy định tại Điều 182 của Luật này.

...

Theo Điều 218 Luật Đất đai 2024 quy định về việc sử dụng đất kết hợp đa mục đích như sau:

Điều 218. Sử dụng đất kết hợp đa mục đích

1. Các loại đất sau đây được sử dụng kết hợp đa mục đích:

a) Đất nông nghiệp được sử dụng kết hợp với mục đích thương mại, dịch vụ, chăn nuôi, trồng cây dược liệu;

b) Đất sử dụng vào mục đích công cộng được kết hợp với mục đích thương mại, dịch vụ;

c) Đất xây dựng công trình sự nghiệp được sử dụng kết hợp với mục đích thương mại, dịch vụ;

d) Đất ở được sử dụng kết hợp với mục đích nông nghiệp, thương mại, dịch vụ, công trình sự nghiệp có mục đích kinh doanh;

đ) Đất có mặt nước được sử dụng kết hợp đa mục đích theo quy định tại các điều 188, 189 và 215 của Luật này;

e) Đất tôn giáo, đất tín ngưỡng được sử dụng kết hợp với mục đích thương mại, dịch vụ;

g) Đất quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 9 của Luật này được sử dụng kết hợp mục đích nông nghiệp, xây dựng công trình hạ tầng bưu chính, viễn thông, công nghệ, thông tin, quảng cáo ngoài trời, điện mặt trời.

...

Như vậy, người sử dụng đất phải sử dụng đất đúng mục đích đã được Nhà nước giao. Đối với đất nông nghiệp, pháp luật không cho phép xây dựng nhà ở nếu chưa được sự cho phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trường hợp người sử dụng đất nông nghiệp chỉ được xây dựng công trình phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất nông nghiệp hoặc sử dụng đất theo hình thức kết hợp trong phạm vi quy định, diện tích và điều kiện do pháp luật và UBND tỉnh quy định; không bao gồm nhà ở để sinh sống.

Do đó, xây nhà ở trên đất nông nghiệp bắt buộc phải thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở, đồng thời phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Xây nhà trên đất nông nghiệp có bắt buộc chuyển mục đích sử dụng sang đất ở không? (Hình từ Internet)

Điều kiện để chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất thổ ở?

Theo khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai 2024 quy định về căn cứ đề giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất như sau:

Điều 116. Căn cứ để giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất

...

5. Căn cứ cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở hoặc chuyển mục đích sử dụng các loại đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân là quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu theo quy định của Pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

...

Như vậy, để được xem xét chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở, thì đất nông nghiệp đó phải thuộc một trong hai điều kiện sau:

- Đất chuyển đổi là đất nông nghiệp trong khu dân cư.

- Đất chuyển đổi là đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất.

Tuy nhiên, để được chuyển đổi thì đất đang xem xét chuyển đổi mục đích sử dụng phải là đất nằm trong quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu và một số quy định theo từng trường hợp cụ thể.

Khi chuyển đất nông nghiệp sang đất ở thời hạn sử dụng đất được quy định ra sao?

Căn cứ Điều 173 Luật Đất đai 2024 quy định thời hạn sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất:

Điều 173. Thời hạn sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất

1. Thời hạn sử dụng đất đối với cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng đất được quy định như sau:

a) Trường hợp chuyển đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ sang loại đất khác thì thời hạn được xác định theo thời hạn của loại đất sau khi được chuyển mục đích sử dụng. Thời hạn sử dụng đất được tính từ thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất;

b) Trường hợp chuyển đất trồng cây hằng năm, đất trồng cây lâu năm, đất rừng sản xuất, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối sang đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ thì thời hạn sử dụng đất là ổn định lâu dài;

c) Trường hợp chuyển mục đích sử dụng giữa các loại đất nông nghiệp không thuộc trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản này thì cá nhân sử dụng đất được tiếp tục sử dụng đất đó theo thời hạn đã được giao, cho thuê;

d) Trường hợp chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp thì thời hạn sử dụng đất được xác định theo thời hạn của loại đất sau khi được chuyển mục đích sử dụng. Thời hạn sử dụng đất được tính từ thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

...

Như vậy, thời hạn sử dụng đất đối với cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất ở được xác định theo thời hạn của loại đất sau khi được chuyển mục đích sử dụng. Thời hạn sử dụng đất được tính từ thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.