Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12714-6:2020 về Giống cây lâm nghiệp - Phần 6: Giổi xanh

• Số hiệu: TCVN12714-6:2020
• Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
• Nơi ban hành: ***
• Người ký: ***
• Ngày ban hành: Năm 2020

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 12714-6: 2020

GIỐNG CÂY LÂM NGHIỆP - CÂY GIỐNG CÁC LOÀI CÂY BẢN ĐỊA

PHẦN 6: GIỔI XANH

Forest tree cultivar - Seedlings of native plants

Part 6: Michelia mediocris Dandy

Lời nói đầu

TCVN 12714-6: 2020 do Viện Nghiên cứu Lâm sinh - Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng Cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

...

...

...

- TCVN 12714-1: 2019: Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 1: Xoan ta

- TCVN 12714-2: 2019: Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 2: Mỡ

- TCVN 12714-3: 2019: Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 3: Vối thuốc

- TCVN 12714-4: 2019: Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 4: Sao đen

- TCVN 12714-5: 2020: Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 5: Trám trắng

- TCVN 12714-6: 2020: Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 6: Giổi xanh

- TCVN 12714-7: 2020: Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 7: Dầu rái

- TCVN 12714-8: 2020: Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 8: Lát hoa

- TCVN 12714-9: 2020: Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 9: Sồi phảng

...

...

...

GIỐNG CÂY LÂM NGHIỆP - CÂY GIỐNG CÁC LOÀI CÂY BẢN ĐỊA

PHẦN 6: GIỔI XANH

Forest tree cultivar - Seedlings of native plants

Part 6: Michelia mediocris Dandy

1  Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định yêu cầu về các chỉ tiêu chất lượng cây giống khi trồng rừng và phương pháp kiểm tra đối với cây giống Giổi xanh (Michelia mediocris Dandy) được nhân giống bằng phương pháp gieo hạt.

2  Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn này sử dụng thuật ngữ và định nghĩa sau đây:

2.1

...

...

...

Cây con được tạo ra từ hạt.

2.2

Cây trội (cây mẹ) (Plus tree)

Cây tốt nhất được tuyển chọn trong rừng tự nhiên, rừng trồng, cây trồng phân tán, rừng giống hoặc vườn giống được sử dụng để lấy vật liệu nhân giống.

2.3

Lâm phần tuyển chọn (Selected seed stand)

Khu rừng tự nhiên hoặc rừng trồng có chất lượng trên mức trung bình, được chọn để cung cấp giống tạm thời cho sản xuất, nhưng chưa được tác động bằng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh hoặc chưa qua đánh giá để công nhận là rừng giống chuyển hóa.

2.4

Lô cây giống (Seedling lot)

...

...

...

2.5

Lô hạt giống (Seedlot)

Hạt giống thu từ một nguồn giống nhất định (lâm phần tuyển chọn, rừng giống, vườn giống, cây trội hoặc xuất xứ được công nhận) trong một vụ thu hoạch.

2.6

Nguồn giống (Seed source)

Nơi cung cấp vật liệu nhân giống bao gồm: lâm phần tuyển chọn, rừng giống chuyển hóa, rừng giống trồng, vườn giống, cây trội và vườn cây đầu dòng.

2.7

Rừng giống trồng (Seed production area)

Rừng giống được trồng bằng cây gieo ươm từ hạt thu hái từ cây trội và trồng không theo sơ đồ.

...

...

...

Rừng giống chuyển hóa (Seed stand)

Rừng giống được chọn từ những lâm phần tốt nhất trong rừng tự nhiên hoặc rừng trồng được tác động bằng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh theo quy định để lấy giống.

2.9

Vườn giống (Seed orchard)

Vườn được trồng theo sơ đồ nhất định từ các dòng vô tính (vườn giống vô tính) hoặc từ hạt của cây mẹ (Vườn giống hữu tính) đã được tuyển chọn và công nhận.

3  Yêu cầu kỹ thuật

Yêu cầu kỹ thuật các chỉ tiêu chất lượng của cây giống được quy định trong Bảng 1.

Bảng 1 - Yêu cầu kỹ thuật cây giống Giổi xanh

Tên chỉ tiêu

...

...

...

Nguồn gốc giống

Hạt giống thu từ nguồn giống được công nhận hoặc từ cây mẹ được chọn lọc từ các lâm phần có địa chỉ rõ ràng.

Tuổi cây con (tháng)

Từ 10 tháng đến 12 tháng kể từ khi cấy cây con vào bầu.

Đường kính cổ rễ (cm)

Tối thiểu là 0,7 cm.

Chiều cao (cm)

Tối thiểu là 60 cm.

