Xây nhà ở trên đất nông nghiệp bị thu hồi có được bồi thường không?

Xây nhà ở trên đất nông nghiệp bị thu hồi có được bồi thường không?

Đất nông nghiệp là đất dùng để trồng chọt chăn nuôi. Nhóm đất nông nghiệp bao gồm các loại đất sau đây:

- Đất trồng cây hằng năm, gồm đất trồng lúa và đất trồng cây hằng năm khác;

- Đất trồng cây lâu năm;

- Đất lâm nghiệp, gồm đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất;

- Đất nuôi trồng thủy sản;

- Đất chăn nuôi tập trung;

- Đất làm muối;

- Đất nông nghiệp khác.

Nhà ở được xây dựng trên đất thổ cư (hay còn gọi là đất ở) thì thuộc nhóm đất phi nông nghiệp.

Việc sử dụng đất phải đảm bảo đúng mục đích sử dụng đất và theo nguyên tắc quy định tại Điều 5 Luật Đất đai 2024 như sau:

Điều 5. Nguyên tắc sử dụng đất

1. Đúng mục đích sử dụng đất.

2. Bền vững, tiết kiệm, có hiệu quả đối với đất đai và tài nguyên trên bề mặt, trong lòng đất.

3. Bảo vệ đất, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, không được lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân hóa học làm ô nhiễm, thoái hóa đất.

4. Thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất trong thời hạn sử dụng đất theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất liền kề và xung quanh.

Do đó việc xây nhà ở trên đất nông nghiệp là trái với nguyên tắc sử dụng đất và trái với quy định pháp luật.

Đồng thời theo khoản 2 Điều 105 Luật Đất đai 2024 quy định như sau:

Điều 105. Trường hợp không được bồi thường tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất

1. Tài sản gắn liền với đất thuộc một trong các trường hợp thu hồi đất quy định tại các khoản 1, 2, 4, 5 và 8 Điều 81, điểm b và điểm c khoản 1 Điều 82 của Luật này.

2. Tài sản gắn liền với đất được tạo lập trái quy định của pháp luật hoặc tạo lập trong thời hạn hiệu lực của thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của Luật này.

[...]

Theo đó trường hợp tài sản gắn liền với đất được tạo lập trái quy định của pháp luật hoặc tạo lập trong thời hạn hiệu lực của thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định thì sẽ không được bồi thường khi thu hồi đất.

Như vậy, hành vi xây nhà ở trên đất nông nghiệp là hành vi xây nhà trái quy định pháp luật, do vậy trường hợp bị Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp sẽ không được bồi thường về nhà trên đất.

*Vừa rồi là thông tin về Xây nhà ở trên đất nông nghiệp bị thu hồi có được bồi thường không?

Xây nhà ở trên đất nông nghiệp bị thu hồi có được bồi thường không? (Hình từ Internet)

Trường hợp nào đất nông nghiệp sẽ không được cấp sổ đỏ?

Tại điểm a khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai 2024 quy định về các trường hợp không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất trong đó có đất nông nghiệp như sau:

Điều 151. Các trường hợp không cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất

1. Người sử dụng đất không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất trong các trường hợp sau đây:

a) Đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích theo quy định tại Điều 179 của Luật này;

[...]

Theo đó đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích theo quy định tại Điều 179 của Luật Đất đai 2024 thì sẽ thuộc trường hợp không được cấp sổ đỏ. Cụ thể quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích bao gồm:

[1] Quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích đã được lập theo quy định của pháp luật về đất đai qua các thời kỳ thì tiếp tục được sử dụng để phục vụ cho các nhu cầu công ích của địa phương.

[2] Quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn để sử dụng vào các mục đích sau đây:

- Xây dựng các công trình văn hóa, thể dục thể thao, vui chơi, giải trí công cộng, y tế, giáo dục, chợ, nghĩa trang và các công trình công cộng khác do Ủy ban nhân dân cấp xã đầu tư, quản lý, sử dụng; xây dựng nhà tình nghĩa, nhà tình thương, nhà đại đoàn kết;

- Bồi thường cho người có đất thu hồi khi xây dựng các công trình quy định tại điểm a khoản 2 Điều 179 Luật Đất đai 2024.

[3] Đối với diện tích đất chưa sử dụng vào các mục đích quy định tại khoản 2 Điều 179 Luật Đất đai 2024 thì Ủy ban nhân dân cấp xã cho cá nhân tại địa phương thuê để sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản theo hình thức đấu giá. Thời hạn sử dụng đất đối với mỗi lần thuê không quá 10 năm.

[4] Quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất quản lý, sử dụng theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền cho phép chuyển đất nông nghiệp lên đất thổ cư từ ngày 1/7/2025?

Tại khoản 1 Điều 121 Luật Đất đai 2024 quy định trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp, chuyển đất phi nông nghiệp không phải đất ở sang đất ở thì phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Thẩm quyền tính đến thời điểm hiện nay đối với việc cho phép chuyển đất nông nghiệp lên đất thổ cư của cá nhân vẫn là của UBND cấp huyện (điểm a khoản 2 Điều 123 Luật Đất đai 2024).

Tuy nhiên theo quy định tại điểm m khoản 1 Điều 5 Nghị định 151/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 quy định như sau:

Điều 5. Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện chuyển giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã

1. Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện theo quy định của Luật Đất đai chuyển giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện, bao gồm:

[...]

m) Quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân quy định tại điểm c khoản 1 và điểm a khoản 2 Điều 123 Luật Đất đai; quyết định giao đất đối với cộng đồng dân cư quy định tại điểm b khoản 2 Điều 123 Luật Đất đai; quyết định giao đất nông nghiệp cho cá nhân quy định tại điểm b khoản 2 Điều 178 Luật Đất đai;

[...]

Như vậy từ 1/7/2025 trở đi thẩm quyền cho phép chuyển đất nông nghiệp lên đất thổ cư thuộc về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã.