Tại sao đề xuất nâng lương cơ sở lên đến 2,70 triệu đồng/tháng? Thông tin tăng mức lương cơ sở mới nhất 2026 thế nào?

Tại sao đề xuất nâng lương cơ sở lên đến 2,70 triệu đồng/tháng?

Góp ý tiến trình cải cách tiền lương, đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình cho rằng tăng lương phải bảo đảm đời sống, phù hợp với khả năng ngân sách, tạo động lực phát triển khu vực công. Theo đó, đại biểu đề xuất tăng lương cơ sở lên mức 2,65-2,70 triệu đồng/tháng.

Đại biểu cho rằng, mức 2,65 – 2,70 triệu đồng/tháng như một phương án hợp lý và khả thi hơn trong giai đoạn hiện nay.

Cụ thể, trước đề xuất tăng lương cơ sở lên mức 2,65-2,70 triệu đồng/tháng, đại biểu đã phân tích thực tiễn về thu nhập và chi phí sống như sau:

Thứ nhất, Đại biểu khẳng định, việc điều chỉnh mức lương cơ sở không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn là yếu tố quyết định trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Trong những năm gần đây, Nhà nước đã có những bước điều chỉnh tích cực khi nâng mức lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng, 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ ngày 1/7/2026.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay không còn là “có tăng hay không”, mà là tăng ở mức nào để vừa bảo đảm đời sống, vừa phù hợp với khả năng ngân sách, đồng thời tạo động lực phát triển khu vực công.

Đại biểu đánh giá mức 2,53 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026 là một bước tăng hợp lý về mặt kỹ thuật, nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm đời sống cho đa số người làm khu vực công.

Thứ hai, Đại biểu nêu thực tế, một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng (trước khi trừ bảo hiểm). Trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến khoảng 6-7 triệu đồng/tháng. Điều này cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và nhu cầu sống cơ bản.

Hệ quả là, người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung; giảm động lực và chất lượng cuộc sống. Do đó, mức 2,53 triệu đồng chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống.

Mặt khác, từ ngày 01/01/2026, lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp đã lên 5,31 triệu đồng ở vùng I, 4,73 triệu ở vùng II, 4,14 triệu ở vùng III, 3,70 triệu ở vùng IV; bình quân 4 vùng là khoảng 4,47 triệu đồng/tháng.

Nếu lấy mức lương cơ sở mới 2,53 triệu nhân với hệ số khởi điểm thấp thường gặp 1,86, tiền lương theo công thức cũ chỉ khoảng 4,706 triệu đồng/tháng; với hệ số 2,10 thì khoảng 5,313 triệu đồng/tháng.

Nói cách khác, người ở nhóm thấp nhất chỉ vừa nhỉnh hơn mức lương tối thiểu vùng bình quân, còn người nhóm 2,10 chỉ vừa chạm ngưỡng vùng I.

Thứ ba, về áp lực chi tiêu cũng không hề nhỏ. Ngay trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung, như nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,30%, còn thuốc và dịch vụ y tế tăng 12,92%. Điều này rất quan trọng vì đây là các khoản chi “khó né” của hộ gia đình công chức, viên chức.

Vì vậy, dù lương cơ sở tăng 8,12%, cảm nhận thực tế của nhiều người vẫn có thể là “đỡ hơn trước” chứ chưa đạt mức an tâm, nhất là khi còn nuôi con, thuê nhà, đi lại, học hành và chăm sóc y tế.

Thứ tư, về mặt đời sống và tâm lý xã hội, mức tăng lên 2,65 – 2,70 triệu đồng tuy chưa thể bảo đảm hoàn toàn “sống được bằng lương” ở đô thị lớn, nhưng có ý nghĩa quan trọng: giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập ngoài lương; tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập, thay vì chỉ “tăng danh nghĩa”; góp phần ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.

Đặc biệt, trong bối cảnh giá các mặt hàng thiết yếu như nhà ở, y tế, điện nước tăng nhanh hơn CPI chung, thì việc tăng lương ở mức đủ lớn để “cảm nhận được” là rất cần thiết.

Về mặt cân đối ngân sách, đại biểu phân tích, mức 2,65 - 2,70 triệu có ưu điểm không tạo áp lực quá lớn lên ngân sách nhà nước; có thể thực hiện nếu đi kèm tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công, giảm các khoản chi kém hiệu quả. Điểm mấu chốt là đạt được sự cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.

Tại sao đề xuất nâng lương cơ sở lên đến 2,70 triệu đồng/tháng? Thông tin tăng mức lương cơ sở mới nhất 2026 thế nào? (Hình từ Internet)

Mức lương cơ sở hiện nay là bao nhiêu? Dự kiến từ 01/7/2026 thay đổi thế nào?

Căn cứ Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2024, mức lương cơ sở được xác định là 2.340.000 đồng/tháng. Đến nay, quy định này vẫn đang được áp dụng và chưa có văn bản mới thay thế.

Liên quan đến lộ trình điều chỉnh trong thời gian tới, tại hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định về mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2026/4/du-thao-nghi-dinh-muc-luong-co-so.pdf, cơ quan soạn thảo đề xuất nâng mức lương cơ sở lên 2.530.000 đồng/tháng, dự kiến áp dụng từ ngày 01/7/2026.

Lưu ý: Mức lương nêu trên chỉ mới là đề xuất trong dự thảo, chưa phải quy định chính thức có hiệu lực. Vì vậy, cần chờ văn bản chính thức được ban hành trong thời gian tới.

Quyền của cán bộ, công chức về tiền lương, tiền thưởng và các chế độ liên quan đến tiền lương được quy định thế nào?

Quyền của cán bộ, công chức về tiền lương, tiền thưởng và các chế độ liên quan đến tiền lương được quy định tại Điều 10 Luật Cán bộ, công chức năm 2025, cụ thể như sau:

(1) Được hưởng tiền lương, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác theo kết quả, sản phẩm của vị trí việc làm đảm nhiệm, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, địa phương.

(2) Được hưởng tiền làm thêm giờ, tiền lương làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định.

(3) Cán bộ, công chức làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc trong các nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được hưởng phụ cấp và chính sách ưu đãi theo quy định.