Hình thái chung

...

...

...

Bầu cây (cm)

- Kích thước bầu: Đường kính tối thiểu là 13 cm, chiều cao tối thiểu là 16 cm.

- Hỗn hợp ruột bầu đầy ngang mặt bầu, không bị vỡ.

Tình trạng sâu bệnh hại

Không phát hiện sâu bệnh hại trong lô cây giống.

CHÚ THÍCH: Kỹ thuật nhân giống Giổi xanh bằng hạt (Michelia mediocris Dandy) tham khảo Phụ lục A.

4  Phương pháp kiểm tra

4.1  Thời điểm kiểm tra

Khi xuất vườn.

...

...

...

Phương pháp kiểm tra các chỉ tiêu chất lượng của cây giống được quy định trong Bảng 2.

Bảng 2 - Phương pháp kiểm tra và lấy mẫu kiểm tra chất lượng cây giống Giổi xanh

Tên chỉ tiêu

Phương pháp kiểm tra

Lấy mẫu kiểm tra

Nguồn gốc giống

Đánh giá dựa vào hồ sơ nguồn gốc vật liệu nhân giống.

Toàn bộ lô cây giống.

Tuổi cây

...

...

...

Toàn bộ lô cây giống.

Đường kính cổ rễ

Sử dụng thước kẹp có độ chính xác đến mm; đo tại vị trí sát mặt bầu.

Lấy mẫu ngẫu nhiên 0,1 % số cây nhưng không ít hơn 30 cây và không quá 50 cây.

Chiều cao

Sử dụng thước kẻ vạch đến cm, đo từ mặt bầu tới đỉnh sinh trưởng của cây.

Lấy mẫu ngẫu nhiên 0,1 % số cây nhưng không ít hơn 30 cây và không quá 50 cây.

Hình thái chung

Quan sát bằng mắt thường.

...

...

...

Bầu cây

Kích thước bầu: Sử dụng thước kẻ vạch đến cm đo đường kính và chiều cao bầu cây.

Lấy mẫu ngẫu nhiên 0,1 % số cây nhưng không ít hơn 30 cây và không quá 50 cây.

Hình thái bầu: Quan sát bằng mắt thường.

Toàn bộ lô cây giống.

Tình trạng sâu bệnh hại

Quan sát bằng mắt thường.

Toàn bộ lô cây giống.

4.3. Kết luận kiểm tra

...

...

...

5. Tài liệu kèm theo cây giống

Tài liệu kèm theo cây giống gồm các thông tin sau:

- Tên và địa chỉ cơ sở sản xuất;

- Tên giống, tuổi, các chỉ tiêu chất lượng chính;

- Mã hiệu nguồn giống;

- Mã hiệu lô hạt giống;

- Số lượng cây;

- Ngày xuất vườn và thời gian sử dụng;

6. Yêu cầu vận chuyển

...

...

...

Phụ lục A

(Tham khảo)

Hướng dẫn kỹ thuật nhân giống Giổi xanh bằng hạt

A.1  Nguồn giống

A.1.1  Nguồn gốc hạt giống

Hạt giống thu từ nguồn giống được công nhận hoặc từ cây mẹ được chọn lọc từ các lâm phần có địa chỉ rõ ràng.

A.1.2  Tiêu chuẩn cây mẹ lấy giống

Cây sinh trưởng tốt, thân thẳng, tán cân đối, không bị sâu bệnh, có hai vụ quả trở lên (tối thiểu 20 tuổi, có đường kính vị trí 1,3 m tối thiểu 20 cm).

...

...

...

A.2.1  Thời điểm thích hợp để gieo hạt là vụ thu, vụ xuân.

A.2.2  Ngâm hạt vào nước lã loại bỏ hết tạp vật, hạt lép và rửa sạch sau đó ngâm hạt trong nước ấm 40 °C sau 10 giờ vớt ra để ráo nước đem gieo.

A.3  Kỹ thuật gieo hạt và cấy cây

A.3.1  Chuẩn bị luống gieo hạt

- Luống được làm từ cát rộng 1 m, cao 10 cm, dài từ 5 m đến 10 m, khoảng cách giữa các luống được tạo thành rãnh. Rãnh rộng từ 40 cm đến 50 cm.

- Cát dùng làm luống được sàng loại bỏ hết các tạp vật và san cho phẳng.

A.3.2  Chuẩn bị luống xếp bầu

- Luống rộng 1 m, cao từ 3 cm đến 5 cm, dài từ 5 m đến 10 m, khoảng cách giữa các luống được tạo thành rãnh. Rãnh luống rộng từ 40 cm đến 50 cm.

