Giúp người khác đưa hối lộ có phải đồng phạm không? Khung hình phạt tội môi giới hối lộ theo Bộ luật Hình sự thế nào?

Thế nào là đồng phạm? Một người có thể đóng vai trò gì trong đồng phạm?

Theo Điều 17 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về đồng phạm như sau:

Điều 17. Đồng phạm

1. Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm.

2. Phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm.

3. Người đồng phạm bao gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức.

Người thực hành là người trực tiếp thực hiện tội phạm.

Người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm.

Người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm.

Người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm.

4. Người đồng phạm không phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi vượt quá của người thực hành.

Theo đó, để xác định là đồng phạm cần đáp ứng đầy đủ những điều kiện sau:

- Số lượng người: từ 02 người trở lên

- Điều kiện chủ thể: mỗi người phải đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và đủ năng lực trách nhiệm hình sự

- Ý chí: có sự bàn bạc, thống nhất ý chí cùng thực hiện tội phạm

- Lỗi: cùng thực hiện hành vi với lỗi cố ý

Ngoài ra, Điều 17 Bộ luật Hình sự 2015 cũng quy định về vai trò trong đồng phạm, cụ thể:

Như vậy, đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện tội phạm với sự bàn bạc, thống nhất ý chí với nhau và mỗi người đều có đầy đủ năng lực về chủ thể. Một người có thể là đồng phạm với một trong các vai trò là người thực hành, người tổ chức, người xúi giục hoặc người giúp sức. 

Giúp người khác đưa hối lộ có phải đồng phạm không? (Hình từ Internet)

Giúp người khác đưa hối lộ có phải đồng phạm không?

Giúp người khác đưa hối lộ được xác định là đồng phạm trong tội đưa hối lộ khi hành vi đưa hối lộ đủ yếu tổ cấu thành tội đưa hối lộ và thỏa mãn các dấu hiệu về đồng phạm.

Theo khoản 1 Điều 364 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội đưa hối lộ như sau:   

Điều 364. Tội đưa hối lộ

1. Người nào trực tiếp hay qua trung gian đã đưa hoặc sẽ đưa cho người có chức vụ, quyền hạn hoặc người khác hoặc tổ chức khác bất kỳ lợi ích nào sau đây để người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;

b) Lợi ích phi vật chất.

…

Quy định tại khoản 1 Điều 364 Bộ luật Hình sự 2015 được xác định là cấu thành tội phạm cơ bản của tội đưa hối lộ, từ đó có thể xác định cấu thành tội phạm của tội này gồm những yếu tố sau:

(1) Khách thể: xâm phạm đến sự hoạt động đúng đắn của các cơ quan, tổ chức

(2) Mặt khách quan: hành vi đưa tiền hoặc một lợi ích khác bằng bất kỳ hình thức nào, có thể trực tiếp đưa hoặc thông qua trung gian cho người có chức vụ, quyền hạn để người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ. 

(3) Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự

(4) Mặt chủ quan: lỗi cố ý trực tiếp

Như vậy, người giúp người khác đưa hối lộ được xác định là đồng phạm khi hành vi đưa hối lộ đầy đủ các yếu tố về khách thể, mặt khách quan, chủ thể, mặt chủ quan của tội đưa hối lộ. Đồng thời, bản thân có sự thống nhất ý chí sẽ giúp người kia đưa hối lộ, đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và đủ năng lực trách nhiệm hình sự, có thể giúp người kia đưa hối lộ với vai trò người thực hành hoặc người giúp sức. 

Tội môi giới hối lộ theo quy định của Bộ luật Hình sự

Theo Điều 365 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội môi giới hối lộ như sau:

Điều 365. Tội môi giới hối lộ

1. Người nào môi giới hối lộ mà của hối lộ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;

b) Lợi ích phi vật chất.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp;

c) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

d) Biết của hối lộ là tài sản của Nhà nước;

đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

e) Phạm tội 02 lần trở lên;

g) Của hối lộ trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

3. Phạm tội thuộc trường hợp của hối lộ trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

4. Phạm tội thuộc trường hợp của hối lộ trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 08 năm đến 15 năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.

6. Người môi giới hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự.

7. Người nào môi giới hối lộ trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước cũng bị xử lý theo quy định tại Điều này.

Theo đó, Điều 365 Bộ luật Hình sự 2015 chỉ đề cập đến hành vi môi giới, chưa có quy định cụ thể gồm những hành vi nào.

Theo từ điển tiếng Việt thì người môi giới được hiểu là người làm trung gian để cho hai bên gặp gỡ, tiếp xúc, giao thiệp với nhau. Từ đó, một số hành vi có thể được xác định là môi giới hối lộ như giới thiệu người đưa và nhận hối lộ; liên hệ, trao đổi thông tin giữa người đưa và nhận hối lộ; trực tiếp giao tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác từ bên đưa hối lộ cho bên nhận hối lộ…

Như vậy, các hành vi làm trung gian, tạo điều kiện, giúp sức cho việc hối lộ đều có thể được xem là hành vi khách quan của tội môi giới hối lộ theo Điều 365 Bộ luật Hình sự 2015. Người phạm tội môi giới hối lộ có thể bị phạt cao nhất là 15 năm tù và phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.