Quy định về thay đổi người đại diện trong thủ tục phục hồi, phá sản giúp bảo đảm quá trình giải quyết vụ việc diễn ra liên tục, đúng thẩm quyền và đúng quy định pháp luật.
>> Thông báo ngừng sử dụng hóa đơn điện tử khi hộ kinh doanh chấm dứt hoạt động từ 01/7/2026
>> Phân chia tài sản của doanh nghiệp khi giải quyết phá sản
Trong quá trình giải quyết thủ tục phục hồi, phá sản, trường hợp xét thấy người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp không có khả năng điều hành sẽ tiến hành thay đổi người đại diện theo pháp luật.
Theo đó, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp không có khả năng điều hành doanh nghiệp khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
(i) Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp vắng mặt tại Việt Nam quá 30 ngày mà không ủy quyền cho người khác thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình;
(ii) Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thuộc các trường hợp sau:
- Chết
- Mất tích
- Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự
- Bị tạm giam
- Đang chấp hành hình phạt tù
- Đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc
- Trốn khỏi nơi cư trú,
- Bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi,
- Bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định
(iii) Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước đồng thời là người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước không có khả năng điều hành doanh nghiệp theo đánh giá của cơ quan đại diện chủ sở hữu theo chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và quy định của pháp luật về quản lý người giữ chức danh, chức vụ, người đại diện phần vốn nhà nước;
(iv) Trường hợp khác do Thẩm phán quyết định.
(Căn cứ Điều 3 Nghị định 187/2026/NĐ-CP)
Thay đổi người đại diện trong thủ tục phục hồi, phá sản
(Ảnh minh họa - Nguồn Internet)
(i) Hồ sơ
Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Thẩm phán ra quyết định về việc thay đổi người đại diện theo pháp lý (trừ trường hợp Thẩm phán có yêu cầu một thời hạn khác), Quản tài viên hoặc người được Tòa án chỉ định thực hiện đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã với Cơ quan đăng ký kinh doanh. Hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau đây:
- Văn bản đề nghị đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật theo mẫu quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 187/2026/NĐ-CP.
- Bản sao quyết định của Thẩm phán về việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.
(ii) Phương thức nộp hồ sơ
Việc đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, được thực hiện theo một trong các phương thức sau đây:
- Trực tiếp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh.
- Trực tuyến tại Cổng Dịch vụ công quốc gia;
- Dịch vụ bưu chính.
(iii) Thời hạn giải quyết:
Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét và cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo nội dung quyết định của Thẩm phán.
Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, Cơ quan đăng ký kinh doanh thông báo bằng văn bản về nội dung cần sửa đổi, bổ sung cho người đề nghị đăng ký thay đổi.
Lưu ý:
- Trường hợp cơ sở dữ liệu về bản án, quyết định của Tòa án kết nối và chia sẻ thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp thì Cơ quan đăng ký kinh doanh, Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh có trách nhiệm khai thác, sử dụng thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu nêu trên để thay thế bản sao quyết định của Thẩm phán về việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, trừ trường hợp không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác.
- Việc kết nối, chia sẻ thông tin giữa cơ sở dữ liệu về bản án, quyết định của Tòa án và Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Cơ sở dữ liệu về đăng ký hợp tác xã được thực hiện theo lộ trình thông báo trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp;
(Căn cứ Điều 6 Nghị định 187/2026/NĐ-CP)
(i) Trong quá trình giám sát doanh nghiệp có vốn nhà nước sau khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, Ban đại diện chủ nợ, Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản, Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên hoặc cơ quan đại diện chủ sở hữu có thể đề nghị Thẩm phán xem xét thay đổi người đại diện theo pháp luật khi thuộc một trong trường hợp sau:
- Người đại diện theo pháp luật không còn khả năng điều hành doanh nghiệp
- Sau khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu, doanh nghiệp thực hiện các hoạt động cấm sau đây:
+ Cất giấu, tẩu tán, tặng cho tài sản;
+ Từ bỏ quyền đòi nợ;
+ Thanh toán khoản nợ phát sinh trước khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu;
+ Chuyển khoản nợ không có bảo đảm thành nợ có bảo đảm hoặc có bảo đảm một phần bằng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
+ Phân chia lợi nhuận, phân phối thu nhập.
(ii) Khi Thẩm phán lấy ý kiến về việc lựa chọn người thay thế người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước (đã có dự kiến cá nhân cụ thể), cơ quan đại diện chủ sở hữu phải phản hồi trong thời hạn được yêu cầu nêu tại văn bản hoặc tối đa 10 ngày kể từ ngày nhận được văn bản.
Trên cơ sở các quy định về quản lý vốn nhà nước và điều lệ doanh nghiệp, cơ quan này sẽ đề xuất nhân sự phù hợp để Thẩm phán xem xét lựa chọn:
- Đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ: Cơ quan đại diện chủ sở hữu đề nghị Thẩm phán lựa chọn người đại diện theo pháp luật trong nhóm người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp hoặc đề xuất lựa chọn người khác trên cơ sở tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020, pháp luật về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các tiêu chuẩn, điều kiện đặc thù khác (nếu có);
- Đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ dưới 100% vốn điều lệ và người đại diện theo pháp luật hiện tại của doanh nghiệp là người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp: Cơ quan đại diện chủ sở hữu theo thẩm quyền đề xuất lựa chọn người khác trên cơ sở tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và quy định pháp luật về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các tiêu chuẩn, điều kiện đặc thù khác (nếu có).
- Trường hợp người đại diện theo pháp luật hiện tại của doanh nghiệp không phải là người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp, căn cứ tình hình thực tế tại doanh nghiệp, cơ quan đại diện chủ sở hữu theo thẩm quyền có thể xem xét để có ý kiến gửi Thẩm phán.
(iii) Trường hợp văn bản đề nghị không đề xuất cá nhân cụ thể mà đề nghị cơ quan đại diện chủ sở hữu có ý kiến đề xuất thì trong thời hạn nêu tại văn bản hoặc trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được văn bản, cơ quan đại diện chủ sở hữu có ý kiến đề xuất gửi Thẩm phán theo quy định tại khoản (ii) Mục này.
Lưu ý:
- Trường hợp Thẩm phán không lấy ý kiến trước mà trực tiếp quyết định thay đổi người đại diện theo pháp luật thì cơ quan đại diện chủ sở hữu vẫn có trách nhiệm thực hiện quyết định đó. Đồng thời, cơ quan này tiếp tục quản lý người đại diện phần vốn nhà nước đã thôi giữ vai trò người đại diện theo pháp luật theo quy định hiện hành.
- Sau khi có quyết định thay đổi, nếu cần thiết, cơ quan đại diện chủ sở hữu có thể xem xét thực hiện các quyền của chủ sở hữu theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản 2025.
(Căn cứ Điều 4 Nghị định 187/2026/NĐ-CP)
Trong quá trình giám sát hoạt động của doanh nghiệp, sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản, Ban đại diện chủ nợ, Hội nghị chủ nợ hoặc Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản hoặc hội đồng quản trị, hội đồng thành viên, chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên có văn bản đề nghị Thẩm phán ra quyết định thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã khi xét thấy thuộc một trong các trường hợp sau:
- Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp không còn khả năng điều hành doanh nghiệp.
- Sau khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu, doanh nghiệp thực hiện các hoạt động cấm sau đây:
+ Cất giấu, tẩu tán, tặng cho tài sản;
+ Từ bỏ quyền đòi nợ;
+ Thanh toán khoản nợ phát sinh trước khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu;
+ Chuyển khoản nợ không có bảo đảm thành nợ có bảo đảm hoặc có bảo đảm một phần bằng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
+ Phân chia lợi nhuận, phân phối thu nhập.
>> Đối với doanh nghiệp có vốn nhà nước, việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản thực hiện tương tục Mục 2 nêu trên.
(Căn cứ Điều 5 Nghị định 187/2026/NĐ-CP)