1. Bảo hiểm y tế tự nguyện là gì?
Bảo hiểm y tế tự nguyện là hình thức bảo hiểm y tế do Nhà nước tổ chức thực hiện, theo đó các cá nhân tự nguyện tham gia, đóng phí bảo hiểm để được hưởng các quyền lợi về bảo hiểm y tế.
Bảo hiểm y tế tự nguyện mang lại cho người tham gia những lợi ích sau:
- Được khám chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí hoặc được hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế 2008.
- Được hưởng các quyền lợi khác như:
+ Được cấp thẻ bảo hiểm y tế tạm thời khi chưa có thẻ bảo hiểm y tế.
+ Được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí khi thuộc diện được hưởng trợ cấp bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật.
+ Được hưởng bảo hiểm y tế hộ gia đình khi có người phụ thuộc là người đã hết tuổi lao động, người khuyết tật hoặc người mắc bệnh hiểm nghèo.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung 2014 về bảo hiểm y tế như sau:
Bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm bắt buộc do Nhà nước tổ chức thực hiện, được áp dụng đối với các đối tượng do luật định để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận.
Bảo hiểm y tế được quản lý theo 02 hình thức: BHYT bắt buộc (áp dụng với người lao động trong các doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị; cán bộ, công chức, viên chức; học sinh, sinh viên…) và BHYT tự nguyện (áp dụng với người không thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc).
Như vậy, trừ các đối tượng đã tham gia BHYT bắt buộc thì các đối tượng còn lại có thể tham gia BHYT tự nguyện cụ thể:
+ Cá nhân thuộc hộ gia đình, trừ đối tượng đã được ngân sách nhà nước hỗ trợ tham gia bảo hiểm y tế.
+ Cá nhân làm nghề tự do, không có quan hệ lao động.
+ Cá nhân khác có nhu cầu tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện.
>> Hướng dẫn gia hạn Bảo Hiểm Y tế tự nguyện online
>> Hướng dẫn đóng BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình onilne qua app Ngân hàng

Mua bảo hiểm y tế tự nguyện ở đâu? Mức đóng bảo hiểm y tế tự nguyện năm 2026 là bao nhiêu? (Hình từ internet)
2. Mua bảo hiểm y tế tự nguyện ở đâu?
Theo Công văn 777/BHXH-BT 2015, từ ngày 01/01/2016 trở đi, nếu muốn tham gia BHYT tự nguyện thì người dân bắt buộc phải tham gia theo hộ gia đình.
Đồng thời, bảo hiểm y tế tự nguyện theo hộ gia đình không được bán tại các bệnh viện, cơ sở khám, chữa bệnh mà chỉ được đăng ký tại địa phương. Mỗi địa phương hiện nay cũng có rất nhiều điểm đăng ký, tạo điều kiện thuận lợi cho người tham gia, như:
- Cơ quan Bảo hiểm xã hội xã/phường/thị trấn nơi cư trú,
- Đại lý thu bảo hiểm xã hội.
Hồ sơ mua bảo hiểm y tế tự nguyện bao gồm:
+ Tờ khai tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện (mẫu số 01/BHYTTN)
Tải mẫu 01/BHYTTN: https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/DanLuat-BanAn/2023/Mau-TK1-TS-QD-595-1.doc
+ Chứng minh nhân dân hoặc thẻ căn cước công dân
+ Hộ khẩu hoặc giấy tạm trú (Công văn 3170/BHXH-BT 2015 về lập danh sách hộ gia đình tham gia BHYT)
Như vậy, mua bảo hiểm y tế tự nguyện có thể thực hiện tại các cơ quan Bảo hiểm xã hội, đại lý thu bảo hiểm xã hội của địa phương.
Đồng thời, khi mua bảo hiểm y tế tự nguyện người dân cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ gồm tờ khai, CMND/CCCD, sổ hộ khẩu/giấy tạm trú để đăng ký mua bảo hiểm y tế cho cả hộ gia đình.
3. Mức đóng bảo hiểm y tế tự nguyện bao nhiêu?
Căn cứ khoản 5 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, quy định mức đóng BHYT như sau:
Điều 6. Mức đóng, mức hỗ trợ đóng và trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế
…
5. Mức đóng hằng tháng của đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế được quy định như sau:
a) Mức đóng hằng tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở và do đối tượng đóng theo hộ gia đình hoặc tự đóng theo cá nhân tham gia;
b) Thành viên hộ gia đình quy định tại điểm a khoản 5 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế cùng tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình trong năm tài chính thì được giảm trừ mức đóng như sau: người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.
Mức lương cơ sở hiện nay là 2.340.000 (khoản 2 Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP).
Theo đó, mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình năm 2026 sau:
|
Thứ tự thành viên hộ gia đình |
Tỷ lệ đóng BHYT hộ gia đình |
Mức đóng BHYT hộ gia đình |
|
Người thứ nhất |
Bằng 4,5% mức lương cơ sở |
105.300 đồng/tháng 1.263.600 đồng/năm |
|
Người thứ hai |
70% mức đóng của người thứ nhất |
73.710 đồng/tháng 884.520 đồng/năm |
|
Người thứ ba |
60% mức đóng của người thứ nhất |
63.180 đồng/tháng 758.160 đồng/năm |
|
Người thứ tư |
50% mức đóng của người thứ nhất |
52.650 đồng/tháng 631.800 đồng/năm |
|
Người thứ năm trở đi |
40% mức đóng của người thứ nhất |
42.120 đồng/tháng 505.440 đồng/năm |
Như vậy, khi mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng thì mức đóng bảo hiểm y tế tự nguyện hàng năm sẽ là:
- Người thứ nhất: 1,263,600 đồng/năm
- Người thứ hai: 884,520 đồng/năm
- Người thứ ba: 758,160 đồng/năm
- Người thứ tư: 631,800 đồng/năm
- Từ người thứ năm trở đi: 505,440 đồng/năm.
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];