- Đất trên mặt luống phải được loại bỏ cỏ, các tạp vật và san cho phẳng.

...

...

...

- Hỗn hợp thành phần ruột bầu được trộn đều gồm đất mặt 89 % phân chuồng hoai 10 % và 1 % supe lân được đóng vào túi bầu P.E, kích thước bầu: Đường kính tối thiểu là 13 cm, chiều cao tối thiểu là 16 cm. Bầu có đáy, đục lỗ xung quanh, bảo đảm độ bền để khi đóng bầu, trong quá trình chăm sóc cây trong vườn cũng như khi vận chuyển cây không bị hư hỏng.

- Bầu được xếp thành hàng sát nhau trên luống. Mép luống phải đắp bờ cao ít nhất 2/3 thân bầu xung quanh luống để giữ bầu không bị nghiêng ngả.

A.3.4  Kỹ thuật gieo hạt

- Hạt giống sau khi xử lý được gieo đều lên mặt luống, khoảng cách trung bình giữa các hạt là 1 cm. Lấp cát sâu khoảng 1 cm. Hàng ngày dùng ô roa tưới nhẹ, đều, đủ ẩm.

A.3.5. Kỹ thuật cấy cây vào bầu

- Trước khi cấy cây con, bầu đất phải được tưới nước ẩm sao cho độ ẩm của hỗn hợp ruột bầu đạt từ 60 % đến 70 % và cần xử lý chống bệnh thối cổ rễ bằng cách phun thuốc chống nấm, nồng độ, liều lượng theo quy định ghi trên bao bì sản phẩm.

- Sau khi gieo hạt từ 15 ngày đến 17 ngày hạt nảy mầm thì tiến hành cấy cây con vào bầu. Khi cây con nhô lên khỏi mặt luống và mỗi cây được 1 cặp lá mầm thì tiến hành cấy cây con vào bầu, dùng que tre vót nhọn bứng cây con cấy vào bầu. Cây con bứng được cấy vào bầu ngay không để cây đã bứng qua đêm, cây con không được đứt rễ, dập và gẫy ngang thân.

- Tạo một lỗ ở giữa bầu, sâu từ 1 cm đến 1,5 cm, cây con được đặt vào giữa bầu và lấp đất lại. Chỉ cấy cây con vào những ngày râm mát.

A.4  Kỹ thuật chăm sóc cây con

...

...

...

A.4.2  Sau khi cấy cây từ 3 ngày đến 5 ngày tiến hành kiểm tra, cây nào chết phải cấy dặm ngay, đảm bảo mỗi bầu có một cây sinh trưởng và phát triển tốt. Chú ý đề phòng nấm bệnh và côn trùng phá hoại cây mầm.

A.4.3  Ngay sau khi cấy cây vào bầu phải che bóng. Tháng thứ nhất đến tháng thứ tư che bóng cho cây khoảng 75 % ánh sáng trực xạ, tháng thứ năm đến tháng thứ sáu che bóng 50 % ánh sáng trực xạ, tháng thứ bảy đến tháng thứ tám che bóng 25 % ánh sáng trực xạ, các tháng cuối dỡ bỏ dàn che hoàn toàn.

A.4.4  Định kỳ đảo bầu 3 tháng 1 lần tính từ khi cây con được cấy vào bầu. Khi cành, lá cây con đan vào nhau thì phải giãn bầu kết hợp với đảo bầu.

A.4.5  Định kỳ 20 ngày/1 lần làm cỏ phá váng và kiểm tra sâu bệnh hại.

A.4.6  Đảo bầu lần cuối trước khi trồng từ 2 tuần đến 3 tuần.

Thư mục tài liệu tham khảo

[1]. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2006. Tiêu chuẩn Ngành 04.TCN 130-2006. Quy phạm kỹ thuật trồng rừng Giổi xanh (Ban hành kèm theo quyết định số 4108/QĐ/BNN-KHCN ngày 29/12/2006).

[2]. Danh mục giống cây lâm nghiệp phải áp dụng tiêu chuẩn ngành ban hành kèm theo Quyết định số 15/2005/QĐ-BNN ngày 15/3/2007 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

...

...

...

[4]. Phan Văn Thắng, 2014. Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học và biện pháp kỹ thuật chọn tạo giống và gây trồng rừng Giổi xanh (Mechelia mediocris Dandy) làm cơ sở đề xuất biện pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng rừng. Luận án tiến sỹ, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam.

[5]. Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, 2010. Kỹ thuật trồng rừng một số loài cây lấy gỗ. NXB Nông nghiệp.